|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, Yozgat Bozok Üniversitesi’nde Elektrik Makineleri II dersinin işlenişi ve değerlendirilmesi ile ilgili bir öğrencinin şikayetini incelemektedir. Öğrenci, dersin öğretim üyesinin ders içeriğinde değişiklik yapma yetkisi olmaksızın uygulamalar gerçekleştirdiğini, ölçme ve değerlendirmenin adil olmadığını iddia etmektedir. Ayrıca, öğretim üyesinin kurduğu Beem adlı öğrenci grubunun kamu kaynaklarını imtiyazlı bir şekilde kullandığını öne sürmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, başvuranın iddialarının mesnetsiz olduğu ve öğretim üyesinin dersin işlenişinde ve değerlendirmelerinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Beem grubunun, TÜBİTAK tarafından denetlenen ve belirli kurallar çerçevesinde faaliyet gösteren bir oluşum olduğu, dolayısıyla kamu kaynaklarının imtiyazlı bir şekilde kullanıldığı iddialarının da asılsız olduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/1267-S.21.2185
BAŞVURU NO : 2020/91732
KARAR TARİHİ : 21/01/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Elektrik Makineleri 2 dersinin uzaktan eğitimde işlenişine, ölçme ve değerlendirmesine dair şikayeti ile Beem adlı grupla ilgili iddiaları hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 31/07/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 31.07.2020 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda,
; 28 Mayıs 2020 tarihinde Yozgat Bozok Üniversitesine verdiği, bir öğretim üyesinin yapmış olduğu “usulsüzlükler” ile ilgili dilekçesine 60 günlük süre dolmasına rağmen cevap verilmediğini, ayrıca sayılı başvurusu üzerine de cevap verilmediğini ifade etmekte ve başvurusunu aynen tekrar edip ilgililer hakkında gereğin yapılmasını talep etmektedir.
2) Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu 01.07.2020 tarihli ve dosya
numaralı başvurusunda ise; Yozgat Bozok Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği
Bölümü öğretim üyelerinden Dr. Öğr. Üyesi . .’nin resmi olarak açıklanmış ve öğrencilere duyurulmuş program üzerinde değişiklik yapma yetkisi olmadığı halde bu hususu kasten ve bilerek ihlal ettiğini, daha önce yayımlanan ders içeriğinde MATLAB adlı program olmamasına rağmen hiç anlatmadan tüm sorumluluğu öğrenciye yükleyerek ölçme ve değerlendirmeye tabii tuttuğunu, final puanının %30 ödev ve %70 sınavdan oluşacağı ilan edildiği halde Dr. Öğr.
Üyesi .’nin şeklen bir ödev olsa da içerik bakımından sınav uyguladığını, bu durumdan olumsuz etkilendiğini, pandemi döneminde 2019-2020 Bahar Döneminde uzaktan öğretime geçildiğini, ancak Dr. Öğr. Üyesi . tarafından verilen Elektrik Makineleri 2 dersinin daha öncesinde ilan edilen ders saatlerinin yapılmadığını, ders saatinin azlığından ötürü olumsuz etkilendiğini, uyarıldığı halde Dr. Öğr. Üyesi .’nin kaba ve incitici konuşarak kendisini küçük düşürdüğünü, ayrıca Dr. Öğr. Üyesi . tarafından kurulan Beem adlı bir grup olduğunu ve bu gruba mensup öğrencilerin kamunun imkânlarını imtiyazlı bir şeklide kullandıklarını, bu durumdan dolayı eğitimde eşitliğin sağlanmadığını ve bir grup imtiyazlı öğrencinin korunup kollandığını iddia etmekte ve gereğin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3) Kurumumuzun 12.08.2020 tarihli ve sayılı yazısıyla bilgi-belge talebinde
bulunulmuş olup Yozgat Bozok Üniversitesi Rektörlüğü Mühendislik Mimarlık Fakültesi
Dekanlığının 31.08.2020 tarihli ve sayılı yazısında;
3.1) Başvuranın bu başvurusunda ve daha önce yapmış olduğu başvurularda kendince suç teşkil
ettiğini düşündüğü konularla ilgili öncelikli olarak Üniversitelerine, daha sonra Cimer’e ve
Kurumumuza aynı konuları mükerrer şekilde şikâyet konusu yaptığı;
3.2) Şikâyetin temel nedeninin şu olduğu: kamuoyunda popüler bir konu olarak bilindiği üzere
TÜBİTAK, TEKNOFEST olarak isimlendirilen ve üniversite öğrencilerini değişik konularda araştırma ve geliştirme faaliyetlerine teşvik etmek amacıyla değişik yarışmalar düzenlendiği; örneğin insansız hava aracı ve akülü arabalarla ilgili yapılan yarışmaların en çok bilinen yarışmalar olduğu, bu yarışmaların pek çok faydasının olduğu, en önemli faydasının öğrencilerin daha çok teorik olarak öğrendikleri konuları uygulamada belirli bir proje özelinde çalışma fırsatı bulmaları olduğu, bu projelerde çalışan öğrencilerin bir takım çalışmasının nasıl yapılması gerektiğini, kendilerine verilen görevi zamanında bitirmenin önemini ve daha pek çok bilgi, beceri ve yeteneği bu tür çalışmalarla elde edebildikleri, bu kapsamda
Üniversitelerinin Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü bünyesinde TÜBİTAK’ın düzenlediği ve 2020 Eylül ayında finalleri yapılacak olan Robotaksi-Binek otonom araç yarışmasına katılmak üzere Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü öğrencileri tarafından
2019 yılında Beem takımı adı verilen bir öğrenci takımı kurulduğu, bahsi geçen yarışmanın
başvuru ve yarışma süreçlerinin tamamen TÜBİTAK tarafından kontrol edildiği, nitekim bu takımın çalışmalarının bir akademik danışman tarafından takip ve yönlendirilmesinin yapılmasının TÜBİTAK tarafından istenen bir durum olduğu, ilave olarak bahsi geçen takımın kurulmasının ve yarışmaya katılabilmesi için danışmanla birlikte üniversite rektörünün de imzası bulunan bir başvuru formunun TÜBİTAK’a gönderilmesi gerektiği, aksi durumda yarışmaya katılmanın mümkün olmadığı, ayrıca TÜBİTAK’ın kurulan takımın geliştirdiği yarışma aracılığıyla ilgili olarak harcanmak üzere ve daha sonrasında yapılan harcamaların
TÜBİTAK tarafından kontrol edilmesi şartıyla bir miktar paranın (10 bin TL) danışmanın onayıyla harcanmak kaydıyla kurulan yarışma takımının kullanımına tahsis edildiği, bu kapsamda kurulan Beem takımının yapmış olduğu çalışmalar sonucunda finale kaldığı ve Eylül 2020’de yapılacak olan finalde yarışmak üzere geliştirilen araçla ilgili çalışmalarına devam ettiği, Beem takımın özet bilgilerinin https://www.teknofest.org/takim-detay-249.html adresinde görülebileceği, Beem takımın tamamen legal bir oluşum olduğu ve bu takımın yaptığı araç için TÜBİTAK tarafından tahsis edilen bütçenin de keyfi bir şekilde harcanması mümkün olmayan bir kamu imkânı olduğu;
3.3) Başvuranın, bu takımın ilk oluşumundaki başvuru formunda adı geçen 25 kişilik öğrenci
listesindeki 20 numaralı öğrenci olduğu, bu nedenle bu takımın ne olup olmadığını çok iyi bilen biri olduğu, ancak “motivasyon eksikliği nedeniyle Beem takımındaki öğrenciler tarafından takımdan çıkarılması talebi” sonucunda başvuranın Dr. Öğr. Üyesi .’nin onayıyla Beem takımından çıkarıldığının anlaşıldığı ve bu sebeple hem Beem takımındaki öğrencilere hem de
Dr. Öğr. Üyesi .’ye husumet beslediği ve bu sebeple hem Beem takımındaki öğrencilerden hem de Dr. Öğr. Üyesi .’den intikam almak kastı ile mükerrer pek çok şikâyet başvurusunda
bulunduğu kanaatine varıldığı; bu kanaatin sebeplerinin şunlar olduğu:
3.3.1) Cimer başvurusunda “Dr. Öğr. Üyesi . birkaç öğrenci ile ne olduğunu bilmediğim
ancak suç oluşturabilecek şekilde Beem takımı adı altında bir oluşum içerisinde girmiştir. Bu oluşum kamunun imkânlarını Dr. Öğr. Üyesi . inisiyatifi ile imtiyazlı bir şekilde kullanmaktadır.” ifadesinin yer aldığı, gerçeğe aykırı bir beyan vererek Beem takımının ne olduğunu bilmediğini iddia ettiği ve buna ilave olarak nasıl bir suç olduğunu ifade etmeden
Beem takımını suç unsuru oluşturabilecek bir oluşum olarak yaftaladığı, nasıl olduğunu açıklamamakla birlikte Dr. Öğr. Üyesi .’yi kamunun imkânlarını imtiyazlı bir şekilde kullanmakla suçladığı, bahsi geçen tüm suçlamaların gerçeğe aykırı, şikâyet edilen makamları yanıltıcı ve tamamen hayal ürünü ithamlardan oluştuğu, bahsi geçen ithamların tamamen soyut ve ispata ihtiyaç duyulan suçlamalardan öteye geçmediği, bu şekilde başvuranın Beem takımındaki öğrencileri ve Dr. Öğr. Üyesi .’yi hayali bir suç fikri üzerinden suçlu ilan etmeye çalıştığı;
3.3.2) Bahsi geçen suçlama ve iddiaların suç icat etmeye matuf, gerçek dışı beyanlar içeren,
mesnetsiz ve ispata muhtaç iddialardan oluştuğu ve hâlihazırda yapılan suçlamalara ve ithamlara daha önceki değerlendirmelerde defalarca cevap verilmesine rağmen halen tatmin olmadığı, başvurularına yeni bir boyut kattığı ve daha önceki değerlendirmelerle alay edercesine “Söz konusu rahatlık hangi tüzük ve yönetmelikten istinaden vurgulandığı hakkın da bilgi talep ediyorum.” gibi bir ifadeyle Cimer’e yapmış olduğu bilgi edinme başvurusu kapsamında halen iddialarına devam ettiği;
3.4) Başvuruya konu EEM 304 Elektrik Makineleri 2 dersinin içeriği, ders ve sınav
yönetmi hakkında;
3.4.1) Dr. Öğr. Üyesi .’nin cevabı: ilgili şikayete konu dönemin 2019-2020 Bahar dönemi
olduğunun anlaşıldığı, bu dönemde bir kısım örgün bir kısım uzaktan eğitim yapıldığı, sınav ve ders yönteminin örgün öğretimde farklı iken, bölüm, fakülte, üniversite ve YÖK kararları gereği uzaktan eğitim sürecinde sınav yönteminin sürekli değiştiği ve sonuç olarak bütün sınavların uzaktan eğitim araçlarıyla yapıldığı; derslerin de pandemi nedeni ile uzaktan eğitime başlanıldığında, başlarda not yükleyerek, daha sonraları Youtube’a video yükleyerek ve daha sonra da zorunlu olmadığı halde daha verimli olabilmesi için canlı ders şeklinde gerçekleştirdiği, canlı derslere katılımın da mecburi olmadığı, sınavların vize için %30 çevrimiçi sınav, %70 ödev, final için ise %30 ödev, %70 çevrimiçi sınav şeklinde bölüm, fakükte, üniversite kararları gereği belirlendiği; söz konusu dersi 151 kişinin aldığı;
3.4.2) Söz konusu sınavda iptal edilen soru ve iptal gerekçesi ile ilgili olarak; ilgili sınavda
öğrencilerin yapamadıkları ya da süre nedeniyle yetiştiremedikleri son sorunun öğrencilerin lehine olacak şekilde iptal edildiği, vize istatistiklerindeki doğru cevap sayılarına bakıldığında son sorunun b şıkkının sadece 1 öğrenci tarafında doğru cevaplandığının, diğer şıklarda doğru cevap bulunmadığının görüldüğü;
3.4.3) Ders içeriğinde MATLAB programı olmamasına rağmen Google Classroom
üzerinden ödevler verildiği iddiasına ilişkin olarak; ders içeriğinde verilen ödev ile ilgili konunun mevcut olduğu, MATLAB programının Elektrik Makineleri kapsamındaki çeşitli uygulamalarının ise ders kitabı olarak önerilen her iki kitapta da olduğu, bu programın birçok mühendislik uygulamasında kullanıldığı ve öğrencilerin farklı derslerde bu program ile karşılaştıkları, ders içeriği incelendiğinde bireysel çalışma kaspamında 34 saat, ödev problemleri için 10 saat iş yükü verildiği, MATLAB ile çözülmesi istenilen 1 adet ödev verildiği, MATLAB’da çözülmesi istenilen ödevin basitliği dikkate alındığında (ödevin birebir çözümünün ders kitabında bulunmasını göz önünde bulundurarak) bireysel çalışma süresinde rahatlıkla yapılabileceğinin değerlendirildiği, ayrıca bütün öğrencilerin her iki ders kitabına erişimine üniversite tarafından uzaktan ücretsiz olarak sağlanabildiği;
3.4.4) Uygulamalı bir ders olmasına rağmen derslerin yüz yüze yapıldığı dönemde dersin
hiç yapılmadığı, online ders döneminde de ders saatlerine uyulmadığı, ayrıca online ders döneminde ders kaydının geç başlatılıp erken bitirldiği iddialarına ilişkin olarak; dersin 3 teorik, 2 pratik saatten oluştuğu, uygulama kısmının yüz yüze işlenilen dönemde öğrencilere proje vererek gerçekleştirildiği, ilgili saatlerde verilen projelere danışmanlık yapıldığı; online ders döneminde ders saatlaerine uyulmadığı iddiası ile ilgili olarak; pandemi nedeniyle uzaktan eğitime başlanıldığında başlarda not yükleyerek, daha sonraları Youtube’a video yükleyerek ve daha sonra da zorunlu olmadığı halde daha verimli olabilmesi için canlı ders şeklinde derslerin gerçekleştirildiği, bu canlı dersleri yaparken birinci ve ikinci öğretim öğrencilerinin herkesin evde olduğu bir dönem olması ve katılım sorunu olmaması nedeniyle bir arada, birinci öğretim saatinde gerçekleştirdiği, canlı derslere katılımın da mecburi olmadığı, ancak öğrencilerin ders ile ilgili sorularını günün her saatinde yanıtlamaya çalıştığı, ders notlarının ve youtube videolarının istenildiğinde izlenebildiği, ayrıca ders ders kitabına ücretsiz olarak üniversite sistemi üzerinde 24 saat erişilebildiği; ders kaydının, konu anlatımı süresince alındığı, ilgili derslerde ders kaydı sonrasında da öğrencilerin soruları ve konuşmak istedikleri konuları rahatça sorması ve anlatması için bir müddet ilgili oturumlarda kalındığı, ilgili ifadelerin şikayet sahibinin art niyetini gösterdiği; pandemi nedeniyle uzaktan eğitim sürecinin herkes gibi kendisinin de tecrübe ederek öğrendiği, gerekli yönetmeliklerin dahi uzaktan eğitimin başlamasından çok sonraları oluşturulduğu, pandemi sürecinde ne olacağının bilinmediği için sürekli yönetmeliklerin ve uygulamaların değiştiği, bu nedenle ilk haftalarda sadece not ya da sunum paylaşılırken sonralrı videolar ve canlı derslerin gerçekleştirildiği, canlı dersler dışında saat gözetmeksizin Classroom üzerinden öğrencilerin sorularının yanıtlandığı;
3.4.5) Derse ilişkin proje ödevinin sonradan iptal edilme gerekçelerine ilişkin olarak; proje
ödevlerinin yüz yüze gösterme ve pratik grup çalışmasının imkazsızlığı gibi nedenlerle bölüm, fakülte ve üniversite kararları gereği iptal edildiği;
3.5) Beem grubu ile ilgili olarak; 2019 yılında öğrencileri yarışlara katılma noktasında teşvik
etme neticesinde, yine öğrenciler tarafından kurulduğu, zira yarışların tamamen öğrenci çalışmalarının değerlendirilmesine göre dizayn edildiği, kendi konumunun akademik danışmanlık olduğu; 2019 yılında bu takım oluşturulurken katılmak isteyen herkesin katıldığı ve kendi içlerinden bir takım kaptanı seçildiği, 2020 yılında ise bir önceki yıldan kalan öğrencilerin kendi aralarında bir takım kaptanı ve alt grup başkanları seçip yeni katılacak üyeler için mülakat yaptıkları, bu mülakatlara kendisinin de katıldığı ve daha başarılı olunabilmesi için potansiyel öğrencilerin seçilmesinde danışmanlık yaptığı; bu takımın yarışlara hazırlanmakta olduğu, pandemi sürecinde uzaktan çalışmalar yaptığı ve bir gelişme raporunun TÜBİTAK’a gönderildiği ve yarışlara katılmaya hak kazandığı; bu takımda görev yapan öğrencilerin kendilerini geliştirmek, takım çalışmasını deneyimlemek, mesleki anlamda pratik yapabilmek gibi birçok kazancının mevcut olduğu, kazançtan kastın maddi ise, herhangi bir maddi kazancın bulunmadığı; bu takımda görev yapan öğrencilere danışmanlık desteği kapsamı dışında bir imtiyazın söz konusu olmadığı, danışmanlık kapsamında öğrencilerin bu yarışlara en iyi şekilde hazırlanabilmesi için çalışmalarının programlanması, iş-zaman planlarının hazırlanması noktasında yardımcı olunduğu ve teknik konularda destek verildiği, takımdaki öğrencilerin bu kapsamdaki sorularına ve üniversitedeki takım işleyişi adına idari konulardaki sorunlarının çözümüne yardımcı olunduğu, danışmanlık kapsamı dışında herhangi bir imtiyazın söz konusu olmadığı; bu takımda görev alıp sonrasında çıkan kişilerin mevcut olduğu, bu bazen öğrencinin kendi isteği ile bazen de takımdaki diğer arkadaşlarının onu takımdan çıkarılmasını istemesiyle olduğu, burada adil olunması adına danışmanlık yapıldığı, genelde öğrencinin çıkma/çıkarılma nedeninin kendi özel işleri, kendi kararı dışında takım işlerini aksatması, takım işlerine zaman ayıramaması ya da takım motivasyonunu yitirmesinin olabildiği, bu önerinin de yine öğrenciler tarafından geldiği ve danışmanlık kapsamında bazen biraz daha sabredilmesini söyleyerek bazen de durumu değerlendirip onay verdiği, 2019 yılında 37 kişi ile başlanılan takım çalışmalarının, 2019 yarışlarına girildiğinde 15 kişi kaldığı, bu seneki takımın başlangıçta 25 kişi olarak başladığı ve halen 18 kişi olarak devam ettiği, Beem takımı kuruluşundaki öğrenci listesinden çıkan öğrenciler ve çıkma nedenlerinin “Mezun olunması”, “takım çalışmalarına katılamayarak kendi isteğiyle ayrılması”, “ailevi sebeplerle kendi isteğiyle ayrılması”, “takım çalışmasının zor gelmesiyle kendi isteğiyle ayrılması”, “takım çalışmalarını aksatması, vakit ayırmaması nedeniyle takım arkadaşları tarafından çıkarılmasının istenmesi”, “motivasyon eksikliği nedeniyle takım arkadaşları tarafından çıkarılmasının istenmesi” şeklinde olduğu; dersler ile vermiş olduğu danışmanlığın tamamen birbirinden bağımsız olduğu, kaldı ki takımda olup da derslerden başarısız olan öğrencilerin de mevcut olduğu, örneğin Beem takımında yer alan . . , . . , . ., . .’nin Elektrik Makinaları 1 dersinden, . . .’nin Aydınlatma
Tekniği dersinden kaldığı; bugüne kadar hiçbir öğrencisine kaba ve incitici bir söz kullanmadığı;
3.6) Dikkat çeken bir hususun ise başvuranın şikayet tarihinde başka şikayetlerin de yapıldığı
ve bu dilekçelerin “kopyala yapıştır” şeklinde hazırlandığı;
3.7) Başvuranın EEM 304 kodlu Elektrik Makineleri II dersinin 09.06.2020 tarihli final ödevi
notu ile 25.06.2020 tarihli final sınav notunun iptali istemiyle Yozgat İdare Mahkemesinde
27.07.2020 tarihinde dava açtığı;
3.8) Sonuç olarak; yapılan değerlendirmeler neticesinde başvuranın iddialarının ispattan
yoksun iddialar olduğu ve bu sebeple Dr. Öğr. Üyesi .’nin şikayete konu olan hususlarda suç işlediğine dair bir kanaate varılmadığı; başvuranın mesnetsiz ve ispata muhtaç iddialarda bulunduğu ve mükerrer başvurularında Üniversiteyi “kasten ve bilerek Dr. Öğr. Üyesi .’yi korunmaya çalışmakla ve açık bir kanunsuzluk, usulsüzlük ve adam kayırma yapmakla” suçlamakta olduğu ve Üniversiteyi zan altına bırakma gayretine ısrarlı bir şekilde devam ettiğinin değerlendirildiği, buna göre başvuranın mesnetsiz ve ispata muhtaç iddiaları sebebiyle
18.08.2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları
Öğrenci Disiplin Yönetmeliği’nin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen
“Yükseköğretim kurumu personelinin, kurum içinde ya da dışında, şeref ve haysiyetini zedeleyen sözlü veya yazılı eylemlerde bulunmak” suçunu işlediği kanaatine varıldığı, bu sebeple başvuran hakkında disiplin soruşturması açılması gerektiğinin değerlendirildiği;
Şeklinde açıklamalar yapıldığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”;
5) 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6) 06.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
6.1) “Yükseköğretim Kurumlarının görevleri” başlıklı 12 nci maddesinde; “Bu kanundaki
amaç ve ana ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumlarının görevleri; a. Çağdaş uygarlık ve eğitim – öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiştirmek, … d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, … f. Eğitim – öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, …”
6.2) “Öğretim üyelerinin görevleri” başlıklı 22 nci maddesinde; “a. Yükseköğretim
kurumlarında ve bu kanundaki amaç ve ilkelere uygun biçimde önlisans, lisans ve lisansüstü düzeylerde eğitim – öğretim ve uygulamalı çalışmalar yapmak ve yaptırmak, proje hazırlıklarını ve seminerleri yönetmek, b. Yükseköğretim kurumlarında, bilimsel araştırmalar ve yayımlar yapmak, c. İlgili birim başkanlığınca düzenlenecek programa göre, belirli günlerde öğrencileri kabul ederek, onlara gerekli konularda yardım etmek, bu kanundaki amaç ve ana ilkeler doğrultusunda yol göstermek ve rehberlik etmek, d. Yetkili organlarca verilecek görevleri yerine getirmek, e. Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.”
6.3) “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi
olup bu kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir. a.
Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir. b. (Değişik: 17/8/1983 – 2880/24 md.) Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu
Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.
c. Yükseköğretim kurumları, örgün, yaygın ve açık öğretim yöntemleri ile her türlü eğitim – öğretim yapabilirler…”
6.4) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma
ve sınavlar” başlıklı 44 üncü maddesinde; “(Değişik: 13/2/2011-6111/171 md.) a.
Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır.
Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir.
İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır. b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; …; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; … diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…) (…) eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.
… d. Yeterlilik, seviye tespit veya ders başarılarını ölçen tüm sınavlar, kağıt ortamında ve eş zamanlı olarak yapılabileceği gibi, alan ve zorluk düzeyine göre tasnif edilerek güvenli biçimde saklanan bir soru bankasından, her bir adaya farklı zamanlarda farklı soru sorulmasına izin verecek şekilde elektronik ortamda da yapılabilir. Sınavlarda sorulacak soruların hazırlanması, soru bankasının oluşturulması ve şifrelenmesi, sınav sorularının kâğıt ortamında veya elektronik ortamda saklanması ile sınav güvenliğinin sağlanmasına ilişkin ilkeler
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. e. Yükseköğretim Kurulu kararı üzerine yükseköğretim kurumlarında; öğretim elemanı ve öğrencilerin aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmaksızın, bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı olarak öğretim faaliyetlerinin planlandığı ve yürütüldüğü önlisans, lisans ve lisansüstü uzaktan öğretim programları açılabilir.
Uzaktan öğretim programlarının açılabileceği alanlar, uzaktan öğretim yoluyla verilecek dersler ve kredi miktarları, ders materyallerinin hazırlanması, sınavlarının yapılma şekli, yükseköğretim kurumları arasında bu amaçla yapılacak protokoller ile uzaktan öğretime ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir… Senato tarafından uygun görülmesi halinde, birinci ve ikinci öğretim programlarındaki bazı dersler, sadece uzaktan öğretim yoluyla verilebilir. Ancak bu şekilde verilen dersler için öğrencilerden ilave bir ödeme talep edilemez…”;
7) 21.07.2018 tarihli ve 30485 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yozgat Bozok
Üniversitesi Ön Lisans, Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin;
7.1) “Eğitim-öğretim türleri” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(1) Akademik birimlerin ilgili
kurullarının kararı ve Senatonun onayı ile YÖK’ün belirlediği esaslar doğrultusunda birinci ve ikinci öğretim, uzaktan öğretim ve yaz öğretimi programları açılabilir.”
7.2) “Eğitim-öğretim programlarının düzenlenmesi” başlıklı 13 üncü maddesinde; “(1)
Sınıf geçme esasına göre eğitim-öğretim yapan birimler dışındaki fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında ders geçme ve kredi sistemi uygulanır. (2) Birimlerde zorunlu ve seçmeli dersler, teorik ve/veya uygulamalı olarak yapılır. (3) Derslerin kodu, adı, içeriği, kredi değeri, türü, ön koşulları ve eş değer dersleri içeren öğretim programları, bölüm/anabilim/anasanat/bilim dalının önerisi üzerine ilgili kurullar tarafından belirlenir ve
Senato tarafından karara bağlanır. (4) Öğretim programlarında yer alacak teorik ve/veya uygulamalı derslerin yarıyıllara dağılımı ve içeriklerinde, ders öğrenme kazanımları ve ders kredilerinde gerek duyulması halinde yapılacak değişiklikler, bölüm/anabilim/anasanat/bilim dalının gerekçeli önerisi üzerine ilgili kurullar tarafından düzenlenir ve Senatonun onayı ile kesinleşir. (5) Öğretim programlarında yer alacak dersler ve/veya programda yapılan değişiklikler her eğitim-öğretim yarıyılı/yılı başlamadan en geç on beş gün önce akademik birimler tarafından öğrencilere ilan edilir… (9) Teorik ve/veya uygulamalı dersler içinde; seminer, uygulama, klinik uygulama, klinik çalışması, atölye çalışması, laboratuvar çalışması ve inceleme, araştırma gezisi, ödev, bireysel çalışma, mesleksel beceri uygulamaları, probleme dayalı öğretim, kanıta dayalı uygulamalar, iletişim becerileri, hasta başı vizitleri, sınava hazırlanma, alan çalışması, kütüphane çalışmaları, mezuniyet tezi, proje gibi diğer etkinlikler yer alabilir. (10) Senato, birden fazla örgün eğitim programında yer alan bazı derslerin uzaktan öğretim yolu ile yürütülmesine ilgili kurulların önerisi ile karar verebilir…”
7.3) “Sınavlara ilişkin genel esaslar” başlıklı 23 üncü maddesinde; “(1) Sınavlar; ara
sınavları, muafiyet sınavları, mazeret sınavları, yarıyıl veya yılsonu sınavları, bütünleme sınavları ve ek sınavlar olmak üzere altı çeşittir. Bu sınavlar; test, yazılı, sözlü, uygulamalı veya yazılı-sözlü, yazılı-uygulamalı ya da yazılı-sözlü-uygulamalı olarak yapılabileceği gibi
YÖK’ün belirlediği ilkeler doğrultusunda alan ve zorluk düzeyine göre tasnif edilerek güvenli biçimde saklanan bir soru bankasından, her bir adaya farklı zamanlarda farklı soru sorulmasına izin verecek şekilde elektronik ortamda da yapılabilir. Sınav çeşitlerinden hangilerinin uygulanacağına ilgili akademik birimin yönetim kurulunca karar verilir… (5) Uzaktan öğretim programları kapsamında ve uzaktan öğretim yoluyla verilen derslerde yapılacak ara sınav, yüz yüze veya elektronik ortamda gözetimli veya gözetimsiz, yarıyıl/yılsonu sınavı, bütünleme ve azami öğrenim süresi sonundaki ek sınavlar ise yüz yüze gözetimli olarak gerçekleştirilebilir.
(6) Uzaktan öğretim programları kapsamında yapılacak sınavlar hafta sonları ve en çok beş dersi kapsayan oturumlar halinde yapılır… (9) Bir ders için her yarıyılda en az bir ara sınavı yapılır. İlgili kurul birden fazla ara sınav yapılmasına karar verebilir ve bu ilave sınavlar seminer, ödev ve proje şeklinde de olabilir…”
7.4) “Ara sınavlar” başlıklı 25 inci maddesinde; “(1) Her ders için her yarıyılda/yılda en az
bir ara sınav yapılmak koşuluyla ara sınavların sayısı akademik birimin kurul kararı ile belirlenir. On iki gün ve daha az sürede tamamlanan klinik stajlarda ara sınav koşulu aranmaz.”
7.5) “Yarıyıl sonu/yılsonu sınavları” başlıklı 27 nci maddesinde; “(1) Yarıyıl/yılsonu
sınavları dönem veya yıl boyunca derste işlenen konuları içerir… (3) Bir dersin teorik ve uygulamalı kısımlarının ayrı sınavlar halinde yapılarak değerlendirilmesine ilgili kurul karar verir. Ancak dersin başarı notunun hesaplanmasında her iki sınav birlikte göz önünde bulundurulur…”
7.6) “Sınav notuna itiraz” başlıklı 35 inci maddesinde; “(1) Sınav kâğıtlarının ve sınav not
çizelgelerinin ilgili birimlere verilmesinden ve ilanından sonra maddi hata dışında not değiştirilmez. Öğrenciler, itirazlarını ilan tarihinden itibaren 5 iş günü içinde yazılı olarak ilgili akademik birime yapabilirler. İtiraz, dersin sorumlu öğretim elemanı ile birlikte bölüm/anabilim dalı başkanı tarafından tetkik edilir. Sonuç, ilgili yönetim kurulunda karara bağlanır. İtirazın incelenmesi ve değerlendirilmesi, itirazın yapıldığı tarihten itibaren en geç 10 iş günü içinde sonuçlandırılır. Süresi içinde yapılmayan maddi hata itirazları değerlendirmeye alınmaz.”
8) YÖK Başkanlığının Yükseköğretim Kurumlarında Uzaktan Öğretime İlişkin Usul ve
Esaslar’ının;
8.1) “Genel Esaslar, Program ve Ders Açma, Uzaktan Öğretimin Uygulanması Genel
Esaslar” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Yükseköğretim kurumlarının; ön lisans, lisans ve yüksek lisans düzeyinde diploma programları ile senatoları tarafından uygun görülmesi halinde, birinci ve ikinci öğretim programlarındaki bazı dersler uzaktan öğretim yoluyla verilebilir.
(Değişik:24.09.2020 tarihli YÖK Genel Kurul) (2) Uzaktan öğretim programları ile uzaktan öğretim yoluyla verilmesi uygun görülen dersler, eşzamanlı ve/veya eşzamansız olarak çevrimiçi ve/veya çevrimdışı teknolojilerle verilir. Öğretim, yüz yüze ders ve uygulamalarla da desteklenebilir. (Değişik:24.09.2020 tarihli YÖK Genel Kurul)… (7) Öğretim elemanları ve öğrencilerin uzaktan eğitim ortamlarına uyumlarının kolaylaştırılması ve derslerin karma (harmanlanmış) öğretime uygun şekilde yapılandırılması amacıyla yüz yüze yürütülen derslerde de etkinlik (ödev, tartışma vb.), ders notu, kaynak paylaşımları vb. ile değerlendirmelerin uzaktan eğitim teknolojileriyle gerçekleştirilebilmesi için gerekli teknik altyapının hazırlanması, ihtiyaç duyulan eğitimlerin verilmesi konusunda destek sağlanması ve teşvik edici uygulamaların yapılmasıyla ilgili çalışmalar yükseköğretim kurumları tarafından gerçekleştirilir. (Değişik:24.09.2020 tarihli YÖK Genel Kurul)…”
8.2) “Uzaktan öğretimin uygulanması” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Uzaktan öğretimde
her ders ya da dersin şubesinde öğrenci sayısı ön lisans programında 200, lisans programında 150, yüksek lisans programında ise 50 öğrenci ile sınırlıdır. Bu sınırlar aşıldığında birden fazla şube açılabilir ancak bir öğretim elemanı en fazla iki şube yürütebilir. Birinci ve ikinci öğretim programlarında uzaktan öğretimle yürütülen dersler için bu sınırlar uygulanmaz. Dersler, eşzamanlı ve/veya eşzamansız araçlarla öğrenciler arasında etkileşim kurularak öğretim elemanı tarafından verilir. (Değişik; 15.04.2015 tarihli YÖK Yürütme Kurulu)
(Değişik:24.09.2020 tarihli YÖK Genel Kurul) … (5) Yükseköğretim kurumları, uzaktan öğretim ile yürütülmesi uygun görülen derslerde kullanılacak öğrenme kaynakları, derslerin yürütülme yöntemi, kullanılan ortam gibi kriterleri içeren uzaktan eğitim standartlarını belirler ve yayınlar. (Değişik:24.09.2020 tarihli YÖK Genel Kurul)”
8.3) “Ölçme değerlendirme” başlıklı 12 nci maddesinde; “(1) Uzaktan öğretim programları
ile uzaktan öğretim yoluyla verilen derslere ilişkin ölçme değerlendirme faaliyetleri, yüz yüze veya elektronik ortamda gözetimli veya gözetimsiz olarak, yükseköğretim kurumlarının senatolarınca onaylanan müfredat programı uyarınca belirlenen ölçme değerlendirme yöntemleri (ödev, proje, uygulama, yazılı, sözlü vb.) kullanılarak veya merkezi bir sınav şeklinde gerçekleştirilebilir. (2) Ara sınavlar, istenildiği takdirde gözetimsiz elektronik ortamda; dönem sonu sınavları ile bütünleme sınavlarının gözetimli olarak canlı veya elektronik ortamda yapılması esastır. Bu sınavların nerede ve ne şekilde yapılacağı ile temel olarak belirlenen sınavlara ek olarak sözlü sınav, performans, proje, tez ve portfolyo gibi ölçme değerlendirme yöntemlerinden hangilerinin uygulanacağına, öğretimi sürdüren ilgili birimin önerisi üzerine senato tarafından karar verilir…”
9) YÖK Başkanlığının 13.03.2020 tarihli Koronavirüs (Covid-19) Bilgilendirme Notu:
1’de; “… ülkemizdeki bütün yükseköğretim kurumlarında 16 Mart 2020 tarihinden itibaren 3 hafta süreyle eğitime ara verilmiştir… 5. Örgün eğitim programlarına devam eden tüm ön lisans ve lisans öğrencileri gibi sağlık, öğretmenlik, fen ve mühendislik programlarından staj, intörnlük ve uygulamalı eğitimleri olan ön lisans ve lisans öğrencilerinin de eğitimlerine ara verilmesine, … 14. Dünyadaki yükseköğretim sistemlerindeki gelişmelerle paralel olarak özellikle son yıllarda başlattığımız “Yükseköğretimde Dijital Dönüşüm Projesi” kapsamındaki deneyimlerimiz, 120 üniversitemiz bünyesinde bulunan uzaktan eğitim araştırma ve uygulama merkezlerimiz ile 2 milyondan fazla öğrenciye uzaktan eğitim imkânı veren üniversitelerimizin yetkinlikleri ve bunun için gerekli olan altyapıları dikkate alınarak dijital ortamda dersler verilebilmesine imkân sağlamak için üniversitelerin talep ve tekliflerinin alınmasına,” karar verildiği;
10) YÖK Başkanlığının 11.05.2020 tarihli bildiriminde; Üniversitelerde, 2019-2020 eğitim
ve öğretim yılı bahar döneminde dönem sonu sınavları ile bu eğitim ve öğretim yılına ait diğer sınavların koronavirüs salgını nedeniyle yüz yüze gerçekleştirilmeyeceği, dijital imkânlar veya ödev, proje gibi alternatif yöntemler uygulanarak yapılmasına, bu kapsamda, uzaktan öğretimde uygulanacak değerlendirme süreçlerinde; dijital ortamlardaki gözetimli ya da gözetimsiz uygulanacak açık uçlu ya da çoktan seçmeli çevrimiçi sınavlar, ödevler, çevrimiçi kısa sınavlar, projeler, Öğrenme Yönetim Sistemi (ÖYS) etkinlikleri, ÖYS kullanım analitikleri ve benzeri uygulamaların kullanılabileceği;
11) YÖK Başkanlığının 30.07.2020 tarihli Küresel Salgında Yeni Normalleşme Süreci
Kılavuzunun; “I. Uzaktan Öğretim Uygulamaları Yükseköğretimin örgün eğitiminde esas olan sınıf/kampüs içi yüz yüze eğitimdir. Ancak hâlihazırda yaşadığımız küresel salgın gibi olağan üstü hallerde eğitim ve öğretimin ana ruhunu, akademik teamül ve etik değerleri korumak, program kazanımlarının öğrencilerin üzerinde gerçekleşmesine azami riayet etmek şartıyla farklı eğitim ve öğretim yöntemleri de kullanılabilmektedir. 1. COVID-19 Küresel salgınının başladığı acil koşullarda gerçekleştirilen uzaktan öğretim faaliyetleri ile salgının devam ettiği yeni normal ve sonrasındaki süreçteki uzaktan öğretim faaliyetlerinin birbirinden farklı olması beklenmektedir. Öncelikle, küresel salgın döneminde zorunlu olarak yapılan “acil durum uzaktan öğretim” uygulamalarının, önceden planlanmış ve önemli bir seçenek olarak sunulan uzaktan öğretimden farklı olduğunu vurgulamak gerekir. Dolayısıyla, “yeni normal” olarak ifade edilen süreçte ve devamında uygulanacak uzaktan öğretim; mümkün olduğunca çerçevesi çizilmiş ve yapılandırılmış bir uzaktan öğretim olmalıdır…
II. Uygulamalı Eğitimler Küresel salgının başlangıç döneminde en fazla sorun yaşanan
alanlardan biri de uygulamalı eğitim faaliyetleridir. Uygulamaların ağırlıklı olduğu ve/veya bu uygulamaların öğrencilerin eğitimlerini tamamlamaları sürecinde kritik rol oynadığı bölüm ve programlar için salgın döneminde yapılan eğitim planlamalarında ve bu planların adaptasyonunda zorluklar yaşanmıştır. Salgının hız kesmekle birlikte devam ettiği yeni normal dönemde 2019-2020 Bahar döneminde verilemeyen uygulamalı eğitimlerle ilgili eksiklikler tespit edilerek telafi eğitimleri verilmeli, 2020-2021 eğitim ve öğretim dönemi için de salgının bölgesel ve yerel seyri de dikkate alınarak gerekli tedbirler üniversitenin ilgili kurullarınca alınmalıdır:…”
12) 09.05.2015 tarihli ve 241 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu
Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı Tarafından Yürütülecek Etkinliklere İlişkin
Yönerge’nin;
12.1) “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 4 üncü maddesinin (g) bendinde; “(1) Bu
Yönergenin uygulanmasında; … g) Etkinlik: Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı’nın görev ve yetkileri çerçevesinde, toplumumuzda bilim ve teknoloji kültürünün yaygınlaşması ve farkındalık yaratılması amacıyla yürütülecek ve/veya yurtiçiden veya yurtdışından katılım sağlanacak; kamp, şenlik, yarışma, tanıtım, açılış, söyleşi, sergi, atölye çalışması, tematik oyunlar, fuar, kitap, dergi satış ve dağıtım organizasyonu vb. her türlü faaliyet ve uygulamayı, ifade eder.”
12.2) “Mali hükümler” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Etkinlik çerçevesinde, aşağıda
belirtilen harcama kalemleri Kurum tarafından karşılanabilir; … b) Hazırlık desteği: Her yıl
Bilim Kurulu’nca tespit edilen üst limitleri aşmamak kaydıyla, Etkinliklere katılan ekip/kişilere ortaya koyacakları ürün veya performansı hazırlamaları için hazırlık desteği verilebilir.
Verilecek destek miktarları ve mahiyeti, “Etkinlik Kuralları ile İdari ve Mali Hususlar”da belirlenir…”
13) TÜBİTAK Elektrikli Araç Yarışları- Efficiency Challenge Electric Vehicle Etkinlik
Kuralları’nın “Hazırlık Teşviki” başlıklı 5.6 nolu bölümünde; “a) Elektromobil ve
Hidromobil kategorisinde başvuru yaparak katılmaya hak kazanan ulusal takımlara 10.000 TL, uluslararası takımlara ise 15.000 TL teşvik verilir… d) Bu teşviklerin harcanmasına ilişkin takımların sorumlulukları, başvuru sırasında e-imza ile imzalanacak olan “Taahhütname”de belirtilecektir…” “
14) Efficiency Challenge Elektrikli Araç Yarışları Katılımcılar için Taahhütname’nin
ilgili maddelerinde; “1. Tubitak.gov.tr adresinde buluna “Türkiye Bilimsel ve Teknolojik
Araştırma Kurumu Bilim ve Toplum Etkinliklerine İlişkin Yönerge’ye uyacağımızı, 2. TÜBİTAK Elektrikli Araç Yarışları Danışma ve Değerlendirme Kurulu (DDK) tarafından belirlenen TÜBİTAK Elektrikli Araç Yarışları- Efficiency Challenge Electric Vehicle Etkinlik
Kuralları’nın tüm hükümlerine uyacağımız, yarışmaya sadece bu kitapçıkta yer alan kurallara uygun olarak katılabileceğimizi, aksi takdirde Kurul kararıyla yarışmadan takım olarak ihraç edileceğimizi bildiğimizi, … 11. Etkinlik kapsamında verilecek ödül ve/veya hazırlık teşviklerinin muhasebeleştirilmesi ve harcamalarının “Türkiye Bilimsel ve Teknolojik
Araştırma Kurumu Bilim ve Toplum Etkinliklerine İlişkin Yönerge” çerçevesinde gerçekleştirileceğini bildiğimizi, … kabul ve taahhüt ederim/ederiz.”
Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
15) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm
dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
16) Kurumumuza 31.07.2020 tarihinde yapılan başvuruda; Yozgat Bozok Üniversitesi
Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü öğrencisi olan başvuranın, Bölüm öğretim üyelerinden Dr. Öğr. Üyesi Ç.’nin Elektrik Makineleri 2 dersinin işlenmesi, ölçme ve değerlendirmesinin yapılması ile ilgili olarak sıkıntı yaşadığı ve ayrıca aynı öğretim üyesi tarafından kurulan bir gruba mensup öğrencilerin kamunun imkânlarını imtiyazlı bir şeklide kullandıkları iddialarının yer aldığı görülmüştür.
17) Kurumumuz tarafından yapılan incelemede;
17.1) Başvuranın konuyla ilgili olarak Kurumumuza ilk başvurusunu 01.07.2020 tarihinde
yaptığı ve 22.07.2020 tarihinde verilen Gönderme Kararı üzerine Mühendislik Mimarlık
Fakültesi Dekanlığının 28.07.2020 tarihli ve sayılı yazısıyla inceleme başlatıldığı ve
Mühendislik Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi ve Bölüm Başkanı Prof. Dr. . .’nun inceleme yapmak üzere görevlendirildiği, yapılan inceleme sonucunda hazırlanan inceleme raporunun
29.07.2020 tarihli ve sayılı yazıyla Dekanlığa sunulduğu; söz konusu İnceleme
Raporunda yukarıda yer verilen açıklamalara benzer değerlendirmelerin yer aldığı;
17.2) Kurumumuzun bilgi-belge talebi üzerine Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dekanlığının
18.08.2020 tarihli ve sayılı yazısıyla yeniden inceleme başlatıldığı ve Mühendislik
Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi ve Bölüm Başkanı Prof. Dr. . . tarafından inceleme yapıldığı ve 31.08.2020 tarihli inceleme raporunun Dekanlığa sunulduğu;
17.3) Başvuranın EEM 304 kodlu Elektrik Makineleri II dersinin 09.06.2020 tarihli final ödevi
notu ile 25.06.2020 tarihli final sınav notunun iptali istemiyle Yozgat İdare Mahkemesinde
27.07.2020 tarihinde dava açtığı ve söz konusu davanın devam ettiği tespit edilmiştir.
18) Başvurunun iki ana uyuşmazlıkla ilgili olduğu, birincisinin başvuranın öğrencisi olduğu
Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü öğretim üyelerinden Doktor Öğr. Üyesi .’nin vermekte olduğu EEM 304 kodlu Elektrik Makineleri II dersinin işlenişi, ölçme ve değerlendirmeleriyle ilgili olduğu, ikinci uyuşmazlığın ise yine aynı öğretim üyesi tarafından kurulduğu ifade edilen Beem adlı grubun kamu kaynaklarını imtiyazlı bir şekilde kullanmasıyla ilgili olduğu anlaşılmıştır.
19) EEM 304 kodlu Elektrik Makineleri II dersinin işlenişi, ölçme ve değerlendirmeleriyle
ilgili uyuşmazlık incelendiğinde;
19.1) Söz konusu dersin 09.06.2020 tarihli final ödevi notu ile 25.06.2020 tarihli final sınav
notunun iptali istemiyle başvuran tarafından Yozgat İdare Mahkemesinde 27.07.2020 tarihinde dava açıldığı ve söz konusu davanın devam ettiği anlaşılmış olup Kurumumuz Kanun’un
“Başvuru ve usulü” başlıklı 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan “yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin başvuruların incelenemeyeceği” hükmü gereğince başvurunun bu kısmının incelenemeyeceği değerlendirilmiştir.
19.2) Bununla birlikte başvuranın Dr. Öğr. Üyesi .’nin resmi olarak açıklanmış ve öğrencilere
duyurulmuş program üzerinde değişiklik yapma yetkisi olmadığı halde bu hususu kasten ve bilerek ihlal ettiği, daha önce yayımlanan ders içeriğinde MATLAB adlı program olmamasına rağmen hiç anlatmadan tüm sorumluluğu öğrenciye yükleyerek ölçme ve değerlendirmeye tabii tuttuğu, final puanının %30 ödev ve %70 sınavdan oluşacağı ilan edildiği halde şeklen bir ödev olsa da içerik bakımından sınav uyguladığı, pandemi döneminde 2019-2020 Bahar Döneminde uzaktan öğretime geçildiğinde Elektrik Makineleri 2 dersinin daha öncesinde ilan edilen ders saatlerinin yapılmadığı, uyarıldığı halde Dr. Öğr. Üyesi .’nin kaba ve incitici konuşarak kendisini küçük düşürdüğü iddialarının cevaplanması gerektiği değerlendirilmiştir.
19.2.1) Bu çerçevede yapılan incelemede; öncelikle EEM 304 kodlu Elektrik Makineleri II
dersinin http://mmf.bozok.edu.tr/upload/dosya/mu9e.pdf adresinde yer alan içeriğine bakıldığında, “Alternatif akım makinelerinin çalışma prensipleri; asenkron makinelerin yapısı, eşdeğer devresi, denklemleri ve karakteristikleri; üç fazlı ve tek fazlı asenkron makine, senkron jeneratör ve motorların yapısı, endüvi reaksiyonu, eşdeğer devresi, denklemleri, karakteristikleri ve işletim özellikleri.” konularının yer aldığı, Dr. Öğr. Üyesi .’nin 6 Mayıs’ta
Google Classroom uygulaması üzerinden gönderdiği ödevin “Asenkron Motor Soru Çözümü
MATLAB ödevi” başlığını taşıdığı ve “Derste final notlarının; %30 ödev, %70 sınav şeklinde gerçekleştirileceği, 09.06.2020 tarihinde kadar ‘Asenkron Motorlarda Devre Modeline İlişkin
Parametrelerin Bulunması (Asenkron Motora Ait Deneyler)’ konusunun ödev olarak verildiği, ödev kapsamında ilgili derslerde işlenmiş olan konuların, S. Chapman, Elektrik Makinalarının
Temelleri kitabındaki ilgili bölümün (4. Baskı s. 452’den, 5. Baskı s. 380’den ünite sonuna kadar) ve çözmüş oldukları problemlerin yeniden gözden geçirilmesi gerektiği, ödevin yeterliliğini ölçmek için 09.06.2020’de saat 15:00’de süreli sorular yayınlanacağı, süreli sorulara verilecek yanıtlar üzerinden ödev notunun alınacağı” hususlarının açıklandığı, verilen ödevin süreli sorulara verilecek yanıtlar üzerinden değerlendirileceğinin önceden açık ve net olarak açıklandığı, söz konusu ödevin asenkron motorlarla ilgili olduğu ve bu konunun ders içeriğinde “asenkron makinelerin yapısı” şeklinde yer aldığı, Kurumumuza verilen cevapta belirtilen söz konusu ödevin birebir çözümünün ders kitabında bulunması ve her iki ders kitabına erişimin uzaktan ücretsiz olarak sağlanabilmesi hususları da dikkate alındığında söz konusu ödevle ilgili iddiaların yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
19.2.2) Pandemi döneminde 2019-2020 Bahar Döneminde uzaktan öğretime geçildiğinde
Elektrik Makineleri 2 dersinin daha öncesinde ilan edilen ders saatlerinin yapılmadığı iddiası incelendiğinde; Dr. Öğr. Üyesi .’nin 3 teorik, 2 pratik saatten oluşan söz konusu dersin uygulama kısmının yüz yüze dönemde proje verilerek gerçekleştirildiği, ilgili saatlerde verilen projelere danışmanlık yapıldığı; pandemi nedeniyle uzaktan eğitime başlanıldığında önce not yükleyerek, sonra Youtube’a video yükleyerek ve daha sonra da canlı ders şeklinde derslerin gerçekleştirildiği, canlı derslere katılımın mecburi olmadığı, canlı dersler dışında saat gözetmeksizin Classroom üzerinden öğrencilerin sorularının yanıtlandığı, ders kaydının konu anlatımı süresince alındığı, ilgili derslerde ders kaydı sonrasında da öğrencilerin soru sorması için bir müddet ilgili oturumlarda kalındığı, ders notlarının ve youtube videolarının istenildiğinde izlenebildiği, ders kitabına da ücretsiz olarak üniversite sistemi üzerinde 24 saat erişilebildiği, sonuç itibariyle pandemi nedeniyle uzaktan eğitim sürecinin tecrübe edilerek öğrenildiği hususlarının açıklandığı görülmüştür. Yukarıda da yer verildiği üzere 13.03.2020 tarihinde pandemi nedeniyle YÖK kararıyla yükseköğretimde eğitim-öğretime ara verildiği ve sonrasında alınan kararla da derslerin verilmesi ile ölçme değerlendirmenin ödev, proje gibi alternatif yöntemler uygulanarak dijital uygulamalar üzerinden yapılmasına karar verildiği, Dr.
Öğr. Üyesi .’nin de ilk defa karşılaşılan bu durum karşısında canlı ders, Youtube’a video yükleme, Google Classroom gibi dijital uygulamaları kullanarak dersini işlemeye çalıştığı, üstelik bu derslerin videolarına ders sonrasında da ulaşılabildiği anlaşılmış olup YÖK
Başkanlığının yukarıda yer verildiği üzere küresel salgın döneminde zorunlu olarak yapılan
“acil durum uzaktan öğretim” uygulamalarının, önceden planlanmış ve önemli bir seçenek olarak sunulan uzaktan öğretimden farklı olduğu vurgusu da dikkate alındığında Dr. Öğr. Üyesi
.’ye atfedilebilecek bir kusur bulunmadığı, başvuranın iddialarının yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
19.2.3) Başvuranın, Dr. Öğr. Üyesi .’nin kaba ve incitici konuşarak kendisini küçük
düşürdüğü iddiası incelendiğinde; Dr. Öğr. Üyesi .’nin bugüne kadar hiçbir öğrencisine kaba ve incitici söz kullanmadığını ifade ettiği, başvuranın ise somut olarak hangi sözlerle küçük düşürüldüğünü ortaya koymadığı görüldüğünden bu iddianın sübuta ermediği değerlendirilmiştir.
20) Başvuruda ifade edilen ikinci uyuşmazlık olan Dr. Öğr. Üyesi . tarafından kurulan Beem
adlı grubun kamu kaynaklarını imtiyazlı bir şekilde kullandığı, bu durumdan dolayı eğitimde eşitliğin sağlanmadığı ve bir grup öğrencinin korunup kollandığı iddiası incelendiğinde;
20.1) Söz konusu grubun 2019 yılında öğrenciler tarafından kurulduğu, bu aşamada başvuranın
da bu grupta yer aldığı, bu takımda görev yapan öğrencilerin kendilerini geliştirmek, takım çalışmasını deneyimlemek, mesleki anlamda pratik yapabilmek gibi birçok kazanç dışında herhangi bir maddi kazancın bulunmadığı; Dr. Öğr. Üyesi .’nin akademik danışman olarak bu grupta yer aldığı, bunun dışında bir imtiyazın söz konusu olmadığı, bu takımda görev alıp sonrasında çıkan kişilerin mevcut olduğu, bu bazen öğrencinin kendi isteği ile bazen de takımdaki diğer arkadaşlarının onu takımdan çıkarılmasını istemesiyle olduğu, dersler ile vermiş olduğu danışmanlığın tamamen birbirinden bağımsız olduğu, takımda olup da derslerden başarısız olan öğrencilerin de mevcut olduğu hususlarının açıklandığı görülmüştür.
20.2) Yapılan incelemede, söz konusu grubun TÜBİTAK Elektrikli Araç Yarışları Etkinliği
çerçevesinde Dr. Öğr. Üyesi .’nin akademik danışmanlığında öğrenciler tarafından kurulduğu, katılım için “Efficiency Challenge Elektrikli Araç Yarışları Katılımcılar için Taahhütname”nin imzalandığı ve böylelikle TÜBİTAK Elektrikli Araç Yarışları Danışma ve Değerlendirme
Kurulu (DDK) tarafından belirlenen TÜBİTAK Elektrikli Araç Yarışları-Efficiency Challenge
Electric Vehicle Etkinlik Kuralları’nda belirlenen hükümlere uyulacağının taahhüt edildiği ve yine bu kurallar çerçevesinde ulusal takım olarak kendilerine hazırlık teşviği adı altında 10.000
TL verildiği ve bu teşviğin muhasebeleştirilmesi ve harcamasının Türkiye Bilimsel ve
Teknolojik Araştırma Kurumu Bilim ve Toplum Etkinliklerine İlişkin Yönerge çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmış olup söz konusu işlemler TÜBİTAK denetiminde olduğundan başvuranın kamunun kaynaklarının imtiyazlı bir şekilde kullanıldığı iddiasının yerine olmadığı; diğer yandan bu gruptaki öğrencilerin korunup kollandığı ve eğitimde eşitliğin sağlanmadığı iddiasıyla ilgili olarak başvuranın da başlangıçta grup üyesi olduğu, somut olarak nasıl bir kollamanın yapıldığının ortaya konmadığı ve grubun akademik danışmanı olan Dr.
Öğr. Üyesi .’nin de grup üyesi olup da derslerinden kalan öğrenciler olduğunu ortaya koyduğu, bu çerçevede başvuranın bu iddialarının da yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
21) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve konuyla ilgili mevzuat birlikte
değerlendirildiğinde; yukarıda açıklandığı üzere başvuranın iddialarının yerinde olmadığı, “usulsüzlük” yapıldığı, “suç işlendiği” gibi iddiaların ağır ithamlar olduğu ve sübuta ermediği değerlendirilmiş ve idarenin işlem, eylem, tutum ve davranışlarında hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
22) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; her ne kadar başvuranın dilekçelerine süresinde cevap verilmediği anlaşılsa da konunun dikkate alınarak bir inceleme yapıldığı ve gerekçeli bir cevabın geç de olsa verildiği, bu çerçevede en azından inceleme yapıldığından geç cevap verileceğinin bildiriminin gerektiği, böylelikle “kararların gerekçeli olması” ilkesine uyulurken “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uyulmadığı, diğer yandan karara karşı başvuru yollarının gösterilmediği de tespit edilmiş olup bundan böyle idarenin bahse konu iyi yönetim ilkelerine uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Yozgat İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın Başvuran ile YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi