OHAL KHK’sı ile görevden çıkarılan memurun maaş kesintisi ve bilgi kartı düzeltme talebinin hukuki değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/9841-S.21.15910

BAŞVURU NO : 2021/6200

KARAR TARİHİ : 05/07/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU BAŞKANLIĞI

Kesilen maaşının tarafına iadesi talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 17/03/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran Kurumumuza yapmış olduğu 15/03/2021 tarihli başvurusunda özetle; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna göndermiş olduğu 11/01/2021 tarihli dilekçesi ile; bilgi ve onayı olmaksızın Halk

Bankasındaki hesabından çekilen maşının geri ödenmesi ile memur bilgi kartındaki yanlışlıkların düzeltilmesi talebinde bulunduğunu ancak BTK’nın dilekçesinde belirttiği hususlara yönelik herhangi bir işlem tesis etmediği gibi kendisine herhangi bir cevap da vermediğini belirtmiş olup, 2. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna vermiş olduğu 11/01/2021 tarihli dilekçesinin incelenmesinde; Başvuranın, Halk Bankasına sunmuş olduğu 11/04/2017 tarihli dilekçesi ile; hesabından 26/08/2016 tarihinde çekilen 4423,82 TL’nin nasıl çekildiğine ilişkin bilgi talebinde bulunduğu, Halk

Bankasının 25/04/2017 tarihli yazısında; bahse konu tutarın BTK’nın 26/08/2016 tarih ve sayılı yazısına istinaden BTK’nın hesabına aktarıldığı bilgilerine yer verildiği bunun üzerine başvuranın, bilgi ve onayı olmaksızın Halk Bankasındaki hesabından çekilen maşının dayanağı ile 675 sayılı KHK hükümleri doğrultusunda bahse konu tutarın iadesinin istenemeyeceği bu sebeple söz konusu tutarın iadesi talebinde bulunduğu görülmüş, yine başvuran tarafından dosyaya sunulan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun 03/08/2017 tarih ve sayılı yazısında; başvuranın, 03/07/2017 tarihli bilgi edinme başvurusuna karşılık adı geçenin, 17/08/2016 tarihli 670 sayılı KHK hükümleri doğrultusunda kamu görevinden çıkarıldığı 15-17 Ağustos 2016 tarihleri arası (2) günlük maaşın adı geçenin hesabına yatırıldığı, adı geçenin bu tarihten önce görevden görevden uzaklaştırma tedbiri bulunması nedeniyle maaşının 3/2 sinin anılan tarihe kadar ödendiği bilgilerine yer verildiği görülmüş,

2.1 Başvuranın Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna vermiş olduğu 11/01/2021 tarihli ikinci

dilekçesinde ise; BTK tarafından Ankara 24.İdare Mahkemesine gönderilen 17/04/2019 tarihli ve sayılı yazı ekindeki “Hizmet belgesi” ile “Memur bilgi kartındaki” bilgilerin eksik ve yanlış olduğu, şöyle

/

ki; BTK tarafından Ocak 2014 tarihinde tarafına verilmiş olan “Hizmet Belgesi Personel Kimlik

Bilgilerinde” ve SGK’dan alınan “Sigortalılık Tescil ve Hizmet Kaydı Tespitinde” memuriyet başlangıç tarihinin 24/07/1987 (Sözleşmeli atama) ve BTK ya başlama tarihinin 22/06/2006 olmasına rağmen daha sonra düzenlenmiş olan Hizmet ve Memur Bilgi Kartındaki bilgilerin yanlış olduğu, bu durumun düzeltilerek hizmet ve memur bilgi kartının onaylı bir örneğinin tarafına gönderilmesi talebinde bulunduğu görülmüştür.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

3. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun 16/04/2021 tarihli ve sayılı yazısında; başvuranın 17.08.2016 tarihli ve 670 sayılı OHAL KHK’sı ile kamu görevinden çıkarıldığı ve görevine iade edilmediği, 17.08.2016 tarihine kadar tutuklu bulunma hali nedeniyle 2/3 oranında maaş ödemesi yapıldığı, öncelikle Ağustos 2016 tarihli maaşının 2/3 oranında yatırıldığı ancak 17.08.2016 tarihi itibarıyla kamu görevinden çıkarıldığı anlaşıldığından alması gereken 2/3 oranındaki maaşından 15 ve 16 Ağustos günlerine tekabül eden 2 günlük kıst maaş hesaplanması yapılarak fazla olarak ödenen 4.423,82 TL miktarında kesinti yapıldığı, mevzuat kapsamında sadece Ağustos ayının 15 ve 16’sına ait olmak üzere 2 günlük kıst maaşı hak edildiği sonucuna varıldığından kesintinin iade imkanı bulunmadığı belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

, 5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 6. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun “Aylığın ödeme zamanı ve esasları” başlıklı 164 üncü maddesinde; “Memurlara aylıkları her ayın başında peşin ödenir. Emekliye ayrılma ve ölüm hallerinde o aya ait peşin ödenen aylık, geri alınmaz.” 7. 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde

Kararnamenin “Kamu görevlilerine ilişkin tedbirler” başlıklı 4 üncü maddesinde; “14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ve diğer mevzuata tabi her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dahil) istihdam edilen personel, ilgili kurum veya kuruluşun en üst yöneticisi başkanlığında bağlı, ilgili veya ilişkili olunan bakan tarafından oluşturulan kurulun teklifi üzerine ilgili bakan onayıyla kamu görevinden çıkarılır. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinde belirtilenlerin işlemleri ise söz konusu maddedeki usule göre yapılır (…)” 8. 17/08/2016 tarih ve 29804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 670 sayılı

Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde

Kararnamenin “Kamu personeline ilişkin tedbirler” başlıklı 2 nci maddesinde; Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan; a)

Ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden,(…) başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır.

/

9. 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 675 sayılı

Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin, “Peşin ödenen aylıklar ve mecburi hizmet” başlıklı 10 uncu maddesinde; “1) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler ile doğrudan veya anılan kanun hükmünde kararnamelerde öngörülen usuller çerçevesinde meslekten, kamu görevinden veya ilgili kurumların teşkilatından çıkarılanlar ile 15/8/2016 tarihli ve 673 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler

Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesi uyarınca öğrencilikle ilişikleri kesilenlerin; a) Çıkarıldıkları veya öğrencilikle ilişiklerinin kesildiği aya ilişkin olarak peşin ödenen mali ve sosyal haklarının çıkarılma tarihinden sonraki günlere tekabül eden kısımları geri alınmaz.” (…)

(2) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamındaki mali ve sosyal haklardan bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı tarihe kadar tahsil edilmiş olan tutarlar geri ödenmez.

Hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, bilgi ve onayı olmaksızın Halk Bankasındaki hesabından çekilen maşının geri ödenmesi ile memur bilgi kartındaki yanlışlıkların düzeltilmesi talebinde bulunmuştur.

12. Konuya ilişkin idarece gönderilen bilgi ve belgelerde; Başvuranın 17.08.2016 tarihli ve 670 sayılı

OHAL KHK’sı ile kamu görevinden çıkarıldığı ve görevine iade edilmediği, 17.08.2016 tarihine kadar tutuklu bulunma hali nedeniyle 2/3 oranında maaş ödemesi yapıldığı, öncelikle Ağustos 2016 tarihli maaşının 2/3 oranında yatırıldığı ancak 17.08.2016 tarihi itibarıyla kamu görevinden çıkarıldığı anlaşıldığından alması gereken 2/3 oranındaki maaşından 15 ve 16 Ağustos günlerine tekabül eden 2 günlük kıst maaş hesaplanması yapılarak fazla olarak ödenen 4.423,82 TL miktarında kesinti yapıldığı bildirilmiş başvuranın diğer talebi hakkında ise herhangi bir açıklama yapılmamıştır.

13. Başvuran tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerde ise; Halk Bankasının, 25/04/2017 tarihli yazısında; bahse konu tutarın BTK’nın 26/08/2016 tarih ve sayılı yazısına istinaden BTK’nın hesabına aktarıldığı bilgilerine yer verildiği görülmüştür.

14. Yukarıda mevzuat başlığı altında yer verilen, 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması hakkında

Kanun Hükmünde Kararnamenin, 10 uncu maddesindeki; (..) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamındaki mali ve sosyal haklardan bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı tarihe kadar tahsil edilmiş olan tutarlar geri ödenmez hükmü göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın 15-16/08/2016 tarihleri

/

sonrasına tekabül eden ve peşin olarak aldığı 2/3 oranındaki maaşının, idaresince 26/08/2016 tarihinde tahsil yoluna gidilmiş olması sebebiyle iadesinin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.

15. Başvuranın, BTK tarafından Ankara 24.İdare Mahkemesine gönderilen 17/04/2019 tarihli ve sayılı yazı ekindeki “Hizmet belgesi” ile “Memur bilgi kartındaki” bilgilerin eksik ve yanlış olduğuna yönelik iddiası açısından yapılan değerlendirmede ise; konuya ilişkin her ne kadar idarece Kurumumuza herhangi bir bilgi ve belge sunulmamışsa da 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun “Başvuru ve usulü” başlıklı 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin başvuruların incelenemeyeceği hükme bağlanmış olup bu minvalde başvuranın bahse konu talebinin bu aşamada incelenmesine imkan bulunmadığı sonucuna ulaşılmış, diğer taraftan başvuranın bahse konu iddiası ile ilgili mahkemeye sunacağı beyan dilekçesi ile bu durumu açıklığa kavuşturmasına engel bir durum da görülememiştir.

16. Tüm bu açıklamalar, idarenin açıklamaları ve mevzuat hükümleri karşısında başvuranın, Ankara 24.İdare Mahkemesine gönderilen 17/04/2019 tarihli ve sayılı yazı ekindeki “Hizmet belgesi” ile

“Memur bilgi kartındaki” bilgilerin düzeltilmesine yönelik taleplerinin yargıda görülmekte olan bir davanın konusunu oluşturması sebebiyle bu aşamada incelenemeyeceği, başvurandan tahsil edildiği anlaşılan 15 ve

16 Ağustos 2016 tarihinden sonrasına ilişkin maaş tutarının iadesi talebinin ise 675 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamedeki “bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı tarihe kadar tahsil edilmiş olan tutarlar geri ödenmez.” Hükmü karşısında reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; söz konusu ilkelere aykırılık saptanamamıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURAN ve BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMUNA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi