|
ÖZET: Başvuran, Mersin Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi’nden okul birincisi olarak mezun olmasına rağmen, okul birinciliği bilgisinin e-okul sistemine zamanında kaydedilmemesi nedeniyle Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) tercihlerinde yerleştirme işlemlerinin yapılmadığını iddia etmektedir. İlgili belgeler, okul idaresinin birincilik bilgisini 19/06/2019 tarihinde kaydetmesi gerektiğini, ancak sistemin bu tarihten önce kaydetme yetkisini kapalı tutması nedeniyle işlemin mümkün olmadığını göstermektedir. ÖSYM, adayların bilgilerini kontrol etme yükümlülüğünün kendilerinde olduğunu belirtse de, başvuranın mağduriyetinin okul idaresinin hatasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, başvuranın okul birinciliği bilgisinin zamanında kaydedilmemesi nedeniyle YKS kontenjanından yararlanamaması hukuka aykırı bulunmuş ve Milli Eğitim Bakanlığı ile ÖSYM’ye, başvuranın yerleştirme işlemlerinin yapılması yönünde tavsiyelerde bulunulmuştur. Bu durum, idarenin hizmet kusuru olarak değerlendirilmiş ve başvuranın eğitim hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/31781-S.20.36643
BAŞVURU NO : 2019/22828
KARAR TARİHİ : 12/06/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞI
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın okul birinciliği kontenjanından faydalandırılarak yükseköğretim programına yerleştirme işleminin yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 25/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; Mersin Kız Anadolu İmam Hatip Lisesini
2019 yılında okul birincisi olarak bitirdiğini, ÖSYM internet sitesinde okul birinciliği bilgisinin
yer almadığını görünce okul idaresini aradığını, kendisine sorun olmadığının söylendiğini fakat
YKS tercih sonuçları açıklandığında tercihlerinin hiçbirine yerleşemediğini, okul idaresini aradığında sorunun ÖSYM’de olduğunun kendisine ifade edildiğini, neticede mağduriyet yaşadığını ancak okul birinciliği bilgisi sisteme girilmiş olsaydı tercihlerinden 12 sine yerleşmiş olacağını, özellikle ilk tercihi olan Mersin İslami İlimler Fakültesine yerleşmiş olacağını, yapılan bu hatadan Akdeniz Milli Eğitim Müdürlüğü yapmış olduğu soruşturma sonucunda 10\12\2019 tarihinde okul idaresinin suçlu bulunarak disiplin cezası aldığını ifade ederek en kısa sürede üniversiteye yerleştirilme işleminin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığı Hukuk Müşavirliği’nin konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 05/03/2020 tarih Sayı : 2020/31781-S.20.36643 yazısı ve eklerinden özetle;
2.1.15 Temmuz 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4
sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesi gereğince Yükseköğretim
Kurulu kararlarına, ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dahil mezkur Kararname, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilmiş kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu kurumu olan ÖSYM Başkanlığının 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347.
maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca “Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı
Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek.”, (i) bendi uyarınca
“Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak” hususunda yetkili kılındığı, 17/02/2011 tarihli ve 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un 7. maddesinin yedinci fıkrasında yükseköğretim ile ilgili sınavların Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılacağı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun
“Yükseköğretime giriş ve yerleştirme” başlıklı 45. maddesinde Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı, Yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî sınavlarla girileceği, ortaöğretim kurumlarını birincilik ile bitiren adaylar için mevcut kontenjanların yanı sıra Yükseköğretim Kurulu kararı ile ayrı kontenjanlar belirlenebileceği açıkça ifade edildiği,
2.2. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un
“Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesi ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Tanımlar” kenar başlıklı 346. maddesinde “kılavuz”; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlanmış,
6114 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında sınavlarla
ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının ÖSYM
Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu,
2.3. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca yükseköğretim kurumlarına öğrenci seçme ve yerleştirme esaslarını belirleyen, yayımlanması ve uygulanması
Yükseköğretim Genel Kurulunun 07/02/2019 tarihli toplantısında kabul edilen ve 11/02/2019 tarihinde ÖSYM Başkanlığı internet sayfasında yayımlanan 2019 YKS Kılavuzunun (Ek-1); 2.
sayfasında “Sınava başvuran adaylar, kılavuzlarda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar.”, “7.1. OKUL BİRİNCİLERİ” başlıklı maddesinde “Ortaöğretim okullarını birincilikle bitiren adaylar için yükseköğretim programlarında okul birincisi kontenjanı bulunmaktadır. Okul birincileri, genel kontenjan (öncelikle) ve okul birincisi kontenjanı göz önünde tutularak merkezî yerleştirme ile yerleştirme puanlarının yeterli olduğu en üst tercihlerine yerleştirilmektedir. 2018-2019 öğretim yılı okul birincileri bu kontenjanlardan, 2019-YKS’ye girmek koşuluyla, sadece 2019-YKS’de yararlanırlar. Okul birincisi bilgisi, MEB e-okul sisteminden 11 Temmuz 2019 tarihinde elektronik ortamda alınarak, ÖSYM Aday İşlemleri Sistemine aktarılacaktır. Adayların bu bilgilerini hem kendi okullarından hem de ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresinden 11-19 Temmuz
2019 tarihleri arasında kontrol etmeleri 19 Temmuz 2019 tarihi saat 16.00’ya kadar MEB
eokul sisteminde gereken düzeltmeleri yaptırmış olmaları gerekmektedir. Bu süre tamamlandıktan sonra düzeltme/değişiklik yapılamayacaktır. Adayların bireysel olarak veya ortaöğretim kurumlarının doğrudan Merkezimize yapacakları değişiklik/düzeltme talepleri kabul edilmeyecektir. Okul birincileri için ayrılan kontenjanlar sınırlıdır. Bu nedenle, tercihlerinin tümünü çok istenen programlar arasından yapan okul birincileri, puanlarının yüksek olmaması durumunda hiçbir programa yerleşemeyebilirler. Okul birincileri için ayrılan kontenjanların dolmaması durumunda boş kontenjan genel kontenjana aktarılır.
Kılavuzda yer alan tüm genel kurallar, okul birincileri için de geçerlidir.” denilmek suretiyle adayların okul birinciliği bilgisini 11-19 Temmuz 2019 tarihleri arasında kendi okullarından ve
ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet sayfasından kontrol etmeleri ve 19 Temmuz 2019 tarihi saat 16.00’ya kadar MEB e-okul sisteminde gereken düzeltmeleri yaptırmaları gerektiği, adayların bireysel olarak veya ortaöğretim kurumlarının doğrudan ÖSYM’ce yapacakları değişiklik/düzeltme taleplerinin kabul edilmeyeceği hususunda 6114 sayılı Kanun’un 7.
maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tebliğ hükmünde olmak üzere adaylara gerekli bilgilendirme yapılmış, ilaveten 18 Haziran 2019 tarihli ve “2019 YKS: Sistemdeki Eğitim
Bilgilerinin Adaylar Tarafından Kontrolü ve Eğitim Bilgisi Seçme İşlemi” başlıklı duyuruda da adaylara gerekli uyarılarda bulunulduğu,
2.4. Benzer konuda başvuranın eğitim bilgilerini güncelleme tarihini kaçırması nedeniyle DGS puanının eksik hesaplanmasına itirazı ve diploma notunun düzeltilerek DGS puanının yeniden hesaplanması talebi hakkında Kamu Denetçiliği Kurumunun vermiş olduğu 02/02/2018 tarihli ve sayılı Ret Kararının bulunduğu,
2.5. 2019 YKS’ye başvuran adayların okul birincilik durumları Başkanlığımızca 2019 YKS
Kılavuzunda belirtilen tarihlerde Milli Eğitim Bakanlığının e-okul servisi üzerinden sorgulanmış ve adayların okul birinciliği bilgisi işlendiği, başvuranın 2019 YKS Aday Başvuru
Kayıt Bilgilerinde 2018-2019 öğretim döneminde okul birinciliğinin bulunmadığı bilgisinin yer almakta olup, başvuranla ÖSYM arasında yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı,
3. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Milli Eğitim Bakanlığı Din Öğretimi Genel
Müdürlüğü’nün konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 24/03/2020 tarih sayılı yazısı ve eklerinden özetle;
3.1. Mersin Kız Anadolu İmam Hatip Lisesini’nin 2018-2019 eğitim öğretim döneminde birincilikle mezun olan ancak e-okul sisteminde birincilik bilgisi girilmediği için üniversiteye yerleşemeyen başvurusuna ilişkin olarak MEB Maarif Müfettişi soruşturma yürüttüğü, soruşturma raporunda;
3.1.1 Müdür yardımcısı 12. Sınıf öğrencilerinin e-okul iş ve işlemlerini yürütmekle
görevli olduğu, okul birincisi birincilik bilgisinin19/06/2019 tarihinde sisteme girerek “kaydet” butonuna bastığı; ancak Bilgi İşlem Daire Başkanlığının konuyla ilişkin yazısında;
3.1.2. E-okul sistemi üzerinde bahsi geçen ekranın kurum idarecilerinin kullanıma açıldığı 19/06/2019 tarihinden önce okul idarecilerince “kaydet” butonuna basılsa dahi veri tabanında kaydetme yetkisi kapalı olduğu için yapılan işlem nedeniyle yapılan işlem nediyle e-okul sistemine herhangi bir öğrenci veya ortaöğretim kurumuna ait ÖSYM-okul birincisi bilgisinin teknik olarak kaydedilmesinin mümkün olmadığını belirttiği,
3.2. Bu bakımdan idarecinin 18/06/2019 tarihinde okul birincisi öğrenci bilgisini sisteme işlediğini düşünmesinin olağan olduğunu çünkü Bilgi İşlem Daire Başkanlığının yazısında ilgili ekrandaki “kaydet” aktif olduğu ya da pasif olmadığı sadece veri tabanından kaydetme yetkisinin kapalı olduğunun anlaşıldığı, “e-okul işlemleri/diploma işlemleri/ÖSYM-okul birincisi” ekranının kaydetme yetkisinin veri tabanı üzerinden 19/06/2019 tarihi itibariyle Bilgi
İşlem Dairesi Başkanlığınca açık duruma getirildiği,
3.3. Neticede yürütülen soruşturma sonucunda okul müdürü . ve müdür yardımcısı ’ye disiplinel yönden 657 sayılı Kanunun 125/B-a uyarınca kınama cezası verilmesi, adli-idari-mali yönden ise işlem tayinine gerek olmadığı yönünde teftiş raporu hazırlandığı,
Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasasının;
4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4.2. “Yargı yolu” başlıklı 125 inci maddesinin yedinci fıkrasında; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.”
4.3. “Görev ve sorumlulukları, disiplin kovuşturulmasında güvence” başlıklı 129 uncu maddesinin beşinci fıkrasında; “Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabilir.”
4.4. “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40 ıncı maddesinin üçüncü fıkrasında; “Kişinin, Resmî görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.”
5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
6. 15/07/2018 tarihli, 4 Sayılı, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle
Diğer Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;
6.1. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinde; “(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır; a) Yükseköğretim Kurulu kararlarına veya ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans veya lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti veya yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama veya yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere, ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek veya yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak. b)
İlgili mevzuat hükümleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarında görev almaya veya görevde yükselmeye yönelik sınavları ve gerektiğinde yerleştirme işlemlerini ilgili kurumun talebine bağlı olarak yapmak. c) Özel hukuk tüzel kişilerinin talep ettikleri her türlü ölçme ve değerlendirme işlemlerini yapmak. ç) Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı
Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek. d) Sınav hizmetlerinin yerine getirilmesinin tüm aşamalarında, konuyla ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak gerekli güvenlik tedbirlerini almak.”
7. Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Komisyonu’nun 3 Mart 1992 tarihli 1992/54 sayılı ve BM Genel Kurulu’nun 20 Aralık 1993 tarihli 48/134 sayılı kararlarıyla kabul edilen İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal Kuruluşların
Statüsüne İlişkin İlkeler (Paris Prensipleri)’de; “(…)Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler.
(…)Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar.” kararına yer verilmiştir.
8. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Yükseköğretime giriş” başlıklı 45’inci maddesi, “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme aşağıdaki şekilde yapılır: …c. Ortaöğretim kurumlarını birincilik ile bitiren adaylar için mevcut kontenjanların yanı sıra Yükseköğretim
Kurulu kararı ile ayrı kontenjanlar belirlenebilir.” hükmüne haizdir.
9. 07/09/2013 tarihli 28758 Sayılı Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları
Yönetmeliği’nin;
9.1.“Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “ (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Millî Eğitim
Bakanlığına bağlı resmî ve özel örgün ortaöğretim kurumlarında eğitim, öğretim, yönetim ve işleyişe ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”
9.2.“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel örgün ortaöğretim kurumlarının eğitim, öğretim, yönetim ve işleyişine ilişkin usul ve esasları kapsar.”
9.3. “Okul birincilerinin tespiti” başlıklı 64 üncü maddesinde; “Ders kesiminde, dört yıllık eğitim ve öğretim yılına ait mezuniyet puanı en yüksek olan öğrenci öğretmenler kurulunca okul birincisi olarak tespit edilir. Ancak bütün derslerden başarılı olmasına rağmen stajını tamamlamayanlar, mezun olduğu ders yılının tamamını bulunduğu okulda okumayan öğrenciler okul birincisi olamaz.
(2) Mezuniyet puanlarının eşit olması hâlinde son sınıf yılsonu başarı puanı yüksek olan öğrenci okul birincisi seçilir.
(3) Eşitlik bozulmadığı takdirde, bir alt sınıftan başlanarak geriye doğru eşitlik bozuluncaya kadar öğrencilerin yılsonu başarı puanları incelenerek okul birincisi tespit edilir.
(4) Bu şekilde de eşitlik bozulmuyorsa son ders yılından başlanarak derslerin yılsonu puanlarına esas olan dönem puanlarının aritmetik ortalamasının ağırlıklı ortalaması alınır.
(5) Bu değerlendirme sonunda da eşitliğin bozulmaması hâlinde ilgili öğrenci ve velilerin de katılımıyla öğretmenler kurulunda kura çekilerek okul birincisi tespit edilir.
(6) (Değişik:RG-16/9/2017-30182) Güzel sanatlar liselerinde; görsel sanatlar ile müzik, Türk halk müziği, Türk sanat müziği alanlarında, çok programlı Anadolu liselerinde; Anadolu lisesi, Anadolu imam-hatip lisesi ile Anadolu meslek ve Anadolu teknik programları için ayrı ayrı okul birincisi tespit edilir.
(7) (Değişik:RG-1/9/2018-30522) Mesleki ve teknik Anadolu liseleri ile mesleki ve teknik eğitim merkezlerinde; Anadolu meslek ve Anadolu teknik programları ile bünyesinde farklı programlar uygulayan Anadolu imam hatip liselerinde her program için ayrı ayrı okul birincisi tespit edilir.
(8) (Değişik:RG-1/9/2018-30522) Okul birincileri, okul müdürlüğünce ders yılının bitimini izleyen beş iş günü içerisinde e-Okul sistemine işlenir.”
10. 2019 Yükseköğretim Kurumları Sınavı(YKS) Kılavuzunun; “7. ÖZEL DURUMU
BULUNAN ADAYLAR 7.1. OKUL BİRİNCİLERİ” başlığı altında; “Ortaöğretim okullarını birincilikle bitiren adaylar için yükseköğretim programlarında okul birincisi kontenjanı bulunmaktadır. Okul birincileri, genel kontenjan (öncelikle) ve okul birincisi kontenjanı göz önünde tutularak merkezî yerleştirme ile yerleştirme puanlarının yeterli olduğu en üst tercihlerine yerleştirilmektedir. 33 2018-2019 öğretim yılı okul birincileri bu kontenjanlardan, 2019-YKS’ye girmek koşuluyla, sadece 2019-YKS’de yararlanırlar. Okul birincisi bilgisi, MEB e-okul sisteminden 11 Temmuz 2019 tarihinde elektronik ortamda alınarak, ÖSYM Aday İşlemleri Sistemine aktarılacaktır. Adayların bu bilgilerini hem kendi okullarından hem de ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresinden 11-19 Temmuz 2019 tarihleri arasında kontrol etmeleri 19 Temmuz 2019 tarihi saat 16.00’ya kadar MEB eokul sisteminde gereken düzeltmeleri yaptırmış olmaları gerekmektedir. Bu süre tamamlandıktan sonra düzeltme/değişiklik yapılamayacaktır. Adayların bireysel olarak veya ortaöğretim kurumlarının doğrudan Merkezimize yapacakları değişiklik/düzeltme talepleri kabul edilmeyecektir. Okul birincileri için ayrılan kontenjanlar sınırlıdır. Bu nedenle, tercihlerinin tümünü çok istenen programlar arasından yapan okul birincileri, puanlarının yüksek olmaması durumunda hiçbir programa yerleşemeyebilirler. Okul birincileri için ayrılan kontenjanların dolmaması durumunda boş kontenjan genel kontenjana aktarılır. Kılavuzda yer alan tüm genel kurallar, okul birincileri için de geçerlidir.”
Düzenlemesinin yer aldığı görülmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, kendi hata ve kusuru olmaksızın okul birinciliği bilgisinin ilgili sisteme kaydedilmemesi nedeniyle YKS tercihlerinde yerleştirme işlemlerinin yapılamadığını ifade ederek YKS tercihlerinde yerleştirme işlemlerinin yapılamadığını ifade ederek tercihlerinden okul birinciliği sisteme işlenmiş olsaydı yerleşeceği
Mersin İslami İlimler Fakültesine yerleştirme işleminin yapılmasını talep etmektedir.
13. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden başvuranın Mersin Kız Anadolu İmam Hatip Lisesinden 2018-2019 eğitim öğretim döneminde birincilikle mezun olduğu ancak e-okul sisteminde birincilik bilgisinin ilgili idareci tarafından 19/06/2019 tarihinde girilmesi gerekirken 18/06/2019 tarihinde girilmeye çalışıldığı, ancak 19/06/2019 tarihinden önce okul idarecilerince “kaydet” butonuna basılsa dahi veri tabanında kaydetme yetkisi kapalı olduğu için yapılan işlem nedeniyle yapılan işlem nedeniyle e-okul sistemine birincilik bilgisinin kaydedilmesinin mümkün olmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
14. ÖSYM Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen yazıda ÖSYM Başkanlığınca sınavlara ilişkin iş ve işlemlerin belirli bir işlem-zaman çizelgesi kapsamında aylar öncesinde planlanan takvime göre yürütülmesi ve adayların belirlenen bu süreçlere uyma zorunluluğunun sınavlardan aylar önce tebliğ hükmünde olmak üzere Kılavuzlarla ilan edildiği, ÖSYM
Başkanlığının, okul birinciliği bilgisinde düzeltme yaptırmak isteyen adaylara 11-19 Temmuz
2019 tarihleri arasında kendi okullarına başvuru yapma imkânı tanıdığı ve bu hususta
gerekli uyarı ve hatırlatmayı tebliğ hükmünde olmak üzere birden çok kez yinelediği, ancak başvuranın üzerine düşen kontrol ve düzeltme yükümlülüğünü yerine getirmekten imtina ettiği dikkate alındığında ÖSYM Başkanlığına atfı kabil herhangi bir kusurlu işlemin bulunmadığı, ilaveten adayların eğitim hakkının korunmasını teminen Başkanlık Oluru doğrultusunda okul birinciliği bilgisinde düzeltme yapıldığı, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından
Başkanlığımıza bildirilen adaylar hakkında bildirim doğrultusunda gerekli işlemler tesis edilerek okul birinciliği bilgisi güncellemesi yapıldığı, 2019 YKS Kılavuzunda belirtilen tarihlerde Milli Eğitim Bakanlığının e-okul servisi üzerinden sorgulandığı ve 2018-2019 döneminde e-okul kaynaklı 10971 adayın okul birinciliği bilgisinin işlendiği, başvuranın
2019 YKS Aday Başvuru Kayıt Bilgilerinde göre 2018-2019 öğretim döneminde okul
birinciliğinin bulunmadığı bilgisi yer aldığının ifade edildiği görülmüştür.
15. 8 ve 9 numaralı paragrafta yer verilen ilgili mevzuat hükümlerine bakıldığında; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Yükseköğretime giriş” başlıklı 45’inci maddesi, Ortaöğretim kurumlarını birincilik ile bitiren adaylar için mevcut kontenjanların yanı sıra
Yükseköğretim Kurulu kararı ile ayrı kontenjanlar belirlenebildiği, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel örgün ortaöğretim kurumlarında eğitim, öğretim, yönetim ve işleyişe ilişkin usul ve esaslarının düzenlendiği 28758 Sayılı Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim
Kurumları Yönetmeliği’nin; “Okul birincilerinin tespiti” başlıklı 64 üncü maddesinde ders kesiminde, dört yıllık eğitim ve öğretim yılına ait mezuniyet puanı en yüksek olan öğrenci öğretmenler kurulunca okul birincisi olarak tespit edildiği, Okul birincileri, okul müdürlüğünce ders yılının bitimini izleyen beş iş günü içerisinde e-Okul sistemine işlendiğinin ifade edildiği görülmüştür. Bu kapsamda süresi içinde okul birinciliğinin ÖSYM’ye bildirilmesi için zamanında ve doğru bir şekilde gerekli işlemleri yapmaya yetkili ve sorumlu merciin okul müdürleri ve dolayısıyla Milli Eğitim Bakanlığı olduğu anlaşılmıştır.
16. Ortaöğretim Kurumlarından okul birincisi olarak mezun olanlara YKS tercihlerinde okul birinciliği kontenjanı ayrıldığı ve buna göre tercih yapabilme hakkı tanındığı dikkate alındığında, 2019 YKS Kılavuzunda okul birincisi bilgisinin, MEB e-okul sisteminden 11
Temmuz 2019 tarihinde elektronik ortamda alınarak, ÖSYM Aday İşlemleri Sistemine aktarılacağı ifade edilmektedir. Adayların bu bilgilerini hem kendi okullarından hem de
ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresinden 11-19 Temmuz 2019 tarihleri arasında kontrol etmeleri ve 19 Temmuz 2019 tarihi saat 16.00’ya kadar MEB e-okul sisteminde gereken düzeltmeleri yaptırmış olmaları gerektiği ve bu süre tamamlandıktan sonra düzeltme/değişiklik yapılamayacağı, adayların bireysel olarak veya ortaöğretim kurumlarının doğrudan ÖSYM’ye yapacakları değişiklik/düzeltme talepleri kabul edilmeyeceğinin de vurgulandığı anlaşılmıştır.
17. Başvuranın iddiaları ile ilgili idarelerin açıklamalarından başvuranın 2018-2019 eğitim öğretim döneminde Mersin Kız Anadolu İmam Hatip Lisesinden okul birinciliği ile mezun olduğu, okul birinciliği bilgisinin Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları
Yönetmeliği’nin 64 üncü maddesinde yer alan Okul birincileri, okul müdürlüğünce ders yılının bitimini izleyen beş iş günü içerisinde e-Okul sistemine işlenir, düzenlemesi doğrultusunda 14/06/2019 tarihinde eğitim öğretim döneminin bitmesini izleyen 5 iş günü içerisinde başvuranın okul birinciliği bilgisinin e-okul sistemine girilmesi gerekirken bunun yapılmadığı ve bu anlamda mevzuata aykırı hareket edildiği anlaşılmıştır. Öte yandan 2018-2019 eğitim-öğretim döneminde 17/07/2019 tarihine kadar(okul idarecilerine sistemin kapatıldığı son tarihe kadar) toplam 631 ortaöğretim kurumunun okul birincisinin verilerinin e-okul sistemine işlenmediği bu anlamda çok sayıda mağdur okul birincisinin okul birinciliği kontenjanından yararlanamayarak mağdur olduğu anlaşılmaktadır.
18. Kararda yer verilen ilgili mevzuat gereği ilgili e-Okul sistemine okul birincilerini kaydetme görev ve yetkisinin Okul Müdürlüklerinde olduğu yetkiyi kullanan/kullanmayan görevlilerin birer kamu görevlisi olduğu ve Milli Eğitim Bakanlığının taşra personeli olduğu, bu anlamda
Bakanlık ile İlçe Müdürlükleri/Okul Müdürlükleri arasında hiyerarşi ilişkisinin bulunduğu anlaşılmıştır. Anayasa’nın 123 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında da, İdarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu açıkça belirtilmiştir. Bilindiği üzere idarenin gerek kuruluş ve gerek görevleri yönünden bütünlüğü, hiyerarşi ve idari vesayet olarak adlandırılan belli başlı iki hukuki araç ile gerçekleştirilmektedir. Hiyerarşi, merkezi idare kuruluşlarının arasında bütünlüğü sağlayan hukuki bir araçtır. Bu anlamda İlgili Okul Müdürlüklerinin eğitim öğretim hizmetini yerine getirirken gerçekleşen kusur/aksaklık/gecikme idari hizmet yerine getirilirken istenmeyen bir takım durum ve sonuçlardan ilgili Bakanlığın sorumluluğu bulunmaktadır.
Bununla beraber idareyi oluşturan örgütlerin görevleri yönüyle de bir bütünlük göstermeleri gerekmektedir. Bu örgütler, görevlerini birbirlerinden kopuk olarak değil ve fakat birbirleri ile belli bir uyum içinde yürütmekle mükelleftir. Somut olayımızda belli bir haktan faydalandırılacak olan öğrencinin bu haktan faydalandırılabilmesinin yolu Milli Eğitim
Bakanlığı ile ÖSYM arasındaki süreçlerin sağlıklı, etkin, zamanında ve mağduriyete neden olmayacak şekilde yürütülmesi gerekirken ilgili okul idarecilerinin e-okul sistemine başvuranın okul birinciliği bilgisini zamanında girmemiş olması başvuranın mağduriyet yaşamasına neden olmuştur.
19. Somut olayımızda başvuranın mağduriyetinin okul birinciliği bilgisinin18/06/2019 tarihinde e-okul sistemine işlenmeye çalışıldığı ancak idarece her ne kadar kaydet butonuna basmış olsa dahi 19/06/2019 tarihinden önce okul idarecilerince “kaydet” butonuna basılsa dahi veri tabanında kaydetme yetkisi kapalı olduğu için ne yapılan işlem nedeniyle e-okul sistemine birincilik bilgisinin kaydedilmesinin mümkün olmadığını neticede öğrencinin idarenin bu iş ve işlemlerden dolayı başvuranı mağdur ettiği anlaşılmıştır.
20. Bilindiği üzere idarenin kusur sorumluluğu hizmet kusuru terimiyle ifade edilir. Hizmet kusuru, idarece yürütülen hizmetlerin kurulmasında ve işlemesinde meydana gelen aksaklık, bozukluktur. Hizmet kusuru sayılan haller arasında hizmetin işlememesi, geç işlemesi, kötü işlemesi gibi haller bulunmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen yazılarda ilgili okul idarecileri hakkında teftiş yürütülmüş olsa da İdarenin hizmet kusurundan söz edebilmek için söz konusu kusurun belli bir kamu görevlisine atfedilmesi, diğer bir deyişle kusurun kişiselleştirilmesi zorunluluğu da bulunmamaktadır.
21. Danıştay 13. Dairesi tarihli kararında yer bulduğu üzere: «Bilindiği gibi, idarenin kusurlu sorumluluğundan söz edebilmek için idarenin hizmet kusuruna dayalı davranışından bir zarar doğması ve bu davranış ile zarar arasında bir nedensellik bağının bulunması gerekmektedir. Hizmet kusuru kavramı genel anlamıyla bir kamu hizmetinin kuruluş ve işleyişindeki aksaklık eksiklik ve bozuklukları ifade etmektedir.
Başka bir anlatımla yasalarla kendisine görev olarak verilen kamu hizmetinin işlemesini sağlayacak örgütü kurmak, gerekli organizasyonu sağlamak, denetimleri yapmak ve önlemleri almakla yükümlü olan idarelerin, bu yükümlülüklerini gereği gibi ve zamanında yerine getirmemesi nedeniyle ortaya çıkan aksaklık, aykırılık, bozukluk, düzensizlik, eksiklik hallerinde idarenin hizmet kusurunun varlığı kabul edilmektedir. İdarenin hizmet kusurundan doğan sorumluluk halleri, uygulama süreci içinde giderek artmış ve yaygınlaşmışsa da bu haller günümüz öğreti ve içtihatlarında da hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi ve hiç işlememesi şeklinde üç ana başlık halinde toplanmaktadır. Hizmetin kötü işlemesi, hizmetin gereği gibi yapılmamış olması, hizmetin beklenen özen, dikkat ve kalitede yapılmaması, hizmetin geç işlemesi, hizmetin belli bir çabukluk içinde ve zamanında yerine getirilmemesi beklenen ölçü ve süratin gösterilmemesi hizmetin hiç işlememesi de idarenin yükümlü ve görevli kılındığı hizmeti yerine getirmemesi, hareketsiz kalması olarak tanımlanmaktadır.»
22. Neticede, somut olayımızda söz konusu idari işlemin süresi içerisinde ilgili sisteme kaydedilmesi sonucunda 2019-YKS puanı doğrultusunda başvuranın okul birinciliği kontenjanından yerleşebileceği yükseköğretim programları bulunurken, ilgili idare tarafından e-okul sistemine başvuranın okul birinciliği bilgisinin girilmemesi nedeniyle ÖSYM’nin başvuranı okul birinciliği kontenjanından tercih yapma hakkından faydalandıramaması idari hizmetin işlemediğini göstermektedir. Bu anlamda idarenin bu davranışı hizmet kusuru olarak nitelendirilebilir.
23. Her ne kadar ÖSYM Başkanlığı ilgili Kılavuz hükümleri doğrultusunda 11-19 Temmuz
2019 tarihleri arasında adayların e-okul sistemi ve https://ais.osym.gov.tr internet adresinden
bilgilerini kontrol etme görevinin adaylarda olduğunu ifade etmiş olsa da çok sayıda okul idarecisinin yılların verdiği tecrübe ve görev bilincine rağmen bunu yapmaması/yapamamış olmasına karşın çoğu 18 yaşın altında olan öğrencilerin bu olayın kusurluları olarak nitelendirmelerinin adil bir yaklaşım olmayacağı değerlendirilmiştir.
24. İlgili yargı kararlarına bakıldığında;
24.1. Ankara 9. İdare Mahkemesinin Kararında;“….Bu durumda, davacının mezun olduğu ortaöğretim kurumunu birincilikle bitirdiği hususunda bir tartışma bulunmadığı, davacının okul birincileri için sağlanan mel kontenjandan yararlanamama sebebinin okul birinciliği bilgisinin süresi İçerisinde e-Okul sistemine işlenmemesinin ve bu nedenle Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının sistemine aktarılmamasının olduğu, bu konudaki yükümlülüğün davacıya ait olmadığı, bilgilerin davacının eğitim gördüğü okulun müdürlüğünce e-OkuI sistemine işlenmesinin gerektiği, ilgili bilgilerin Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına iletilmemesinin sorumluluğunun davacıya yüklenemeyeceği, aksi bir düşüncenin davacının lise öğrenimi boyunca elde ettiği başarının dikkate alınmaması sonucunu doğuracağı, dolayısıyla davacının okul birincisi olduğu gözetilerek yerleştirme işlemlerinin yapılması gerektiği sonucuna ulaşıldığından…”
24.2. Danıştay 8. Dairesinin 05/10/2017 tarih ve Kararında; “İdare Mahkemesince, 2015 ÖSYS sınavına katılan ve okul birincisi olduğu tartışmasız olan davacı hakkında, e-Okul sistemine okul birinciliğine ait bilgilerin girilmemiş olması, 2015
ÖSYS sınavına katılan adayların okul birinciliklerine ilişkin bilgilerin ÖSYM’ye bildirilip bildirilmediğini internet üzerinden bizzat takip edemedikleri halde 2016 yılında ÖSYS’ye giren adaylara ise okul birinciliklerinin ÖSYM’ye bildiriminin yapılıp yapılmadığını internet üzerinden bizzat denetleme imkanının verilmesinin uygulamada adayların okul birinciliklerinin bildiriminin yapılıp yapılmadığı konusunda bilgi sahibi olmamalarının doğurduğu sakıncaları gidermek için getirilmiş bir uygulama olduğu, 6114 sayılı Kanun’un 7.maddesi uyarınca sınav yerleştirme işlemlerinde güvenilirlik ve adaylara fırsat eşitliği sağlamanın davalı idarenin görevi olduğu, davacının okul birincileri için sağlanan özel kontenjandan yararlanamamasının sebebinin okul birinciliği bilgisinin süresi içerisinde
MEB e-okul sistemine işlenmemesi ve davalı idare sistemine aktarılmaması olduğu, bu konudaki yükümlülüğün davacıya ait olmadığı,…yönünde İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup…” değerlendirmelerinde bulunduğu görülmektedir
25. Kurumumuz tarafından geçtiğimiz yıllarda da okul e-okul sistemine veri girişlerinin ne denli önemli olduğunun 22/05/2018 tarih numaralı Tavsiye Kararında da vurgulanarak: “Adayların üniversite yerleştirmelerinde hak kayıplarının önüne geçmek bakımından genel eğitim ve okul birincilikleri bilgilerinin e-okul sistemine veri girişlerinin süresinde ve herhangi bir hataya mahal vermeyecek bir şekilde titizlikle yapılması ve hatalı işlem yapan idareciler hakkında gerekli işlemlerin yapılması” hususunda Milli Eğitim
Bakanlığına tavsiyede bulunulmuştur.
26. Ayrıca Kurumumuzca verilen 27/02/2020 tarih numaralı Tavsiye
Kararında da okul birinciliği bilgilerinin e-okul sistemine süresi içinde girilmemesi nedeniyle yaşanan mağduriyetlerin çözülmesi için ÖSYM Başkanlığına tavsiyede bulunulduğu ancak bu karara ilişkin olarak ÖSYM’nin 18/03/2020 tarihinde
Kurumumuza gönderdiği cevabi yazıda; YKS’nin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yürütüldüğünü ifade ederek kendisini Tavsiye
Kararını uygulamaya yetkili mercii görmediği anlaşılmıştır. Bu kapsamda başvuranların mağduriyetlerinin ÖSYM’nin hayata geçireceği kararlarla giderilebileceği, nitekim bu kararların alınmasında usul ve esası gösterecek merciin YÖK Başkanlığı olduğu değerlendirildiğinden mağduriyet gidermeye yönelik çözüm önerilerinin YÖK ve ÖSYM’ye birlikte yönlendirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
27. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın okul birinciliğinin e-okul sistemine zamanında işlenmemiş olması nedeniyle 2019 YKS tercihlerinde okul birinciliği kontenjanından faydalandırılmamasının hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
28. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği;
İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
29. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Adayların üniversite yerleştirmelerinde hak kayıplarının önüne geçmek bakımından genel eğitim ve okul birincilikleri bilgilerinin e-okul sistemine veri girişlerinin süresinde ve herhangi bir hataya mahal vermeyecek şekilde titizlikle yapılması hususunda MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINA,
2019 YKS’de okul birinciliği e-okul sistemine işlenmeyen yahut geç işlendiği için puanı
yettiği halde okul birinciliği kontenjanından yerleştirme işlemi yapılmayan adayların mağduriyetlerini gidermek adına bu adaylara gerekli bildirimler yapılarak talepleri halinde yapmış oldukları tercihleri doğrultusunda puanlarının yettiği yükseköğretim kurumlarına yerleştirme işlemlerinin yapılması, bu doğrultuda başvuranın da yerleştirme işlemlerinin yapılması,
Bunun mümkün olmaması halinde; 2020 YKS Kılavuzunda güncellemeye gidilerek 2018-
2019 eğitim-öğretim döneminde okul birinciliği ile mezun olan adayların 2020 yılında
gerçekleştirilecek YSK’de okul birinciliği kontenjanından faydalandırılmalarının sağlanması ve bu yapılırken 2019-2020 eğitim öğretim dönemi okul birincilerinin de hak kaybı yaşamaması için 2019 YKS yerleştirme işlemlerinde boş kalan okul birinciliği kontenjanlarının 2020 yılı okul birinciliği kontenjanına eklenerek mağduriyetlerin giderilmesi, hususlarında ÖSYM BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA
Bilgi edinilmesi için YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA gönderilmesine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca; Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
ilir.
Kararın BAŞVURANA, MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA, YÜKSEKÖĞRETİM
KURULU BAŞKANLIĞINA VE ÖLÇME, SEÇME ve YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi