|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, bir öğrencinin okulda darp edilmesi sonrası yapılan incelemenin usule uygun olmadığı iddialarına dayanmaktadır. Başvuran, oğlu ile ilgili yaşanan olayın ardından okul yönetimi ve maarif müfettişleri hakkında işlem yapılmasını talep etmiştir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, idarecilerin ve müfettişlerin eylemlerinin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın şikayetinin hukuka uygun olmadığını belirterek, disiplin soruşturmasının gerekliliğini vurgulamıştır. İlgili mevzuat çerçevesinde, kamu görevlilerinin görevlerini yerine getirirken yasal çerçeveye uymaları gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi kısmen reddedilmiş, ancak öğrenciye imzalatılan disiplin sözleşmesinin dosyasından çıkarılması yönünde tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, kamu hizmetlerinin düzenli yürütülmesi ve disiplin hukukunun uygulanabilirliği açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 3662-3662 86171061- 101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2016/4722 2016/ 4722
KARAR TARİHİ : 24/04/2017 |tarih|
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Milli Eğitim Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Öğrenci ’in, okulda iki öğrenci tarafından darp edildiği, anne tarafından yapılan şikayet üzerine Ankara İl Milli Eğitim
Müdürlüğünce inceleme başlatıldığı, ancak yapılan incelemenin usule uygun olmadığı iddia edilmiş olup, başta okul yönetimi ve ilgili personel olmak üzere konuyu araştıran maarif müfettişleri hakkında gereğinin yapılması talep edilmiştir .
BAŞVURU TARİHİ : 01/11/2016 1.11.2016
I. USUL
A. Başvuru Süreci 1. Başvuru, Kurumumuza ve 01/ 11/ 2016 tarih ve başvuru numarasıyla yapılmıştır .
Başvurunun karara bağlanması için 14/ 06/ 2012 tarihli 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası ile 28/ 3/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve İmza Yetkileri
Yönergesinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, başvurunun incelenmesine ve araştırılmasına geçilmiş olup, 2016/ 4722 başvuru sayılı “Ret Karar Önerisi”yle Kamu Denetçisi ’ne sunulmuştur .
B. Ön İnceleme Süreci
1 / 92. Yapılan ön incelemesi neticesinde başvuranın 23/ 02/ 2016 tarihli ilk başvurusunun diğer şartları
taşıdığı ancak 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin dördüncü fıkrası ve ilgili Yönetmeliğin 12 nci maddesi uyarınca 06/ 01/ 1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanununda öngörülen idari başvuru yolları ile özel kanunlarda yer alan zorunlu idari başvuru yollarının tüketilmemiş olduğu görüldüğünden başvuru ve eklerinin bahsi geçen Yönetmeliğin 20 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Denetim Hizmetleri
Başkanlığına gönderilmesine 18/ 04/ 2016 tarihinde karar verilmiştir .
Gönderme kararı üzerine, idarece başvuruya 20/ 05/ 2016 tarihinde olumsuz cevap verilmesi üzerine başvuran bu kez 01/ 112016 tarihli şikâyet dilekçesiyle Kurumumuza başvurmuştur . Kurumumuza yeniden yapılan başvurunun Kurumumuzun görev alanına girdiği, başvuranın meşru, kişisel ve güncel bir menfaatinin olduğu, gönderme kararı üzerine yapılan başvurunun süresinde olduğu ve diğer ön inceleme konularında da bir eksiklik bulunmadığı, bu nedenle başvurunun incelenmesine ve araştırılmasına engel bir durumun olmadığı tespit edilmiştir .
II. OLAY VE OLGULAR
A. Başvuranın Konu Hakkındaki Açıklamaları ve İddiaları 3. Başvuran özetle, oğlu ’in öğrencisi olduğu Kavaklıdere Ortaokulunun arka bahçesinde 03/ 12/ 2014 tarihinde iki öğrenci tarafından darp edildiği, olaydan yarım saat sonra kendisinin öğretmen tarafından aranması üzerine vakit geçirmeden işyerinden izin alarak okula gittiği, acil hastaneye gitmesi gereken ancak okul idaresi tarafından ilgilenilmeyen oğlunun durumu hakkında görüşmek üzere Müdür Yardımcısı ’un odasına gittiği, telaşla oğlunu gösterdiği ancak o esnada adı geçen müdür yardımcısının telefon görüşmesi yaptığı ve konuşmasına ara vermeden bir yandan da oğlu için izin kâğıdı imzaladığı, ardından çocuğunu saat 17:50 ’de Özel Umut Hastanesine götürdüğü ve çocuğu için Adli Vaka Raporu aldığı, sonrasında olayın yaşandığı 03/ 12/ 2014 tarihinde okul idaresi tarafından oğlunun devam çizelgesine yok yazıldığını ve yaşanan darp olayının nöbet defterine işlenmediğini öğrendiği, idareye öğlenci olan oğlunu okulun çıkış saatinde hastaneye götürdüğünü ve bu sebeple yazılan devamsızlığın silinmesi gerektiğini bildirdiği, ancak herhangi bir değişikliğin olmadığı, tüm bu nedenlerle adı geçen okul idaresi hakkında Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğüne şikayetçi olduğu, Yapılan şikâyete ilişkin
Maarif Müfettişleri Başkanlığının 29/ 05/ 2015 tarihli yazısı ile gerekli incelemenin başlatıldığı ve sonucundan kendisine ayrıca bilgi verileceğinin bildirildiği, inceleme devam ederken Haziran ve
Temmuz ayları içerisinde maarif müfettişi olduklarını ifade eden ve adındaki şahısların mesai saatleri dışında kendisini telefonla arayarak şikâyetle ilgili okul dışında bir yerde görüşme talebinde bulundukları, ancak adı geçen müfettişlere konu hakkındaki tüm bilgi ve belgeleri Başkanlığa gönderdiğini söylemesine rağmen görüşme konusunda ısrarcı oldukları, her seferinde mesai sonrası geç saatlerde aranmaktan oldukça rahatsız olduğu, bu sebeple resmi olarak yazılı bir bildirimde bulunmadan müfettiş olduklarını ifade eden kişilerin görüşme taleplerini reddettiği, yapılan usulsüz işlemlerin örtbas edilmeye çalışıldığı iddia edilerek başta okul yönetimi ve ilgili personel olmak üzere adı geçen maarif müfettişleri hakkında gereğinin yapılması talep edilmiştir . Konuyla ilgili olarak Ankara Maarif Müfettişi olduğunu ifade eden ’nın kendisini 10/ 06/ 2015 tarihinde mesai saatleri dışında akşam saatinde nolu cep telefonundan aradığı, şikayetiyle ilgili olarak okul dışında bir yerde görüşme talebinde bulunduğu, resmi olmayan görüşme talebini reddetmiş olmasına rağmen Haziran ayının sonunda aynı numaradan tekrar arandığı, aynı şekilde isimli Maarif Müfettişinin de kendisini nolu cep telefonundan arayarak okul dışında görüşme talebinde bulunduğu, görüşmeyi reddettiği için adı geçen müfettişin istediği yere gelmemesi halinde şikayetinin aleyhine sonuçlanacağını ifade ederek kendisini tehdit ettiği, sonraki günlerde aynı numaradan bir iki kez daha arandığını belirterek okul idaresi ve görevli müfettişler hakkında gereğinin yapılmasını talep
2 / 9ettiği anlaşılmaktadır .
B. İdarenin Başvuru Konusuna İlişkin Açıklamaları 4. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Milli Eğitim Bakanlığı’nın
03/ 02/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle :
4.1. Başvurucu ’ in velisi olduğu ’ in Ankara İli
Çankaya İlçesi Kavaklıdere Ortaokulu öğrencisi olduğunu, 4.2. Adı geçen öğrencinin, 03/ 12/ 2014 tarihinde ve ile kavga ettiğini
’in yüzünde kızarıklıklar oluştuğunu, öğrenciye derhal buz tedavisi yaptıklarını ve öğrencinin anne-babasına haber verdiklerini, kavgaya karışan öğrenciler uyarılarak kendilerine öğrenci sözleşmesi imzalatıldığını, öğrencinin olaydan sonra dersine devam etmesi nedeniyle olayın nöbet defterine yazılmadığını, ayrıca öğrencinin okuldan sonra annesi tarafından hastaneye götürüldüğünü, 4.3. Çankaya Kaymakamlığı Kavaklıdere Orta Okulu Müdürlüğü’nün hitaplı ve 16/ 03/ 2015 tarihli yazısında ’in 03/ 12/ 2014 tarihinde okula yoklama alındıktan sonra geldiğini ve bu nedenle yoklama defterine yok yazıldığını, 4.4. Maarif Müfettişleri Başkanlığı tarafından konuyu araştırmaları için Maarif Müfettişi ve Maarif Müfettişi ’nun görevlendirildiğini, görevli Maarif Müfettişlerinin 13/ 02/ 2015 tarihli inceleme/soruşturma raporlarında,“ …Yaşanan kavga üzerine öğrencilere
Öğretmen , Müdür Yardımcısı ve sınıf öğretmeni
’in yapılması gerekenleri yaptıkları, ’in annesi ile babasına bilgi verdikleri, çocuğun derslerine devam ettiğini; çocuğun annesi tarafından okuldan sonra 17:51 ’de hastaneye götürüldüğü rapor ve belgelerden anlaşılmaktadır . Bu durum kayda değer bir olay olmadığı için, öğrencinin de derse devam etmesi nedeniyle olay nöbet defterine yazılmamıştır . Bu durum da idari bir eksiklik olmadığı kanaatimizi arz ederiz” denilmektedir, 4.5. Şikâyet başvurucusu bu rapor üzerine tekrardan konuyla ilgili araştırma yapılmasını ve konuyla alakalı ihmali olanlar hakkından yeniden bir inceleme başlatılması talep etmiştir . Bunun üzerine
Maarif Müfettişleri Başkanlığı 02/ 06/ 2015 tarihinde Maarif Müfettişleri ve şikâyet konusu olayı incelemek ve gerekiyorsa disiplin soruşturmasını yapmak üzere görevlendirdiği, 4.6. Görevlendirilen Maarif Müfettişlerinin 09/ 10/ 2015 tarihinde Maarif Müfettişleri Başkanlığına yazdıkları yazıda aynı konu hakkında daha önce yapılmış ve sonuçlanmış bir inceleme raporu bulunduğundan aynı konun değerlendirilmesinin uygun olmayacağı ifade edildiği görülmüştür, 4.7. Maarif Müfettişleri Başkanlığı 22/ 10/ 2015 tarihli ve Maarif Müfettişleri ve hitaplı yazısında, önceki raporun bir kısmın okunmadığı ve daha önce hazırlanan raporla aynı konun olduğuna dair karşılaştırmanın yapıldığı inceleme/soruşturma raporunun hazırlanmadığından bahisle konun yeniden değerlendirilerek düzenlenecek raporun en kısa sürede teslim edilmesi istenmiştir, 4.8. Görevlendirilen Maarif Müfettişlerinin 23/ 10/ 2015 tarihinde Maarif Müfettişleri Başkanlığına yazdıkları yazıda, şikayetçinin ifade vermeye gelmediğini ve bu süreçteki işlerinin yoğunluğundan dolayı dosyanın başka müfettişlerce incelenmesini talep ettikleri, fakat Maarif Müfettişleri
Başkanlığı 26/ 10/ 2015 tarihli ve Maarif Müfettişleri ve hitaplı yazısında, herhangi bir tekide mahal vermeden başlanmış olan görevin tamamlanmasını bildirdiği,
3 / 94.9. Maarif Müfettişleri ve tarafından 09/ 11/ 2015 tarihinde Maarif Müfettişleri
Başkanlığına sundukları raporlarında 13/ 02/ 2015 tarihinde hazırlanan rapordan farklı bir durum ortaya koymadığı, 4.10. Maarif Müfettişi , “ Şikâyetçi ile yapılan telefon görüşmelerimiz de kendisine talebi kabul etmemesi üzerine(şikâyetiniz hakkınızda aleyhinize olur) cümlesi kullanılmamıştır .” Bu durumun telefon kayıtlarından anlaşılacağını ifade etmiştir .
C. Olaylar
5. Başvuru formu ve ekleri ile idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi
neticesinde olaylar özetle şöyledir :
5.1. Başvuran’ın oğlu öğrencisi olduğu Kavaklıdere Ortaokulunun arka bahçesinde 03/ 12/ 2014 tarihinde üç öğrenci tarafından darp edildiği iddiası üzerine olayları soruşturmak adına Maarif Müfettişleri Başkanlığının 02/ 06/ 2015 tarihli görevlendirme yazısıyla
Maarif Müfettişleri ve görevlendirilmiştir 5.2. Maarif Müfettişlerinin iki farklı dönem ve müfettişler tarafından yaptıkları araştırma ve inceleme sonucunda ’in şikayeti ile ilgili Ankara Çankaya Kavaklıdere Ortaokulu idarecileri ve öğretmenlerinin herhangi bir kusuru olmadığı ve yaptıkları eylem ve işlemlerinin mevzuata uygun olduğu belirtilmiştir .
5.3 23/ 02/ 2016 tarihinde Kurumumuza başvurarak, velisi olduğu oğlu
’in, okulda üç öğrenci tarafından darp edildiği, yapılan şikayet üzerine Ankara İl
Milli Eğitim Müdürlüğünce incelemenin başlatıldığı, ancak yapılan incelemenin usule uygun olmadığını iddia etmiş olup, başta okul yönetimi ve ilgili personel olmak üzere konuyu araştıran maarif müfettişleri hakkında gereğinin yapılmasını talep etmiştir . İdari başvuru yolları tüketilmeksizin Kurumumuza yapılan başvuru hakkında Milli Eğitim Bakanlığına 18/ 04/ 2016 tarihinde Gönderme Kararı verilmiştir .
5.4. Gönderme Kararı üzerine Milli Eğitim Bakanlığı tarafından talebin yerinde olmadığından ve gerekli bütün işlemlerin yapıldığından bahisle reddedilmesi dolayısıyla başvuran aynı talep konusuyla 01/ 11/ 2016 tarihinde Kurumumuza ikinci kez başvuruda bulunmuştur .
D. Kamu Denetçisi Arif Dülger ’in İnceleme ve Araştırma Bulguları 6. Başvurunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 17/ 01/ 2017 tarihli ve sayılı yazı ile Milli
Eğitim Bakanlığından bilgi ve belge talep edilmiş olup, ilgili İdarece konuya ilişkin belgelerin örnekleri gönderilerek 4 numaralı paragraf ve alt bentlerinde değinilen açıklamalara yer verilmiştir .
III. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. İlgili Mevzuat İlgili Mevzuat 7. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine
Başvurma Hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
4 / 9Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” hükmü,
8. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” Hükmü, Eğitim ve öğretim kurumlarında sadece eğitim, öğretim, araştırma ve inceleme ile ilgili faaliyetler yürütülür . Bu faaliyetler her ne suretle olursa olsun engellenemez .
……………………… .” hükümlerine yer verilmiştir .
9. Anayasa’nın “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128. Maddesinde;
“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür .
…………….. “ hükmü, 10. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Disiplin amiri ve disiplin cezaları” başlıklı 124 ncü maddes inin ikinci fıkrasında; “Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir” hükmü, 11. İlköğretim ve Eğitim Kanunu 1. Maddesinde; “İlköğretim, kadın erkek bütün Türklerin milli gayelere uygun olarak bedeni, zihni ve ahlaki gelişmelerine ve yetişmelerine hizmet eden temel eğitim ve öğretimdir .” hükmü, 11.1. Aynı Yasanın “Okula devam” başlıklı 52 nci maddesinde; Her öğrenci velisi yahut vasisi veya aile başkanı çocuğunun mecburi ilköğretim kurumuna muntazaman devamını sağlamakla ve özrü yüzünden okula gidemeyen çocuğun durumunu en geç üç gün içinde okul idaresine bildirmekle yükümlüdür” hükmü, 11.2. Madde 53 nci maddesinde; “Okula devam etmeyen öğrencilerin devamsızlık sebepleri okul idarelerince ve ilköğretim müfettişlerince araştırılarak devama engel olan maddi ve manevi sebeplerin giderilmesine çalışılır . Bu sebeplerin giderilmesi mümkün olmadığı takdirde durum, köylerde muhtara, diğer yerlerde mülki amirlere bildirilir . Bu makamlarca gerekli tedbirler alınır .……………….” hükmü bulunmaktadır .
B. Başvuru Konusuna İlişkin Uygulamalar 12. Danıştay 12.Dairesinin 13/ 112012 tarih, Esas: 2012/ 5690 ve Karar :2012 / 8465 sayılı kararı ile;
Avukat olarak görev yapan davacının, müvekkili ile görüşmesine haksız şekilde izin vermediğini ve bu işlemi yazılı olarak tesis etmesini istediğinde kendisine hakaret ve küfrettiğini öne sürerek şikayetçi olduğu … A3 Tipi Ceza İnfaz Kurumu 1. Müdürü hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda verilen “ceza tertibine mahal olmadığı” kararına yaptığı itirazın reddine ilişkin
………….. sayılı Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle
5 / 9açtığı davada; kamu görevlilerinin disiplin suçu işlediklerine dair ciddi bir şikayet veya suçlama
yapılması halinde ilgili hakkında disiplin soruşturması yapılmasının zorunlu olmasına karşılık, yapılan disiplin soruşturması sonucunda disiplin cezası verilmesine gerek görülmemesi halinde, artık durumun şikayetçiyi değil kamuyu ve soruşturulan kişiyi ilgilendirdiği, soruşturma sonrasında şikayetçinin olayla kişisel, meşru ve güncel menfaat bağının koptuğu, bu durumda soruşturma sonrasında tesis edilen dava konusu işlemin iptali için açılan davada, davacının ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddi yolunda” verilen Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir .
C. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
13. Başvuran, 3 numaralı paragrafta yer verilen başvurusunda oğlu Ankara Çankaya Kavaklıdere
İlköğretim Okulu öğrenci ’in, okulda üç öğrenci tarafından darp edildiği, Başvuran tarafından yapılan şikayet üzerine Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğünce inceleme başlatıldığı, ancak yapılan incelemenin usule uygun olmadığı iddia edilmiş olup, başta okul yönetimi ve ilgili personel olmak üzere konuyu araştıran maarif müfettişleri hakkında gereğinin yapılmasını talep e ttiği anlaşılmaktadır .
14. İlgili mevzuat bölümünde belirttiğimiz Anayasal hüküm ve Devlet Memurları Kanunu’nun 124 ncü maddesinin birlikte değerlendirilmesinden; Kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekle görevlerin memur ve diğer kamu görevlileri tarafından yürütüleceği, kamu görevlilerinin bu hizmetleri yürütürken yasal mevzuat çerçevesinde hareket etmek sorunda bulundukları ve bu nedenle kamu hizmeti ve görevlerinin sağlıklı, düzenli ve zamanında gereği gibi yürütülmesi ve yerine getirilmesini sağlamak için kanun, tüzük, yönetmelikler ile kamu görevlilerine uygulanmak üzere disiplin hükümleri getirilmiştir .
Bu ödevleri yerine getirmeyenler ile uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara ve yasakladığı işleri yapanlara ise eylemin niteliğine ve ağırlığına göre de disiplin cezası işlemi uygulanacaktır .
15. Ancak, kamu hizmetlerinin sürekliliği ve bir çok hizmetin aciliyeti, memur ve diğer kamu görevlilerinin görevleri ile ilgili haksız suçlamalarla da karşılaşabilecekleri göz önüne alınarak, memurların görevleri ile ilgili suçlardan dolayı ceza verilmesi özel usul hükümlerini tabi tutulmuştur .
16. Bu bağlamda Memur Disiplin Hukuku; İdarenin iç işleyişinin bozulmamasını, kamu hizmetinin iyi ve düzenli yürütülebilmesini, kamu görevlilerinin uymaları gereken iç düzen kurallarını ve bu kurallara uyulmaması durumunda uygulanacak müeyyideleri içerir .
17. Disiplin soruşturmasının, memurun bir disiplin suçu işlediğine dair tespit üzerine yetkili disiplin amiri tarafından verilen “soruşturma oluru” ile başlatılacağı gibi, kamu görevlilerinin disiplin suçu oluşturacak nitelikteki fiillerinden zarar gördüğünü öne süren kişilerin ihbar veya şikayeti üzerine kamu yararının sağlanması amacı ile iddiaların esası araştırılarak inceleme başlatılacak, disiplin suçuna ilişkin emareler bulunması durumunda disiplin soruşturması açılmasına karar verilecektir .
Yapılan soruşturma neticesinde, yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulunca ceza verilmemesine dair karar verilmesi durumunda şikayetçi, idarenin iç düzen kurallarının ihlal edildiğinden bahisle
“ceza verilmemesine “ dair karara itiraz etmesinde ihlal edilen bir menfaatinin bulunduğundan söz edilemeyecektir .
18. Diğer taraftan, 13/ 02/ 2015 tarihli müfettiş inceleme ve soruşturmasına Ankara Kavaklıdere Orta
6 / 9Okulu Rehber Öğretmeni ifadesinde, 6 ve 7. Sınıf öğrencilerinden iki gurup
arasındaki itiş kakış sırasında ’in arada kaldığını öğrendiğini bu durumu bazı öğrencilerin şakalaşmak olarak ifade ettiklerini belirtmiştir .
19. 13/ 02/ 2015 tarihli müfettiş inceleme ve soruşturmasına Ankara Kavaklıdere Orta Okulu Müdür
Yardımcısı ifadesinde, 6. Sınıf öğrencisi ’in 7. Sınıftan birkaç öğrenci ile itişip kakışması sonucu yüzünün hafifçe kızardığını, … zaten bu olayın kavga niteliğinde olmadığını, yaşları gereği öğrencilerin kendi aralarında yaptıkları ve sıklıkla tanık oldukları itiş-kakış türünde bir hadise olduğunu, gerekli durumlarda öğrencileri hemen hastaneye ulaştırdıklarını ifade etmişlerdir .
20. Başvurucunun velisi olduğu ’in 03/ 12/ 2014 tarihinde okul arka bahçesinde arkadaşlarıyla bir hadise yaşadığı, yukarda 19- 20 numaralı Paragraflarda öğretmenleri tarafında verilen resmi ifadelerinden de anlaşıldığı gibi bir itiş-kakış sonucu yüzünde bir kızarıklık meydana geldiği, yaşanan kavganın bir tarafı olmadığı, zaten öğretmenlerinin bu olayı bir kavga olarak değerlendirmediği görülmüştür . Yaşanan hadisenin veya kavganın bir tarafı olmayan itiş-kakış sonucu arada kalan bir öğrenciye 03/ 12/ 2014 tarihinde okul idaresi tarafından imzalatılan ve bir disiplin hükmü olan öğrenci sözleşmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı ve bu hususa ilişkin olarak şikayet edilen İdareye “ Tavsiyede” bulunulmasına karar vermek gerekmiştir .
21. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, memur suçlarıyla ilgili olarak verilecek cezalarda uygulanacak olan Anayasa ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda belirlenen temel esas ve usullere uyulduğu, idarenin işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu, şikayetçi tarafından anılan mevzuata aykırılığın ortaya konulamadığı ve dosya kapsamında bu hususta bilgi ve belge de bulunmadığı anlaşıldığından başvurunun bu yönleriyle REDDİ gerektiği, 03/ 12/ 2014 tarihinde okul idaresi tarafından imzalatılan ve bir disiplin hükmü olan öğrenci sözleşmesinin ’in dosyasından çıkarılması yönünden TAVSİYEDE bulunulması sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır .
D. İnsan Hakları Yönünden Değerlendirme 22. 2709 sayılı T .C. Anayasasının “Kanun Önünde Eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinde ifadesini bulan kanun önünde eşitlik ilkesinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 13 üncü maddesindeki etkili başvuru hakkının ve 17 inci maddesindeki hakları kötüye kullanma yasağının ihlal edildiğine dair herhangi bir bulgu ve bilgiye rastlanmadığı gibi başvuruya konu olayda, uluslararası sözleşmelerde yazılı ve güvence altına alınmış olan diğer haklara da aykırı bir durum tespit edilememiştir .
E. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme yönetim anlayışında idarelerden sadece hukuka 23. Günümüzde demokratik, modern ve katılımcı uygun olarak hareket etmeleri değil aynı zamanda iyi yönetim ilkelerine de uygun işlem tesis etmeleri beklenmektedir .
24.1. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırma yaparken idarenin, insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde; kanunlara uygunluk, ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik,
7 / 9haklı beklentiye uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi
edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığını gözetir ve iyi yönetim ilkelerine uyar .” hükmü yer almaktadır . Söz konusu Yönetmelik hükmünde yer alan ilkelerin kaynağını teşkil eden Avrupa Birliği Temel Haklar Şartının 41 inci maddesinde de iyi yönetim hakkından bahsedilmekte olup, benzer ilkelere Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilen
“Avrupa Doğru İdari Davranış Yasası”nda da yer verilmiştir .
24.2. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusu kapsamında
Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin İdare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği ancak “kararların gerekçeli olma” ilkesine , idarenin şikayetçi ile yazışmalarında ise şeffaflık, hesap verilebilirlik, bilgi edinme hakkı, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, gibi iyi yönetim ilkelerine uyulmadığı anlaşılmaktadır .
IV. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
A. Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna, dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır .
B. Yargı Yolu
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40
ıncı maddesinin ikinci fıkrasında “ Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır .” hükmü yer almakta olup, 6328 sayılı
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilgili idarenin işlemine karşı Ankara İdare Mahkemelerinde dava açma süresinden arta kalan süre içinde yargı yolu açıktır .
V. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosyanın kapsamına göre, ŞİKAYETİN KISMEN REDDİ KISMEN
KABULU ile,
1) Şikâyetin, “okul idarecileri ve soruşturmayı gerçekleştiren müfettişler hakkında gereğinin
yapılması “ talebinin REDDİNE,
2) Milli Eğitim Bakanlığına bu olayla ilgili Başvuran ’in velisi olduğu
’e imzalatılan öğrenci sözleşmesinin öğrencinin dosyasından çıkarılması yönünden MİLLİ
EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA
Bu kararın BAŞVURANA VE MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine;
Milli Eğitim Bakanlığınca bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren en geç 30 gün içerisinde karara yönelik cevabın Kamu Denetçiliği Kurumuna bildirilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
8 / 9Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi