|
ÖZET: Başvuran, 2021 yılı Ocak dönemi isteğe bağlı iller arası yer değiştirme kurasına başvurarak, Konya Meram Devlet Hastanesine veya Beyhekim Devlet Hastanesine atanmasını talep etmiştir. Ancak, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği gereği, başvuranın atandığı ilde 5 yıldan fazla çalışması nedeniyle öğrenim mazereti kapsamından çıktığı belirlenmiştir. Yönetmelikte, öğrenim durumu nedeniyle atananların, fiilen 5 yıl çalışmaları halinde bazı hakların sona ereceği düzenlenmiştir.
Başvuranın, 30/12/2020 tarihi itibarıyla Konya ilinde 5 yıl 1 ay 24 gün hizmetinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durum, başvuranın yer değiştirme talebinin reddedilmesine yol açmıştır. Dolayısıyla, başvuranın talebinin hukuka uygun olmadığı ve Sağlık Bakanlığı’nın işleminin geçerli olduğu sonucuna varılmıştır. Bu karar, başvuranın yargı yoluna başvurma hakkını saklı tutarak, idarenin işleminin hukuka uygunluğunu teyit etmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/10168-S.21.16401
BAŞVURU NO : 2021/2528
KARAR TARİHİ : 08/07/2021
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
İl içi yer değişikliği taleplidir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 03/02/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Karapınar Devlet Hastanesinde Sağlık Teknikeri ( olarak görev yaptığını,
aynı zamanda Selçuk Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Hemşirelik Bölümü 3. sınıf öğrencisi olduğunu, 29/12/2020 tarihinde 2021 yılı Ocak dönemi isteğe bağlı iller arası yer değiştirme suretiyle atama kurası ilan metninin 5 inci maddesinin (b) bendine istinaden tercihinin alınması talebini Sağlık Bakanlığına ilettiğini, kadrosunun bulunduğu ilde 5 yıl çalışmış olması sebebiyle Bakanlık tarafından talebinin kabul edilmediğini, ancak faydalanmak istediği maddede fiilen en az 2 yıl çalışma şartı varken herhangi bir üst sınır bulunmadığını, 06/11/2015 tarihli eğitim mazeretinin devam ettiğini başvuru dilekçesinde -öğrenci belgesi ibraz ederek öğrenim gördüğü lisans programının 7 yıla kadar eğitim hakkı tanıdığını- belirtmiş olmasına rağmen eğitim mazeretiyle ortaya çıkan tercih hakkının da devam etmesi gerekçesinin dikkate alınmadığını, mazeretinin beşinci yılı olan 06/11/2020 tarihinde mazeret tayinini sonlandıran bir tebliğin tarafına ulaşmadığını, memuriyet atama hareketlerinden mazeret tayinini sonlandıran bir ÇKYS işleminin yapılmadığının açık olduğunu, ret sebebi olarak sunulan 5 yıl çalışmış olması hususunun her yıl mazeretin devam ettiğinin ibraz zorunluluğunu ve eski görev yerine mecburi dönüşü kapsadığını, ayrıca mazeret tayini ile il emrine verilerek görev yapılacak birim personel tarafından seçilemezken iller arası atama kurasında bunun aksine belirtilen münhal kadrolar arasından tercih hakkı tanındığını ve bu haktan da mahrum bırakıldığını, atama kurası sonuçlarına göre bahsettiği kadrolara hizmet puanı kendisinden düşük olan adayların yerleştiğini ve tercihinin alınmamasıyla mağduriyet oluştuğunu belirterek yer değişikliğinin
Konya Meram Devlet Hastanesine, mümkün olmaması durumunda Beyhekim Devlet Hastanesine yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 01/03/2021 tarihli ve sayılı yazısına istinaden Sağlık Bakanlığı
Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 08/03/2021 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1) Başvuranın; Sakarya Sapanca İlçe Devlet Hastanesinde Sağlık Teknikeri olarak görev yapmaktayken
Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 16 ncı maddesine göre, Selçuk Üniversitesi
Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik bölümünde öğrenim görmesine istinaden, Konya iline 16/10/2015 tarihli ve sayılı karar ile naklen atamasının yapıldığı ve 06/11/2015 tarihinde Konya ilinde çalışmaya başladığı,
2.2) 2021 yılı Ocak dönemi isteğe bağlı iller arası yer değiştirme suretiyle atanma kurası ilan metninin 5
inci maddesinin (b) fıkrasında “Ancak halen kadrosunun bulunduğu ile eş, sağlık ve öğrenim mazereti ile atananlar görev yaptığı ilde fiilen (2) iki yıl çalışmış olması şartıyla müracaatını yapabilecektir.
Bu kapsamda tercih yapanların kadrosunun bulunduğu ile eş, sağlık ve öğrenim mazereti ile atanmadıklarının tespiti halinde; halen bulunduğu ile yaptığı tercihler silinerek diğer tercihleri dikkate alınacaktır. Kuraya sehven alınıp bulunduğu ile yerleşmesi halinde atamaları yapılmayacak, atamaları yapılmış ise de iptal edilecektir.” denildiği,
2.3) Adı geçen personelin; mezkûr kuranın son başvuru tarihi itibari olan 30/12/2020 tarihi itibariyle Konya
ilinde 5 yıl 1 ay 24 gün hizmetinin bulunduğunun tespit edildiği, dolayısıyla ilgili personelin atandığı ilde
5 yıldan fazla görev yaptığı anlaşıldığından, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 18
inci maddesinin beş ve altıncı fıkralarına göre öğrenim mazereti kapsamından çıkmış olduğu ve bu personelden her yıl istenen mazeret belgesi istenmediği, mazeretle ilişiği kalmayan başvuranın mezkûr kurada il içindeki başka bir birime tercih yapma yetkisinin de bulunmadığı,
2.4) İlan metninin 5 inci maddesine göre mezkûr dönem tayininde il içinde tercih yapabilmek için;
bulunduğu ile eş, öğrenim, sağlık mazeretinden atanmış olmak, 2 yıldır o ilde görev yapmış olmak ve bulunduğu ilde mazeret nedeniyle 5 yıllık süreyi doldurmamış olma şartı getirildiği, başvuranın anılan kuranın son başvuru tarihi itibari ile Konya ilinde 5 yıldan fazla görev yaptığı anlaşıldığından mezkûr
Yönetmeliğe göre öğrenim mazereti kapsamından çıktığından anılan kurada aynı il içinde tercih yapmasının mümkün bulunmadığı,
2.5) Başvuranın iddialarıyla ilgili olarak; ilan metninin 5 inci maddesinde, bulunduğu ile eş, öğrenim, sağlık
mazeretiyle atanmış olup 2 yıl hizmeti olanların aynı il içinde yer değişikliği için kuraya müracaat edebileceklerinin belirtildiği, üst sınır belirtilmediği, belirtilmişse de ilgili Yönetmeliğin l8 inci maddesinin altıncı fıkrasında; atandığı ilde fiilen beş yıl çalışması hâlinde, dördüncü ve besinci fıkra hükümlerin uygulanmayacağının belirtilmiş olduğu, yani mazeret takibinden çıkarıldığının belirtildiği, mazeret kapsamında atanmış olup bulunduğu ilde beş yıldan fazla görev yapanların eski görev yerlerine atamasının yapılmadığı ve her yıl istenen mazeret belgelerinin istenmediği, ilan metninin 5 inci maddesine göre il içerisindeki birimlere tercih hakkının sadece mazeret nedeniyle atananlara tanındığı, mazeret kapsamından çıkanlara il içi tayin hakkı tanınmadığı,
2.6) Konya Karapınar Devlet Hastanesinin kadro standardının 22, çalışan sayısının 7; Konya Meram Devlet
Hastanesinin kadro standardının 114, çalışan sayısının 58, Beyhekim Devlet Hastanesinin standardının 162, çalışan sayısının 57 olduğu açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 26/03/2013 tarihli ve 28599 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliğinin;
5.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin amacı; sağlık hizmetlerinin yurt genelinde
etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi için (Değişik ibare:RG-2/3/2018-30348) Sağlık
Bakanlığında görev yapan sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı personelinin atama ve yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”,
5.2) “İsteğe bağlı yer değiştirme” başlıklı 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında “(2) Standardın uygun
olması kaydıyla bu Yönetmeliğin puan, süre ve dönem ile ilgili hükümlerine bağlı kalmaksızın; a) Eşinin, çocuklarının, annesinin, babasının veya kardeşlerinden birinin ağır engelli olduğunu belgelendirmesi halinde engelli yakınının ikamet ettiği yere, kendisinin engelli olduğunu belgelendirmesi halinde ise talep ettiği yere,…
g) Sağlık ile ilgili bir alanda en az (Değişik ibare:RG-30/9/2016-29843) dört yıllık örgün öğrenim gördüğünü belgelendirmesi hâlinde, öğrenim süresi ile sınırlı olmak kaydıyla, öğrenim gördüğü yere, bir defaya mahsus olmak üzere atanabilir. (Ek cümle:RG-9/2/2019-30681) Bu fıkranın (a) bendinde bulunanlar bir defaya mahsus atama kısıtlamasına tabi değildir.”
5.3) “Bir mazerete dayanan atamalar” başlıklı 18 inci maddesinde “(1) Personelin aşağıda belirtilen
mazeretleri belgelendirmesi ve talebi üzerine hizmet bölgelerindeki veya hizmet gruplarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir.
a) Sağlık durumu.
b) Aile birliği.
c) Can güvenliği.
(2) Bu mazeretlerin değerlendirilmesinde birinci fıkrada belirtilen öncelik sırası esas alınır. Mazeret durumu haksız bir kazanıma neden olamaz.
(3) (Değişik:RG-2/3/2018-30348) Müracaatlar, gerekli belgelerle birlikte personelin kadrosunun bulunduğu il müdürlüklerine yapılır. (Mülga cümle:RG-16/1/2020-31010) (…)
(4) (Değişik:RG-2/3/2018-30348) 16 ncı maddenin ikinci fıkrasının (f) bendine göre atanan diş tabipleri ile aynı fıkranın (g) bendine göre atananlar öğrenim durumları ile ilgili belgeyi her eğitim ve öğretim yılı başlangıcında, 19 ve 20 nci maddelerine göre atananlar ise, mazeretlerinin devam ettiğine dair belgeleri, her yıl Ocak ayında çalıştığı kuruma bildirmekle yükümlüdür. İl müdürlükleri, mazereti sona eren personelin belgelerini 15 gün içerisinde Bakanlığa intikal ettirir.
(5) (Değişik:RG-2/3/2018-30348) Dördüncü fıkrada belirtilen hükümlere göre atanmış olup atanma gerekçeleri ortadan kalkan personelin bulunduğu il, 5 ve 6 ncı hizmet bölgesinde veya C ve D hizmet grubunda ise talebi hâlinde yerinde bırakılır. Aksi hâlde eski görev yerine veya eski görev yerleri esas alınarak, 26 ncı madde hükümlerine göre atanırlar. Eski görev yeri bulunmayanlar ise; görev yaptıkları yer esas alınarak 26 ncı madde hükümlerine göre atanırlar. Ayrıca, Devlet hizmeti yükümlülüğünü
tamamlamadan sağlık ve aile birliği mazereti sona eren Devlet hizmeti yükümlüleri, (Mülga ibare:RG16/1/2020-31010) (…) ilk Devlet hizmeti yükümlüsü kurasıyla atanırlar.
(6) (Değişik:RG-2/3/2018-30348) 19 uncu ve 20 nci maddeler ile 16 ncı maddenin ikinci fıkrasının (f)
bendi gereği atanan diş tabiplerine ve aynı fıkranın (g) bendi gereği atananlara, atandığı yerde fiilen beş yıl çalışması hâlinde, dördüncü ve beşinci fıkra hükümleri uygulanmaz.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvurunun reddi yönünde
hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Sağlık Teknikeri olarak Karapınar Devlet Hastanesinde görev yapmakta olan başvuran, 2021 yılı Ocak
dönemi isteğe bağlı iller arası yer değiştirme suretiyle atanma kurası ilan metninin 5 inci maddesi şartlarını taşıdığından bahisle, yer değişikliğinin Konya Meram Devlet Hastanesine, mümkün olmaması durumunda
Beyhekim Devlet Hastanesine yapılmasını talep etmektedir (§1).
8) Sağlık Bakanlığında görev yapan sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı personelinin
atama ve yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinde (§5); standardın uygun olması kaydıyla bu Yönetmeliğin puan, süre ve dönemle ilgili hükümlerine bağlı kalmaksızın, sağlıkla ilgili bir alanda en az dört yıllık örgün öğrenim gördüğünü belgelendirenlerin, öğrenim süresiyle sınırlı olmak kaydıyla, öğrenim gördüğü yere bir defaya mahsus olmak üzere atanabileceği düzenlenmiştir. Başvuranın da Sakarya Sapanca İlçe Devlet Hastanesinde Sağlık
Teknikeri olarak görev yapmaktayken Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 16 ncı maddesi kapsamında, Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümünde öğrenim görmesine istinaden, Konya iline naklen atamasının yapıldığı idare tarafından (§2) belirtilmiştir.
9) Anılan Yönetmeliğin 18 inci maddesi dördüncü fıkrasında, öğrenim durumu nedeniyle atananların
öğrenim durumlarıyla ilgili belgeyi her eğitim ve öğretim yılı başlangıcında çalıştığı kuruma bildirmekle yükümlü oldukları; beşinci fıkrasında, atanma gerekçesi ortadan kalkan personelin hangi esaslar çerçevesinde atanacağı belirtilmiş; altıncı fıkrasında ise öğrenim durumu nedeniyle atananların, atandığı yerde fiilen beş yıl çalışması hâlinde, dördüncü ve beşinci fıkra hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlenmiştir.
10) Dosya kapsamında yer alan başvurana ait 05/03/2021 tarihli Hizmet Belgesinden; öğrenim durumu
nedeniyle yer değişikliği yapılan başvuranın, 06/11/2015 tarihinde Konya Karapınar Devlet Hastanesinde
Sağlık Teknikeri olarak çalışmaya başladığı ve halen aynı Hastanede çalışmaya devam ettiği, başvuran tarafından dosyaya sunulan 06/02/2021 tarihli Öğrenci Belgesinden; 16/09/2015 kayıt tarihli başvuranın, halen aktif öğrenci olduğu ve Selçuk Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi 4 yıllık öğrenim süreli Hemşirelik
Bölümü 3. sınıf öğrencisi olduğu anlaşılmıştır.
11) 2021 yılı Ocak dönemi isteğe bağlı iller arası yer değiştirme suretiyle atanma kurası ilan metninin
( ) 5 inci maddesinde yer verilmiş olan “a) Bu kuraya müracaat edecek personel yalnızca iller arası tercih yapabilecektir. b) Ancak
halen kadrosunun bulunduğu ile eş, sağlık ve öğrenim mazereti ile atananlar görev yaptığı ilde fiilen (2)
iki yıl çalışmış olması şartıyla müracaatını yapabilecektir…” ifadelerinden, söz konusu atanma kurasının iller arasında yapılacak yer değişikliği için yapılan bir kura olduğu, halen görev yapılan yere eş, öğrenim, sağlık mazereti nedeniyle atananlar için bir istisna getirilmiş olduğu görülmüştür.
12) İdare tarafından (§2); mezkûr kuranın son başvuru tarihi olan 30/12/2020 tarihi itibariyle başvuranın
Konya ilinde 5 yıl 1 ay 24 gün hizmetinin bulunduğunun tespit edildiği, dolayısıyla atandığı ilde 5 yıldan fazla görev yaptığı anlaşıldığından, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 18 inci maddesinin beş ve altıncı fıkralarına göre öğrenim mazereti kapsamından çıkmış olduğu ve bu personelden her yıl istenen mazeret belgesi istenmediği, mazeretle ilişiği kalmayan başvuranın mezkûr kurada il içindeki başka bir birime tercih yapma yetkisinin de bulunmadığı ifade edilmiştir.
13) Bahsi geçen Yönetmeliğin 18 inci maddesi altıncı fıkrasında yer alan, öğrenim durumu nedeniyle
atananların, atandığı yerde fiilen beş yıl çalışması hâlinde, dördüncü ve beşinci fıkra hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlemesi ile 2021 yılı Ocak dönemi isteğe bağlı iller arası yer değiştirme suretiyle atanma kurası ilan metninin 5 inci maddesinin (b)bendinde yer alan, halen kadrosunun bulunduğu ile öğrenim mazereti ile atananların görev yaptığı ilde fiilen 2 iki yıl çalışmış olması şartıyla müracaatını yapabileceğine ilişkin ibare birlikte değerlendirildiğinde; öğrenim durumu nedeniyle ataması yapılanların, bulunduğu ilde 2 yıl görev yapmış ve bulunduğu ilde fiilen hizmeti 5 yıldan az olanların halen görev yaptığı ildeki ilan edilen yerlere tercih yapabileceği anlaşılmaktadır.
14) Buna göre; Sakarya Sapanca İlçe Devlet Hastanesinde Sağlık Teknikeri olarak görev yapmaktayken
Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği düzenlemesi gereği öğrenim durumu nedeniyle
Konya iline 16/10/2015 tarihinde naklen ataması yapılan ve söz konusu kuranın son başvuru tarihi olan 30/12/2020 tarihi itibariyle Konya ilinde 5 yıl 1 ay 24 gün hizmeti bulunan başvuranın, 2021 yılı Ocak dönemi isteğe bağlı iller arası yer değiştirme suretiyle atanma kurasına başvuru şartlarını taşımadığı değerlendirilmiştir.
15) Diğer taraftan; Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 18 inci maddesi altıncı
fıkrasında yer alan, atandığı yerde fiilen beş yıl çalışılması hâlinde, dördüncü ve beşinci fıkra hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlemesine ilişkin açıklayıcı bir ibareye bundan sonra yapılacak atama kurası ilan metinlerinde yer verilmesinin, farklı değerlendirmelere sebebiyet verilmemesi için önem arz ettiği açıktır.
16) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın, 2021 yılı Ocak dönemi isteğe bağlı
iller arası yer değiştirme suretiyle atama kurası ilan metninin 5 inci maddesinin (b) bendine istinaden tercihinin alınması talebinin, atandığı yerde fiilen 5 yıl çalışmış olması gerekçesiyle, Sağlık Bakanlığı tarafından reddine yönelik işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru konusuna benzer durumların yaşanmaması için idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi