|
ÖZET: Başvuran, 2016 yılında açığa alınıp, KHK ile memuriyetten çıkarıldığını, ancak OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararıyla göreve iade edildiğini belirtmiştir. Başvuru, SGK Hizmet Dökümü ve diğer elektronik sistemlerdeki açığa alınma ve ihraç bilgileri gibi kayıtların silinmesi talebine dayanmaktadır. İdare, bu kayıtların silinmemesi gerektiğini savunurken, başvuranın mağduriyetine dikkat çekilmiştir.
Danıştay, başvuranın durumunu değerlendirerek, OHAL sürecinde görevden uzaklaştırılan ve sonrasında iade edilen kamu görevlilerinin, özlük dosyası haricinde tutulan kayıtlarının silinmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu karar, benzer durumdaki diğer personelin de mağduriyetlerinin giderilmesi için gerekli altyapı çalışmalarının yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, başvuranın talebi kabul edilerek, Ticaret Bakanlığına bu kayıtların silinmesi hususunda tavsiyede bulunulmuştur. İdare, bu tavsiyeye uygun hareket etmediği takdirde, başvuranın dava açma hakkı saklıdır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/88847-S.20.97034
BAŞVURU NO : 2020/77990
KARAR TARİHİ : 30/11/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI
Görevden uzaklaştırılmaya ve kamu görevinden
BAŞVURUNUN KONUSU :
çıkarılmaya ilişkin kayıtların silinmesi talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 26/06/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğüne bağlı DTKV1 şubesinde muayene memuru olarak görev yapmakta iken 20/07/2016 tarihinde açığa alınıp, 679 sayılı
KHK ile memuriyetten çıkarıldığını, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ile göreve iade edildiğini ve 09/01/2019 tarihinde İstanbul Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü emrinde görevine başladığını, SGK Hizmet Dökümü (HİTAP) kayıtlarında ve personel özlük bilgilerinin olduğu intranet sayfasında açığa alınma ve ihraç bilgilerinin kayıtlı bulunduğunu, bu bilgilerin (açığa alınma, ihraç olma) elektronik ortamlarda (HİTAP, Hizmet Takip Cetveli, PERSON Programı) bulunmaması gerektiğini, ilerde ilgili/ilgisiz kişilerin kolayca erişebileceği bu bilgilerin şahsı ve ailesi açısından telafisi güç zararlara neden olabileceğini belirterek; söz konusu bilgilerin, personel özlük dosyası haricindeki elektronik ortamda tutulan HİTAP, PERSON programı, Hizmet Takip Cetvellerinden vb. silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Ticaret
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 05/10/2020 tarih sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. 7075 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır…” hükmünün yer aldığı, 2.2. Sosyal Güvenlik Kurumu Hitap Girişi Bilgi Portalında yayımlanan “Olağanüstü Hal Kanun
Hükmünde Kararnameleri ile Görevlerine Son Verilenlerden Daha Sonra Olağanüstü Hal
Kanun Hükmünde Kararnameleri, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kararı veya
Mahkeme Kararı Üzerine Görevine Başlatılanlar” ile ilgili 28/01/2019 tarihli duyuruda; “…Mahkeme kararlarına istinaden görevine iade edilen kamu personeli ile ilgili olarak mülga
Devlet Personel Başkanlığının 27/7/2018 tarihli, sayılı ve 02/11/2018 tarihli, sayılı görüşlerinde; kişilerin kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin bilgilerinin hizmet belgesi/hizmet cetvellerinden silinmesi, ancak kamu görevinden çıkarılma ve iade edilmelerine ilişkin kanun hükmünde kararname örneklerinin/yargı kararlarının özlük dosyalarında saklanması gerektiğinin bildirildiği ifade edilmekte ve bu görüşler doğrultusunda, ilgili kamu idaresince de uygun görülmesi halinde
Hizmet Takip Programındaki hizmet belgesi ile açık süreler bölümlerinden kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin kayıtların kurumun yetkili personeli tarafından silinmesi mümkün olacaktır” ifadelerinin yer aldığı, 2.3. Söz konusu kayıtların silinmesine ilişkin olarak, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 13/01/2020 tarihli ve sayılı görüş yazısında; “Söz konusu personelin kamu görevlerinden çıkarılmaları nedeniyle hizmet belgelerinde yer alan açıklamaların ilgililerin hizmet belgesinden, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ile
Bakanlığımız Personel ve Özlük Bilgi Sistemi (PERSON) ve Personel Yönetim Bilgi Sistemi (ProIK) Programlarından silinebileceği, Olağanüstü Hal Dönemi içerisinde görevden uzaklaştırılan ve Kanun Hükmünde Kararnameler ile kamu görevinden çıkarıldıktan sonra
Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararname hükümleri ile kamu görevine iade edilen Devlet memurlarının görevden uzaklaştırma tedbiri nedeniyle açıkta görünen sürelerinin hizmet belgesinden, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ile Bakanlığımız
Personel ve Özlük Bilgi Sistemi (PERSON) ve Personel Yönetim Bilgi Sistemi (ProIK)
Programlarından silinmesinin bu aşamada uygun olmadığı, kamu görevinden çıkarılma ve iade edilmelerine ilişkin kanun hükmünde kararname örneklerinin ve iade edilmelerine ilişkin kanun hükmünde kararname örneklerinin/yargı kararlarının, ilgili personelin özlük dosyalarında saklanmasının faydalı olacağı” ifadelerine yer verildiği, 2.4. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün 13/03/2020 tarihli ve sayılı görüş yazısında; “Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde
Kararname hükümlerinin kamu görevine iade edilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılacağının mezkûr Kanun Hükmünde Kararnameler ile hüküm altına alınmış olması sebebiyle kamu görevinden çıkarılanlar hakkında kamu görevinden hiç çıkarılmamış gibi işlem tesis edilmesi gerektiği, bu çerçevede, söz konusu personelin kamu görevlerinden çıkarılmaları nedeniyle hizmet belgelerinde yer alan açıklamaların ilgililerin hizmet belgesinden silinmesi gerektiği, hizmet belgelerinde yer alan açıklamaların ilgililerin hizmet belgelerinden silinmesi gerekmekle birlikte söz konusu personelin kamu görevinden çıkarıldığı ve kamu görevine iade edildiği kanun hükmünde kararname örneklerinin özlük dosyasında bulundurulması gerektiği, 657 sayılı Kanunun görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılanlar hakkında uygulanan ihtiyati tedbiri tüm hüküm ve sonuçları ile ortadan kaldırmaması sebebiyle Olağanüstü Hal Dönemi içerisinde görevden uzaklaştırılan ve Kanun
Hükmünde Kararnameler ile kamu görevinden çıkarıldıktan sonra Olağanüstü Hal Kanun
Hükmünde Kararname hükümleri ile kamu görevine iade edilen personelin görevden uzaklaştırma tedbiri nedeniyle açıkta görünen sürelerinin hizmet belgelerinden silinmesinin uygun olmadığı, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgelerin ilgililerin özlük dosyasında da bulundurulması gerektiği mütalaa edilmiştir.” ifadelerine yer verildiği, 2.5. Bu itibarla; görevden uzaklaştırılan ve sonrasında ihraç edilen ve her ne şekilde olursa olsun (KHK, OHAL Komisyonu Kararı veya Mahkeme Kararı) göreve iade edilen personelin
“görevden uzaklaştırılmaya” ilişkin kayıtlarının; hizmet belgesinden, Sosyal Güvenlik Kurumu
Hizmet Takip Programı (HİTAP) ile Bakanlığımız Personel ve Özlük Bilgi Sistemi (PERSON)
ve Personel Yönetim Bilgi Sistemi (ProIK) Programlarından “silinmemesi”, ayrıca buna ilişkin her türlü onay, yazı, bilgi ve belge örneklerinin ilgililerin “özlük dosyasında muhafaza edilmesi” gerektiği, 2.6. Diğer taraftan, Olağanüstü Hal Dönemi içerisinde görevden uzaklaştırılan ve sonrasında
Kanun Hükmünde Kararnameler ile kamu görevinden çıkarılan ve söz konusu süreçte yine
Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri ile kamu görevine iade edilen personelin, sadece “kamu görevinden çıkarılmasına” ilişkin kayıtlarının; hizmet belgesinden, Sosyal
Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ile Bakanlığımız Personel ve Özlük Bilgi
Sistemi (PERSON) ve Personel Yönetim Bilgi Sistemi (ProIK) Programlarından “silinmesi”, ancak buna ilişkin her türlü onay, yazı, bilgi ve belge örneklerinin ilgililerin “özlük dosyasında muhafaza edilmesi” gerektiği anlaşılmakla birlikte; 2.7. Bakanlık personeli ile ilgili olarak görevde yükselme, geçici görevlendirme ve yer değiştirme işlemlerinde, personelin daha önce görev yapmış oldukları bölge hizmet süreleri son derece önem arz etmekte olup, bazen bir günlük eksik/fazla bölge hizmet süresi bile yapılacak işlemler açısından farklılık gösterebildiği, son olarak, 2020 yılı Yer Değiştirme Döneminde toplam 3.243 personelin yer değiştirme işlemleri gerçekleştirilmiş olup, mesainin etkin ve verimli bir biçimde kullanılması ve yapılacak işlemlerin doğru bir biçimde gerçekleştirilmesini teminen, işlemlerin otomasyona dayalı bir şekilde Personel Genel Müdürlüğünce kullanılmakta olan İKOS programı vasıtasıyla gerçekleştirildiği, bu bakımdan, anılan verilerin halihazırda bahse konu programlardan silinmesinin, yer değiştirme, geçici görevlendirme ve görevde yükselme işlemlerinde hatalı uygulamalara sebep olabileceği de dikkate alınarak, bilgisayar programlarında gerekli altyapı/yazılım düzenlemelerinin gerçekleştirilmesi akabinde yapılmasının daha sağlıklı olacağının değerlendirildiği, 2.8. Şikâyet konusunu çözüme kavuşturabilmek için bu aşamada yapılabilecek herhangi bir işlem de bulunmamakla birlikte, özlük işlemlerinin takip edilmekte olduğu bilgisayar programlarında gerekli altyapı çalışmalarının devam ettiği, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Genel İlkeler başlıklı 128 inci maddesinde “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı
109 uncu maddesinde; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak
kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar.
Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur.
Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usûl ve esaslar Devlet Personel Başkanlığınca belirlenir.” 6. 15/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personeli Genel
Tebliği (Seri No:2) “Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar” başlığı altında; 1- Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Burada memurun adı, soyadı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri, öğrenimi, kadro unvanı ve derecesi, memuriyete başlama tarihi, memuriyetten ayrılma tarihi ve sebebi, sendika üyeliğine ilişkin bilgiler ile gerekli görülecek diğer mesleki bilgiler kaydedilir. …
3- Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyalarının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimleri sorumludur.
4- Özlük dosyaları memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulur.
5- Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur: … Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları… diğer mesleki bilgi ve belgeler saklanır….
7- Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, özlük dosyasında yer alan bilgilerden istihdam politikalarının tespiti ve uygulanmasında gerekli gördüklerini merkezde elektronik ortamda tutarlar…
7. 29/03/2017 tarihli ve 30022 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7087 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun” ile kabul edilen 688 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; “İade hükümleri” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Ekli listede yer alan kamu görevlileri, ilgili kanun hükmünde kararnamenin eki listelerin ilgili sıralarından çıkarılmıştır.
(2) İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir. Bu maddeye ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar tarafından yürütülür.” 8. 01/02/2018 tarihli ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu
Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine
Dair Kanunun “Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü hâlinde … İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır.” hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın özlük dosyası haricinde tutulan hizmet cetveli, HİTAP, personel bilgi sistemi ve benzeri elektronik sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına ve görevden çıkarıldığına ilişkin kayıtların silinmesi hususunda Tavsiye Kararı verilmesi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, muayene memuru olarak görev yapmakta iken 20/07/2016 tarihinde açığa alınıp,
679 sayılı KHK ile memuriyetten çıkarıldığını, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı
ile göreve iade edildiğini ve 09/01/2019 tarihinde görevine başladığını, SGK Hizmet Dökümü (HİTAP) kayıtlarında ve personel özlük bilgilerinin olduğu intranet sayfasında açığa alınma ve ihraç bilgilerinin kayıtlı bulunduğunu, bu bilgilerin (açığa alınma, ihraç olma) elektronik ortamlarda (HİTAP, Hizmet Takip Cetveli, PERSON Programı) bulunmaması gerektiğini belirterek; söz konusu bilgilerin, personel özlük dosyası haricindeki elektronik ortamda tutulan
HİTAP, PERSON programı, Hizmet Takip Cetvellerinden vb. silinmesini talep etmektedir.
11. Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açasından Anayasanın 120 inci maddesi ve
2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanununu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine
karar verilmiştir. Bu kapsamda 23/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamanda Alınan Tedbirlere İlişkin
Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 29/10/2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaşmıştır.
12. Alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETO/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmış kamu görevlilerinin görevinden çıkarılmasına yönelik süreç içerisinde de kamu kurumlarınca farklı usuller benimsenerek, yapılan inceleme/soruşturmaya göre idari işlemle; inceleme ve soruşturma aşamasında görevden uzaklaştırma sonrasında KHK hükümleriyle veya doğrudan
KHK yoluyla, kamu görevinden çıkarma gibi yöntemler uygulandığı görülmüştür.
13. Ancak sonraki süreçte anılan terör örgütleri, yapı, oluşum veya guruplara üyeliği olmadığı halde ihraç edilen kamu görevlilerinin mağduriyetlerini gidermek amacıyla da yine OHAL
KHK hükümleriyle bazı kamu görevlilerinin doğrudan kamu görevine iadesine karar verilerek ihraç KHK’larında belirtilen tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı hüküm altına alınmış, diğer yandan bu süreçte doğrudan KHK hükümleri ile ihraç olup kamu görevine iadesine karar verilmeyenler için görevden ihraç kararlarına karşı itirazda bulunmak, hak arama hürriyetini kullanmak, varsa hataların düzeltilmesini sağlamak için 23/01/2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurularak bir kısım kamu görevlileri de Komisyonun vermiş olduğu karara istinaden görevine iade edilmiştir.
14. Başvuruya konu dosyanın incelenmesinden; başvuranın da İstanbul Gümrük ve Ticaret
Bölge Müdürlüğüne bağlı DTKV1 şubesinde muayene memuru olarak görev yapmakta iken 20/07/2016 tarihinde açığa alınıp, 679 sayılı KHK ile memuriyetten çıkarıldığı, daha sonrasında OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ile göreve iade edildiği ve 09/01/2019 tarihinde İstanbul Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü emrinde görevine başladığı anlaşılmıştır.
15. (2) numaralı paragrafta yer verilen İdarenin açıklamalarından, görevden uzaklaştırılan ve sonrasında ihraç edilen ve her ne şekilde olursa olsun (KHK, OHAL Komisyonu Kararı veya
Mahkeme Kararı) göreve iade edilen personelin “görevden uzaklaştırılmaya” ve “kamu görevinden çıkarılmaya” ilişkin kayıtların, hizmet belgesinden, Sosyal Güvenlik Kurumu
Hizmet Takip Programı (HİTAP) ile Bakanlık Personel ve Özlük Bilgi Sistemi (PERSON) ve
Personel Yönetim Bilgi Sistemi (ProIK) Programlarından silinmediği anlaşılmaktadır.
16. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında, kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü hâlinde ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümlerinin, belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı hükme bağlanmıştır.
17. Ayrıca, Devlet Personel Başkanlığının 7/07/2018 ve 02/11/2018 tarihli yazılarında
Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararname hükümleri kapsamında görevine son verilen kamu görevlilerinden daha sonra Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı veya yargı kararı üzerine görevine iade edilenler için kamu görevinden hiç çıkarılmamış gibi işlem tesis edilmesi gerektiği belirtilmiş ve bu çerçevede kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin bilgilerin hizmet belgesi/hizmet cetvellerinden silinmesi, ancak kamu görevinden çıkarılma ve iade edilmelerine ilişkin kanun hükmünde kararname örneklerinin/yargı kararlarının özlük dosyalarında saklanması gerektiği ifade edilmiştir.
18. İdarenin görevden uzaklaştırmaya ilişkin kayıtların silinmemesi gerektiği yönündeki açıklamasına ilişkin olarak; başvuran hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirinin OHAL ilan edilmesine ilişkin konulara dayandığı, aynı nedenden dolayı da başvuranın KHK hükümlerine göre ihraç edildiği, sebep ve sonuç ilişkisi bakımından iç içe geçmiş görevden uzaklaştırma kararı ile kamu görevinden çıkarılma işleminin aynı süreç içerisinde gerçekleştiği hususu göz önünde bulundurulduğunda; her iki işlemin birbirinden tamamen bağımsız işlemler olarak düşünülemeyeceği, kaldı ki bu süreç içerisinde doğrudan kamu görevinden KHK hükümleri ile ihraç edildikten sonra KHK veya OHAL Komisyonu kararıyla göreve iade edilenler ile aynı süreç içerisinde öncesinde açığa alınıp ihraç edildikten sonra kamu görevine iade edilenler arasında hakkaniyetsiz bir durumun oluşacağı açıktır.
19. Diğer taraftan, görevden uzaklaşma tedbirine ilişkin bilgilerin HİTAP ve personel bilgi sistemi gibi platformlarda tutulmasının ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere ulaşmasını mümkün kılabileceği, bu durumun başvuran ve benzer durumdakiler hakkında olumsuz algılara yol açarak, çalışma huzurunu olumsuz etkileyebileceği ve kişinin maddi ve manevi zararına yol açabileceği değerlendirilmektedir.
20. Benzer konuda (kamu görevinden çıkarılan ancak mahkeme kararı gereği göreve başlayan başvuranın HİTAP kayıtlarının silinmesi talebi ile) Kurumumuza yapılmış olan 22/08/2019 tarihli ve 2019/14377 numaralı başvuruya ilişkin verilen 20/02/2020 tarihli Tavsiye
Kararında; “OHAL süreci içerisinde birbirinin devamı niteliğinde tesis edilen açığa alma işlemi ve akabinde Yönetim Kurulu Kararı ile gerçekleştirilen ihraç işlemi sonrasında birinci derece mahkemesi kararı ile kamu görevine iade edilen başvuranın ihraç edildikten sonra göreve iade edilen kişilerde olduğu gibi özlük dosyası haricinde tutulan, hizmet belgelerinde, KYK, HİTAP bilgileri vb. sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına dair kayıtların silinmesi gerektiği, bunun aksine yönelik idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı” gerekçesiyle başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan, Sosyal Güvenlik Kurumu
Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarında tutulan görevden uzaklaştırılmaya ve görevden çıkarılmaya ilişkin kayıtların silinmesi hususunda tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir.
21. Tüm bu açıklamalar, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve Kurumumuzca daha önce benzer konuda verilmiş emsal karar birlikte değerlendirildiğinde; OHAL süreci içerisinde gerçekleştirilen ihraç işlemi sonrasında OHAL Komisyonu kararı ile kamu görevine iade edilen başvuranın, özlük dosyası haricinde tutulan hizmet cetveli, HİTAP, personel bilgi sistemi ve benzeri elektronik sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına ve kamu görevinden çıkarıldığına ilişkin kayıtların silinmesi gerektiği, İdare tarafından başvuran ve benzer durumda olan diğer personelin mağduriyetinin giderilmesi için bilgisayar programlarında gerekli altyapı/yazılım düzenlemelerinin bu yönde aciliyetle yapılması gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 4/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın özlük dosyası haricinde tutulan hizmet cetveli, HİTAP, personel bilgi sistemi ve benzeri elektronik sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına ve kamu görevinden çıkarıldığına ilişkin kayıtların silinmesi hususunda, Ticaret Bakanlığına TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Ticaret Bakanlığınca bu karar
üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve Ticaret Bakanlığına tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi