|
ÖZET: Başvuran, ön lisans mezunu olarak memuriyete girmesi ve sonrasında lisans bitirmesi üzerine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36/12-d bendine göre üst öğrenim intibakının yapılmasını talep etmiştir. Ancak, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, ön lisans ve lisans eğitimlerinin ayrı yükseköğretim kademeleri olarak kabul edildiğini belirterek, ön lisans mezunu olan başvuranın sonradan tamamladığı lisans öğreniminin, ön lisansın üst öğrenimi olarak değerlendirilemeyeceğine hükmetmiştir.
Bu bağlamda, başvuranın intibak talebinin reddedilmesi işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Danıştay kararları, ön lisans diplomasının, yükseköğrenim olarak kabul edilmesine rağmen, sonradan alınan lisans diplomasının intibak açısından geçerliliği olmadığını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, başvuranın talebi, mevcut mevzuat ve içtihatlar çerçevesinde hukuken geçersiz sayılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/17155-S.22.26291
BAŞVURU NO : 2022/14979
KARAR TARİHİ : 29/12/2022
RET KARARI
MUŞ VALİLİĞİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : İntibak talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 14/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle, Bilgi Yönetimi Bölümü
ön lisans mezunu olarak Muş Defterdarlığı (Muhakemat Müdürlüğü) emrinde V.H.K.İ. olarak göreve başladığını, sonrasında Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Maliye bölümünden mezun olduğunu, lisans belgesine istinaden intibak yapılması gerekirken intibakının yapılmadığını belirterek, intibak işlemlerinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Muş Valiliği Defterdarlık Personel Müdürlüğünün 11/11/2022 tarihli ve – –
sayılı yazısında özetle;
2.1) Başvuranın 15.08.2022 tarihinde Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Maliye (Lisans) bölümünden
mezun olduğu için intibakının yapılmasını talep ettiği, ancak konu ile ilgili olarak Danıştay İdari Dava
Daireleri Kurulunun 28.05.2018 tarihli ve E:2016/3587, K:2018/2615 sayılı kararı, Danıştay 12.
Dairesinin 12.03.2019 tarihli ve E:2018/8041, K:2019/1765 sayılı kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığının (Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü) 14.09.2022 tarihli E-53773008622.02-4544874 sayılı, “Önlisans Diplaması Üzerine Lisans Eğitimi Tamamlayanların İntibakının
Yapılmayacağı” konulu görüş yazısı gereğince başvuranın sonradan bitirdiği lisans öğreniminin eğitim düzeyi bakımından önlisans öğreniminin üst öğrenimi olarak kabul edilmesine imkan bulunmadığından başvuranın intibak talebinin reddedildiği,
2.2) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Tanımlar” başlığını taşıyan 3. maddesi (a) bendinde;
yükseköğretim; Milli eğitim sistemi içinde ortaöğretime dayalı en az dört yarı yılı kapsayan her kademedeki eğitim öğretimin tümü şeklinde tanımlandığı; aynı maddenin (r) bendinde, ön lisansın, ortaöğretim yeterliklerine dayalı, en az iki yıllık bir programı kapsayan, nitelikli insangücü yetiştirmeyi amaçlayan veya lisans öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir yükseköğretim olduğu; (s) bendinde de lisansın, ortaöğretime dayalı en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretim olduğunun belirtildiği, önlisans eğitimi ve lisans eğitiminin birer yükseköğretim olarak sayıldığı ve gerek lise üzerine dört yarı yıllık müstakil bir önlisans programından mezun olarak, gerekse sekiz yarı yıllık lisans öğreniminin ilk dört yarı yılını bitirerek önlisans diplaması alan kişilerin’de bir yüksek öğrenimi bitirmiş olduklarının kabul edildiği, bu durumda memuriyete girmeden lise üzeri 4 yarı yıllık önlisans programını bitiren başvuranın aldığı önlisans diploması ile esasen yükseköğretimi bitirmiş bir kişi durumunda bulunduğu ve sonradan bitirdiği lisans öğrenimi de önlisansın üst öğrenimi olarak kabul edilemeyeceğinden, 657 sayılı Kanun’un sözü edilen değişik 36/A-12/d maddesine göre intibakının yapılmasına olanak bulunmadığı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ıncı maddesinin
‘Ortak Hükümler’ bölümünün A fıkrasının 12 inci bendinin (d) alt bendinde; “Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye tâbi kurumlarda çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler.”,
6) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (a) , (r) ve (s)
bentlerinde, “a) Yükseköğretim: Milli eğitim sistemi içinde, ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yılı kapsayan her kademedeki eğitim – öğretimin tümüdür. r) (Değişik: 13/2/2011-6111/170 md.) Ön
Lisans: Ortaöğretim yeterliliklerine dayalı, en az iki yıllık bir programı kapsayan nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan veya lisans öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir yükseköğretimdir. s)
Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretimdir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği
yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, yukarıda açıklandığı üzere, ön lisans mezunu olarak memuriyete girmesi ve sonrasında lisans
bitirmesi üzerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36/12-d bendine göre üst öğrenim intibakının yapılmasını talep etmektedir.
9) Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 28/5/2018 tarihli ve E:2016/3587, K:2018/2615 sayılı
kararında, “Yukarıda yer verilen mevzuatta ön lisans eğitimi ve lisans eğitimi birer yükseköğretim olarak sayılmış ve gerek lise üzerine 4 yarıyıllık müstakil bir önlisans programından mezun olarak, gerekse 8 yarıyıllık lisans öğreniminin ilk 4 yarı yılını bitirerek önlisans diploması alan kişilerin bir yükseköğrenimi bitirmiş oldukları kabul edilmiş bulunmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının sağlık meslek lisesi mezunu olarak davalı idare emrinde
657 sayılı Kanunun 4/A statüsünde hemşire olarak göreve başladığı, 2003 yılında Anadolu Üniversitesi
Açıköğretim Fakültesi İktisadi ve İdari Programlar Bölümünün iki yıl süreli Sağlık Kurumları
İşletmeciliği Önlisans Programını tamamlaması nedeniyle talebi üzerine davalı idare tarafından intibakının yapıldığı, daha sonra 31/05/2010 tarihinde Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi 4 yıl süreli İşletme Bölümünden mezun olduğu, 05/08/2010 tarihli dilekçesi ile lisans mezuniyetine göre intibakının yapılması istemiyle davalı idareye başvuruda bulunduğu, bu başvurunun dava konusu işlem ile reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır
Bu durumda ön lisans mezunu olarak yükseköğretimi bitirmiş kişi konumunda bulunan davacının sonradan bitirdiği lisans öğreniminin eğitim düzeyi bakımından ön lisans öğreniminin üst öğrenimi olarak kabul edilip emekliliğe esas intibakında değerlendirilmesi mümkün olmadığından davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.” denilmektedir.
10) Danıştay 12. Dairesinin 12/3/2019 tarihli ve E:2018/8041, K:2019/1765 sayılı kararında, “Yukarıda
yer verilen mevzuatta, önlisans ve lisans eğitimleri birer yükseköğretim olarak sayılmış ve gerek lise üzerine 4 yarıyıllık müstakil bir önlisans programından mezun olarak, gerekse 8 yarıyıllık lisans öğreniminin ilk 4 yarıyılını bitirerek önlisans diploması alan kişilerin bir yükseköğrenimi bitirmiş oldukları kabul edilmiş bulunmaktadır.
Bu durumda, önlisans mezunu olarak yükseköğretimi bitirmiş kişi konumunda bulunan ve bu öğrenimi nedeniyle intibakı yapılan davacının, sonradan bitirdiği lisans öğreniminin eğitim düzeyi bakımından önlisans öğreniminin üst öğrenimi olarak kabul edilip, intibakında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolundaki mahkeme kararında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” denilmektedir.
11) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; dosyadaki bilgi ve belgeler, anılan mevzuat
hükümleri ve tüm dosya içeriği göz önünde bulundurularak başvuruya konu olaylar bir bütün
olarak incelendiğinde, başvuranın ön lisans mezunu olarak Muş Defterdarlığı (Muhakemat
Müdürlüğü) emrinde memuriyete başladığı, buna göre ön lisans mezuniyetinin esas alınarak memuriyete giriş derece ve kademesinin 10/2 olarak belirlendiği, 15/08/2022 tarihinde Anadolu
Üniversitesi İktisat Fakültesi Maliye (Lisans) bölümünden mezun olmakla birlikte yukarda yer verilen mahkeme kararlarından da anlaşıldığı üzere memuriyete girmeden ön lisans programını bitiren başvuranın aldığı ön lisans diploması ile esasen yükseköğretimi bitirmiş bir kişi durumunda bulunduğu ve sonradan bitirdiği lisans öğreniminin ön lisansın üst öğrenimi olarak kabul edilmesine olanak bulunmadığı anlaşıldığından başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36/12-d bendine göre üst öğrenim intibakının yapılması talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Van İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve MUŞ VALİLİĞİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi