|
ÖZET: Bu karar, bir öğretmenin OHAL sonrası göreve iade edilmesine rağmen, Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yazılı Sınavı’na başvurusunun reddedilmesi üzerine yapılan başvurunun incelenmesiyle ilgilidir. Başvuran, 2017 yılında KHK ile ihraç edilip, 2022’de göreve döndüğünü ve sınav başvurusunun reddedilmesinin gerekçesi olarak MEBBİS şifresinin olmamasını ve eğitim videolarını izleyememesini öne sürmüştür. Ancak, idare, başvuru tarihinin, başvuranın öğretmen olarak görevde olmadığı bir döneme denk geldiğini ve bu nedenle gerekli şartları taşımadığını belirtmiştir.
İdarenin açıklamalarına göre, 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu ve ilgili mevzuat, uzman öğretmen unvanı için başvuru şartlarını net bir şekilde belirlemektedir. Başvuranın, belirtilen tarihlerde öğretmen olarak görev yapmaması ve eğitim programını tamamlamamış olması, sınav başvurusunun reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, başvurunun reddine dair işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/4869-S.23.8023
BAŞVURU NO : 2022/19534
KARAR TARİHİ : 13/04/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : İhraç olup göreve iade edilen öğretmenin Öğretmenlik Kariyer
Basamakları Yazılı Sınavına başvurusu hk.
BAŞVURU TARİHİ : 31/12/2022
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunun 12/09/2022 tarihli kararı neticesinde Hatay İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 30/09/2022 tarihli atama kararı ile Hatay
Yayladağı İlkokulunda Sınıf öğretmeni olarak göreve iade edildiğini, 19 Kasım 2022 tarihinde yapılan Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yazılı Sınavına ilişkin sınav başvurusunun Öğretmenlik Kariyer
Basamakları Yazılı Sınavı başvuruları kılavuzunda yer alan iş ve işlemleri zamanında yerine getirmediği gerekçesiyle reddedildiğini, 2017 yılı Şubat ayında KHK ile ihraç olup 11/10/2022 tarihinde OHAL komisyonunca göreve döndürüldüğünden, ihraç edilip göreve döndüğü tarih itibariyle MEBBİS şifresi olmadığından eğitim videolarını izleyemediğini belirterek 180 saatlik Uzman Öğretmenlik Eğitim
Programı ile sınavın tarafına yeniden tanımlanmasını ve Ocak 2023’ten sonra yapılacak mali hakların saklı kalmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve
Geliştirme Genel Müdürlüğü’nün 23.12.2022 tarihli sayılı yazısında özetle;
2.1. Hatay ili Yayladağı ilçesi İlkokulu öğretmeni iken 2017 yılı Şubat ayında kamu görevinden çıkarılan ve Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun 12/09/2022 tarihli kararı neticesinde 30/09/2022 tarihli atama kararı ile Hatay Yayladağı İlkokuluna sınıf öğretmeni olarak görevine iade edilen , MEBBİS şifresi olmadığından eğitim videolarını izleyemediğini belirterek 180 saatlik Uzman Öğretmenlik Eğitim Programı ile sınavın tarafına
/
yeniden tanımlanması ve Ocak 2023’ten sonra yapılacak mali hakların saklı kalması talebiyle Kurumunuza yaptığı başvuruya ilişkin ilgi (a) gönderme kararı ve ekleri incelenmiştir.
2.2. Bilindiği üzere, 03.02.2022 tarihli ve sayılı Öğretmenlik Meslek Kanununun ilgili hükümleri doğrultusunda hazırlanan ve 12.05.2022 tarihli ve 31833 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aday
Öğretmenlik ve Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yönetmeliğinin 12’nci maddesinin birinci fıkrasında
“Uzman öğretmen unvanı için yapılacak yazılı sınava başvuruda bulunacak öğretmenlerde; a) Yazılı sınav başvuru tarihinin son günü itibarıyla aday öğretmenlik dâhil öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunmak, b) Öğretmen olarak görev yapıyor olmak, c) Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmamak, ç)
Öğretmenlerin mesleki gelişimlerine yönelik hazırlanan en az 180 saatlik Uzman Öğretmenlik Eğitim
Programını tamamlamış olmak, d) Uzman Öğretmenlik Mesleki Gelişim Çalışmalarını tamamlamış olmak, şartları aranır.” hükmü, aynı Yönetmeliğin “Eğitim programı” başlıklı 15’inci maddesinin ikinci fıkrasında ise; “Uzman Öğretmenlik Eğitim Programına yazılı sınava başvuru tarihinin son günü itibarıyla en az on yıl hizmeti bulunan öğretmenler; Başöğretmenlik Eğitim Programına ise yazılı sınava başvuru tarihinin son günü itibarıyla uzman öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunan uzman öğretmenler başvuruda bulunabilir.” hükmü yer almaktadır.
2.3. Öte yandan uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik eğitim programına ve yazılı sınava yönelik olarak hazırlanan ve Bakanlığımız ile Genel Müdürlüğümüz internet sitesinde 18.05.2022 tarihinde yayınlanan
“Uzman Öğretmenlik ve Başöğretmenlik Eğitim Programı ile Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yazılı
Sınav Duyurusu”nda, Bakanlık kadro ve pozisyonlarında görev yapan öğretmen/uzman öğretmenlerin eğitim programına başvurularının 01-10 Haziran 2022 tarihleri arasında alınacağı belirtilmiş; başvuruda bulunan ve şartları taşıyanların eğitimleri ise söz konusu duyuru doğrultusunda tamamlanmıştır.
2.4. Bu çerçevede, ilgilinin “Uzman Öğretmenlik ve Başöğretmenlik Eğitim Programına” başvuru tarihi olan 01-10 Haziran 2022 tarihlerinde “öğretmen olarak” görev yapıyor olmaması ve süresi içerisinde başvuruda bulunamaması nedeniyle uzman öğretmenlik eğitim programına alınması ve sınavın tarafına yeniden tanımlanması mümkün bulunmamaktadır.
Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanununun “Öğretmenlik kariyer basamakları” başlıklı 6 ncı maddesinde “(1) Aday öğretmenlik dâhil öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunanlardan; a) Mesleki gelişime yönelik 180 saatten az olmamak üzere düzenlenen Uzman Öğretmenlik Eğitim
Programını tamamlamış olan, b) Mesleki gelişim alanlarında uzman öğretmenlik için öngörülen asgari çalışmaları tamamlamış olan,
c) Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmayan, öğretmenler uzman öğretmen unvanı için yapılan yazılı sınava başvuruda bulunabilir. Uzman öğretmen unvanı için yapılan yazılı sınavda 70 ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır. Yazılı sınavda başarılı olanlara uzman öğretmen sertifikası düzenlenir.
(2) Uzman öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunan ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmayan uzman öğretmenlerden mesleki gelişime yönelik 240 saatten az olmamak üzere düzenlenen
Başöğretmenlik Eğitim Programını tamamlamış olan ve mesleki gelişim alanlarında başöğretmenlik için öngörülen çalışmaları tamamlayanlar başöğretmen unvanı için yapılan yazılı sınava başvuruda bulunabilir. Yazılı sınavda 70 ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır. Yazılı sınavda başarılı olanlara başöğretmen sertifikası düzenlenir.
(3) Yüksek lisans eğitimini tamamlayanlar uzman öğretmen unvanı için öngörülen, doktora eğitimini tamamlayanlar ise başöğretmen unvanı için öngörülen yazılı sınavdan muaf tutulur.
(…)
(5) Öğretmen unvanından, bu göreve atanmanın atamaya yetkili amir tarafından onaylandığı tarihten, uzman öğretmen veya başöğretmen unvanından ise uzman öğretmen/başöğretmen sertifikasının düzenlendiği tarihten itibaren yararlanılır.
(…)
(8) Öğretmenlik mesleği kariyer basamaklarında ilerlemeye ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.”
6. Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yönetmeliğinin,
6.1. “Uzman öğretmen veya başöğretmen unvanları için öngörülen yazılı sınava başvuracaklarda aranacak şartlar” başlıklı 12 inci maddesinde “(1) Uzman öğretmen unvanı için yapılacak yazılı sınava başvuruda bulunacak öğretmenlerde; a) Yazılı sınav başvuru tarihinin son günü itibarıyla aday öğretmenlik dâhil öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunmak, b) Öğretmen olarak görev yapıyor olmak, c) Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmamak, ç) Öğretmenlerin mesleki gelişimlerine yönelik hazırlanan en az 180 saatlik Uzman Öğretmenlik Eğitim
Programını tamamlamış olmak, d) Uzman Öğretmenlik Mesleki Gelişim Çalışmalarını tamamlamış olmak, şartları aranır.”
6.2. “Yazılı sınavdan muafiyet” başlıklı 13 üncü maddesinde “(1) Lisansüstü eğitimini tamamlayan öğretmenler uzman öğretmen unvanı için öngörülen; doktora eğitimini tamamlayan uzman öğretmenler ise başöğretmen unvanı için öngörülen yazılı sınavdan muaf tutulur. (2) Lisansüstü eğitimini tamamlayan öğretmenler, 12 nci maddenin birinci fıkrasında uzman öğretmen unvanı için öngörülen yazılı sınava başvuruda bulunacaklarda aranan şartları taşımaları hâlinde uzman öğretmen unvanı için; doktora eğitimini tamamlayan uzman öğretmenler, 12 nci maddenin ikinci fıkrasında başöğretmen unvanı için öngörülen yazılı sınava başvuruda bulunacaklarda aranan şartları taşımaları hâlinde başöğretmen unvanı için başvuruda bulunabilir.”
6.3. “Eğitim programı” başlıklı 15 inci maddesinde, “ (1) Eğitim programı; Eğitim Kurulu kararıyla belirlenir ve Millî Eğitim Bakanlığı Personeli Hizmet İçi Eğitim Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür. (2)
Uzman Öğretmenlik Eğitim Programına yazılı sınava başvuru tarihinin son günü itibarıyla en az on yıl hizmeti bulunan öğretmenler; Başöğretmenlik Eğitim Programına ise yazılı sınava başvuru tarihinin son günü itibarıyla uzman öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunan uzman öğretmenler başvuruda
bulunabilir.(3) Eğitim programını tamamlayanlara seminer belgesi düzenlenir. Seminer belgesi, düzenlendiği tarihi takip eden üç yıl süreyle geçerlidir; bu süre içinde eğitim programında değişiklik olması hâlinde öğretmenler/uzman öğretmenler değişen konularla sınırlı eğitime tabi tutulur.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunun 12/09/2022 tarihli kararı neticesinde Hatay İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 30/09/2022 tarihli atama kararı ile Hatay
Yayladağı İlkokulunda Sınıf öğretmeni olarak göreve iade edildiğini, 19 Kasım 2022 tarihinde yapılan Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yazılı Sınavına ilişkin sınav başvurusunun Öğretmenlik Kariyer
Basamakları Yazılı Sınavı başvuruları kılavuzunda yer alan iş ve işlemleri zamanında yerine getirmediği gerekçesiyle reddedildiğini, 2017 yılı Şubat ayında KHK ile ihraç olup 11/10/2022 tarihinde OHAL komisyonunca göreve döndürüldüğünden, ihraç edilip göreve döndüğü tarih itibariyle MEBBİS şifresi olmadığından eğitim videolarını izleyemediğini belirterek 180 saatlik Uzman Öğretmenlik Eğitim
Programı ile sınavın tarafına yeniden tanımlanmasını ve Ocak 2023’ten sonra yapılacak mali hakların saklı kalmasını talep etmektedir.
9. İdare konuyla ilgili açıklamalarında özetle; 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında başvuranın, “Uzman Öğretmenlik ve Başöğretmenlik Eğitim Programına” başvuru tarihi olan 01-10 Haziran 2022 tarihlerinde “öğretmen olarak” görev yapıyor olmaması ve süresi içerisinde başvuruda bulunamaması nedeniyle uzman öğretmenlik eğitim programına alınmasına ve sınavın tarafına yeniden tanımlanmasına imkan bulunmadığı bildirilmiştir.
10. Öğretmenlik kariyer basamaklarına atanmaya ilişkin düzenlemelere yer verilen 7354 sayılı Öğretmenlik
Meslek Kanununa göre aday öğretmenlik dâhil öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunanlardan mesleki gelişime yönelik 180 saatten az olmamak üzere düzenlenen Uzman Öğretmenlik Eğitim Programı ile mesleki gelişim alanlarında uzman öğretmenlik için öngörülen asgari çalışmaları tamamlamış olan ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmayan öğretmenlerin uzman öğretmen unvanı için yapılan yazılı sınava başvuruda bulunabileceği, yüksek lisans eğitimini tamamlayanların ise söz konusu yazılı sınavdan muaf tutulacağı düzenlenmiştir.
11. İdarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devleti ilkesinin gereğidir. Başvuranın 180 saatlik Uzman Öğretmenlik Eğitim Programı ile sınavın tarafına yeniden tanımlanması ve Ocak 2023’ten sonra yapılacak mali hakların saklı kalması talepleri incelendiğinde, başvuranın 01-10 Haziran 2022 tarihlerinde ilgili Yönetmelik hükümlerine göre, öğretmenlerin mesleki gelişimlerine yönelik hazırlanan en az 180 saatlik Uzman Öğretmenlik Eğitim
Programını tamamlamış olmak şartını haiz olmadığı, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunun 12/09/2022 tarihli kararının sınav başvuru tarihi sonrasına tekabül ettiği ve söz konusu eğitimin tamamlanamadığı,
ihraç edilenlerin OHAL Komisyonu kararı neticesinde bulundukları kadro itibariyle mali ve sosyal haklarının iadesi söz konusu olmakla birlikte somut olayda Uzman Öğretmenlik sınavla hak kazanılan bir unvan olduğundan başvuranın hak kazanmadığı bir unvana ait mali hak talebinde bulunamayacağı, ayrıca başvuranın aranan şartları taşıması hâlinde Uzman Öğretmenlik Eğitim Programını tamamlayarak bir sonraki sınava başvurma hakkının devam ettiği değerlendirilmektedir.
12. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları ve ilgili mevzuat dahil tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın, ilgili mevzuatta düzenlenen şartları haiz olmadığı ve Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yazılı Sınavı başvuru kılavuzunda yer alan iş ve işlemleri zamanında yerine getirmediği gerekçesiyle sınav başvurusunun idarece reddi yönündeki işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup başvuruya konu idarenin söz konusu ilkelere uygun davrandığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi