|
ÖZET: Bu karar, Mardin Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünde öğretmen olarak görev yapan bir başvuranın, öğretim yılına hazırlık ödeneği talebinin reddedilmesine ilişkindir. Başvuran, öğretim yılına hazırlık ödeneğinin kendisine ödenmesi gerektiğini savunmuş, ancak idare, başvuranın fiilen öğretmenlik yapmadığı gerekçesiyle talebi reddetmiştir. İdarenin cevabi yazısında, öğretim yılına hazırlık ödeneğine hak kazanmanın, eğitim/öğretim hizmetleri sınıfına dâhil öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olmanın yanı sıra fiilen öğretmenlik yapma şartına bağlı olduğu belirtilmiştir.
İdare, başvuranın sekreterya sorumlusu olarak görev yaptığını ve bu görevin öğretmenlik mesleği ile ilgili olmadığını ifade etmiştir. Bu çerçevede, başvuranın öğretim yılına hazırlık ödeneğinden yararlanabilmesi için fiilen öğretmenlik yapması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın öğretim yılına hazırlık ödeneğinden yararlanamayacağına karar verilmiştir. Bu durum, öğretmen unvanına sahip olmanın, fiilen öğretmenlik yapma şartını ortadan kaldırmadığını göstermektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/2861-S.23.4857
BAŞVURU NO : 2022/15905
KARAR TARİHİ : 08/03/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI
Öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 31/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Mardin Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünde öğretmen olarak görev yaptığını, her yıl Eylül ayında verilen öğretim yılına hazırlık ödeneğinin tarafına ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun ‘fiilen öğretmenlik yapmadığı’ gerekçesiyle reddedildiğini, öğretmen unvanıyla İl Müdürlüğüne bağlı yatılı kuruluşlarda görev yapan personele ise bu ödemenin yapıldığını, Bakanlığın belirttiği görev tanımı içerisinde İl Müdürlüğünde öğretmen olarak görev yaptığını belirterek öğretim yılına hazırlık ödeneğinin tarafına ödenmesini talep etmektedir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 24/11/2022 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Aile ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından 06/02/2023 tarihinde gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 32 nci maddesinde, “Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına dâhil öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olup; fiilen öğretmenlik yapanlara (ilköğretim ve okul müdürleri ile yardımcıları, cezaevi okullarında çalışan öğretmenler, yönetici, eğitim uzmanı ve eğitim uzman yardımcıları dâhil) her öğretim yılında bir defaya mahsus olmak üzere ve öğretim yılının başladığı ay içinde Milli Eğitim Bakanı tarafından belirlenecek tarihte Cumhurbaşkanınca belirlenecek miktarda, öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenir. Bu ödenek damga vergisi hariç diğer vergi ve kesintilere tabi tutulmaz.” denildiği, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin Üçüncü Kısım
Üçüncü Bölümünde yer alan Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşmenin “Aile ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığında görevli öğretmenlere öğretim yılına hazırlık ödeneği verilmesi” başlıklı 35 inci maddesinde; “Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında öğretmen kadrosunda bulunup ve fiilen öğretmenlik
görevi yapan personel 657 sayılı Kanunun ek 32 nci maddesinde düzenlenen öğretim yılına hazırlık ödeneğinden aynı usul ve esaslar çerçevesinde yararlandırılır.” hükümleri yer almakla birlikte Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 3 üncü maddesi gereği Bakanlıkta sözleşmeli olarak çalıştırılacak öğretmenlere öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenebileceğinin hüküm altına alındığı, 2.2. Anılan düzenlemelere göre Bakanlık bünyesinde öğretmen unvanlı kadroda görev yapan ve fiilen bu görevini ifa edenlere öğretim yılına hazırlık ödeneği verildiği; ancak Öğretmen kadrosunda görev yapan, fakat öğretmenlik mesleği ile ilgili iş veya görev tanımları içerisinde yer alan görevleri yapmayan personelin öğretim yılına hazırlık ödeneğinden faydalanmasının mümkün bulunmadığı, 2.3. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 23/01/2023 tarihli ve sayılı yazıları ile İl Müdürlüklerine konu hakkında bilgi verildiği, ilgi yazıda Bakanlığın taşra teşkilatındaki tüm kurum ve kuruluşlarda (İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkez Müdürlükleri dâhil), Öğretmen unvanlı kadroda görev yapan personelin öğretmenlik mesleği ile ilgili yazıda belirtilen iş veya görevlerden en az birini yerine getirmesinin sağlanması halinde (görev tanımının yapılarak kişiye tebliğ edilmesi şartıyla) öğretim yılına hazırlık ödeneğinin ödenebileceğinin bildirildiği, 2.4. Strateji Geliştirme Başkanlığının konuya ilişkin 23/01/2023 tarihli ve sayılı yazısı ve başvuranın kadro durumunu gösterir güncel hizmet belgesinin yazı ekinde sunulduğu, 2.5. Bakanlığın taşra teşkilatındaki tüm kurum ve kuruluşlarda görev yapan öğretmenlerin; çocuk ve yetişkinlerin fiziksel, ruhsal ve psikososyal gelişimlerini sağlamaya yönelik eğitim, rehabilite ve rehberlik hizmetinin verilmesi, hizmet alanların eğitim ve okulla ilgili işlemlerinin yanı sıra eğitime devamlarının sağlanması, eğitim programı hazırlanması ve uygulanması, sorunlarının çözümüne yönelik danışmanlık yapılması, ailelere çocuklarının eğitimleri ile ilgili konularda görev alanıyla ilgili eğitim programları önermek ve uygulamak ve aile yanında sosyal yardımla desteklenen korunmaya muhtaç çocukların bir eğitim kurumuna gündüzlü ve yatılı olarak devamına; iş ve meslek edinmesi amacıyla bir meslek ve sanat edinme kursuna gitmesine veya meslek sahibi bir ustanın yanına yahut kamuya ya da özel sektöre ait işyerlerine yerleştirilmesine yönelik çalışmalar yaparak öğretmenlik mesleği ile ilgili görevleri yerine getirdiği, Bakanlığın taşra teşkilatındaki tüm kurum ve kuruluşlarda (İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet
Merkez Müdürlükleri dâhil), Öğretmen unvanlı kadroda görev yapan personelin yukarda ifade edilen iş veya görevlerden en az birini yerine getirmesinin sağlanması halinde (görev tanımının yapılarak kişiye tebliğ edilmesi şartıyla) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 32 nci maddesi doğrultusunda, söz konusu tüm öğretmenlere (yönetici kadrolarına vekâleten atanmış olmakla birlikte ilgili mevzuatı uyarınca zam ve tazminatlar ile ek ödeme farkından yararlanamayanlar dâhil) öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenebileceği, Öğretmen kadrosunda görevli olup da fiilen öğretmenlik yapmayan ve görev tanımı içerisindeki iş veya görevlerden en az birini yerine getirmeyen personelin ise öğretim yılına hazırlık ödeneğinden yararlanmasının söz konusu olmadığı, 2.6. Ankara İdare Mahkemesi tarafından verilen sayılı kararda yer alan “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı bazı kurumlarda “Öğretmen” kadrosunda eleman istihdamına ihtiyaç duyulduğuna göre, bu kadroda bulunup anılan kadro için öngörülen iş tanımına uygun olarak görev yapanların, o görevleri yürüttükleri sürece fiilen öğretmenlik yaptıklarının kabulü gerekmektedir.” ifadesinde de belirtildiği üzere bu kadroda bulunup anılan kadro için öngörülen iş tanımına uygun olarak görev yapanların, o görevleri yürüttükleri sürece fiilen öğretmenlik yaptıklarının kabulü gerektiğinden
Öğretmen kadrosunda olup da görev tanımı dışında öğretmenlik mesleği ile ilgili olmayan işlerde görev yapanların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 32 nci maddesi doğrultusunda öğretim yılına hazırlık ödeneğinden yararlanmasının söz konusu olmadığı, 2.7. Başvuru konusu talebe ilişkin benzer bir başvuru olmamakla birlikte, olduğu takdirde ifade edilen hususlar doğrultusunda işlem tesis edileceği,
2.8. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı, 2.9. Şu hâlde öğretim yılına hazırlık ödeneğine hak kazanabilmenin başlıca koşullarının; eğitim/öğretim hizmetleri sınıfına dâhil Öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olmak ve fiilen öğretmenlik yapmak olduğu, Strateji Geliştirme Başkanlığının yazı ekinde yer alan 23/01/2023 tarihli ve sayılı yazısı ile İl
Müdürlüklerine konu hakkında uygulamada birliğin sağlanması amacıyla yazı yazıldığı, Bakanlık taşra teşkilatındaki tüm kurum ve kuruluşlarda Öğretmen unvanlı kadroda görev yapan personelin “öğretmenlik mesleği ile ilgili yukarıda ifade edilen iş veya görevlerden en az birini yerine getirmesinin sağlanması halinde (görev tanımının yapılarak kişiye tebliğ edilmesi şartıyla)” öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenebileceği, eğitim öğretim hizmetleri sınıfına dâhil Öğretmen kadrosunda olup da öğretmenlik mesleği ile ilgili iş veya görev tanımları içerisinde yer alan görevleri yapmayan personelin öğretim yılına hazırlık ödeneğinden faydalanmasının mümkün olmadığı, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 32 nci maddesi; “Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dâhil öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olup; fiilen öğretmenlik yapanlara (ilköğretim ve okul müdürleri ile yardımcıları, cezaevi okullarında çalışan öğretmenler, yönetici, eğitim uzmanı ve eğitim uzman yardımcıları dâhil (…) her öğretim yılında bir defaya mahsus olmak üzere ve öğretim yılının başladığı ay içinde Milli Eğitim Bakanı tarafından belirlenecek tarihte
Cumhurbaşkanınca belirlenecek miktarda, öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenir.
Bu ödenek damga vergisi hariç diğer vergi ve kesintilere tabi tutulmaz.”
6. 14/06/1973 tarihli ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun “Genel amaçlar” başlıklı 2 nci maddesi; “Türk Milli Eğitiminin genel amacı, Türk Milletinin bütün fertlerini, 1. (Değişik: 16/6/1983 – 2842/1 md.) Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan, insan haklarına ve
Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olan
Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek; 2. Beden, zihin, ahlak, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek; 3. İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, beceri, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak; Böylece bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak; öte yandan milli birlik ve bütünlük içinde iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet
Türk Milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı, seçkin bir ortağı yapmaktır.” 7. 03/02/2022 tarihli ve 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu’nun “Öğretmenlik” başlıklı 3 üncü maddesi; “Öğretmenlik, eğitim ve öğretim ile bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenler bu görevlerini, Türk Millî Eğitiminin amaçları ve temel ilkeleri ile öğretmenlik mesleği etik ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdür.
Öğretmenlerin çalışma şartları, eğitimde kalitenin yükseltilmesi için belirlenen amaçları gerçekleştirmek üzere düzenlenir…” 8. 25/08/2021 tarihli ve 31579 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve
Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem
Toplu Sözleşmenin ‘Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklar’ başlıklı üçüncü kısmının
‘Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme’ başlıklı üçüncü bölümünün “Aile ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığında görevli öğretmenlere öğretim yılına hazırlık ödeneği verilmesi” başlıklı 35 inci maddesi; “Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında öğretmen kadrosunda bulunup ve fiilen öğretmenlik görevi yapan personel 657 sayılı Kanunun ek 32 nci maddesinde düzenlenen öğretim yılına hazırlık ödeneğinden aynı usul ve esaslar çerçevesinde yararlandırılır.” 9. 24/12/2006 Tarihli Ve 26386 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Çocuk Koruma Kanununa Göre
Verilen Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararlarının Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin;
9.1. “Merkezi koordinasyon” başlıklı 19 uncu maddesi; “Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yerine getirilmesinde kurumların koordinasyonu (Değişik ibare: RG23/5/2012-28301) Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca sağlanır.
Koordinasyonun sekretarya hizmetleri (Değişik ibare: RG-23/5/2012-28301) Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.
…
(Değişik ibare:RG-23/5/2012-28301) Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yerine getirilmesinde kurumlar arasında bağlantı, uyum, düzen sağlama ve eşgüdüm hâlinde; kanunda yazılı tedbirlere işlerlik kazandırmak ve uygulanmasını sağlamak üzere temel ilkeler ve ihtiyaçlar belirlenerek ilgili kurum ve kuruluşlara iletilir, gerekli tedbirlerin alınması sağlanır…” 9.2. “İllerde koordinasyon” başlıklı 20 nci maddesi; “İllerde koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yerine getirilmesinde kurumlar arasında bağlantı, uyum, düzen ve eşgüdüm; vali veya vali yardımcısının başkanlığında, Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendireceği Cumhuriyet başsavcı vekili ya da Cumhuriyet savcısı ile il emniyet müdürü, il jandarma komutanı, il millî eğitim müdürü, il sağlık müdürü, büyükşehir, il ve merkez ilçe belediye başkanları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürü, olmadığı yerlerde Türkiye İş Kurumu il müdürü, gençlik ve spor il müdürü, (Değişik ibare: RG-23/5/2012-28301) Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı il müdürü, (Değişik ibare: RG-23/5/2012-28301) il özel idaresi genel sekreteri ya da görevlendirecekleri yardımcıları veya vekilleri, denetimli serbestlik ve yardım merkezî şube müdürü ve baro temsilcisi marifetiyle yerine getirilir.
…
İllerde koordinasyonun sekretarya hizmetleri (Değişik ibare: RG-23/5/2012-28301) Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığı il müdürlüğü tarafından yürütülür…”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Mardin Aile ve Sosyal Hizmetler İl
Müdürlüğünde öğretmen olarak görev yaptığını, her yıl Eylül ayında verilen öğretim yılına hazırlık ödeneğinin tarafına ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun ‘fiilen öğretmenlik yapmadığı’ gerekçesiyle reddedildiğini, öğretmen unvanıyla İl Müdürlüğüne bağlı yatılı kuruluşlarda görev yapan personele ise bu
ödemenin yapıldığını, Bakanlığın belirttiği görev tanımı içerisinde İl Müdürlüğünde öğretmen olarak görev yaptığını belirterek öğretim yılına hazırlık ödeneğinin tarafına ödenmesini talep etmektedir 12. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; öğretim yılına hazırlık ödeneğine hak kazanabilmenin başlıca koşullarının; eğitim/öğretim hizmetleri sınıfına dâhil
Öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olmak ve fiilen öğretmenlik yapmak olduğu, Strateji Geliştirme
Başkanlığının 23/01/2023 tarihli ve sayılı yazısı ile İl Müdürlüklerine konu hakkında uygulamada birliğin sağlanması amacıyla yazı yazıldığı, Bakanlık taşra teşkilatındaki tüm kurum ve kuruluşlarda
Öğretmen unvanlı kadroda görev yapan personelin “öğretmenlik mesleği ile ilgili yukarıda ifade edilen iş veya görevlerden en az birini yerine getirmesinin sağlanması halinde (görev tanımının yapılarak kişiye tebliğ edilmesi şartıyla)” öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenebileceği, eğitim öğretim hizmetleri sınıfına dâhil Öğretmen kadrosunda olup da öğretmenlik mesleği ile ilgili iş veya görev tanımları içerisinde yer alan görevleri yapmayan personelin öğretim yılına hazırlık ödeneğinden faydalanmasının mümkün olmadığı hususları ifade edilmiştir.
13. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde uyuşmazlığın; öğretmen kadrosunda olup Mardin Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünde sekreterya sorumlusu görevini yürüten başvurana öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenmemesi noktasında düğümlendiği görülmektedir.
14. Mardin Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün 10/02/2022 tarihli ve sayılı yazısında Çocuk Koruma Kanununa Göre Verilen Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararlarının
Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin 19, 20 ve 21 inci maddeleri gereği Çocuk Koruma Kanununa Göre verilen koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yerine getirilmesi amacıyla Mardin ilinde kurulan Çocuk
Koruma İl Koordinasyon Kurulu sekreterya sorumlusu olarak İl Müdürlüğünde görev yapan Öğretmen görevlendirildiği ifadelerine yer verilmiştir.
15. Bilindiği üzere, 1739 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Temel Kanunu’nun “Genel amaçlar” başlıklı 2 nci maddesinde; Türk Milli Eğitiminin genel amacı, ‘Türk Milletinin bütün fertlerinin, beden, zihin, ahlak, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek’ olarak belirtilmiş
7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu’nun “Öğretmenlik” başlıklı 3 üncü maddesinde ise;
öğretmenliğin, Devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleği olduğu, öğretmenlerin bu görevlerini Türk Milli Eğitiminin amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlü oldukları ifade edilmiştir.
16. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 32 inci maddesinde; Eğitim ve Öğretim Hizmetleri
Sınıfına dâhil öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olup; fiilen öğretmenlik yapanlara (ilköğretim ve okul müdürleri ile yardımcıları, cezaevi okullarında çalışan öğretmenler, yönetici, eğitim uzmanı ve eğitim uzman yardımcıları dâhil (…) her öğretim yılında bir defaya mahsus olmak üzere ve öğretim yılının başladığı ay içinde Milli Eğitim Bakanı tarafından belirlenecek tarihte Cumhurbaşkanınca belirlenecek miktarda, öğretim yılına hazırlık ödeneği ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Nitekim 2022 ve
2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin ‘Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu
Sözleşme’ başlıklı üçüncü bölümünün “Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında görevli öğretmenlere öğretim yılına hazırlık ödeneği verilmesi” başlıklı 35 inci maddesinde de Aile ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığında öğretmen kadrosunda bulunup ve fiilen öğretmenlik görevi yapan personelin 657 sayılı
Kanunun Ek 32 nci maddesinde düzenlenen öğretim yılına hazırlık ödeneğinden aynı usul ve esaslar çerçevesinde yararlandırılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
17. Anılan mevzuat hükümlerinden; öğretim yılına hazırlık ödeneğinin ödenmesi hususunun ‘öğretmen’ unvanlı kadroda bulunmanın yanı sıra ‘fiilen öğretmenlik yapma şartına’ bağlandığı görülmektedir. Bu kapsamda başvuranın öğretmen kadrosunda bulunduğu noktasında ihtilaf bulunmadığına göre uyuşmazlığın çözümü için başvuranın yürüttüğü görevin fiilen öğretmenlik yapma şartını karşıladığı noktasının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
18. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından Aile, Çalışma ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığına verilen 26/09/2013 tarihli ve sayılı görüş yazısında; 657 sayılı Kanunun Ek 32 nci maddesinin incelenmesinden, her öğretim yılının başında ödenmekte olan öğretim yılına hazırlık ödeneğinden yaralanabilmek için ilgili personelin mutlaka Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dâhil öğretmen ünvanlı kadrolarda görevli olması ve fiilen öğretmenlik yapması gerektiği ve bu çerçevede, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dâhil öğretmen ünvanlı kadrolarda bulunmakla birlikte, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında bulunan yöneticilik görevlerini vekâleten veya tedviren yürüten ve fiilen öğretmenlik yapmayan öğretmenlere anılan ödeneğin ödenemeyeceğinin değerlendirildiği ifadelerine yer verilmiştir.
19. Ayrıca; Devlet Personel Başkanlığı tarafından Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına verilen 16/11/2018 tarihli ve sayılı görüş yazısında; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına dâhil öğretmen ünvanlı kadrolarda görevli personele, fiilen öğretmenlik yapmaları halinde 657 sayılı Kanunun Ek 32 nci maddesine istinaden öğretim yılına hazırlık ödeneği ödeneceğinin mütalaa edildiği belirtilmiştir.
20. Diğer taraftan; Sayıştay Temyiz Kurulunun 20/05/2003 tarihli ve 26431 sayılı Kararında; bahse konu eğitime hazırlık ödeneğinin amacı, öğretmenlerin fiilen yürüttükleri görevin gereği olarak öğretim yılı boyunca ortaya çıkabilecek şahsi ders araç ve gereç ihtiyaçlarının teminine katkıda bulunmak olarak belirtilmiştir. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinde ise; başvuranın, Sınıf
Öğretmenliği bölümünden mezun olduğu, her ne kadar öğretmenlik kadrosunda bulunsa da fiilen öğretmenlik görevini ifa etmediği, Mardin Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünde kurulan
Çocuk Koruma İl Koordinasyon Kurulu sekreterya sorumlusu olarak görev yaptığı, görevlendirme yazısında ise iş tanımının “Çocuk Koruma Kanununa Göre verilen koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yerine getirilmesi” olarak belirlendiği görülmüştür. Bu kapsamda. fiilen öğretmenlik görevini yürütmediği idare tarafından belirtilen başvuranın, belirtilen amaç çerçevesinde öğretim yılına hazırlık ödeneğini kullanamayacağından başvuruya konu ödeneği alamayacağı değerlendirilmektedir 21. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; 657 sayılı Kanunun Ek 32 nci maddesi kapsamında öğretim yılına hazırlık ödeneğinden yararlanabilmek için öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olmanın yanı sıra fiilen öğretmenlik yapılması gerektiği, öğretmen kadrosunda bulunan ancak Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının taşra teşkilatında sekreterya sorumlusu görevini yürüten başvuranın fiilen öğretmenlik görevini yürütmediğinin İdare tarafından belirtildiği, başvuran tarafından da fiilen öğretmenlik yaptığına dair herhangi bir verinin dosya kapsamına sunulmadığı hususlarıyla birlikte öğretim yılına hazırlık ödeneğinin ‘fiilen yürüttükleri görevin gereği olarak öğretim yılı boyunca ortaya çıkabilecek şahsi ders araç ve gereç ihtiyaçlarının teminine katkıda bulunmak” amacı ve Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü ile Devlet Personel
Başkanlığının ilgili görüşleri dikkate alındığında İdarenin başvuranı öğretim yılına hazırlık ödeneğinden yararlandırmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
22. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
23. 04/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Mardin İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre, BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve AİLE ve SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi