OHAL Komisyonu kararıyla iade edilen memurun aynı ildeki görev değişikliğinde sürekli görev yolluğu talebi ve 6245 sayılı Kanun’un uygulanabilirliği (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/7908-S.22.12124

BAŞVURU NO : 2021/21817

KARAR TARİHİ : 20/06/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Tarafına sürekli görev yolluğu ödenmesi talebine ilişkindir.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 24/12/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Hatay İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda sicil sayılı Başpolis Memuru olarak görev yapmakta iken 04/10/2016 tarihinde açığa alındığını, 06/01/2017 tarihinde ise 679 sayılı KHK ile ihraç edildiğini, OHAL İnceleme Komisyonunun 10/03/2020 tarih ve sayılı kararı ile 7075 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi uyarınca kamu görevine tekrar iade edildiğini, OHAL kararı sonrası İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan

Araştırma Merkezine, Genel İdare Hizmetleri kadrosu Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni (V.H.K.İ)

unvanı ile Şahsa Münhasır Kadro (Ş) ile isteği dışında atamasının yapıldığını ve 23/12/2020 göreve başladığını, şu an Hatay Valiliği İl Çalışma Grubu emrinde 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğünde görev yaptığını, son görev yeri olan Hatay Emniyet Müdürlüğü tarafından geriye dönük maaş alacaklarının bir kısmının ödemesinin yapıldığını, ancak 17/08/2021 tarihinde dilekçe ile müracaat etmesine rağmen sürekli görev yolluğunun tarafına ödenmediğini ve cevap verilmediğini, Hatay İl Emniyet Müdürlüğünden Ankara

İçişleri Bakanlığı Araştırma Merkezine atamasının ilk defa atama olmayıp devam eden memuriyet sürecinde tayin ataması olduğu, Araştırma Merkezinde görevli iken Hatay Valiliğine yapılan geçici görevlendirilmeden dolayı geçici görev yolluğu aldığını, Hatay İl Emniyet Müdürlüğü kadrosundan İçişleri

Bakanlığı Araştırma Merkezine yapılan tayin atamasından dolayı ise sürekli görev yolluğunu alamadığını belirterek Hatay-Ankara arası sürekli görev yolluğu ödenmesinin tarafına yapılmasını talep etmektedir

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 07/02/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Strateji Geliştirme Başkanlığından alınan yazıda; 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme

Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair

Kanun’un 10/A maddesinin dördüncü fıkrasında “Bu madde kapsamında araştırma merkezlerinde göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihi takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları eski kurumları tarafından ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Mahkeme kararları saklı kalmak üzere, ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu madde kapsamında yer alanlar bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır.” hükmüne, beşinci fıkrasında ise “Bu madde uyarınca atananlara, eski kadro, rütbe veya unvanlarına ilişkin atama onayının tebliği tarihi itibarıyla almaya hak kazandıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme ile diğer mali hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı yapılan ödemeler, tayın bedeli, fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplamının net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır), atandıkları yeni kadroları için öngörülen aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme ile diğer mali hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı yapılan ödemeler, tayın bedeli, fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç)

toplamının net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, farklılık giderilinceye kadar herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.” ifadesine yer verildiği, 2.2. 11/12/2006 tarihli ve 95 numaralı Emniyet Genel Müdürlüğü Genelgesinde belirtildiği üzere, 4969 sayılı Kanunla 6245 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesi (a) bendindeki ‘ilk defa veya yeniden ataması yapılanlara harcırah verilmesini’ öngören hükmün yürürlükten kaldırıldığı ve bu kapsamda 5538 sayılı

Kanunla 6245 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin birinci bendinin yeniden düzenlendiği, yapılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ilk defa veya yeniden ataması yapılanlara harcırah ödemesi yapılamadığı, 2.3. Hatay Emniyet Müdürlüğünden alınan yazıda, sürekli görev yolluğunun memurun bir yerde fiilen çalışmakta iken, ikametinin bulunduğu yerden başka bir yere atanması halinde, evini ve eşyalarını taşıması sırasında ödenen yol harcırahı olduğu, 22/12/2001 tarihli ve 24618 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 2002 Mali Yılı Bütçe Kanunu’nun 6 ncı maddesinin (g) fıkrasında “…İlk defa veya yeniden göreve alınanlar ile bunların aile fertlerine bu nedenle harcırah ödenmez, bu amaçla başka bir adla dahi olsa herhangi bir ödeme yapılamaz.” ifadesinin yer aldığı, 2.4. Başvuranın her ne kadar İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü Araştırma Merkezine atanmış ise de görev yerinin ikametinin bulunduğu Hatay 112 Acil Merkezi olduğu, 6245 sayılı

Kanun’un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde ise “memuriyet mahallinin” tanımlandığı, memuriyet mahalli dışındaki yerlerin ise (h) bendinde “başka yer” olarak ifade edildiği, söz konusu maddede geçen “memuriyet mahalli”; “Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri ifade eder.” şeklinde tanımlandığı, 2.5. Buna göre 6245 sayılı Kanun uyarınca kişinin görev yeri gibi ikametgâhının da memuriyet mahalli kapsamında bulunduğu, memuriyet mahalli değişmeyenlere geçici görev yolluğu ödenmesinin mümkün olmadığı, sadece geçici görev yolluğu değil aynı zamanda, sürekli görev yolluğunun da ödenmesinin mümkün olmadığı, ayrıca ihraçtan sonra Bakanlık Oluru ile doğrudan İçişleri Bakanlığı Personel Genel

Müdürlüğü Araştırma Merkezine atamasının yapıldığı, Hatay Emniyet Müdürlüğünden nakil bildirim belgesi düzenlenmediği ve ilişik kesmenin söz konusu olmadığı, Hatay Emniyet Müdürlüğüne ataması

yapılmayan ve nakil belgesi düzenlenmeyip ilişiği kesilmeyen personele bahse konu yolluğun ödenmesinin mümkün olmadığı, 2.6. Başvuranın 17/08/2021 tarihli dilekçesine 13/09/2021 tarihinde cevap verildiği ve cevabi yazının dosya ekinde gönderildiği, 2.7. Kamu görevinden çıkarıldıktan sonra OHAL Komisyon Kararına istinaden ilk atama şeklinde göreve veya başka bir memuriyete iade edilenlere ikametinin bulunduğu yerden başka bir yere getiren personele söz konusu mevzuat çerçevesinde sürekli görev yolluğunun ödenmesinin mümkün olmadığı, 2.8. Personel Daire Başkanlığından alınan yazıda; 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme

Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair

Kanunun 10/A maddesinin birinci fıkrasında “…Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından başvurunun kabulü kararı verilenlerden, eski kadro, rütbe veya unvanına atanması ilgili bakan onayı ile uygun görülmeyenler ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bünyelerinde kurulan araştırma merkezlerinde bu madde esaslarına göre istihdam edilir.” hükmü uyarınca

Bakanlık Makamının 16/09/2020 tarihli Oluru ile İçişleri Bakanlığı Araştırma Merkezine atanmasının uygun görüldüğü, 17/11/2020 tarihli Bakanlık Makamı Oluru ile Araştırma Merkezi Müdürlüğüne atandığı ve 23/12/2020 tarihinde Araştırma Merkezi Müdürlüğü emrinde göreve başladığı, 2.9. Başvuru konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi ve/veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında

Emniyet Genel Müdürlüğü aleyhine açılmış/sonuçlanmış bir davanın bulunmadığı, Hususları bildirilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. ““Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesi; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.” 3.2. “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49 uncu maddesi; “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.” 3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” 3.4. “Genel İlkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.

Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yolluk giderleri ve gündelikleri” başlıklı 177 nci maddesi; “Bu Kanun hükümlerine tabi Devlet memurlarından bir görevin ifası için sürekli veya geçici olarak görev yerinden ayrılanların yol giderleri ve gündelikleri, yolluklar hakkındaki özel kanun hükümlerine göre ödenir.

Sözleşmeli olarak çalıştırılanların yol masrafları ile gündelikleri sözleşmelerindeki şartlara göre ödenir.” 6. 01/02/2018 tarihli ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması

Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un; 6.1. “Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrası; “Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü hâlinde karar, kadro veya pozisyonunun bulunduğu kuruma, yükseköğretim kurumlarında kamu görevinden çıkarılan öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bildirilir. Kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerin eski kadro veya pozisyonuna atanması esastır… İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.” 6.2. “Türk Silahlı Kuvvetleri ile genel kolluk kuvvetleri personeli ve Dışişleri Bakanlığı diplomatik kariyer memurlarına ilişkin kararların uygulanması” başlıklı 10/A maddesi; “Terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilmesi sebebiyle kamu görevinden, meslekten veya görevden çıkarılan ya da ilişiği kesilen subay, astsubay, uzman jandarmalar ile Emniyet Genel Müdürlüğünde emniyet hizmetleri sınıfına tabi olanlar ve Dışişleri Bakanlığı diplomatik kariyer memurlarından; haklarında mahkemeler tarafından göreve iade mahiyetinde karar verilenler ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından başvurunun kabulü kararı verilenlerden, eski kadro, rütbe veya unvanına atanması ilgili bakan onayı ile uygun görülmeyenler ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bünyelerinde kurulan araştırma merkezlerinde bu madde esaslarına göre istihdam edilir.

Birinci fıkra kapsamında bulunanlardan binbaşı ve üstü rütbelerde olanlar ile emniyet hizmetleri sınıfında bulunan her sınıftaki emniyet müdürlerinin atamaları araştırma merkezlerindeki araştırmacı unvanlı kadrolara, diğerlerinin atamaları ise Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine ilgisine göre İçişleri

Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından tespit edilen araştırma

merkezlerindeki diğer kadrolara, kararların bildirimini takip eden otuz gün içinde ilgili bakan onayıyla yapılır. Bunlara ilişkin kadrolar başka bir işleme gerek kalmaksızın ilgili mevzuatı uyarınca atama onayının alındığı tarih itibarıyla ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır. Söz konusu kadrolar herhangi bir sebeple boşalmaları hâlinde iptal edilmiş sayılır.

…

Bu madde kapsamında araştırma merkezlerinde göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihi takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları eski kurumları tarafından ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Mahkeme kararları saklı kalmak üzere, ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu madde kapsamında yer alanlar bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır.

Bu madde uyarınca atananlara, eski kadro, rütbe veya unvanlarına ilişkin atama onayının tebliği tarihi itibarıyla almaya hak kazandıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme ile diğer mali hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı yapılan ödemeler, tayın bedeli, fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç)

toplamının net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır), atandıkları yeni kadroları için öngörülen aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme ile diğer mali hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı yapılan ödemeler, tayın bedeli, fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplamının net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, farklılık giderilinceye kadar herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.

…

Araştırma merkezlerinin görev, yetki ve sorumlulukları, kurulacağı iller, çalışma usul ve esasları ve diğer hususlar ilgili bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir. Bakan onayı ile Ankara dışında araştırma merkezlerine bağlı çalışma grupları oluşturulabilir.

Bu madde kapsamında araştırma merkezlerine atananlar hakkında 10 uncu ve geçici 3 üncü madde hükümleri uygulanmaz…” 7. 10/02/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun; 7.1. “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesi; Bu Kanunda geçen; a. Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını; …

g. Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri;

h. Başka yer: Yukarıda (g) fıkrasında yazılı memuriyet mahalli dışındaki yerleri; İfade eder.” 7.2. “Daimi vazife harcırahının mebdei” başlıklı 9 uncu maddesi; “a) (Mülga: 31/7/2003-4969/1 md.)

b) Naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere, bu tayinleri sırasında mezunen başka bir mahalde bulunsalar dahi, eski memuriyetleri mahallinden; c) Muvakkat vazife ile veya vekaleten bir yerde bulundukları esnada asli vazife mahalli değişenlere eski memuriyetleri mahallinden; İtibaren verilir.” 7.3. “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verilmesini icabettiren haller” başlıklı 10 uncu maddesi;

“Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer dağiştirme masrafı aşağıdaki hallerde verilir:

1. (Değişik: 1/7/2006-5538/2 md.) Yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar; …

5. Kadro dolayısiyle açıkta kalan veya vekalet emrine alınan memurlara açık aylıklarını Türkiye dahilinde tesviye ettirecekleri yere kadar; 6. Asilin vüruduna kadar muvakkaten gönderilmiş olmayıp da vekalet namı altında asaleten gönderilen ve vekalet müddeti belli olmıyan kumandan ve memurlara vazife mahallerine kadar.” 8. 11/05/2019 tarihli ve 30771 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İçişleri Bakanlığı Araştırma

Merkezi Yönetmeliği’nin; 8.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu Yönetmelik, İçişleri Bakanlığı bağlı kuruluşları bünyesinde görev yapmakta iken terör örgütlerine veya

Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilmesi sebebiyle kamu görevinden, meslekten veya görevden çıkarılan ya da ilişiği kesilenlerden haklarında daha sonra mahkemeler tarafından göreve iade mahiyetinde karar verilenler ile Olağanüstü Hal İşlemleri

İnceleme Komisyonu tarafından başvurunun kabulü kararı verilenlerden eski kadro veya rütbesine atanması Bakan onayı ile uygun görülmeyip Araştırma Merkezinde istihdam edilmesi uygun görülen subay, astsubay, uzman jandarmalar ile Emniyet Genel Müdürlüğünde emniyet hizmetleri sınıfına tabi olanlar ile bu birimlerde çalışanları kapsar.”

8.2 “Çalışma gruplarının kuruluşu” başlıklı 8 inci maddesi;

“Uygun görülen illerde Araştırma Merkezine bağlı çalışma grupları Bakan onayı ile kurulabilir.

İl Valisinin görevlendireceği Vali Yardımcısının gözetim ve denetiminde çalışmak üzere, Vali tarafından görevlendirilecek Valilik birim müdürü ile araştırmacılar ve diğer personel çalışma grubunda görev yapar.”

Hükmünü amirdir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Başpolis memuru olarak görev yapmakta iken kamu görevinden çıkarıldığını, OHAL İnceleme Komisyonunun kararı ile kamu görevine iade edildiğini ve İçişleri Bakanlığı bünyesinde kurulan Araştırma Merkezinde VHKİ kadrosunda göreve başladığını, halihazırda Hatay Valiliği İl Çalışma Grubu emrinde görev yaptığını, geriye dönük alacaklarının bir kısmının tarafına ödemesinin yapıldığı halde sürekli görev yolluğunun tarafına ödenmediğini belirterek

Hatay İl Emniyet Müdürlüğünden Ankara’da bulunan İçişleri Bakanlığa Araştırma Merkezine yapılan atama kapsamında tarafına sürekli görev yolluğunun ödenmesini talep etmektedir.

11. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; 6245 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde hangi personele harcırah ödeneceğinin ifade edildiği, bu kapsamda ilk defa veya yeniden ataması yapılan personele harcırah ödenmesinin mümkün olmadığı, sürekli görev yolluğunun, memurun bir yerde fiilen çalışmakta iken, ikametinin bulunduğu yerden başka bir yere atanması halinde, evini ve eşyalarını taşıması sırasında ödenen yol harcırahı olduğu, başvuran her ne kadar İçişleri Bakanlığı Personel

Genel Müdürlüğü Araştırma Merkezine atanmış ise de görev yerinin ikametinin bulunduğu Hatay 112 Acil

Merkezi olduğu, 3245 sayılı Kanun uyarınca da kişinin görev yeri gibi ikametgâhının da memuriyet mahalli kapsamında bulunduğu hususları ifade edilmiştir.

12. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile başvuranın hizmet cetvelinin tetkiki neticesinde; 16/06/1997 tarihinde Polis Memuru olarak Hatay ilinde kamu görevine başladığı, 06/01/2017 tarihinde 679 sayılı KHK ile meslekten çıkarıldığı, OHAL İnceleme Komisyonunun 10/03/2020 tarihli ve sayılı kararı ile kamu görevine tekrar iade edildiği, 23/12/2020 tarihinde ise görev yerinin

Hatay olduğu belirtilmek suretiyle İçişleri Bakanlığı Araştırma Merkezi bünyesinde göreve başladığı ve hâlihazırda aynı yerde kamu görevine devam ettiği bilgisi edinilmiştir.

13. Kamu görevlileri, kamu hizmetinin iyi işlemesi için, ya kendi isteklerine dayalı olarak ya da re’sen kanunlarda yer alan kurallar çerçevesinde, yetkili idari makamlarca bulundukları yerden başka bir yere naklen atanabilmekte, bu atamaya bağlı olarak da yeni görev yerlerinde göreve başlayabilmek için bazı giderler yapmak zorunda kalmaktadırlar. Yolluk ödemesi, kamu hizmetinin gerektirdiği durumlarda bu hizmet için görevlendirilen kişilerin katlanacakları giderleri karşılamak üzere yapılan parasal ödemeyi içeren bir idari işlem olup, atama işlemi sonucunda görev yeri değişen kamu görevlisinin karşı karşıya kaldığı külfetin kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanması nedeniyle, Kanun koyucu tarafından bu külfetin kamuca karşılanması amacıyla yasal düzenlemeler yapılmıştır.

14. Kamu görevlilerinin harcırah işlemleri, 10/02/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Mezkûr Kanun’un 10 uncu maddesinde kamu personeline hangi durumlarda sürekli görev yolluğu ödemesi yapılacağı düzenlemesine yer verilmiştir. Buna göre; “ Naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere, bu tayinleri sırasında mezunen başka bir mahalde bulunsalar dahi, eski memuriyetleri mahallinden; muvakkat vazife ile veya vekaleten bir yerde bulundukları esnada asli vazife mahalli değişenlere eski memuriyetleri mahallinden” yolluk kapsamında harcırah ödemesi yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Yine Kanun’un 10 uncu maddesinde sürekli görev yolluğunun;

yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı olmak üzere dört unsurdan oluştuğu, bir memura sürekli görev yolluğunun ödenebilmesi için memurun daimi vazife ile görev yaptığı yerden başka bir yere, yine aynı statüde (memur olarak) tayin, nakil veya atamasının gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

15. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde

Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 10/A maddesinde Türk Silahlı Kuvvetleri ile genel kolluk kuvvetleri personeli ve Dışişleri Bakanlığı diplomatik kariyer memurlarına ilişkin OHAL

Komisyonu kararlarının uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından başvurunun kabulü kararı verilenlerden, eski kadro, rütbe veya unvanına atanması ilgili bakan onayı ile uygun görülmeyenlerin ilgisine göre Milli

Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bünyelerinde kurulan araştırma merkezlerinde bu madde esaslarına göre istihdam edileceği düzenlemesine yer verilmiştir. Ayrıca; araştırma merkezlerinin görev, yetki ve sorumlulukları, kurulacağı iller, çalışma usul ve esasları ve diğer hususların ilgili bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenleneceği, Bakan onayı ile Ankara dışında araştırma merkezlerine bağlı çalışma grupları oluşturulabileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

16. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde

Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 10/A maddesine dayanılarak hazırlanan ve 11/05/2019 tarihli ve 30771 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri Bakanlığı

Araştırma Merkezi Yönetmeliğinde; çalışma grubunun Araştırma Merkezine bağlı olarak Ankara dışında (Valilikler bünyesinde) Kanuna göre ataması yapılanların görev yaptığı birimi ifade ettiği, uygun görülen illerde Araştırma Merkezine bağlı çalışma gruplarının Bakan onayı ile kurulabileceği, İl Valisinin görevlendireceği Vali Yardımcısının gözetim ve denetiminde çalışmak üzere, Vali tarafından görevlendirilecek Valilik birim müdürü ile araştırmacılar ve diğer personelin çalışma grubunda görev yapacağı hüküm altına alınmıştır. Somut olayda başvuranın durumu incelendiğinde; 06/01/2017 tarihinde kamu görevinden çıkarıldıktan sonra OHAL Komisyonu kararı ile kamu görevine iade edildiği, buna istinaden de 23/12/2020 tarihinde İçişleri Bakanlığı Araştırma Merkezi bünyesinde kamu görevine tekrar başladığı görülmektedir.

17. 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 9 uncu maddesi birinci fıkrası (a) bendinde; “İlk defa bir memuriyete tayin olunanlara tayinleri sırasında mütemekkin oldukları mahalden”, 10 uncu maddesi birinci fıkrası (c)

bendinde de; “Yurt içinde veya dışında daimi bir vazifeye yeniden veya naklen tayin olunanlarla yabancı memleketlerdeki memuriyet merkezi tebdil olunan ve yahut bu yerlerden yurt içinde diğer bir daimi vazifeye tayin edilen memur ve hizmetlilere yeni vazife mahallerine kadar” harcırah verileceği kuralları yer almakta iken, 12/08/2003 tarih ve 25197 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4969 sayılı Kanun’la 6245 sayılı Kanun’un ilk defa bir memuriyete atananlara daimi vazife harcırahı (sürekli görev yolluğu)

ödeneceğine ilişkin 9/a maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Yine 6245 sayılı Kanunun 10 uncu maddesindeki “Zorunlu yer değiştirme, sınav, sağlık sebepleri ve eş durumu (bu madde uyarınca sürekli görev yolluğu almaya hak kazananların eşlerinin atamaları) dışında kendi yazılı talepleri üzerine gönderilenler hariç olmak üzere…” ifadesi de 4969 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır.

18. 4969 sayılı Kanun ile 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nda yapılan değişiklikler incelendiğinde; kanun koyucu tarafından ilk defa veya yeniden ataması yapılanlara harcırah verilmesini öngören Kanun hükümlerinin yürürlükten kaldırıldığı görülmektedir. Nitekim Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından

Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda; ilk defa veya yeniden ataması yapılanlara harcırah ödemesi yapılamayacağı düzenlemesine 11/12/2006 tarihli ve 95 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Genelgesinde de yer verildiği ifade edilmiştir.

19. 6245 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde ‘memuriyet mahalli’ tanımına yer verilmiş, memur veya hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller, memuriyet mahalli kapsamında değerlendirilmiştir. Bu hüküm doğrultusunda ikametgâhı değişmeyen kamu görevlisine hem geçici görev yolluğu hem de sürekli görev yolluğu ödemesinin mümkün bulunmadığı değerlendirilmektedir. Nitekim başvuranın hizmet cetveli incelendiğinde 23/12/2020 tarihinde İçişleri Bakanlığı Araştırma Merkezi bünyesinde kamu görevine yeniden başladığı ve hizmet cetvelinde görev yerinin ‘Hatay’ olarak düzenlendiği görülmektedir.

20. Hem başvuran tarafından Kurumumuza sunulan belgeler, hem de idare tarafından Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden verilen cevap yazısı ve ekleri incelendiğinde; başvuranın yeniden atamasının Hatay İl Çalışma Grubu bünyesinde ve İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne bağlı

Araştırma Merkezine yapıldığından, Hatay İl Emniyet Müdürlüğü tarafından düzenlenen nakil bildirim belgesine veya ilişik kesme belgesine rastlanılmamıştır. Başvuranın tarafına ödenmesi talebinde bulunduğu

Ankara – Hatay arası için sürekli görev yolluğu kapsamında, Hatay ilinden Ankara iline veya Ankara ilinden Hatay iline nakil belgesi düzenlendiğine ilişkin bir belge düzenlenmediğinden başvurana mevzuat kapsamında sürekli görev yolluğu ödenmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

21. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; başvuranın OHAL Komisyonu kararı ile yeniden kamu görevine iade edildiği, tarafına ödenmesi talebinde bulunduğu sürekli görev yolluğu ödemelerinin

6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri çerçevesinde yapıldığı, Kanun hükümleri kapsamında

harcırahın unsurlarının belirtildiği ve harcırah ödemesi yapılabilmesi için memuriyet mahallinden başka bir yerde görevlendirme kriterinin belirlendiği, başvuranın da OHAL Komisyonu kararına istinaden tekrar ikametgâhının bulunduğu Hatay ili Hatay Valiliği İl Çalışma Grubu bünyesine ataması yapıldığı ve memuriyet mahallinin değişmediği anlaşıldığından başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

23. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Hatay İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi