Öğretim görevlisi alım sınavında bilirkişi incelemesi sonrası puanlama yönteminin hukuka uygunluğu nasıl değerlendirilir (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/14876-S.23.23517

BAŞVURU NO : 2022/9038

KARAR TARİHİ : 21/11/2023

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

DİCLE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Öğretim görevlisi alımına ilişkindir.

BAŞVURU TARİHİ : 23/06/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Dicle Üniversitesinin 05.01.2022 tarihli ilanı doğrultusunda Bismil Meslek Yüksekokulu, Çocuk Bakım ve Gençlik Hizmetleri Bölümü, Çocuk Gelişimi programı için ilan edilen Öğretim Görevlisi kadrosuna başvurduğunu ve sonrasında yazıla sınava girdiğini, yazılı sınav kâğıdının çocuk gelişimi alanında uzman kişilerce incelenmediğini belirterek sınav sonucunun tekrar değerlendirilmesi, kâğıdının başka jüriler tarafından incelenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında Dicle Üniversitesi Rektörlüğünün 20/10/2022, 05/12/2022 ve 30/05/2023 tarihli cevabi yazılarında;

2.1. “Meslek Yüksekokulumuz Çocuk Bakım ve Gençlik Hizmetleri Bölümü, Çocuk Gelişimi Programına

Öğretim görevlisi alım sürecine adaylardan itiraz dilekçesine istinaden T.C. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Kamu Denetçiliği Kurumunun (OMBUDSMANLIK) ilgili yazısında maddeler halinde istenilen bilgi ve belgeler ile ilgili olarak;

Meslek Yüksekokulu, Çocuk Bakım ve Gençlik Hizmetleri Bölümü, Çocuk Gelişimi programı için ihtiyaç duyulan öğretim elemanlarının alımı için 31.12.2021 tarihinde Resmi Gazetede ilana çıkılmış, 01.02.2022 tarihinde bilim sınavı yapılmış olup, yapılan bilim sınavı sonucu sınav komisyonu tarafından asil ve yedek adaylar belirlenmiştir. başvurmuş olduğu öğretim görevlisi kadrosuna (5. Grup)

adaylar içinde en yüksek ortalamaya sahip olan (1 Asil ) atanmaya hak kazanarak

28.03.2022 tarihinde Meslek Yüksekokulumuzdaki görevine başlamıştır. Açılan ilgili kadronun dolmuş

/

olması nedeniyle mevcut itirazına idaremizce yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.”

Şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

5. 31.07.2008 Tarih ve 26953 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim

Elemanı Kadrolarına Naklen veya Açıktan Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile

Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin;

5.1. “Kapsam” başlıklı 2 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Yönetmelik, Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim görevlisi, okutman, araştırma görevlisi, uzman, çevirici ve eğitimöğretim planlamacısı kadrolarına açıktan veya öğretim elemanı dışındaki kadrolardan naklen yapılacak atamaları kapsar.”

5.2. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelikte geçen; a) Giriş Sınavı: Bu Yönetmelikte belirtilen jüri tarafından yapılan yazılı sınavı, … ifade eder.”,

5.3. “Ön değerlendirme” başlıklı 10 uncu maddesinde; (1) Sınav jürisi; başvuran adaylar arasından ilan edilen kadro sayısının on katına kadar adayı, meslek yüksekokullarında bu kadrolarda istihdam edilecekler de dâhil olmak üzere bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında ALES puanının %40’ını ve yabancı dil puanının %60’ını; bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının %60’ını ve yabancı dil puanının %40’ını; meslek yüksekokullarına müracaatlarda ise ALES puanının %70’ini ve lisans mezuniyet notunun %30’unu dikkate alarak belirler ve kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan eder. Bu sıralamaya göre son sırada aynı puana sahip birden fazla adayın olması halinde, bu kişilerin tamamı sınava çağrılır. Başvuru sayısının ilan edilen kadronun on katından az olması halinde, adayların tamamı giriş sınavına alınır. Adayların ön değerlendirmede dikkate alınan puanları ile lisans mezuniyet notları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir.

5.4. “Giriş sınavları” başlıklı 11 inci maddesinde; “(1) Giriş sınavı, sınav jürisi tarafından; bilim alanı yabancı dille ilgili olan birimlerdeki öğretim görevlisi kadroları ile 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı

Yükseköğretim Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca zorunlu yabancı dil dersini vermek üzere atama yapılacak öğretim görevlisi kadroları için adayların mesleki ifade ve bilgi becerisi ile anlatım yeteneğini ölçecek şekilde sadece sözlü, bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolar için ise ilan edilen alanla ilgili bilgi düzeyini ölçecek şekilde sadece yazılı sınav olarak yapılır. Yabancı dille eğitim ve öğretim yapılan programlardaki öğretim görevlisi kadrolarında sözlü sınav yapılır. Ancak

senato kararı olması halinde sözlü sınav sonucu 60 ve üzeri puan alanlar için yazılı sınav da yapılır. Bu durumda olanların giriş sınavı puanı, sözlü sınav ile yazılı sınavın puanlarının aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.

(2) Sınav jürisi, yazılı ve sözlü sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlar. Raportör olarak belirlenen üye, yazılı ve sözlü sınavların soru ve cevaplarını tutanak altına alır.

(3) Sözlü sınav sonuçları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir. Sözlü sınav sonucu 60 puanın altında olanlar başarısız sayılır ve nihai değerlendirme aşamasına geçemezler.”

5.5. “Nihai değerlendirme” başlıklı 12 nci maddesinde; “(1) Sınav jürisinin değerlendirmesinde; bu

Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında, meslek yüksekokullarında bu kadrolarda istihdam edilecekler de dâhil olmak üzere ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %10’unu, yabancı dil puanının %30’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu; bu

Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %30’unu, yabancı dil puanının %10’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu; meslek yüksekokullarında ise ALES notunun %35’ini, lisans mezuniyet notunun %30’unu ve giriş sınavı notunun %35’ini hesaplayarak ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirler. Değerlendirme puanı 65 puanın altında olanlar sınavlarda başarısız sayılır. Adayların değerlendirmede dikkate alınan puanları ile lisans mezuniyet notları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir.”

5.6. “Sınavda Başarılı Olanların Atanması” başlıklı 13 üncü maddesinde; “(1) Sınavlarda başarılı olan adaylar, başarı puanları esas alınarak ilan edilir. İlan edilen kadro sayısı kadar yedek aday da ilan edilir.

Atamalar yürürlükteki mevzuata göre yapılır.”

düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret

Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran özetle, Öğretim Elemanı alımı sınavına itiraz ederek sınav kâğıdının yeniden değerlendirilerek başarı sıralamasının yeniden yapılmasını talep etmektedir.

8. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerden, başvuranın sınava ilişkin olarak itirazda bulunduğu ve sınav kâğıdının yeniden değerlendirilmesi talebi üzerine, sınav kâğıdının sınav komisyonu tarafından yeniden değerlendirildiği sınav sonuçlarına ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmadığı anlaşılmaktadır.

9. Dicle Üniversitesi Rektörlüğünden temin edilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, yapılan ön değerlendirme neticesinde 7 adayın sınava girmeye hak kazandığı; yapılan yazılı sınav sonucunda başvuranın 57 puan aldığı ve giriş sınavı nihai değerlendirme neticesinde toplamda 70,11 puan ile 2. sırada yedek olarak başarılı olduğu; ataması yapılan adayın ise yazılı sınavda 65 puan alarak ve giriş sınavı nihai değerlendirme neticesinde toplamda 76,87 puan ile 1. sırada asil olarak başarılı olduğu anlaşılmıştır.

/

10. Başvuranın cevap kâğıdının bağımsız bilirkişi tarafından tekrar incelenerek giriş sınav puanının tekrar değerlendirilmesi talebi üzerine, başvurana ait cevap kâğıdının yeniden değerlendirilmesi amacıyla, başvuru konusu hakkında uzman ve bilirkişiliğe engel hali bulunmayan Ankara Hacı Bayram Üniversitesi

Polatlı Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölümü Öğretim

Üyelerinden Prof. Dr. bilirkişi olarak görevlendirilmiştir.

11. Bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 03/11/2023 tarihli bilirkişi raporu

Kurumumuza sunulmuş olup; söz konusu bilirkişi raporunda; 11.1. “Meslek Yüksekokullarının Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölümünde yer alan Çocuk

Gelişimi Programları, çocukların gelişim ve beceri alanlarını destekleme konusunda hizmet sunan birimlere ara eleman yetiştirmek amacıyla hizmet vermektedir. Dolayısıyla müfredat içerikleri Sağlık

Bilimleri Fakültelerinin dört yıllık Çocuk Gelişimi Bölümlerinden daha yüzeysel tutulmakta, çocuk gelişimi teknikeri olarak mezun olan ön lisans öğrencileri çocuğun dahil olduğu her meslek alanında yardımcı eleman olarak çalışabilmektedirler. Bu noktada ön lisans mezunu öğrencilere ders vermekle görevli olan “öğretim görevlilerinin” de çocuk gelişimi alanında donanımlı bir şekilde yetişmiş olması gerekmektedir. Bu da çocukla ilgili mesleki alan bilgisi, gelişimsel takibi, çocuk merkezli aile danışmanlığı vb. birçok konuda bilgi sahibi olunmasını gerekli kılmaktadır.”, 11.2. “Oysa ki Bismil Meslek Yüksekokulu Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölümü Çocuk Gelişimi

Programı Öğretim Görevlisi alım sorularında, ki 4 adet soru bulunmaktadır, yalnızca iki sorunun çocuk gelişimi alan bilgisi içermesi dikkat çekici bir husustur. Diğer soruların daha ağırlıklı olarak “Psikoloji

Bilimi” alanına yönelik olduğu görülmüştür. Çocuk gelişiminde de ruh sağlığı ve davranış bozuklukları konularında dersler bulunmaktadır ancak ders müfredatları incelendiğinde bu konuların direkt çocuklarla ilgili boyutlarına yer verildiği görülecektir. Dolayısıyla psikoloji bilimini daha derinlemesine ilgilendiren

1 ve 4 numaralı soruların ancak bu konuda alan bilgisi daha yoğun olan kişiler tarafından

cevaplandırılabileceği düşünülmektedir. Buna rağmen cevap anahtarı olarak gönderilen kitap fotokopilerinden elde edilen genel bilgiler neticesinde yapılan değerlendirmede adaya ilk sorunun cevaplandırılması için oldukça yüksek bir puan verildiği görülmüş, son sorunun cevabı için verilen puanın ise makul olduğu düşünülmüştür.”, 11.3. “Çocuk Gelişimi bilim alanıyla ilgili soruların cevapları incelendiğinde de komisyonun, bazı eksik ve hatalı bilgiler paylaşımında bulunmasına rağmen adaya hak etmediğinden daha yüksek bir puanlama yaptığı görülmüştür. Buna rağmen nihai değerlendirme formunda başarılı bulunarak asıl aday olan Kaan

Büyükceran’ın giriş sınav sonucunun tarafımca yapılan değerlendirmede on puan daha yüksek olduğu bilinmelidir. Ramazan Aydın ise değerlendirmem sonucu ancak 34 puan alabilmiştir. Bu noktada Ramazan

Aydın’ın itirazının yersiz olduğu düşünülmektedir. Ancak gerek sınav sorularının içerik ve kapsamları açısından ele alınması ve gerekse cevap anahtarlarının ve bu anahtarlara ilişkin ayrıntılı puanlama cetvelinin olmaması, sadece kitapların fotokopileriyle cevap anahtarlarının oluşturulması, bu hususta gereken özenin gösterilmediğini düşündürmektedir.”

değerlendirmelerine yer verilmiştir:

12. Söz konusu değerlendirme çerçevesinde, başvuranın şikâyete konu ettiği iddiası hakkında, ilgili idare tarafından yürütülen öğretim görevlisi alım sınavında yapılan değerlendirmelerde hukuka ve hakkaniyete aykırılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

/

13. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın talep ettiği öğretim elemanı alım sınavında sınav kağıdının değerlendirilmesinde hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık tespit edilemediğinden başvuranın sınav kağıtlarının tekrar değerlendirilmesi suretiyle başarı sıralamanın yeniden yapılması talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bilgi ve belgelere tam ve uygun cevaplar veremediği bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi”, “Şeffaflık”, “Hesap verilebilirlik” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Diyarbakır İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,

Bu kararın BAŞVURANA ve DİCLE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi