|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın Şırnak Üniversitesi Rektörlüğü tarafından FETO/PYD bağlantılı iddialarla 2016 yılında görevden uzaklaştırıldığı, ancak sonrasında yapılan soruşturmalar sonucunda terör örgütüyle herhangi bir bağlantısının olmadığına dair beraat kararı verildiği belirtilmiştir. Başvuran, özlük dosyası haricindeki kayıtların silinmesini talep etmiş, ancak idare bu talebi reddetmiştir. İdarenin gerekçesi, görevden uzaklaştırma kayıtlarının silinmesinin hukuki sorunlar yaratacağı yönündedir.
Ancak, Danıştay, başvuranın görevden uzaklaştırma işleminin OHAL dönemine dayandığını ve bu süreçte terör örgütleriyle bağlantısı olmayan kamu görevlilerinin iade edilmesi durumunda tüm özlük ve mali haklarının geri verilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu bağlamda, başvuranın özlük dosyası dışındaki kayıtlarının silinmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Karar, kamu görevlilerinin mağduriyetlerinin giderilmesi ve çalışma huzurunun sağlanması açısından önem taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/16242-S.22.24781
BAŞVURU NO : 2022/9661
KARAR TARİHİ : 15/12/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Görevden uzaklaştırma kararına ilişkin bilgilerin silinmesi
BAŞVURUNUN KONUSU :
talebi
BAŞVURU TARİHİ : 07/07/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan özetle; Şırnak Üniversitesi Rektörlüğü tarafından
FETO/PYD yapılanması bağlantılı olduğu iddiasıyla 2016 yılında soruşturma açıldığını ve akabinde kendisi hakkında Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, geçen süre zarfında idari soruşturma perspektifinde terör örgütüyle herhangi bir bağının olmadığının tespit edildiğini ve soruşturmanın kapandığını, benzer bir şekilde gerek yerel mahkemece gerekse bölge idare mahkemesi nezdinde söz konusu terör örgütüyle herhangi bir bağının olmadığının tespit edildiğini ve hakkında berat kararı verildiğini, bu süreçlere maruz bırakılmasının kendisini psikolojik yönden çok şiddetli şekilde etkilediğini, söz konusu süreçlerin tamamından alnı ak bir şekilde çıkmasına rağmen özlük dosyalarında veya kurum kayıtlarında halen bu evrakların yer almasının akademik geleceği üzerinde olumsuz etkilere yol açabildiğini, söz konusu süreçte oluşturulan ve Şırnak Üniversitesi kayıtlarında yer alan “Sosyal
Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Sistemi (HİTAP)” ve “Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK)”ve “sicil hareketlerinin takip edildiği belgelerden söz konusu süreçlere ait bilgilerin silinmesi hususuna yönelik dilekçe sunmasına rağmen, bu dilekçesine olumsuz cevap verildiğini belirterek, bahse konu kayıtların silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bilgi ve belge talebimize istinaden Şırnak Üniversitesi Rektörlüğünün 15/08/2022 tarih, sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1 Görevden uzaklaştırma kararlarının özlük dosyasından silinmesi yönünde yapılacak işlemlerin kurum
kayıt sistemindeki ve hizmet takip programındaki verilerle nedensellik bağını bozacağı, mevzuat
kapsamında yapılan bir işlem ile ilgili herhangi bir kanuni dayanağı olmadan tersi bir işlemin yapılmasının, hukuki anlamda sorunlar oluşturacağı, bu nedenle mahkemeler tarafından verilecek bir karar olması koşulu durumunda başvuranın talebi hakkında gereğinin yapılacağı,
2.2 Görevden uzaklaştırma süresi boyunca adı geçenin maaşı dışında hiçbir haktan mahrum kalmadığı,
ayrıca göreve iade sonrası haklarını geri kazandığı, nispeten kısa süreli ve kısmi anlamda mağduriyete uğradığı, tedbir kapsamında alınan her türlü kararın özlük dosyasında tutulmakla birlikte yapılan işlemlerin personel kayıt sistemine ve HİTAP ortamına işlendiği, HİTAP sistemine girilen bir bilginin herhangi bir kanuni gerekçe olmadan silinmesinin Kurum aleyhine idari para cezası yaptırımı olarak uygulandığından, kamu zararı oluşmaması adına silinme işleminin yapılmadığı,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Temel İlkeler başlıklı 3 üncü maddesinde; “Kariyer: B)
Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.”,
5. 657 sayılı Devlet memurları Kanunu’nun “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109 uncu maddesinde; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Her memur için bir özlük dosyası tutulur.
Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur.
Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usûl ve esaslar
Devlet Personel Başkanlığınca belirlenir.”,
6. 15/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personeli Genel Tebliği (Seri
No:2) “Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar” başlığı altında; “1- Memurlar, Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar.
Burada memurun adı, soyadı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri, öğrenimi, kadro unvanı ve derecesi, memuriyete başlama tarihi, memuriyetten ayrılma tarihi ve sebebi, sendika üyeliğine ilişkin bilgiler ile gerekli görülecek diğer mesleki bilgiler kaydedilir.
…
3- Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyalarının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimleri sorumludur.
4- Özlük dosyaları memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulur.
5- Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur: … Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları… diğer mesleki bilgi ve belgeler saklanır.
…
7- Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, özlük dosyasında yer alan bilgilerden istihdam politikalarının tespiti ve uygulanmasında gerekli gördüklerini merkezde elektronik ortamda tutarlar…”,
7. 29/03/2017 tarihli ve 30022 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7087 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Kabul Edilmesine Dair Kanun ” ile kabul edilen 688 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı
Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; “İade hükümleri” başlıklı 1’inci maddesinde;
“…(2) İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.
Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir. Bu maddeye ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar tarafından yürütülür.”,
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka aykırılık bulunduğu tespit edildiğinden, idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, Şırnak Üniversitesi Rektörlüğü tarafından FETO/PYD yapılanması bağlantılı olduğu iddiasıyla 2016 yılında soruşturma açıldığını ve akabinde kendisi hakkında Şırnak Cumhuriyet
Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, geçen süre zarfında idari soruşturma perspektifinde terör örgütüyle herhangi bir bağının olmadığının tespit edildiğini ve soruşturmanın kapandığını, benzer bir şekilde gerek yerel mahkemece gerekse bölge idare mahkemesi nezdinde söz konusu terör örgütüyle herhangi bir bağının olmadığının tespit edildiğini ve hakkında berat kararı verildiğini belirterek, Şırnak
Üniversitesi kayıtlarında yer alan “Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Sistemi (HİTAP)” ve
“Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK)”ve “sicil hareketlerinin takip edildiği belgelerden söz konusu süreçlere ait bilgilerin silinmesini talep etmektedir.
10. Şırnak Üniversitesi Rektörlüğünden istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare tarafından
Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
11. Başvuran hakkında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 19/07/2016 tarih, sayılı ve 23/07/2016 tarih ve sayılı yazılarına istinaden 02/08/2016 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı,
12. 25/11/2016 tarih, sayılı yazı ile göreve iadenin yapılması ile ilgili talimat verildiği, ardından 23/11/2016 tarihinde göreve başladığı,
13. Görevden uzaklaştırmaya ilişkin kayıtların HİTAP, KYK ve sicil hareketlerinin takip edildiği belgelerden silinmesi talebiyle 06/06/2022 tarihinde başvuru yaptığı, ancak 30/06/2022 tarih, sayılı yazıyla talebin reddedildiği,
Anlaşılmış olup, Kurumumuza başvuru yapılarak belirtilen kayıtların silinmesi talep edilmektedir.
14. Bilindiği gibi, 15 Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açasından Anayasanın 120 inci maddesi ve 2935 sayılı
Olağanüstü Hal Kanununu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine karar verildiği, bu kapsamda 23.07.2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin (KHK), 29/10/2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında
Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile
Kanunlaştığı,
15. Alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessesenin kapatıldığı ve birçok kamu görevlisinin ihraç edilerek başta FETO/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarıldıkları, kamu görevlilerinin görevinden çıkarılmasına yönelik süreç içerisinde de kamu kurumlarınca farklı usuller benimsenerek, yapılan inceleme/soruşturmaya göre idari işlemle; inceleme ve soruşturma aşamasında görevden uzaklaştırma sonrasında KHK hükümleriyle veya doğrudan KHK yoluyla, kamu görevinden çıkarma gibi yöntemler uygulandığı,
16. Ancak, sonraki süreçte anılan terör örgütleri, yapı, oluşum veya gruplara üyeliği olmadığı halde ihraç edilen kamu görevlilerinin mağduriyetlerini gidermek amacıyla yine OHAL KHK hükümleriyle bazı kamu görevlilerinin doğrudan kamu görevine iadesine karar verilerek ihraç KHK’larında belirtilen tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağının hüküm altına alındığı,
17. Bunun yanında, haklarında ihbar veya başkaca suretle inceleme kararı verilen kamu görevlilerinden görevi başlarında kalmalarında sakınca görülenler hakkında görevden uzaklaştırma tedbirlerinin uygulanabildiği, başvuranlar hakkında yürütülen idari işlemde de yürütülen inceleme/soruşturma kapsamında FETÖ/PDY örgütü ile iltisaklarına ilişkin yeterli somut bilgi ve/veya belge bulunmayanların görevlerine iade edildikleri,
18. Başvuranın hakkında uygulanan görevden uzaklaştırmaya ilişkin bilgilerin HİTAP, KYK ve sicil kayıtlarının tutulduğu diğer belgelerden silinmesini idareden talep ettiği,
19. İlgili mevzuat ve idarenin açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, örneğin KHK hükümlerine istinaden görevinden ihraç edilen kamu görevlilerinin, görevlerine dönmesini öngören iade KHK’larında kişilerin ihracına yönelik tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı, bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödeneceği hükmü karşısında kamu görevine iade edilenlere İdarece tüm mali ve sosyal hakların ödendiği, çıkarmaya ilişkin KHK’nın diğer etki ve sonuçlarını da ortadan kaldırmak amacıyla kamu görevinden çıkarmaya ilişkin bilgilerin kişiye ait hizmet belgesi, hizmet cetveli, sicil hareketleri vb.
sistemlerden silindiği buna rağmen, sadece görevden uzaklaştırma işlemine dair bilgilerin ise silinmesine yönelik herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı,
20. Bu doğrultuda, idare tarafından başvuranın talebinin karşılanmaması hususunun bu yönde herhangi bir düzenleme olmaması ve her bir kalem için (ödeme/kesinti kaleme, derece/kademe ilerlemesi) nedensellik bağı bozulacağı/kopacağı, yapılan iş ve işlemleri açıklamanın mümkün olamayacağı gösterilmekte ise de, başvuran hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma işleminin OHAL ilan edilmesine ilişkin konulara dayandığı, OHAL döneminde yürürlüğe konulan KHK’lar ile ihraç edilen kamu personellerinden milli güvenliğe karşı faaliyette bulunan örgütlere üyelik, mensubiyet, irtibat veya iltisakı bulunmadığı değerlendirilenlerin görevlerine iade edilmeleri sonrasında tüm özlük ve mali hakları yanında diğer etki ve sonuçları olarak değerlendirilen kayıtların silinebildiği, buna göre, kamu görevinden ihraç işleminin yanında, idari tedbir olarak uygulanan görevden uzaklaştırma işlemi sonrası göreve dönem kamu personellerinin özlük dosyası haricindeki kayıtlarının silinebilmesi için bir düzenlenme ihtiyacı aranmasının hakkaniyete uygun olmadığı,
21. Görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin bilgilerin HİTAP ve personel bilgi sistemi gibi kayıt alanlarında tutulmasının işlem yapmaya yetkili/yetkili olmayan veya ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere ulaşmasını mümkün kılabileceği, aynı zamanda, bu durumun başvuran ve benzer durumda olan kamu personeli hakkında olumsuz algılara yol açarak çalışma huzurunu olumsuz etkileyebileceği ve kişilerde maddi ve manevi zarara yola açabileceği,
Anlaşılmış olup,
22. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; özlük dosyalarının memuriyetin başlangıcından herhangi bir sebeple sona ermesine kadar geçen sürede memur hakkında uygulanan tüm işlem ve kayıtların tutulduğu iz dosyası niteliğinde olması nedeniyle, başvuranın kendisine ait özlük dosyası hariç, hizmet cetveli, SGK Hizmet dökümleri (HİTAP), KYK gibi sistemlerde yer alan görevden uzaklaştırmaya ilişkin kayıtların silinmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
23. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde
“kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak
İdarenin başvuranlara verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu
nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Mardin İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuran hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma işleminin özlük dosyası haricinde tutulan hizmet cetveli, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Sistemi (HİTAP), Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK) ve sicil hareketlerinin takip edildiği diğer sistemlerden silinmesi yönünde işlem tesis etmesi için Şırnak
Üniversitesi Rektörlüğüne TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Şırnak Üniversitesi Rektörlüğünce
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi