|
ÖZET: Bu karar, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’na yapılan burs/kredi başvurusunun reddine ilişkin bir hukuki değerlendirmeyi içermektedir. Başvuran, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi’nden mezun olduğunu ve bu nedenle burs/kredi talebinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir. Ancak, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu, başvuranın daha önce bir yükseköğretim kurumundan mezun olması nedeniyle burs verilmemesi gerektiğini belirterek, Öğrenim Kredisi Yönetmeliği’nin 11. maddesinin (c) bendi uyarınca kredi tahsisinin iptal edildiğini ifade etmiştir.
Başvurunun değerlendirilmesi sonucunda, başvuranın lisans öğrencileri için belirlenen burs taban puanının altında kalması ve daha önceki mezuniyetinin, burs/kredi verilmemesi için yeterli bir neden olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, başvuranın talebinin reddine yönelik idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvurunun reddi yönünde karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 5158-5158 86171061- 101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2016/5465 2016/ 5465
KARAR TARİHİ : 25/05/2017
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu
BAŞVURUNUN KONUSU : Burs/Kredi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 19/12/2016 19.12.2016
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; Erzincan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu
Yönetimi Bölümü 1 inci sınıf öğrencisi olduğunu, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumuna burs/kredi başvurusunda bulunduğunu, başvurusunun eşdeğer bir yükseköğretim kurumundan mezun olduğu gerekçesi ile reddedildiğini; fakat kendisinin Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 2 yıllık önlisans bölümünden mezun olduğunu, mezun olduğu bölümün şu anda okuduğu bölümle eşdeğer olmadığını ve Açıköğretim Fakültesinde okuduğu süre boyunca öğrenim ücretlerinin Sosyal
Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfınca karşılandığını ifade ederek, burs veya kredi imkanından faydalanmayı talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Gençlik ve Spor Bakanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü Kredi
Dairesi Başkanlığının, konuya ilişkin Kurumumuza gönderdiği 23/ 02/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
2.1) Başvuran tarafından 04/ 10/ 2016 tarihinde burs/kredi talebiyle Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumuna başvuruda bulunulduğu, başvuruya ilişkin olarak Yönetim Kurulunca belirlenen kıstaslar dahilinde yapılan değerlendirme sonucunda lisans öğrencileri için oluşan burs taban puanının 5.473,59 olduğu, başvurucunun söz konusu değerlendirme sonucu almış olduğu puanın ise 4.711,71 olduğundan kendisine bu yüzden öğrenim kredisi tahsisi yapıldığı ve bu kredinin de
Yükseköğretim Bilgi Sisteminden (YÖKSİS) temin edilen bilgiye göre başvuranın daha önce
.
1 / 509/ 06/ 2014 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Spor Yönetimi Programından ve
15/ 08/ 2016 tarihinde aynı Üniversitenin Adalet Programından mezun olması nedeniyle Öğrenim
Kredisi Yönetmeliği’nin 11 inci maddesinin (c) bendi gereği tahsis edilen öğrenim kredisinin iptal edildiği,
2.2) Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin Kredi Verilmeyecek Haller Başlıklı 11 inci maddesinin (c)
bendinde mezun durumda olan öğrencilerin mezun oldukları okullarında öğrenim kredisi alıp almadıklarına bakılmaksızın değerlendirme dışı tutulduğu, bu madde gereği bir yükseköğretim kurumundan mezun olan öğrencilere öğrenim kredisi verilmediği, değerlendirme aşamasında da önlisans ve lisansın aynı grup, yüksek lisansın ayrı grup, doktoranın ayrı grup olarak değerlendirildiği,
2.3) Önlisans ve lisansın aynı grupta yer almasının nedeninin, mevzuatta önlisans mezunu olan
öğrenciyi ayrı tutarak lisans eğitimine geçmesi halinde nasıl geçileceğine ilişkin hükmün düzenlenmesinden kaynaklı olduğu, mevzuatlarında sözcük olarak geçmese de ikisinin eşdeğer olarak tellakki edildiği, belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde ; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işeyişiyle ilgili şikayetleri inceler… ”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
5) 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (a)
bendinde; “Yükseköğretim : Milli eğitim sistemi içinde, ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yılı
kapsayan bir kademeli eğitim-öğretim programıdır .”, (c) bendinde ; “Yükseköğretim Kurumları :
Üniversite ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, araştırma ve uygulama merkezleri ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı meslek yüksekokulları ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın ve kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla vakıflar tarafından kurulan meslek yüksekokullarıdır .”,
6) Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin “Kurumca Burs
Verileceklerin Değerlendirilmesi” başlıklı 14 üncü maddesinde ; “ Kurumca burs verilecek öğrenciler; öğrenci ve ailesinin sosyal, ekonomik durumu ile öğrencinin burs isteğinde bulunduğu tarihte yüksek öğretim kurumuna girişte aldığı puan ve puan türü, ara sınıfta ise yılsonu başarı durumu dikkate alınarak her yıl Yönetim Kurulunca belirlenen kıstaslar doğrultusunda değerlendirilir .”,
7) Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin “Kredi Verilmeyecek Haller ” başlıklı 11 inci maddesinde;
.
2 / 5“Kredi verilmeyecek haller şunlardır : …(c) Bir yükseköğretim kurumundan mezun olan
öğrencilere,(Yükseklisans öğrencileri hariç)…Kredi verilmez .”, “Belge ve Durum Araştırması” başlıklı 15 inci maddesinde; “Kurum gerekli gördüğü takdirde kredi alan öğrencilerin belge ve durumlarını araştırabilir . Araştırma sonucunda, öğrencinin beyanında hakikate aykırı, krediden faydalanmamayı gerektirecek bir belge veya bir durum tespit edildiğinde kredisi kesilir .”,
8) “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliği” nin 14 üncü maddesi
birinci fıkrası gereğince hazırlanan Burs/Öğrenim Kredisi Başvurularının Değerlendirilmesine
İlişkin Usul ve Esasların(Kıstaslar), C.Diğer Hususlar başlığının (p) kısmında; “ Başvuru bilgilerinin gerçeğe aykırı olduğunun tespit edilmesi halinde, burs/kredi ödemesine son verilir… ” , (r) kısmında; “ Öğrenci bilgileri YÖKSİS öğrenci bilgilerinden alınacak ve ona göre tahsis yapılacak .”, düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın talebinin reddine yönelik idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran maddi yetersizliklerinin olduğunu, öğrenim görmesi için ihtiyacı olduğunu ifade ettiği
burs/kredinin ‘ eşdeğer bir yüksek öğretim kurumundan mezun olması’ nedeniyle tarafına tahsis edilmemesinin usulsüz bir uygulama olduğunu, zira kendisinin ‘ eşdeğer ’ bir yükseköğretim kurumundan mezun olmadığını, Açıköğretim Fakültesinin 2 yıllık bir önlisans bölümünden mezun olduğunu ifade ederek, tarafına burs/kredi bağlanması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
11) 09/ 06/ 2014 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Spor Yönetimi Programından,
15/ 08/ 2016 tarihinde aynı Üniversitenin Adalet Programından mezun olan başvurucu şu anda
Erzincan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi 1inci sınıf öğrencisidir .
12) Başvuranın 04/ 10/ 2010 tarihinde Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu burs/kredi almak
için yapmış olduğu müracaat ilgili Yönetim Kurulunca belirlenen kıstaslar dahilinde değerlendirilmiş, yapılan değerlendirme sonucu lisans öğrencileri için oluşan burs taban puanının 5.473,59 olması, başvurucunun ise söz konusu değerlendirme sonucu almış olduğu puanın 4.711,71 olması sebebiyle, kararın 6 ncı paragrafında yer verilen Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu
Burs-Kredi Yönetmeliğinin “Kurumca Burs Verileceklerin Değerlendirilmesi” başlıklı 14 üncü maddesi gereği, kendisine burs verilmeyerek öğrenim kredisi tahsisi yapılmıştır .
13) Başvuran 09/ 06/ 2014 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Spor Yönetimi
Programından, 15/ 08/ 2016 tarihinde aynı Üniversitenin Adalet Programından mezun olduğundan
.
3 / 5Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin “Kredi Verilmeyecek Haller” başlıklı 11 inci maddesinde (c) bendi
uyarınca daha önce bir yükseköğretim kurumundan mezun olduğu gerekçesiyle öğrenim kredisi iptal edilmiştir .
14) Kararın 5 numaralı paragrafında yer verilen Yükseköğretim Kanuna göre yükseköğretim, en az
dört yarı yılı kapsayan bir kademeli eğitim-öğretim programı, yükseköğretim kurumları ise
Üniversite ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülte ve çeşitli programlar olarak tanımlanmaktadır . Bu anlamda başvuranın Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumuna yapmış olduğu burs/kredi başvurusundan önce mezun olmuş olduğu Anadolu Üniversitesi
Açıköğretim Fakültesi programlarının, yükseköğretim kurumu olduğu ilgili mevzuata göre açıktır .
15) Buna göre başvuranın 04/ 10/ 2016 tarihli talebine istinaden bağlanan öğrenim kredisinin iptal
edilmesi kararını, daha önce bir yükseköğretim programından mezun olması nedeniyle, kararın 7 nci ve 8 inci paragraflarında ifade edilen düzenlemeler uyarınca ilgili mevzuatın yerine getirilmesi olarak değerlendirmek gerekmektedir .
16) İlgili idarenin, başvurana 2016- 2017 Öğretim Yılı Kredi/Burs başvurucu sorgu ekranında “ daha
önceden eşdeğer seviyede bir yükseköğretim kurumundan mezun olduğunuz tespit edildiğinden
Burs/Kredi Yönetmeliği hükümleri gereğince müracaatınız işleme alınamamıştır .” şeklindeki açıklamasında yer alan ‘ eşdeğer seviyede bir yüksek öğretim kurumundan ’ ifadesinin, mevcut yönetmelik hükümleri ve 2.2, 2.3 üncü paragraflarda yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda, bir yükseköğretim kurumundan mezun olmak anlamına geldiği anlaşılmaktadır . Zira idare değerlendirme aşamasında; önlisans ve lisansı aynı grup, yüksek lisansı(master) ayrı bir grup, doktorayı ayrı bir grup olarak değerlendirmektedir .
17) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 2 yıllık önlisans programı da
olsa daha önce, ilgili mevzuat gereği yükseköğretim kurumu olarak kabul edilen bir programdan mezun olması nedeniyle idarenin, kararın 7. paragrafında ifade edilen mevzuat hükmüne dayanarak burs/kredi ödemesini iptal etmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme”, “şeffaflık” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı , ancak idarenin şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, İdarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
A. Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması
19) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
.
4 / 5VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ VE YURTLAR KURUMU GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi