|
ÖZET: Bu karar, başvuranın Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndaki görevine iade edilmesine rağmen, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) üzerindeki görevden uzaklaştırma ve ihraç kayıtlarının silinmemesi üzerine yapılan bir başvuruya ilişkindir. Başvuran, OHAL Komisyonu tarafından göreve iade edildiğini belirterek, HİTAP’taki kayıtların silinmesini talep etmiştir. İdare, başvuranın görevden uzak kaldığı dönemlerdeki terfi işlemlerinin yapıldığını, ancak HİTAP kayıtlarının silinmesi yönünde bir işlem yapılmadığını ifade etmiştir.
Kararda, başvuranın görevden uzaklaştırılmasının ve ihraç edilmesinin OHAL süreciyle bağlantılı olduğu, bu nedenle her iki işlemin birbirinden bağımsız olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı vurgulanmıştır. Ayrıca, başvuranın göreve iade edilmesi nedeniyle, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak, HİTAP kayıtlarındaki görevden uzaklaştırma ve ihraç bilgileri ile ilgili kayıtların silinmesi gerektiği tavsiye edilmiştir. Bu durum, benzer mağduriyetlerin önlenmesi açısından da önem arz etmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/11872-S.23.18881
BAŞVURU NO : 2023/5137
KARAR TARİHİ : 19/09/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI
Görevden uzaklaştırma ve ihraç işlemlerine ilişkin HİTAP kayıtlarının
BAŞVURUNUN KONUSU :
silinmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 11/04/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; 01.08.2000 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığında olarak kamu hizmetine başladığını, 29.10.2016 tarih ve 29872 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kamu görevinden çıkarıldığını, Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonuna 17.08.2017 tarih ve sayı ile yaptığı başvuru üzerine söz konusu
Komisyonun 04.10.2018 tarih ve / sayılı kararı ile kamu görevine iade edildiğini ve 30.10.2018 tarihinde görevine tekrar başladığını, e-devlet sisteminde de yer alan Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet
Takip Programında (HİTAP) kamu görevinden çıkartılma ve göreve iade süreçlerinin yer aldığını, HİTAP sisteminde görünen ‘görevden uzaklaştırma, kamu görevinden çıkartılma ve göreve iade kayıtlarının kaldırılmasını’ 08.03.2019 ve 16.01.2020 tarihlerinde talep ettiğini, Kurumun yaklaşık üç yıl boyunca cevap vermemesi üzerine 08.11.2022 tarihinde Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurduğunu, 2022/16448 sayılı başvurusuna ilişkin KDK tarafından verilen 16.11.2022 tarihli kararda; “başvurudaki hususlarla ilgili makul bir süre içinde tesis edilecek gerekçeli işlemin sonucunun başvurana ve Kuruma iletilmesine” karar verildiğini, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen 30.12.2022 tarih ve sayılı cevabi yazıda; başvuruya konu HİTAP sisteminde yer alan görevden uzaklaştırma, kamu görevinden çıkartılma ve göreve iade kayıtlarının kaldırılmasına ilişkin bir cevap verilmediğini ve söz konusu kayıtların halen HİTAP sisteminde yer aldığını belirterek HİTAP sisteminde yer alan ‘görevden uzaklaştırma, kamu görevinden çıkarılma ve kamu görevine iade’ kayıtlarının kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 13.04.2023 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Kültür ve Turizm Bakanlığı
Personel Genel Müdürlüğü tarafından 16.05.2023 tarihinde gönderilen E- – – sayılı cevabi yazıda özetle; /
2.1. Adı geçenin Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünde olarak görev yapmakta iken, Teftiş Kurulu Başkanlığının Bakanlık Makamı ifadeli 11.08.2016 tarihli ve sayılı onayı ile 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu’nun 137 nci maddesi uyarınca görevinden uzaklaştırıldığı ve 29.10.2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile de kamu görevinden çıkarıldığı, 2.2. Adı geçenin Olağan Üstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun 2018/37863 sayılı kararı uyarınca
Bakanlık Makamının 26.10.2018 tarihli ve sayılı Personel Hareketleri Onayı ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü kadrosuna iade edildiği, 7075 sayılı Olağan Üstü Hal İşlemleri
İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesi
Dair Kanun’un “Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “….İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakamından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir” hükmüne yer verildiğinden, son terfi tarihi ile görevine iade edildiği 30.10.2018 tarihleri arasında geçen 2 yıl 10 ay 29 hizmetiyle 1. derecenin 4 üncü kademesine getirilmesinin 14.11.2018 tarihli ve sayılı onay ile uygun görüldüğü ve Sosyal
Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programına (HİTAP) işlendiğinin bildirildiği, 2.3. Adı geçenin görevden uzaklaştırılması ve Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılması ve OHAL Kararı ile göreve iade edilmesi işlemlerinin HİTAP sisteminden silinmesi ve özlük dosyalarından kaldırılması yönünde yapılacak işleme esas olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığına görüş sorulduğu, anılan Başkanlıktan alınan 26.04.2023 tarihli ve sayılı cevabi yazısından; bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının görüşlerine yer verildiği, söz konusu görüşler doğrultusunda da OHAL kararları çerçevesinde adı geçen hakkında yapılacak bir işlem bulunmadığının değerlendirildiği, 2.4. Aynı durumda bulunan diğer Bakanlık personeline de aynı işlemlerin uygulanmakta olduğu ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde işlem yapılmak üzere hizmet cetvelleri ve HİTAP kayıtlarının yazı ekinde gönderildiği, Hususları ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Özel hayatın gizliliği” başlıklı 20 nci maddesinin ikinci fıkrası; “Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.” 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.3. “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109 uncu maddesi; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Her memur için bir özlük dosyası tutulur.
Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur.
Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur…” 6. 15/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personeli Genel Tebliğinin (Seri No:2) “Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar” başlığı; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Burada memurun adı, soyadı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri, öğrenimi, kadro unvanı ve derecesi, memuriyete başlama tarihi, memuriyetten ayrılma tarihi ve sebebi, sendika üyeliğine ilişkin bilgiler ile gerekli görülecek diğer mesleki bilgiler kaydedilir…
Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyalarının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimleri sorumludur.
Özlük dosyaları memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur: … Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları… diğer mesleki bilgi ve belgeler saklanır…
/
Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, özlük dosyasında yer alan bilgilerden istihdam politikalarının tespiti ve uygulanmasında gerekli gördüklerini merkezde elektronik ortamda tutarlar…” 7. 29/03/2017 tarihli ve 30022 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7087 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Kabul Edilmesine Dair Kanun ” ile kabul edilen 688 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı
Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; “İade hükümleri” başlıklı 1 inci maddesi; “(1) Ekli listede yer alan kamu görevlileri, ilgili kanun hükmünde kararnamenin eki listelerin ilgili sıralarından çıkarılmıştır.
(2) İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir. Bu maddeye ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar tarafından yürütülür.” 8. 29/01/1990 tarihli ve 20417 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 399 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname’nin; 8.1. “Personel kütüğü ve özlük dosyası” başlıklı 38 inci maddesi; “Sözleşmeli personel teşebbüs ve bağlı ortaklıklarca tutulacak sözleşmeli personel kütüğüne kaydolunur.
Her sözleşmeli personele bir numara verilir ve bir özlük dosyası tutulur.” 8.2. “Sicil dosyası” başlıklı 39 uncu maddesi; “Her sözleşmeli personelin bir sicil dosyası bulunur. Sicil amirleri tarafından düzenlenecek sicil raporları ile varsa müfettiş raporları sicil dosyasına konulur.”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Tavsiye Karar
Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Başvuran özetle, OHAL Komisyonunun 04.10.2018 tarihli ve / sayılı kararı uyarınca görevine iade edildiğini ve Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü kadrosuna atamasının yapıldığını; ancak görevinden uzaklaştırılmasına ve ihracına ilişkin kayıtların halen Sosyal Güvenlik
Kurumunun Hizmet Takip Programında (HİTAP) yer aldığını belirterek Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet
Takip Programında görevinden uzaklaştırılmasına ve ihracına ilişkin tüm kayıtların silinmesi hususunda gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
11. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; başvuranın görevden uzak kaldığı dönemlere ilişkin terfi ve intibak işlemlerinin gerçekleştirilerek sisteme işlendiği, görevden uzaklaştırılması ve Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılması ve OHAL Kararı ile göreve iade edilmesi işlemlerinin HİTAP sisteminden silinmesi ve özlük dosyalarından kaldırılması yönünde yapılacak işleme esas olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına görüş sorulduğu, ilgili
Kurumdan alınan görüş yazısı doğrultusunda da OHAL kararları çerçevesinde adı geçen hakkında yapılacak bir işlem bulunmadığı hususları ifade edilmiştir.
12. Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açısından Anayasa’nın 120 inci maddesi ve 2935 sayılı Olağanüstü
Hal Kanunu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda
01.09.2016 tarihli ve 29818 sayılı (mükerrer) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 672 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamanda Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 08.03.2018 tarihli ve 3035 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7084 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan
Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaşmıştır 13. Alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETÖ/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmış kamu görevlilerinin görevinden çıkarılmasına yönelik süreç içerisinde de kamu kurumlarınca farklı usuller benimsenerek, yapılan inceleme/soruşturmaya göre idari işlemle; inceleme ve soruşturma aşamasında görevden uzaklaştırma sonrasında KHK hükümleriyle veya doğrudan KHK yoluyla, kamu görevinden çıkarma gibi yöntemler uygulandığı görülmüştür.
14. Ancak sonraki süreçte anılan terör örgütleri, yapı, oluşum veya guruplara üyeliği olmadığı halde ihraç edilen kamu görevlilerinin mağduriyetlerini gidermek amacıyla da yine OHAL KHK hükümleriyle bazı kamu görevlilerinin doğrudan kamu görevine iadesine karar verilerek ihraç KHK’lerinde belirtilen tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı hüküm altına alınmış, diğer yandan bu süreçte doğrudan KHK hükümleri ile ihraç olup kamu görevine iadesine karar verilmeyenler için görevden ihraç kararlarına karşı itirazda bulunmak, hak arama hürriyetini kullanmak, varsa hataların düzeltilmesini sağlamak için
23.01.2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu
Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurularak bir kısım kamu görevlileri de Komisyonun vermiş olduğu karara istinaden görevine iade edilmiştir.
15. Somut olayda; başvuranın Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel
Müdürlüğünde görev yapmakta iken 17.08.2016 tarihinde görevinden uzaklaştırılıp, 29.10.2016 tarihinde
/
675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kamu görevinden çıkarıldığı, daha sonra 30.10.2018
tarihinde OHAL İşlemleri İnceleme Komisyon Kararı gereği görevine iade edilerek Kültür Varlıkları ve
Müzeler Genel Müdürlüğünde ‘ kadrosunda göreve başladığı anlaşılmıştır 16. İdarenin Kurumumuza gönderdiği bilgi ve belgelerden, görevden uzaklaştırılan ve sonrasında ihraç edilen ve her ne şekilde olursa olsun (KHK, OHAL Komisyonu Kararı veya Mahkeme Kararı) göreve iade edilen başvuran ve emsal durumdaki personelin “görevden uzaklaştırılmaya” ve “kamu görevinden çıkarılmaya” ilişkin kayıtların; hizmet belgesinden, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) Sisteminden silinmediği anlaşılmaktadır.
17. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında, kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü hâlinde ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümlerinin, belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı hükme bağlanmıştır.
18. Ayrıca, Devlet Personel Başkanlığının 07.07.2018 ve 02.11.2018 tarihli yazılarında Olağanüstü Hal
Kanun Hükmünde Kararname hükümleri kapsamında görevine son verilen kamu görevlilerinden daha sonra Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı veya yargı kararı üzerine görevine iade edilenler için kamu görevinden hiç çıkarılmamış gibi işlem tesis edilmesi gerektiği belirtilmiş ve bu çerçevede kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin bilgilerin hizmet belgesi/hizmet cetvellerinden silinmesi, ancak kamu görevinden çıkarılma ve iade edilmelerine ilişkin kanun hükmünde kararname örneklerinin/yargı kararlarının özlük dosyalarında saklanması gerektiği ifade edilmiştir.
19. İdarece görevden uzaklaştırmaya ilişkin kayıtların silinmemesi hususuna ilişkin olarak; başvuran hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirinin OHAL ilan edilmesine ilişkin konulara dayandığı, aynı nedenden dolayı da başvuranın KHK hükümlerine göre ihraç edildiği, sebep ve sonuç ilişkisi bakımından iç içe geçmiş görevden uzaklaştırma kararı ile kamu görevinden çıkarılma işleminin aynı süreç içerisinde gerçekleştiği hususu göz önünde bulundurulduğunda; her iki işlemin birbirinden tamamen bağımsız işlemler olarak düşünülemeyeceği, kaldı ki bu süreç içerisinde doğrudan kamu görevinden KHK hükümleri ile ihraç edildikten sonra KHK veya OHAL Komisyonu kararıyla göreve iade edilenler ile aynı süreç içerisinde öncesinde açığa alınıp ihraç edildikten sonra kamu görevine iade edilenler arasında hakkaniyetsiz bir durumun oluşacağı açıktır.
20. Bu itibarla, başvuranın yapılan soruşturma sonrasında göreve iade edilmiş olması nedeniyle, Anayasal bir hüküm olan idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğundan; hakkaniyet gereğince, başvuranın HİTAP kayıtlarındaki açıkta geçen süre ibaresinin ve açıklamaların silinmesi gerekmektedir. Bu noktada belirtmek gerekir ki, Mülga Devlet Personel Başkanlığı ile Çalışma
Genel Müdürlüğünün aksi yöndeki görüşlerine rağmen, kamu hizmetlerinin işleyişinde bağımsız ve etkin bir şikâyet mekanizması oluşturmak amacıyla kurulmuş Anayasal bir kurum olan ve idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevli olan Kurumumuzun işbu kararına istinaden, HİTAP kayıtlarının silinmesinde hukuken herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.
/
21. Diğer taraftan, görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin bilgilerin HİTAP ve personel bilgi sistemi gibi platformlarda tutulmasının ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere ulaşmasını mümkün kılabileceği, bu durumun başvuran ve benzer durumdakiler hakkında olumsuz algılara yol açarak, çalışma huzurunu olumsuz etkileyebileceği ve kişinin maddi ve manevi zararına yol açabileceği değerlendirilmektedir.
22. Benzer konuda (kamu görevinden çıkarılan ancak mahkeme kararı gereği göreve başlayan başvuranın
HİTAP kayıtlarının silinmesi talebi ile) Kurumumuza yapılmış olan 22/08/2019 tarihli ve 2019/14377 numaralı başvuruya ilişkin verilen 20/02/2020 tarihli Tavsiye Kararında; “OHAL süreci içerisinde birbirinin devamı niteliğinde tesis edilen açığa alma işlemi ve akabinde Yönetim Kurulu Kararı ile gerçekleştirilen ihraç işlemi sonrasında birinci derece mahkemesi kararı ile kamu görevine iade edilen başvuranın ihraç edildikten sonra göreve iade edilen kişilerde olduğu gibi özlük dosyası haricinde tutulan, hizmet belgelerinde, KYK, HİTAP bilgileri vb. sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına dair kayıtların silinmesi gerektiği, bunun aksine yönelik idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı” gerekçesiyle, başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip
Programı (HİTAP) vb. elektronik veri tabanlarında tutulan görevden uzaklaştırılmaya ve görevden çıkarılmaya ilişkin kayıtların silinmesi hususunda tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir.
23. Tüm bu açıklamalar, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve Kurumumuzca daha önce benzer konuda verilmiş emsal karar birlikte değerlendirildiğinde; OHAL süreci içerisinde gerçekleştirilen ihraç işlemi sonrasında OHAL Komisyonu kararı ile kamu görevine iade edilen başvuranın, özlük dosyası haricinde tutulan hizmet cetveli, HİTAP, personel bilgi sistemi ve benzeri elektronik sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına ve kamu görevinden çıkarıldığına ilişkin kayıtların silinmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 24. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
25. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın özlük dosyası haricinde tutulan hizmet cetveli, HİTAP, personel bilgi sistemi ve benzeri elektronik sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına ve kamu görevinden çıkarıldığına ilişkin kayıtların silinmesi hususunda KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi