|
ÖZET: Bu karar, öğrenim kredisi geri ödeme tutarına itiraz eden bir başvuranın durumunu incelemektedir. Başvuran, öğrenim kredisini kendi isteğiyle sonlandırdıktan sonra borcunun hesaplanmasında mezuniyet tarihinin değil, son ödeme tarihinin dikkate alınması gerektiğini savunmaktadır. İlgili idare ise, borcun hesaplanmasında mezuniyet tarihinin esas alındığını ve bu durumun mevzuata uygun olduğunu belirtmektedir. Ancak, başvuranın durumu incelendiğinde, öğrenim kredisinin sonlandırıldığı tarih olan Eylül 2020’nin dikkate alınmaması, başvuranın daha fazla borçla karşılaşmasına neden olmaktadır.
Kararda, öğrenim kredisi alan öğrencilerin borçlarının, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresinin bitimine kadar geçen sürede uygulanan endeks artışları ile hesaplanması gerektiği vurgulanmaktadır. Öğrencinin kendi isteğiyle kredi almaktan vazgeçmesi durumunda, borcun hesaplanmasında son ödeme tarihinin dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir. Bu durum, öğrencinin borç yükünün artırılmasını engelleyecek ve kamu yararı amacına daha uygun bir yaklaşım olacaktır. Sonuç olarak, başvuranın itirazı kabul edilerek, borç hesaplamasında son ödeme tarihinin kullanılmasına yönelik tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/3708-S.22.5573
BAŞVURU NO : 2021/17800
KARAR TARİHİ : 16/03/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Öğrenim kredisi geri ödeme tutarına itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/10/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Bursa Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden 2021 yılı Haziran ayında mezun olduğunu, hazırlık sınıfından başlamak üzere toplam dört yıl öğrenim kredisi aldığını, dördüncü sınıfta ödeme almadığını, en son ödemenin tarihinin 06.09.2020 ve toplam ödeme miktarının 22.890,00 TL olduğunu, endeks uygulanmış borcun ise 41.824,65 TL olduğunu, 18.934,65 TL endeks uygulandığını, 06.06.2021 tarihli başvurusuna herhangi bir yanlışlığın olmadığı şeklinde cevap verildiğini, hesaplamaya göre yıllık enflasyonun %80 olması gerektiği, 2020 yılında mezun olan öğrencilere 5.000,00 TL civarında endeks farkı çıkarılırken kendisine 18.934,65 TL fark çıkarılmasının adil bir durum olmadığını belirterek gereğinin yapılmasını ve hesaplama ayrıntılarının paylaşılmasını etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün başvurana muhatap
– – sayılı ve 23.09.2021 tarihli yazısında, “…Öğrenim kredisi almak için e devlet üzerinden onayladığınız taahhütnamede; Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanunu ve
Öğrenim Kredisi Yönetmeliği hükümlerine göre aylık bazda ve izleyen yıllardaki artış oranları dikkate alınarak tarafınıza ödenecek olan öğrenim kredisi tutarını, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen
Yİ-ÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi) artışları uygulanmak suretiyle hesaplanacak tutar üzerinden, belirtilen şartlarla Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumuna ödeyeceğinizi kabul ve taahhüt etmiş bulunmaktasınız. Mevzuatımız gereği; Kurumumuzdan öğrenim ve-ya katkı kredisi alan öğrencilerin kredi almaktan vazgeçmeleri halinde vazgeçtiği tarih itibariyle kredileri kesilmekte, o tarihe kadar ödenen kredilere normal öğrenim sürelerinin bitimine kadar Türkiye İstatistik Kurumunun tespit etmiş olduğu Yurt
İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) uygulanarak borcu hesap edilmekte ve normal öğrenim sürelerinin bitim tarihinden itibaren 2 yıl sonraki aydan başlamak üzere, borçlarını aylık taksitler halinde ve kredi aldıkları süre kadar sürede geri ödemeleri istenmektedir. Kurumumuza yapmış olduğunuz başvuru üzerine;
kredi numarası ile TC Ziraat Bankasında adınıza açılan şahsi hesaba, Eylül 2020 sonuna kadar toplam 22.890,00 TL ödenmiş, vazgeçme isteminize uyularak krediniz kesilmiştir. Tarafınıza ödenen kredi tutarına, normal öğrenim sürenizin bitiş tarihine kadar uygulanan Yİ-ÜFE artışından doğan 18.934,65 TL’nin ilave edilmesi suretiyle toplam 41.824,65 TL borç tahakkuk ettirilmiştir. Borcunuzun geri ödeme tarihi normal öğrenim sürenizin iki yıl sonrası olan Temmuz 2023 olarak belirlenmiştir. Buna göre, öğrenim kredi borcunuzun hesaplanmasında bir yanlışlık bulunmamaktadır…” ifadelerine yer verilmiştir.
3. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün bilgi ve belge talebimize yönelik gönderdiği – – sayılı ve 03/01/2022 tarihli cevabi yazısında, “Kurumunuzun ilgi yazısı ile bilgisi istenen TC kimlik numaralı ‘in
Genel Müdürlüğümüzden almış olduğu öğrenim kredi tutarı, borcu ve geri ödeme bilgileri incelenmiştir.
4. öğrenim kredisi almak için e-devlet üzerinden onayladığı yazımız ekinde nüshası bulunan taahhütnamede; 351 sayılı Kanun ve Öğrenim Kredisi Yönetmeliği hükümlerine göre aylık bazda ve izleyen yıllardaki artış oranları dikkate alınarak tarafınıza ödenecek olan öğrenim kredisi tutarını, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen Yİ-ÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi) artışları uygulanmak suretiyle hesaplanacak tutar üzerinden, belirtilen şartlarla Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumuna ödeyeceğini kabul ve taahhüt etmiştir.
5. Mevzuatımız gereği; Kurumumuzdan öğrenim ve/veya katkı kredisi alan öğrencilerin kredi almaktan vazgeçmeleri halinde vazgeçtiği tarih itibariyle kredileri kesilmekte, o tarihe kadar ödenen kredilere normal öğrenim süresinin bitimine kadar Türkiye İstatistik Kurumunun tespit etmiş olduğu Yurt İçi Üretici
Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) uygulanarak borç hesap edilmekte ve normal öğrenim süresinin bitim tarihinden itibaren 2 yıl sonraki aydan başlamak üzere, borçlarını aylık taksitler halinde ve kredi aldıkları süre kadar sürede geri ödemeleri istenmektedir.
6. Öğrenci/borçlunun Genel Müdürlüğümüze yapmış olduğu başvuru üzerine; kredi numarası ile TC Ziraat Bankasında adına açılan hesaba, 01 Ekim 2016 tarihinden 30 Eylül 2020 tarihi sonuna kadar toplam 22.890,00 TL ödenmiştir. E-devlet üzerinden yapmış olduğu 12.09.2020 tarihli başvurudaki vazgeçme isteğine uyularak kredisi kesilmiştir. Tarafına ödenen kredi tutarına, normal öğrenim süresinin bitiş (30.06.2021) tarihine kadar uygulanan Yİ-ÜFE artışından doğan 18.934,65
TL’nin ilave edilmesi suretiyle toplam 41.824,65 TL borç tahakkuk ettirilmiştir. Borcun geri ödeme tarihi normal öğrenim süresinin iki yıl sonrası olan 01 Temmuz 2023 olarak belirlenmiştir. Buna göre, öğrenim kredi borcunun hesaplanmasında bir yanlışlık bulunmamaktadır.
7. Borçlu, öğrenim kredi borcunu indirimli veya taksitli ödeme planında belirtilen tarihler arasında son iş günü mesai bitimine kadar … ödeyebilir.
8. Dilekçe sahibinin durumu ile aynı durumda olan borcun hesaplanmasına ilişkin daha önce bir hüküm yargı organlarınca görülen bir dava yahut verilmiş bir karar da bulunmamaktadır.
9. ‘in öğrenim kredi borcu geri ödeme bilgileri, konuya ilişkin yapmış olduğu başvurular ve tarafına verilen yanıtlara ait evraklar yazımız ekinde sunulmuştur.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
10. Anayasanın “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde, “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…Devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar….”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
11. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
12. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun “Kurumun amacı” başlıklı 2 nci maddesinde; “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun amacı; …yükseköğrenim öğrencilerine kredi ve burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimini kolaylaştırmaktır.”, ‘Kredi Borcunun Tespiti ve
Ödenmesi ile Kredi Teminatı’ başlıklı 16 ncı maddesinde, “Öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresi bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik
Enstitüsünün toptan eşya fiyat endeksindeki artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilir. (2)Öğrenci, borcunu öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal eğitim süresinin bitiminden itibaren iki yıl (öğrencinin lisansüstü eğitim yapması halinde dört yıl) sonra başlamak üzere, kredi aldığı sürede ve aylık dönemler halinde (…) ödemek zorundadır. Ancak bu süre (…) bir yıl daha uzatılabilir. Ödeme askerlik dönemine rastlarsa TEFE uygulanmadan askerlik döneminin sonuna kadar ertelenir. (3) Borçlunun, (…) müracaatı esnasında; Sosyal Güvenlik Kurumu veya sosyal güvenlik kuruluşu niteliğindeki başka kuruluşlarla ilişkisinin bulunmaması halinde, ilgilinin talebi ile borcunu ödemesi kredi alma süresinin bitiminden itibaren endeks uygulanmak sureti ile ve birer yıllık sürelerle (…) uzatılır…
(5)Sağlık sebepleri dışında kendi isteği ile öğretim kurumunu bırakan veya herhangi bir sebeple öğretim kurumundan çıkarılan öğrenciler öğretim kurumu ile ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren iki yıl sonra başlamak üzere kredi aldığı kadar sürede ve aylık dönemler halinde (…) ödemek zorundadır. Ancak bu süre (…) bir yıl daha uzatılabilir. (6) Endeks uygulamasına, kredi borçlarının geri ödenmesine ve taksitlendirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemeye, öğrencilerin borçlarından birinci fıkraya göre hesaplanan endeks artışından ilave edilen miktarın %50’sine kadar indirim yapmaya Gençlik ve Spor
Bakanlığı yetkilidir.”,
13. 18.01.1997 tarihli ve 22881 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin ‘Vazgeçme, İzin Alma Halinde Kredinin Kesilmesi’ başlıklı 24 üncü maddesinde, “Kredi almaktan vazgeçen öğrencinin kredisi, başvuru tarihini izleyen ödeme tarihinden itibaren kesilir…”, ‘Kredi Borcunun Tespiti’ başlıklı 33 üncü maddesinde, “(1)
Kurumdan öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresinin bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik Enstitüsünün toptan eşya fiyat endeksindeki artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilir. (2) Endeks uygulanmasına, kredi borçlarının geri ödenmesine ve taksitlendirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemeye, öğrencilerin borçlarından birinci fıkraya göre hesaplanan endeks artışından ilave edilen miktarın % 50 sine kadar indirim yapmaya Yönetim Kurulu yetkilidir. (3) İndirim uygulandıktan sonra öğrencilerin ödeyecekleri bakiye kredi borcu, öğrencilerin eğitimi süresince Kurumdan aldığı toplam kredi miktarının 3 katını geçemez.”, Kredi Borcunun Ödenmesi başlıklı 34 üncü maddesinde, “Önlisans, lisans öğrencilere veya
ara vererek Master-Doktora öğrenimi yapan öğrenciler borçlarını; öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresinin bitiminden itibaren iki yıl sonraki aydan başlamak üzere, … Kredi aldığı sürenin yarısı kadar sürede ve üçer aylık dönemler halinde ödemek zorundadırlar. Devam ettiği öğretim kurumunu değiştiren öğrencilerin öğrenim sürelerinin bitiş ve borçlarının tahsilat başlangıç tarihi yeni öğretim kurumlarının normal öğrenim süresine göre hesap edilir. Kredi almaktan vazgeçen öğrencilerde borçlarını yukarıdaki fıkralarda belirtilen hükümlere göre öderler.”, hükümleri bulunmaktadır.
14. 10/01/1995 ve 22167 sayılı tarihli Resmi Gazetede yayımlanın 1995 Mali Yılı Bütçe Uygulama
Talimatında (Sıra No:4) endeks uygulaması ve borcun tespitinin hangi usul ve esaslarda yapılacağı düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
15. Öğrenim kredisi ödemesinden kendi isteği ile vazgeçen başvuranın borç hesaplamasında mezuniyet tarihi yerine yapılan son ödeme tarihinin kullanılması hususunda tavsiyede bulunulması önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
16. Başvuran özetle, uygulanan endeks tutarına itiraz etmektedir.
17. İlgili idare özetle, mevzuata göre işlem yapıldığını ve endeks uygulama tarihinin mezuniyet tarihine göre belirlendiğini belirtmektedir.
18. Dosya kapsamından, başvuranın hazırlık sınıfından başlamak üzere toplam dört yıl öğrenim kredisi aldığı, en son ödemenin 2020 yılının dokuzuncu ayında yapıldığı, E-devlet üzerinden yapmış olduğu
12.09.2020 tarihli başvurudaki vazgeçme isteğine uyularak öğrenim kredisi ödemesinin kesildiği ve
dördüncü sınıfta ödeme almadığı, 2021 yılının Haziran ayında mezun olduğu, tarafına ödenen kredi tutarına, normal öğrenim süresinin bitiş (30.06.2021) tarihine kadar uygulanan Yİ-ÜFE artışından doğan tutarın ilave edilmesi suretiyle toplam borcun tahakkuk ettirildiği ve borcun geri ödeme tarihinin normal öğrenim süresinin iki yıl sonrası olan 01 Temmuz 2023 olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
19. Mevzuat gereği, Öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresi bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik Enstitüsünün toptan eşya fiyat endeksindeki (Not: 213 sayılı Vergi Usul Kanununun Mükerrer 298. maddesine, 5479 sayılı Kanunla eklenen (C) bendi gereğince, vergi kanunlarında yer alan “toptan eşya fiyatları genel endeksi” ibareleri “üretici fiyatları genel endeksi” ve “TEFE” ibareleri “ÜFE” olarak uygulanır.) artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilmektedir.
20. Öncelikle öğrenim kredisini almaktan vazgeçen öğrencilerin borçlarının nasıl hesaplanacağı ve ne zaman ödenmesi gerektiği irdelenmelidir.
21. Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin 34 üncü maddesi uyarınca lisans öğrencileri borçlarını öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresinin bitiminden itibaren iki yıl sonraki aydan başlamak üzere ödemek zorundadırlar. Kredi almaktan vazgeçen öğrencilerin de borçlarını yukarıdaki bu düzenlemede belirtilen hükümlere göre ödemesi öngörülmüştür. Bu kapsamda öğrenim kredisi almaktan
kendi isteği vazgeçen kişilerin öğrenim kredisi borçlarını kural olarak mezuniyetten iki yıl sonra ödemeye başlamaları gerekmektedir ve bu konuda bir tereddüt bulunmamaktadır. Burada borcun hesaplanması aşamasında öğrencinin son ödemeyi aldığı aya (kural olarak mezun olduğu) ilişkin endeksin uygulanması da tabi karşılanmaktadır.
22. Öğrenim kredisini almaktan vazgeçen öğrencilerin borçlarının nasıl hesaplanacağı ve endeks uygulanma tarihlerin belirlenmesi konusunda ise ayrıntılı bir düzenleme bulunmamaktadır.
23. İlgili idare, öğrenci, normal ödeme süresinden daha öncesinde öğrenim kredisi almaktan vazgeçse dahi mezuniyet tarihinin hesaplamalarda kullanıldığını belirtmektedir. Bu işleme gerekçe olarak da öğrencinin öğrencilik döneminde borç ödeme yükümlülüğü altına girmemesi gerektiği (İlgili idare tarafından 2021/17578 sayılı başvuruda aksi durum savunulmaktadır.), kişinin öğrenciliği devam ettiği ve her an yeniden talep edebileceği gerekçesiyle için dosyasının açık tutulması gerektiği hususlarını sözlü olarak iletilmiştir. (Kamu Denetçiliği Kurumunun 2021/16499 sayılı kararı)
24. Somut olayda ise başvuranın 2016 yılında almaya başladığı öğrenim kredisini kendi isteği ile
12.09.2020 tarihinde sonlandırmıştır. Ancak geri ödeme miktarı hesaplanırken normal öğrenim süresi olan
Haziran 2021 tarihi esas alınarak endeks uygulanmaktadır. Bu uygulama sonucunda öğrenci, sanki mezuniyetine kadar ödeme almış gibi kabul edilerek daha fazla borçla karşılaşmaktadır.
25. Mevzuat gereği öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresi bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, endeksteki artışlar uygulanarak ve ilave edilerek hesaplanması gerekmektedir. Bu bakımdan olması gereken uygulama 2016 yılının 10 uncu ayı ve 2020 yılının 9 uncu aylarının kıstas olarak alınması ve son ödeme tarihi olan Eylül 2020 tarihindeki endeksin uygulanması olarak öne çıkmaktadır.
26. Bu uygulama sonucunda ise borcun ödeme başlangıç tarihinin son ödeme tarihi değil de mezuniyet tarihi dikkate alınarak belirlenmesi başkaca uyuşmazlıkların ortaya çıkmasını engelleyebilecektir. Bu istisnai durumun uygulama alanı ise geniş olmayıp normal süresinden önce öğrenim kredisi almaktan vazgeçen öğrencilerle sınırlı olduğu vurgulanmalıdır.
27. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanunun 2 nci maddesinde Kurumun esas amacının öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmak olduğu ve bu nedenle öğrencilere burs ve öğrenim kredisi verildiğinin ifade edildiği görülmektedir. Ancak başvuranın kendi isteği ile öğrenim kredisi almaktan vazgeçmesi sonrası sanki mezuniyet tarihine kadar ödeme almışçasına endeks uygulama tarihinin mezuniyet ayı olarak seçilmesi ve uygulanması ile öğrencinin borç yükü artırılmakta ve kamu yararı amacından uzaklaşıldığı görülmektedir.
28. Hakkaniyetin, somut bir olayın kendine has özelliklerinin göz önünde bulundurularak adaletin uygulandığı bir eşitlik durumu olduğu ve bazı durumların ve şartların önceden bilinip öngörülememesinden doğacak sakıncaları ortadan kaldırmak için hukuk kurallarının eksik ya da esnek bıraktığı durumlarda etkisini gösteren bir ilke olduğu göz önüne alındığında; mevcut düzenlemeler ve uygulamalar başvuruya konu somut olayda hakkaniyeti sağlayamamaktadır. Ayrıca İdarenin amacının yükseköğrenim öğrencilerine kredi ve burs vermek ve öğrencilerin yükseköğrenimini kolaylaştırmak olduğu göz önüne alındığında, somut olayımızda öğrencinin borç yükünün artırılmasının İdarenin amacına uygun bir yaklaşım olmadığı değerlendirilmiştir.
29. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın kendi isteği ile öğrenim kredisi almaktan vazgeçmesi sonrası geri ödeme takviminin başlangıç süresinde ise öğrencinin gözetildiği ve yerinde bir uygulama yapıldığı,
30. Bununla birlikte, mevzuat gereği, öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresi bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik Enstitüsünün toptan eşya fiyat endeksindeki artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilmesi gerektiği için başvuranın borcunun öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara son ödemenin yapıldığı tarihe ilişkin endeksin uygulanmasının daha yerinde olacağı, öğrencinin mezuniyet tarihindeki endeksin uygulanması durumunda hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum oluşturabileceği,
31. Başvuranın sanki mezuniyet tarihine kadar ödeme almışçasına endeks uygulama tarihinin mezuniyet ayı olarak seçilmesi ve uygulanması ile öğrencinin borç yükünün artırıldığı ve öğrenim kredisine ait endeks uygulama tarihi seçimi işleminin amaç unsuru bakımından yerinde olmadığı ve kamu yararı amacından uzaklaşıldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde öğrencilerin yükseköğrenimini kolaylaştırmakla görevli ilgili idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
32. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
33. Diğer taraftan, başvuran öğrenim kredisini kendi isteğiyle iptal edenlere kredilerini erken ödeme imkânı sunulması talebine ilişkin olarak, ilgili idare tarafından, öğrenim kredisi iptal tarihinden normal öğrenim süresi bitimine kadar olan süre için TEFE (Y.İ.ÜFE) endeksine maruz kalmak istemeyen öğrencinin dilekçe ile başvurarak dilekçe tarihindeki ayın TEFE (Y.İ.ÜFE) endeksi uygulanmak suretiyle ödemesini yapabileceğinin ifade edildiği, ancak söz konusu imkândan öğrencinin bilgi sahibi olmadığı, ayrıca Kredi
Taahhüt Senedinde ve idarenin resmi internet sitesinde konuya ilişkin bir bilgi bulunmadığından, öğrenim kredisini kendi isteğiyle iptal eden öğrencilerin dilekçe ile başvurarak dilekçe tarihindeki ayın Y.İ.ÜFE endeksi uygulanmak suretiyle ödeme yapabileceği hususuna Kredi Taahhüt Senedine hüküm koymak veya idarenin resmi internet sitesinde yer vermek suretiyle çeşitli yollarla gerekli bilgilendirmenin yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
34. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Öğrenim kredisi ödemesinden kendi isteği ile vazgeçen başvuranın borç hesaplamasında mezuniyet tarihi yerine yapılan son ödeme tarihinin kullanılması hususunda GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdarece bu karar üzerine tesis edilecek
işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi