ÖZET: Bu Sayıştay kararı, bir belediyenin, “Muhtelif Yerlerde Bakım Onarım Yapılması İşi” kapsamında yükleniciye havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı gerekçesiyle süre uzatımı vermesinin hukuka aykırı olduğunu ortaya koymaktadır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 29. maddesi, işin süresinin belirlenmesinde havanın uygun olmadığı günlerin dikkate alınamayacağını belirtmektedir. Dolayısıyla, yüklenici bu durumu gerekçe göstererek süre uzatımı talep edemez.

Sözleşme hükümleri gereği, işin bitim tarihi ile fiilen bitirildiği tarih arasındaki süre için gecikme cezası uygulanması gerektiği, ancak belediyenin bu cezayı uygulamaması sonucu kamu zararına neden olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, mücbir sebepler arasında olumsuz hava koşullarının yer almadığı vurgulanmıştır.

Sonuç olarak, belediyenin süre uzatımına ilişkin kararı mevzuata aykırı bulunmuş ve bu nedenle oluşan kamu zararı, ilgili yükleniciden tahsil edilmiştir. Sayıştay, bu durumu değerlendirerek, kararın temyiz yolu açık olduğunu belirtmiştir.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2021
Dairesi 5
Karar No 591
İlam No 150
Tutanak Tarihi 16.03.2023
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Süre uzatımı

Belediye tarafından ….. ihale kayıt numarası ile ihale edilen ve ….. İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ltd. Şti. ile sözleşme imzalanan “Muhtelif Yerlerde Bakım Onarım Yapılması İşi” kapsamında havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı gerekçe gösterilerek Yapım İşleri Genel Şartnamesine aykırı olarak süre uzatımı kararı verilmesi suretiyle ….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasında; işin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenicinin, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamayacağı belirtilmiştir.

İşe ait Sözleşme’nin “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde;

“9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (Beş) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 180 (YüzSeksen) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Sözleşme’nin “Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 25’inci maddesinde ise; Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için ilk sözleşme bedelinin % 0,03’ü (on binde üç) oranında gecikme cezası uygulanacağı belirtilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; 17.06.2021 tarihinde yer tesliminin yapıldığı, sözleşmeye göre iş bitim tarihinin 13.12.2021 olduğu, 30.11.2021 tarihinde yüklenici tarafından verilen dilekçe üzerine Belediye tarafından hava şartları gerekçe gösterilerek 31.12.2021 tarihine kadar süre uzatımı kararı verildiği, yüklenici tarafından işin fiilen 28.12.2021 tarihinde bitirildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen düzenlemeler ve sözleşme hükümleri kapsamında, işin süresi havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi dikkate alınarak belirlenmiş olduğundan hava şartları dolayısıyla süre uzatımı kararı verilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Ayrıca anılan Şartname’nin 29’uncu maddesinde mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı kararı verilebilecek haller ifade edilmiş olup olumsuz hava koşulları, mücbir sebep kabul edilerek süre uzatımı verilebilecek haller arasında da sayılmamıştır. Bu bağlamda, işte verilen süre uzatımının mevzuata aykırı olması nedeniyle işin sözleşmeye göre bitim tarihi ile işin fiilen bitirildiği tarih arasında geçen süre için Sözleşme’nin 25’inci maddesi uyarınca işlem yapılması gerekirken; günlük gecikme cezası uygulanmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Diğer taraftan sorumlu savunmalarına ekli belgelerden kamu zararına ilişkin tutarın tahsil edildiği görülmüştür.

Bu itibarla; Belediye tarafından ….. ihale kayıt numarası ile ihale edilen ve …..İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ltd. Şti. ile sözleşme imzalanan “Muhtelif Yerlerde Bakım Onarım Yapılması İşi” kapsamında havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı gerekçe gösterilerek Yapım İşleri Genel Şartnamesine aykırı olarak süre uzatımı kararı verilmesi suretiyle oluşan ….. TL kamu zararı, ….. tarih ve …..yevmiye nolu muhasebe işlem fişi ile ahizi …… İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ltd. Şti.’den tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.