|
ÖZET: Bu karar, başvuranın OHAL Komisyonu tarafından göreve iade edilmesine rağmen, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı’nda (HİTAP) görevden ihraç kaydının silinmemesi üzerine yapılan başvuruyu incelemektedir. Başvuran, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde çalıştığı dönemde ihraç edilmesine rağmen, Uşak Üniversitesi’ne atanmış ve bu durumun HİTAP’taki kayıtlarına yansıdığını belirtmiştir. İlgili kurumlar, başvuranın talebine yanıt vermemiştir.
Kararda, kamu görevinden çıkarılma ve iade süreçlerinin birbirine bağlı olduğu vurgulanmakta ve bu durumun, başvuranın çalışma huzurunu olumsuz etkileyebileceği ifade edilmektedir. Ayrıca, OHAL sürecinde görevden uzaklaştırılan ve sonrasında iade edilen personelin kayıtlarının silinmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu bağlamda, başvuranın HİTAP’taki kayıtlarının silinmesi için Uşak Üniversitesi Rektörlüğü’ne tavsiyede bulunulmuştur. Sonuç olarak, başvuranın özlük dosyası haricinde tutulan kayıtların silinmesi gerektiği ve bu işlemin 30 gün içinde gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu karar, benzer durumdaki diğer personelin mağduriyetlerinin giderilmesine yönelik önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/9140-S.21.14800
BAŞVURU NO : 2021/1006
KARAR TARİHİ : 22/06/2021
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUNUN KONUSU : HİTAP kayıtlarının silinmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 14/01/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; OHAL Komisyonunun 14/02/2019 tarihli ve 2019/8161 sayılı kararı uyarınca Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından uzaklaştırıldığı görevine iade edildiğini ve YÖK tarafından Uşak Üniversitesine atandığını; ancak görevinden ihracına ilişkin kayıtların halen Sosyal Güvenlik Kurumunun Hizmet Takip Programında (HİTAP) yer aldığını, OHAL Komisyonunun kuruluş gayesi gereği ihracına ilişkin tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalktığın belirterek Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programında görevinden ihracına ilişkin tüm kayıtların silinmesi hususunda gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 29/01/2021 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Dokuz Eylül Üniversitesi
Personel Daire Başkanlığından alınan 26/02/2021 tarihli ve / sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Adı geçenin Cumhurbaşkanlığı OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunun 14/02/2019 tarihli kararı ile
Uşak Üniversitesi Eğitim Fakültesine atanması nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının Hizmet
Takip Programındaki ilgiliye ait tüm hizmet ve özlük bilgilerindeki kayıtların Üniversiteye kapatıldığı ve
HİTAP sistemindeki kayıtlar üzerinde görüntüleme ve işlem yapma yetkisinin bulunmadığı 2.2. Kamu görevinden ihraç ve iadelere ilişkin yapılacak işlemler hakkında Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığının 27/07/2016 tarihli duyurusunun olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının HİTAP sisteminde kurumların kadrolu olarak görev yapmakta olan personellerine ait özlük ve hizmet bilgilerinin yer aldığı, kişinin özlük dosyasının Uşak Üniversitesi Rektörlüğüne gönderilmesi nedeniyle özlük ve hizmet bilgilerine dair bilgi ve belge bulunmadığı, Kurumda görev yapmakta iken kamu görevinden çıkarılan kişiler hakkında HİTAP sistemindeki kayıtlara erişim yetkisinin kapatılması nedeniyle herhangi bir işlem yapılamadığı,
2.3. Konuyla ilgili olarak daha önce yapılan yazışma olmadığı, ilgili ile Üniversite arasında HİTAP kayıtlarının silinmesi işlemine ilişkin yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlık bulunmadığı 3. Kurumumuzun 11/03/2021 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınan 01/04/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 3.1. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalıların tüm hizmet bilgilerinin elektronik ortama alındığı Hizmet
Takip Programına (HİTAP) ilişkin olarak hazırlanan Tebliğin 14/04/2012 tarihli ve 28264 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlandığı, daha sonra söz konusu Tebliğin 05/12/2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin
Yönetmeliğin 28 inci maddesi ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine 14/04/2012 tarihinden geçerli olmak üzere Ek 6 ncı madde olarak eklendiği, Bu madde uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışan sigortalıların hizmet başlangıcından itibaren hizmet belgesinin düzenlenmesine esas olan bilgilerini web sitesi üzerinden kişi bazında, toplu veri veya İnternet servisi yöntemlerinden biri kullanılarak, süresi içerisinde Kuruma göndermekle yükümlü olduğu, 3.2. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği uyarınca HİTAP’a İnternet üzerinden aktarılan bilgilerin doğruluğundan kamu idarelerinin sorumlu olduğu, aktarılan bilgilerin adli ve idari makamlar nezdinde resmi belge olarak geçerli sayıldığı ve sigortalıların emeklilik öncesi hizmet birleştirme, ihya, borçlanma (askerlik, aylıksız izin vb.) gibi işlemleri ile elektronik ortamda emeklilikte tabi oldukları hizmet süresi ve yaş hesabı yapıldığı ve bu bilgilerin esas alınarak emekli aylıklarının bağlandığı, 3.3. İlgilinin de, tabi olduğu personel mevzuatı hükümlerine göre görev yaptığı kurumca tutulmakta olan özlük ve hizmet bilgisine ilişkin olarak HİTAP’a aktarılmış olan kayıtlardan, “679 S.K.H.K. 1. MD. 1.
FIKRASI GEREGİNCE KAMU GÖREVİNDEN ÇIKARILDI” sebep kodu ile 06/112017 tarihinde görevinden çıkarıldığı, “685 S.K.H.K İLE KURULAN OHAL İŞLEMLERİ İNCELEME KOMİSYON
KARARI GEREGİ GÖREVE İADE EDİLDİ” sebep kodu ile de 15/04/2019 tarihinde görevine iade edildiğinin görüldüğü, 3.4. Esasen, 25/10/1983 tarihli ve 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanununun 3 üncü maddesi uyarınca
Olağanüstü Hal ilan edildiği ve Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca yayımlanan Kanun Hükmünde
Kararnamelerin “Kamu personeline ilişkin tedbirler” başlıklı ilgili maddelerinde kamu personelinin kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin hususların düzenlendiği, 3.5. Kararnamelerin “iade hükümleri” başlıklı ilgili maddeleri ile “…İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz… ” hükmü, 01/02/2018 tarihli ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun “Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrası ile de, “Kamu görevinden, meslekten veya görev
yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü halinde İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.” hükmünün getirildiği, 3.6. Söz konusu hükümlerle, daha önce ilgili kanun hükmünde kararnameler uyarınca kamu görevinden çıkarılanların görevine iadelerine ilişkin usul ve esaslar düzenlendiği ve görevine iade olan kamu görevlileri hakkında kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin kararnamenin tüm hüküm ve sonuçlarının iade kararnamesinin yayımı ya da kararın ilgili kuruma bildirilmesi ile birlikte ortadan kalkmış sayılacağı ve bunların kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödeneceğinin belirtildiği, bu hükümler uyarınca görevine iade edilen kamu personeline kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödenmesi ve bu sürelerinin hizmet sayılması gerektiği, Yine, Kanun Hükmünde Kararnameler uyarınca ilgili makamın onayı ile kamu görevinden çıkarılan, ancak kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada ilk derece mahkemesi tarafından dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine görevine başlatılanların, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödenmesi ve bu sürelerinin hizmet sayılmasının gerektiği, 3.7. Bu hükümlere ve mahkeme kararlarına istinaden görevine iade edilen kamu personeli ile ilgili olarak
Devlet Personel Başkanlığının 27/07/2018 tarihli ve sayılı görüşü ile 02/11/2018 tarihli ve sayılı görüşünde; görevden çıkarma işleminin kamu görevine iade edilen kişiler bakımından iade kararnamesinin yayımı tarihinden geçerli olarak ortadan kalkmış sayılacağı hüküm altına alındığından, bunlar hakkında kamu görevinden hiç çıkarılmamış gibi işlem tesis edilmesi; Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince görevinden ihraç edilenlerin, idare mahkemelerince alınan iptal kararlan üzerine görevlerine iadelerinin yapılması ve kamu görevinden hiç çıkarılmamış gibi işlem tesis edilmesi gerektiğinin belirtildiği, bu çerçevede kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin bilgilerinin hizmet belgesi/hizmet cetvellerinden silinmesi; ancak kamu görevinden çıkarılma ve iade edilmelerine ilişkin kanun hükmünde kararname örneklerinin/yargı kararlarının özlük dosyalarında saklanması gerektiğinin bildirildiği, 3.8. Bu görüş doğrultusunda Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri üzerine görevine son verilen kamu görevlilerinden daha sonra Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri, Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonu karan veya yargı kararı üzerine görevine iade edilenlerin görev yaptıkları kamu idaresince uygun görülmesi halinde HİTAP Hizmet Belgesi bölümünden ilgili kurumların yetkili personeli tarafından silinmesinin mümkün olduğu, 3.9. İlgilinin de, o tarihte görev yaptığı Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğünce HİTAP’a aktarılan kayıtlarının incelenmesinden 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca 06/11/2017 tarihinde kamu görevinden çıkarıldığı ve daha sonra 15/04/2019 tarihinde 685 sayılı Kanun ile kurulan OHAL İşlemleri
İnceleme Komisyon Kararı gereği görevine iade edilerek Uşak Üniversitesi Eğitim Fakültesinde göreve başladığının görüldüğü, ilgilinin talebinin halen görev yaptığı Uşak Üniversitesi Rektörlüğünce Devlet
Personel Başkanlığının 27/07/2018 ve 02/11/2018 tarihli görüşleri doğrultusunda incelenerek, uygun görülmesi halinde gerekli işlemin yine görev yaptığı kurumunca yapılmasının gerektiği,
3.10. Esasen, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi sigortalıların özlük dosyaları görev yaptıkları kurumlarınca tutulduğundan, Kurumca HİTAP kayıtlarında herhangi bir silme, değiştirme veya düzeltme işlemi yapılmasının mümkün olmadığı, Ayrıca, Devlet Personel Başkanlığının yukarıda bahsi geçen görüşüne ilişkin duyurular Kurumun
“https://hitap.sgk.gov.tr/HitapWeb/” adresinde yer alan Duyurular bölümünde “Olağanüstü Hal Kanun
Hükmünde Kararnameleri ile Görevlerine Son Verilenlerden Daha Sonra Olağanüstü Hal Kanun
Hükmünde Kararnameleri, Olağanüstü Hal İnceleme Komisyonu Kararı Veya Mahkeme Kararı Üzerine
Görevine Başlatılanlar İle İlgili Duyuru” olarak 28/01/2019 tarihinde yayınlandığı, 3.11. Başvuru konusuna ilişkin aynı durumda olan başka kişilerin de bulunduğu, kişilerden gelen bu taleplere yukarıda belirtilen gerekçelere göre işlem yapılması gerektiği bilgisinin verildiği, 4. Kurumumuzun 11/03/2021 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Uşak Üniversitesi
Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığından alınan 27/04/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 4.1. Üniversitenin Eğitim Fakültesinde görev yapmakta olan Doç. Dr. Dokuz Eylül
Üniversitesi Eğitim Fakültesi kadrosunda görev yapmakta iken 29/07/2016 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı, 06/01/2017 tarihinde kamu görevinden çıkarıldığı ve 15/04/2019 tarihinde
Olağanüstü Hal İşlemleri Komisyonu kararı gereğince Üniversitenin Eğitim Fakültesi kadrosu görevine iade edildiği, 29/07/2016 – 06/01/2017 tarihleri arasında açıkta geçen ve 06/01/2017 – 15/04/2019 tarihleri arasında ihraçta geçen sürelerinin Hizmet Takip Uygulaması (HİTAP) hizmet belgesinden çıkarılmasını talep ettiği, 4.2. Adı geçenin talebine istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına görüş sorulduğu, Sosyal
Güvenlik Kurumunun görüş yazısının ekte gönderildiği, Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü tarafından konu hakkında Üniversiteye geri dönüş sağlanmadığı, İfade edilmiştir
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 5.1. “Özel hayatın gizliliği” başlıklı 20 nci maddesinin ikinci fıkrası; Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.
5.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. “ 5.3. “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi;
“(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.” 6. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesi;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 7. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 7.1. “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109 uncu maddesi; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Her memur için bir özlük dosyası tutulur.
Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur.
Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usûl ve esaslar
Devlet Personel Başkanlığınca belirlenir.” 8. 15/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personeli Genel Tebliğinin (Seri No:2) “Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar” başlığı; Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Burada memurun adı, soyadı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri, öğrenimi, kadro unvanı ve derecesi, memuriyete başlama tarihi, memuriyetten ayrılma tarihi ve sebebi, sendika üyeliğine ilişkin bilgiler ile gerekli görülecek diğer mesleki bilgiler kaydedilir…
Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyalarının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimleri sorumludur.
Özlük dosyaları memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur: … Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları… diğer mesleki bilgi ve belgeler saklanır…
Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, özlük dosyasında yer alan bilgilerden istihdam politikalarının tespiti ve uygulanmasında gerekli gördüklerini merkezde elektronik ortamda tutarlar…
9. 29/03/2017 tarihli ve 30022 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7087 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Kabul Edilmesine Dair Kanun ” ile kabul edilen 688 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı
Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; “İade hükümleri” başlıklı 1 inci maddesi; “(1) Ekli listede yer alan kamu görevlileri, ilgili kanun hükmünde kararnamenin eki listelerin ilgili sıralarından çıkarılmıştır.
(2) İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.
Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir. Bu maddeye ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar tarafından yürütülür.” 10. 29/01/1990 tarihli ve 20417 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 399 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 10.1. “Personel kütüğü ve özlük dosyası” başlıklı 38 inci maddesi; “Sözleşmeli personel teşebbüs ve bağlı ortaklıklarca tutulacak sözleşmeli personel kütüğüne kaydolunur.
Her sözleşmeli personele bir numara verilir ve bir özlük dosyası tutulur.” 10.2. “Sicil dosyası” başlıklı 39 uncu maddesi; “Her sözleşmeli personelin bir sicil dosyası bulunur. Sicil amirleri tarafından düzenlenecek sicil raporları ile varsa müfettiş raporları sicil dosyasına konulur.”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuran özetle, OHAL Komisyonunun 14/02/2019 tarihli ve 2019/8161 sayılı kararı uyarınca görevine iade edildiğini ve YÖK tarafından Uşak Üniversitesine atandığını; ancak görevinden ihracına ilişkin kayıtların halen Sosyal Güvenlik Kurumunun Hizmet Takip Programında (HİTAP) yer aldığını belirterek Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programında görevinden ihracına ilişkin tüm kayıtların silinmesi hususunda gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
13. Başvuranın talebi ise özetle; Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü tarafından, artık kendi üniversitelerinde çalışan bir personel olmadığından bahisle personel hakkında işlem yapma yetkilerinin olmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından bahse konu Hizmet Takip Programı sistemden bilgileri güncelleme yetkisinin personelin görev yaptığı Kurumda olduğu, Uşak Üniversitesi tarafından ise
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına görüş sorulduğu, Sosyal Güvenlik Kurumunun görüş yazısının ekte gönderildiği, Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü tarafından konu hakkında Üniversiteye geri dönüş sağlanmadığı gerekçesiyle ilgili Kurumlar tarafından gerçekleştirilmemiştir.
14. Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açasından Anayasa’nın 120 inci maddesi ve 2935 sayılı Olağanüstü
Hal Kanunu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda 01/09/2016 tarihli ve 29818 sayılı (mükerrer) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 672 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamanda Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 08/03/2018 tarihli ve 3035 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7084 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan
Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaşmıştır.
15. Alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETÖ/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmış kamu görevlilerinin görevinden çıkarılmasına yönelik süreç içerisinde de kamu kurumlarınca farklı usuller benimsenerek, yapılan inceleme/soruşturmaya göre idari işlemle; inceleme ve soruşturma aşamasında görevden uzaklaştırma sonrasında KHK hükümleriyle veya doğrudan KHK yoluyla, kamu görevinden çıkarma gibi yöntemler uygulandığı görülmüştür.
16. Ancak sonraki süreçte anılan terör örgütleri, yapı, oluşum veya guruplara üyeliği olmadığı halde ihraç edilen kamu görevlilerinin mağduriyetlerini gidermek amacıyla da yine OHAL KHK hükümleriyle bazı kamu görevlilerinin doğrudan kamu görevine iadesine karar verilerek ihraç KHK’larında belirtilen tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı hüküm altına alınmış, diğer yandan bu süreçte doğrudan KHK hükümleri ile ihraç olup kamu görevine iadesine karar verilmeyenler için görevden ihraç kararlarına karşı itirazda bulunmak, hak arama hürriyetini kullanmak, varsa hataların düzeltilmesini sağlamak için 23/01/2017 tarihli resmi gazetede yayımlanan 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu
Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurularak bir kısım kamu görevlileri de Komisyonun vermiş olduğu karara istinaden görevine iade edilmiştir.
17. Somut olayda; başvuranın da Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğünde görev yapmakta iken, 29/07/2016 tarihinde görevinden uzaklaştırılıp, 06/01/2017 tarihinde 679 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname kapsamında kamu görevinden çıkarıldığı, daha sonra 15/04/2019 tarihinde OHAL İşlemleri
İnceleme Komisyon Kararı gereği görevine iade edilerek Uşak Üniversitesi Eğitim Fakültesinde göreve başladığı anlaşılmıştır.
18. İdarenin Kurumumuza gönderdiği bilgi ve belgelerden, görevden uzaklaştırılan ve sonrasında ihraç edilen ve her ne şekilde olursa olsun (KHK, OHAL Komisyonu Kararı veya Mahkeme Kararı) göreve iade edilen personelin “görevden uzaklaştırılmaya” ve “kamu görevinden çıkarılmaya” ilişkin kayıtların; hizmet belgesinden, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) Sisteminden silinmediği anlaşılmaktadır.
19. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında, kamu
/
görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü hâlinde ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümlerinin, belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı hükme bağlanmıştır.
20. Ayrıca, Devlet Personel Başkanlığının 7/07/2018 ve 02/11/2018 tarihli yazılarında Olağanüstü Hal
Kanun Hükmünde Kararname hükümleri kapsamında görevine son verilen kamu görevlilerinden daha sonra Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı veya yargı kararı üzerine görevine iade edilenler için kamu görevinden hiç çıkarılmamış gibi işlem tesis edilmesi gerektiği belirtilmiş ve bu çerçevede kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin bilgilerin hizmet belgesi/hizmet cetvellerinden silinmesi, ancak kamu görevinden çıkarılma ve iade edilmelerine ilişkin kanun hükmünde kararname örneklerinin/yargı kararlarının özlük dosyalarında saklanması gerektiği ifade edilmiştir.
21. İdarece görevden uzaklaştırmaya ilişkin kayıtların silinmemesi hususuna ilişkin olarak; başvuran hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirinin OHAL ilan edilmesine ilişkin konulara dayandığı, aynı nedenden dolayı da başvuranın KHK hükümlerine göre ihraç edildiği, sebep ve sonuç ilişkisi bakımından iç içe geçmiş görevden uzaklaştırma kararı ile kamu görevinden çıkarılma işleminin aynı süreç içerisinde gerçekleştiği hususu göz önünde bulundurulduğunda; her iki işlemin birbirinden tamamen bağımsız işlemler olarak düşünülemeyeceği, kaldı ki bu süreç içerisinde doğrudan kamu görevinden KHK hükümleri ile ihraç edildikten sonra KHK veya OHAL
Komisyonu kararıyla göreve iade edilenler ile aynı süreç içerisinde öncesinde açığa alınıp ihraç edildikten sonra kamu görevine iade edilenler arasında hakkaniyetsiz bir durumun oluşacağı açıktır.
22. Diğer taraftan, görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin bilgilerin HİTAP ve personel bilgi sistemi gibi platformlarda tutulmasının ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere ulaşmasını mümkün kılabileceği, bu durumun başvuran ve benzer durumdakiler hakkında olumsuz algılara yol açarak, çalışma huzurunu olumsuz etkileyebileceği ve kişinin maddi ve manevi zararına yol açabileceği değerlendirilmektedir 23. Benzer konuda (kamu görevinden çıkarılan ancak mahkeme kararı gereği göreve başlayan başvuranın
HİTAP kayıtlarının silinmesi talebi ile) Kurumumuza yapılmış olan 22/08/2019 tarihli ve 2019/14377 numaralı başvuruya ilişkin verilen 20/02/2020 tarihli Tavsiye Kararında; “OHAL süreci içerisinde birbirinin devamı niteliğinde tesis edilen açığa alma işlemi ve akabinde Yönetim Kurulu Kararı ile gerçekleştirilen ihraç işlemi sonrasında birinci derece mahkemesi kararı ile kamu görevine iade edilen başvuranın ihraç edildikten sonra göreve iade edilen kişilerde olduğu gibi özlük dosyası haricinde tutulan, hizmet belgelerinde, KYK, HİTAP bilgileri vb. sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına dair kayıtların silinmesi gerektiği, bunun aksine yönelik idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı” gerekçesiyle, başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip
Programı (HİTAP) vb. elektronik veri tabanlarında tutulan görevden uzaklaştırılmaya ve görevden çıkarılmaya ilişkin kayıtların silinmesi hususunda tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir
24. Tüm bu açıklamalar, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve Kurumumuzca daha önce benzer konuda verilmiş emsal karar birlikte değerlendirildiğinde; OHAL süreci içerisinde gerçekleştirilen ihraç işlemi sonrasında OHAL Komisyonu kararı ile kamu görevine iade edilen başvuranın, özlük dosyası haricinde tutulan hizmet cetveli, HİTAP, personel bilgi sistemi ve benzeri elektronik sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına ve kamu görevinden çıkarıldığına ilişkin kayıtların silinmesi gerektiği; konuyla alakalı başvuranın daha önce görev yaptığı Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü ile koordine olunarak gerekli olabilecek bütün yazışmaların ivedilikle tamamlanması, İdare tarafından, başvuran ve benzer durumda olan diğer personelin mağduriyetinin giderilmesi için bilgisayar
/
programlarında gerekli altyapı/yazılım düzenlemelerinin bu yönde aciliyetle yapılması gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 25. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
26. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Uşak İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın özlük dosyası haricinde tutulan hizmet cetveli, HİTAP, personel bilgi sistemi ve benzeri elektronik sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına ve kamu görevinden çıkarıldığına ilişkin kayıtların silinmesi hususunda UŞAK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, UŞAK
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için UŞAK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi