|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın pasaportunun iptali ile ilgili bilgi edinme talebi incelenmiştir. Başvuran, pasaportunun iptali gerekçesini öğrenmek amacıyla Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğü’ne başvurmuş, ancak 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun 16, 19 ve 20. maddeleri gerekçe gösterilerek talebi reddedilmiştir. Başvuran, pasaportuna el konulmasının ardından yurt dışına çıkış yasağının kaldırıldığını belirtmiş, ancak iptal işleminin dayanağı hakkında bilgi alamamıştır.
Danıştay, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu değerlendirmiştir. Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu, Olağanüstü Hal KHK’ları çerçevesinde yürütülen idari soruşturmalarla ilgili bilgi taleplerinin 4982 sayılı Kanun’un 19 ve 20. maddeleri uyarınca kapsam dışında olduğunu belirtmiştir. Sonuç olarak, başvuranın bilgi edinme hakkının sınırları belirlenmiş ve idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu karar, bilgi edinme hakkının sınırlarını ve idari işlemlerin gizliliğini vurgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 14394-14394 |sayi|94019529-101.07.05-E.94019529-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2018/2436 2018/ 2436
KARAR TARİHİ : 15/08/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Zonguldak İl Nüfus ve Vatandaşlık
Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, pasaportunun iptaline ilişkin bilgi ve belgelerin yahut bu iptale sebep olan işleme ilişkin gizlilik kararının taraflarına verilmesi yönünde karar verilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 27/02/2018 27.2.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza adına başvuruda bulunan başvuran vekili Av.
, müvekkilinin Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Uzmanı olduğunu, İspanya’da düzenlenecek olan
Dünya Dişhekimleri Birliği Uluslararası Diş Hekimliği Kongresi için görevlendirildiğini, ancak 25/ 08/ 2017 tarihinde Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğü’nün POLNET sisteminden kısıtlama kaydını kaldırmamış olması sebebiyle yurt dışına çıkamadığını, 28/ 09/ 2017 tarihinde yapılan başvuru neticesinde pasaportunun kullanıma açıldığını, sonrasında Dubai’de yapılacak olan Kongreye katılmak için 07/ 02/ 2018 tarihinde yapılan pasaport kontrolünde Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 11/ 12/ 2017 tarihinde pasaportunun tekrardan iptal edildiğini öğrendiğini ve pasaportuna el konulduğunu, müvekkili hakkında sosyal medyadaki paylaşımı sebebiyle yürütülen ceza
1 / 9soruşturması kapsamında yurtdışına çıkış yasağı konulmuş ise de Zonguldak Ağır Ceza
Mahkemesi’nde açılan davada 13/ 03/ 2017 tarihinde yapılan ilk duruşmada tedbirin kaldırılmasına ve ardından 26/ 10/ 2017 tarihinde beraatine karar verildiğini, bu kapsamda 15/ 02/ 2018 tarihinde
Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğü’ne başvurduklarını, ancak söz konusu işlemin dayanağı hususunda bilgi alamadıklarını, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun 16 ncı, 19 uncu ve 20 nci maddelerinin gerekçe gösterildiğini belirterek başvurularının değerlendirilmesiyle müvekkilinin pasaportunun iptaline ilişkin bilgi ve belgelerin yahut bu iptale sebep olan işleme ilişkin gizlilik kararının taraflarına verilmesi yönünde karar verilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz 09/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden
Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğü’nün 02/ 05/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde
Kararname’nin 5 inci maddesinde düzenlenen, “Milli Güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum . veya gruplara irtibatı nedeniyle haklarında idari işlem tesis edilenler ile aşnı gerekçeyle haklarında suç soruşturma veya kovuşturması yürütülenler,) işlemi yapan kurum ve kuruluşlarca ilgili pasaport birimine derhal bildirilir . Bu bildirim üzerine ilgili pasaport birimlerince pasaportlar iptal edilir .” hükmü gereği, başvuru sahibi hakkında Zonguldak Sulh Ceza
Mahkemesi’nin 24/ 08/ 2016 tarihli ve / sayılı kararı ile yurt dışına çıkış yasağı konulmasına karar verildiğinden verilen pasaportun iptal edildiğini, 2.2. Zonguldak 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 10/ 03/ 2017 tarihli ve / sayılı karar ilamıyla konulan tedbirin kaldırıldığı, bu kapsamda adına girilen FETÖ/PDY terör örgütü şüphelisi şerhi ve yurtdışı çıkış yasağı kaldırılarak pasaportu kullanıma açıldığı ve kendisine teslim edildiği, 2.3. Başbakanlık Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu tarafından, OHAL Kanun Hükmünde
Kararnameleri kapsamında 04/ 08/ 2016 tarihli ve 2016/ 1 sayılı İlke Kararı alındığı, söz konusu kararın genelge ile bildirildiği, bu nedenle başvuran hakkında yapılan işlemlere ilişkin gizlilik kararının tarafına verilmesi talebine olumsuz cevap verildiği, ayrıca bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere yapılan işlemlerin başvuranın görev yaptığı Kurumun bildirimi ve adli makamların kararları doğrultusunda yürütüldüğü belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . … ” , 4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet
2 / 9anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye
önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 09/ 10/ 2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun; 5.1. “Bilgi edinme hakkı” başlıklı 4 üncü maddesinde;
“Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir .
Türkiye’de ikamet eden yabancılar ile Türkiye’de faaliyette bulunan yabancı tüzel kişiler, isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla ilgili olmak kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden yararlanırlar .
Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerden doğan hak ve yükümlülükleri saklıdır .”, 5.2. “Bilgi verme yükümlülüğü” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler .
Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz .”, 5.3. “İtiraz usulü” başlıklı 13 üncü maddesinde; “Bilgi edinme istemi reddedilen başvuru sahibi, yargı yoluna başvurmadan önce kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde Kurula itiraz edebilir . Kurul, bu konudaki kararını otuz iş günü içinde verir . Kurum ve kuruluşlar, Kurulun istediği her türlü bilgi veya belgeyi on beş iş günü içinde vermekle yükümlüdürler .
Kurula itiraz, başvuru sahibinin idarî yargıya başvurma süresini durdurur.” 5.4. “Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında;
“Bilgi edinme başvurusuyla ilgili yapılacak itirazlar üzerine, (…) verilen kararları incelemek ve kurum ve kuruluşlar için bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin olarak kararlar vermek üzere;
Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu oluşturulmuştur .”, 5.5. “Devlet sırrına ilişkin bilgi veya belgeler” başlıklı 16 ncı maddesinde; “Açıklanması hâlinde
Devletin emniyetine, dış ilişkilerine, millî savunmasına ve millî güvenliğine açıkça zarar verecek ve niteliği itibarıyla Devlet sırrı olan gizlilik dereceli bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır .” 5.6. “İdarî soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler” başlıklı 19 uncu maddesinde; “Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idarî soruşturmalarla ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde; a) Kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak,
3 / 9b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak,
c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek, d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden olacak veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini güçleştirecek, Bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır .”, 5.7. “Adlî soruşturma ve kovuşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler” başlıklı 20 nci maddesinde;
“Açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde; a) Suç işlenmesine yol açacak, b) Suçların önlenmesi ve soruşturulması ya da suçluların kanunî yollarla yakalanıp kovuşturulmasını tehlikeye düşürecek, c) Yargılama görevinin gereğince yerine getirilmesini engelleyecek, d) Hakkında dava açılmış bir kişinin adil yargılanma hakkını ihlâl edecek, Nitelikteki bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır .
4.4.1929 tarihli ve 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu, 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6.1.1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ve diğer özel kanun hükümleri saklıdır .”, 6. 07/ 06/ 2006 tarihli ve 26191 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bilgi Edinme Değerlendirme
Kurulunun Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Kurulun görev ve yetkileri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kurulun görev ve yetkileri şunlardır : …
c) Kurum ve kuruluşlar için bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin hususları düzenlemek . …” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 1 no.lu paragrafta açıklandığı üzere, pasaportunun iptali işleminin gerekçesini öğrenme amacıyla 15/ 02/ 2018 tarihinde Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğü’ne başvurduğunu, ancak söz
4 / 9konusu işlemin dayanağı hususunda bilgi alamadığını, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun
16 ncı, 19 uncu ve 20 nci maddelerinin gerekçe gösterildiğini belirterek başvurularının
değerlendirilmesiyle pasaportunun iptaline ilişkin bilgi ve belgelerin yahut bu iptale sebep olan işleme ilişkin gizlilik kararının taraflarına verilmesi yönünde karar verilmesini talep etmektedir .
9. Başvuranın, Bülent Ecevit Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak görev yaptığı, 22/ 08/ 2016 tarihinde gözaltına alındığı, Zonguldak Sulh Ceza Hakimliği’nin 24/ 08/ 2016 tarihli ve / sorgu sayılı kararı ile adli kontrol şartı olarak yurt dışına çıkış yasağı konulduğu ve serbest bırakıldığı, sonrasında Zonguldak 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 09/ 03/ 2017 tarihli ve E .
/ sayılı kararı ile yurt dışı çıkış yasağının kaldırıldığı, bu kapsamda adına girilen FETÖ/PDY terör örgütü şüphelisi şerhi ve yurtdışı çıkış yasağının kaldırılarak pasaportunun kullanıma açıldığı ve kendisine teslim edildiği anlaşılmıştır .
10. Başvuranın, İspanya’da düzenlenecek olan Dünya Dişhekimleri Birliği Uluslararası Diş
Hekimliği Kongresi için 25/ 08/ 2017 tarihinde yurt dışına çıkışı esnasında Atatürk Havalimanında pasaportuna el konulduğu, pasaportuna konulan sınırlamanın kaldırılması ve maddi manevi zararlarının tanzimini için Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğü’ne 05/ 09/ 2017 tarihinde başvurduğu, söz konusu başvuru neticesinde 28/ 09/ 2017 tarihinde pasaportunun tarafına teslim edildiği görülmüştür . Bu kapsamda, başvuran 27/ 11/ 2017 tarihinde Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğü’nün hatalı işlemi nedeniyle yurt dışına çıkamadığını belirterek maddi manevi zararın tazmini için
Zonguldak Valiliği’ne başvuruda bulunmuştur . Söz konusu başvuruya istinaden Zonguldak İl
Emniyet Müdürlüğü’nün 19/ 12/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazısında, “ … Zonguldak 2. Ağır
Ceza Mahkemesi’nin 10/ 03/ 2017 tarihli ve E . / sayılı yazıları ile müvekkiliniz hakkında yurt dışına çıkma yasağının kaldırıldığı bildirilmesi üzerine, POLNET bilgisayar sistemi üzerinden 14/ 03/ 2017 tarihinde müvekkilinizin tahdidi kaldırılmışsa da Emniyet Genel Müdürlüğü’nün 24/ 02/ 2017 tarih ve – 1 – sayılı talimat yazısında; “5682 sayılı Pasaport
Kanunu’nun 22 nci maddesi, 667, 672, 673, 675, 677 ve 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) kapsamında mülahaza edildiği belirtilerek şüpheliler hakkında daha önce hükmedilmiş karar verilmesi, kişiler hakkındaki şüpheli sıfatını tek başına ortadan kaldırmamaktadır . Bu durum mezkûr kişilerin pasaportlarının geçerli hale getirilmesi bakımından tek başına yeterli kabul edilmeyeceğinden, başvuru üzerine idarece ayrıca değerlendirilmesi gerektiği …” belirtilmiştir .
Şahıs adına POLNET sistemine girilen “FETÖ/PYD Terör Örgütü Şüphelisi/ZONGULDAK” şerhi kaldırılmamıştır . Bu süre içerisinde müvekkilinizin konu ile ilgili olarak herhangi bir başvurusu olmamıştır . …” açıklamasında bulunulmuştur .
11. Başvuranın, Dubai’de düzenlenecek olan Diş Hekimliği Dental İmplantoloji Konferansı için 07/ 02/ 2018 tarihinde yurt dışına çıkışı esnasında tekrardan 11/ 12/ 2017 tarihinde pasaportunun iptal edildiğini öğrendiği, bu kapsamda 15/ 02/ 2018 tarihinde pasaportunun iptal edilme gerekçesinin tarafına bildirilmesi amacıyla Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğü’ne başvurduğu, ancak 21/ 02/ 2018 tarihli yazı ile 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu’nun 16 ncı, 19 uncu ve 20 inci maddeleri gereğince bilgi edinme hakkı kapsamı dışında tutulduğunun belirtildiği ve başvuranın talebinin reddedildiği görülmüştür . Başvuranın, söz konusu cevabi yazıya istinaden 27/ 02/ 2017 tarihinde Bilgi Edinme
Değerlendirme Kurulu’na başvuruda bulunduğu, Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu’nun
5 / 905/ 04/ 2018 tarihli Kararı ile Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğü’nün 21/ 02/ 2018 tarihli yazısıyla
başvurana verilen ret yanıtında 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’na aykırılık bulunmadığının değerlendirildiği ve yapılan itirazın kabul edilmediği anlaşılmıştır . Ayrıca, başvuranın pasaportun iptaline ilişkin işlemin yürütmesinin durdurulması ve iptali için Zonguldak İdare Mahkemesinin E .
/ sayılı dosyası kapsamında davasının mevcut olduğu görülmüştür .
12. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun 14 üncü maddesinde, Bilgi Edinme Değerlendirme
Kurulu’nun bilgi edinme başvurusuyla ilgili yapılacak itirazlar üzerine verilen kararları incelemek ve kurum ve kuruluşlar için bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin olarak kararlar vermek üzere oluşturulduğu, yine Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunun Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında
Yönetmelik’in 4 üncü maddesinde, kurum ve kuruluşlar için bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin hususları düzenlemenin Kurulun görev ve yetkileri arasında olduğu hükme bağlanmıştır .
13. Bu bağlamda, Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu’nun Olağanüstü Hal KHK’ları Kapsamındaki
Tedbir ve İşlemlerle İlgili Bilgi Edinme Başvuruları Hakkında 04/ 08/ 2016 tarih ve 2016/ 1 sayılı İlke
Kararı, “Bilindiği üzere, Fethullahçı Terör Örgütünün (FETÖ/PDY) 15 Temmuz 2016 silahlı darbe teşebbüsü neticesinde 20/ 7/ 2016 tarihli ve 2016/ 9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde Olağanüstü Hal ilan edilmiş ve alınan Olağanüstü Hal Kararı Türkiye Büyük Millet
Meclisinin 21/ 07/ 2016 tarihli ve 1116 Karar No.lu kararı ile onaylanmıştır . Bu çerçevede
Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamelerinde yer alan tedbirler ile bunların uygulanmasına ilişkin işlemlerle ilgili olarak yapılacak olan bilgi edinme başvurularının yanıtlanmasında izlenecek usul ve esaslara ilişkin olarak; 1- Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamelerinin eki listelerde sayılarak kamu görevinden çıkartılan kişiler ile kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin bilgi ve belgeler hakkındaki bilgi edinme başvurularının 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 16 ncı, 19 uncu ve 20 nci maddeleri uyarınca bilgi edinme hakkı kapsamı dışında değerlendirilmesi ve konu ile ilgili uygulamanın bu doğrultuda yapılması gerektiği, 2- Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen ve bu nedenlerle haklarında idari veya adli soruşturma başlatılan, açığa alınan ve/veya 667 sayılı Kanunun Hükmünde Kararnamenin 3 ve 4. maddeleri uyarınca kamu görevinden çıkartılan kişilerle ilgili bu işlemler ile bu kapsamda yürütülen adli ve idari soruşturmalara ilişkin bilgi ve belgelerin 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu uyarınca talep edilmesi durumunda başvuruların mezkur Kanunun 19 uncu ve 20 nci maddeleri uyarınca bilgi edinme hakkı kapsamı dışında değerlendirilerek bu doğrultuda uygulamaya gidilmesi gerektiği, Hususlarının 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 14 üncü maddesinin Kurulumuza tanıdığı yetki çerçevesinde; 4982 sayılı Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarına bildirilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir .” şeklinde açıklanmıştır .
14. T .C. Anayasası ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun ilgili maddelerinde, herkesin bilgi edinme hakkına sahip olduğunun ifade edildiği, ayrıca kurum ve kuruluşların her türlü bilgi
6 / 9veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve
doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlü olduğu belirtilmiştir .
Ancak, 4982 sayılı Kanunun dördüncü bölümünde bilgi edinme hakkının sınırlarının belirlendiği, bu kapsamda 16 ncı maddesinde, açıklanması hâlinde Devletin emniyetine, dış ilişkilerine, millî savunmasına ve milli güvenliğine açıkça zarar verecek ve niteliği itibarıyla Devlet sırrı olan gizlilik dereceli bilgi veya belgelerin bilgi edinme hakkı kapsamı dışında olduğu; 19 uncu maddesinde, kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idari soruşturmalarla ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce açıklanması halinde kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak, kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak, soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek, gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden olacak veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini güçleştirecek bilgi veya belgelerin, bu Kanun kapsamı dışında olduğu; 20 nci maddesinde ise, açıklanması veya zamanından önce açıklanması halinde suç işlenmesine yol açacak, suçların önlenmesi ve soruşturulması ya da suçluların kanunî yollarla yakalanıp kovuşturulmasını tehlikeye düşürecek, yargılama görevinin gereğince yerine getirilmesini engelleyecek, hakkında dava açılmış bir kişinin adil yargılanma hakkını ihlal edecek nitelikteki bilgi veya belgelerin bu Kanun kapsamı dışında olduğu hükme bağlanmıştır .
15. Başvuranın, Bülent Ecevit Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapmakta iken 22/ 08/ 2016 tarihinde gözaltına alındığı, Zonguldak Sulh Ceza Hakimliği’nin kararı ile adli kontrol şartı olarak yurt dışı çıkış yasağı konulduğu, Zonguldak 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararı ile yurt dışı çıkış yasağının kaldırıldığı, ancak POLNET bilgisayar sistemi üzerinden tahdit kaldırılmışsa da Emniyet Genel Müdürlüğü’nün talimat yazısı gereğince pasaportun geçerli hale getirilemediği, yapılan başvuru neticesinde pasaportunun tarafına teslim edildiği, sonrasında 07/ 02/ 2018 tarihinde yurt dışına çıkışı esnasında tekrardan 11/ 12/ 2017 tarihinde pasaportunun iptal edildiğini öğrendiği, 11/ 12/ 2017 tarihinde pasaportunun iptali işleminin gerekçesini öğrenme amacıyla 15/ 02/ 2018 tarihinde Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğü’ne başvurduğu, ancak söz konusu işlemin dayanağı hususunda bilgi verilmediği anlaşılmıştır . Bu bağlamda, Bilgi Edinme
Değerlendirme Kurulu tarafından Olağanüstü Hal KHK’ları Kapsamındaki Tedbir ve İşlemlerle
İlgili Bilgi Edinme Başvuruları Hakkında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca
Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen ve bu nedenlerle haklarında idari veya adli soruşturma başlatılan, açığa alınan ve/veya 667 sayılı Kanunun
Hükmünde Kararnamenin 3 ve 4. maddeleri uyarınca kamu görevinden çıkartılan kişilerle ilgili bu işlemler ile bu kapsamda yürütülen adli ve idari soruşturmalara ilişkin bilgi ve belgelerin 4982 sayılı
Bilgi Edinme Hakkı Kanunu uyarınca talep edilmesi durumunda başvuruların mezkûr Kanunun 19 uncu ve 20 nci maddeleri uyarınca bilgi edinme hakkı kapsamı dışında değerlendirilerek bu doğrultuda uygulamaya gidilmesi gerektiği şeklinde 04/ 08/ 2016 tarihli ve 2016/ 1 sayılı İlke
Kararının alındığı, ayrıca ilgili İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler kapsamında, başvuruya konu olan bilgi ve belgelerin başvuran hakkında yürütülen idari soruşturmanın parçası olduğu, dolayısıyla 4982 sayılı Kanunun kapsamı dışında kaldığı değerlendirilmiştir .
16. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
7 / 9değerlendirildiğinde, 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu’nun 16 ncı, 19 uncu ve 20 nci
maddelerinde bilgi edinme hakkının sınırlarının belirlendiği, bu kapsamda Bilgi Edinme
Değerlendirme Kurulu tarafından Olağanüstü Hal KHK’ları Kapsamındaki Tedbir ve İşlemlerle İlgili
Bilgi Edinme Başvuruları Hakkında 04/ 08/ 2016 tarihli ve 2016/ 1 sayılı İlke Kararının alındığı, ayrıca ilgili İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler kapsamında, başvuruya konu olan bilgi ve belgelerin başvuran hakkında yürütülen idari soruşturmanın parçası olduğu anlaşıldığından İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre içinde Zonguldak İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve ZONGULDAK İL NÜFUS VE VATANDAŞLIK
MÜDÜRLÜĞÜ ’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
8 / 9Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi