Öğretim görevlisinin mazeretsiz sınav gözetmenliği görevini yerine getirmemesi kınama cezası için yeterli midir (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nde görevli öğretim görevlisi olarak, sınav gözetmenliği görevlerinden üçünü mazeretsiz yerine getirmediği gerekçesiyle disiplin cezası verilmesini hukuka aykırı bulmakta ve iptalini talep etmektedir. İdare, başvuranın görevini yerine getirmediğini tutanaklarla tespit etmiş ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca disiplin soruşturması başlatmıştır. İnceleme sonucunda, başvuranın kasten sınavlara girmediği belirlenmiş ve bu nedenle kınama cezası verilmiştir.

Danıştay, başvuranın öğretim görevlisi olarak sorumluluklarını yerine getirmediğini ve bu durumun 2547 sayılı Kanun’un ilgili maddelerine aykırı olduğunu değerlendirerek, disiplin cezasının verilmesinde hukuka uygunluk tespit etmiştir. Başvuranın daha önce disiplin cezası almaması nedeniyle, daha ağır bir ceza yerine kınama cezası verilmesi uygun bulunmuştur. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu karar, idarenin disiplin işlemlerinin hukuka uygunluğunu ve öğretim görevlisinin sorumluluklarını vurgulamaktadır.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/1972-S.23.3274

BAŞVURU NO : 2022/11872

KARAR TARİHİ : 17/02/2023

RET KARARI

SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezasının iptal edilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 18/08/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle; kendisine sınav görevlerine yerine getirmediği gerekçesiyle tecziye edilen disiplin cezasının hukuka aykırı olduğunu belirterek işlemin iptal edilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebine istinaden Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü tarafından

Kurumumuza gönderilmiş olan 31/08/2022 tarihli ve sayılı yazıda özetle; başvuranın idarece yapılan sınav gözetmenliği görevlendirmelerinden 3 tanesini ifa etmediğinin tutanaklarla tespit edildiği, bunun sonucunda başvurana 2547 sayılı kanunun 53 üncü maddesi gereğince disiplin kurulunca ceza verildiği, disiplin soruşturmasına ilişkin yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri

ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun;

5.1. “Öğretim Üyelerinin Görevleri” başlıklı 22 inci maddesinde; “a. Yükseköğretim kurumlarında ve bu kanundaki amaç ve ilkelere uygun biçimde önlisans, lisans ve lisansüstü düzeylerde eğitim – öğretim ve uygulamalı çalışmalar yapmak ve yaptırmak, proje hazırlıklarını ve seminerleri yönetmek, b.

Yükseköğretim kurumlarında, bilimsel araştırmalar ve yayımlar yapmak, c. İlgili birim başkanlığınca düzenlenecek programa göre, belirli günlerde öğrencileri kabul ederek, onlara gerekli konularda yardım etmek, bu kanundaki amaç ve ana ilkeler doğrultusunda yol göstermek ve rehberlik etmek, d. Yetkili organlarca verilecek görevleri yerine getirmek, e. Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.”

5.2. “Disiplin ve Ceza İşleri” başlıklı 53 üncü maddesinin o bendinde; “Görevin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, kusurlu davranmak.”

5.3. “Disiplin ve Ceza İşleri” başlıklı 53 üncü maddesinde; “ …(3) Aylıktan veya ücretten kesme: Brüt aylıktan; veya ücretten bir defaya mahsus olmak üzere 1/30 ila 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır. Aylıktan veya ücretten kesme cezasını gerektiren fiiller şunlardır: …. Kasıtlı olarak; görevi tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek.” hükümlerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar

Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Cumhuriyet Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu’nda görev yaptığını, 9 adet olan sınav gözetmenliği görevlerinden üçünün yerine getirilmediği tespit edildiğinden hakkında soruşturma başlatıldığını ve 2547 sayılı Kanunun 53 üncü maddesi kapsamında görevin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, kayıtsızlık göstermek veya düzensiz davranmak eylemini gerçekleştirildiği için kınama cezası verildiğini belirterek cezanın kaldırılması talebiyle kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

8. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelemesinden; 2021-2022 eğitim öğretim yılı güz yarıyılı ara sınavlarında 9 adet sınavda gözetmen olarak görevlendirilen başvurucunun 3 sınava mazeretsiz olarak girmediğini, bunun üzerine hakkında soruşturma işleminin başlatıldığı yürütülen soruşturmanın usulüne uygun olarak yürütüldüğünü, başvuranın sınav gözetmenliğine girmemesinin kasten yapıldığının başvurucu hakkında yürütülen soruşturma kapsamında yapılan soruşturmadaki ifade ve savunmasındaki ifadeleriyle sabit olduğu, bu nedenle 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununu Madde 3/n’ ye amir, “Öğretim

Görevlisi: Yükseköğretim kurumlarında okutulan dersleri vermek, uygulama yapmak veya yaptırmakla yükümlü olan öğretim elemanıdır.” hükmü ve anılan Kanunun m. 53/3-l bendine göre; “Kasıtlı olarak; görevi tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek.” suçunu işlediğinden bahisle; başlatılan disiplin soruşturması neticesinde hakkında aylıktan kesme cezası verilmesi gerektiği ancak başvurucunun daha önce bir disiplin cezası bulunmadığından bir alt ceza olan kınama cezasının verildiği hususları belirtilmiştir.

9. Başvurucu her ne kadar; disiplin konusu “görev” in ders verme görevlerini yerine getiren öğretim elemanlarının kendi sınavlarını uygularken gösterdiği dayanışma, yardımlaşma ve iş bölümü olduğunu diğer bir ifadeyle derslerini veren öğretim elemanlarının sınavlarını yaparken görevlendirilmesi olduğunu iddia ederek disiplin soruşturması ve konusu “görev” kendi sorumluluğu kapsamında olmadığını iddia ettiği görülmektedir. Başvurucu öğretim görevlisi unvanı ile görevini yerine getirmektedir. Öğretim görevlisinin tanımı 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununu 3 üncü maddesinde, “Öğretim Görevlisi: Yükseköğretim kurumlarında okutulan dersleri vermek, uygulama yapmak veya yaptırmakla yükümlü olan öğretim elemanıdır” şeklinde tanımlanmıştır. Yine Sivas Cumhuriyet Üniversitesinin “Öğretim Görevlileri” tanımına ilişkin düzenlediği formda “Meslek Yüksekokulu Müdürü ve Bölüm Başkanı’nın verdiği görevleri yapar” şeklinde öğretim elemanın görev ve sorumluluklarının düzenlendiği görülmektedir.

10. Bu kapsamda yapılan incelemede başvuranın gözetmen olarak görevlendirildiği 3 adet sınav görevini ifa etmediğinin tutanak tutularak tespit edildiği, başvurucuya yetkili makam tarafından verilen görevin yerine getirilmediği başvurucunun kendi ifadesiyle de sabit olduğu İdare tarafından da başvuranın sınav gözetmenliği görevini yerine getirmesinin 2547 sayılı kanunun 22 ve 31 inci maddesi kapsamında olduğu değerlendirmesinin yapıldığı, 2547 sayılı kanunun 53/3-1 maddesinin “Kasıtlı olarak; görevi tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek” hükmü gereğince “Aylıktan Kesme” cezasının tecziye edilmesinin önerildiği ve başvuran hakkında daha önce disiplin cezası bulunmadığı göz önünde bulundurularak başvurana 2547 sayılı kanununun 53/2-o maddesi kapsamında “Kınama” cezasının tecziye edilmesi işlemlerinde yukarıda yer verilen gerekçeler kapsamında hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilmemiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede ve hangi mercie başvurulabileceği gösterilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespitiyle idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Sivas İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,

Kararın BAŞVURANA ve SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi