|
ÖZET: Başvuran, 2018-2019 eğitim öğretim yılı için çocuğunun taban puanı şartı aranmaksızın ikametlerine en yakın Anadolu lisesine nakil edilmesini talep etmiştir. Ancak, Milli Eğitim Bakanlığı’nın Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği gereği, 2018-2019 eğitim öğretim yılından itibaren yeni yerleştirme sisteminin sadece yeni yerleşen öğrencileri kapsadığı belirtilmiştir. Danıştay, önceki yıllarda yerleşmiş öğrencilerin durumlarının farklı olduğunu ve bu nedenle farklı kuralların uygulanmasının eşitlik ilkesine aykırı olmadığını ifade etmiştir.
Sonuç olarak, başvuranın talebi, hukuka ve hakkaniyete aykırı bulunmadan reddedilmiştir. Bununla birlikte, önceki yıllarda ortaöğretime yerleşmiş öğrencilerin yeni sisteme uyum sağlamaları için aşamalı düzenlemeler yapılması gerektiği yönünde Milli Eğitim Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. Bu durum, eğitim sistemindeki değişikliklerin adaletli bir şekilde uygulanması ve öğrencilerin menfaatlerinin korunması açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 239-239 |sayi|86171061-101.07.06-E.86171061-101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2018/10006 2018/ 10006
KARAR TARİHİ : 07/01/2019 |tarih|
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Milli Eğitim Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Lise nakil talebi hakkında .
BAŞVURU TARİHİ : 06/08/2018 6.8.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, 2018- 2019 eğitim öğretim yılındaki yeni sistem değişikliği ile öğrencinin düşük puan
alması halinde de istediği türden bir liseye yerleşebileceğini, fakat geçen yıl TEOG Sınavına giren bir öğrencinin istediği okula yerleşemediğini, bu eğitim öğretim yılında taban puan uygulaması olduğu için çocuğunun sınavsız girişi olan liselere gidemeyeceğini, yeni sistemdeki öğrencinin ikametine yakın bir liseye yerleştirilmesinde puana bakılmamasında olduğu gibi geçen yılki öğrencilerin de puansız adrese göre yerleşebilmesi gerektiğini, çocuğunun sınav puanıyla öğrenci alan bir liseye değil sınavsız öğrenci alan bir liseye gitmek istediğini, dolayısıyla bu yılki öğrencilere tanınan hakkın geçen yılki TEOG öğrencilerine de tanınması gerektiğini, düzenlemelerin herkesi kapsaması gerektiğini, hatanın düzeltilmemesi halinde geçen yılki öğrencilerin istemedikleri okullarda zorunlu olarak eğitim göreceklerini ve mağdur olacaklarını, bu kapsamda çocuğunun zorunlu olarak meslek lisesine nakil olacağını belirterek; 10. sınıfta okuyacak olan çocuğu bu yılki puan esası ile yerleştirilmeyecek öğrencilere tanınan hak kapsamında ikametlerine en yakın Anadolu lisesine kaydının yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuru konusuna ilişkin bilgi ve belge talebimize istinaden, Milli Eğitim Bakanlığının
09/ 10/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısında;
2.1) 2017- 2018 eğitim ve öğretim yılında ortaöğretim kurumunda 10. sınıf öğrencisi olup 2018- 2019
eğitim ve öğretim yılında uygulamaya konulan ve ortaöğretim kuramlarına 2018- 2019 eğitim ve öğretim yılında yerleşen öğrencileri kapsayan husus kapsamında nakil isteyen öğrencinin
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
1 / 8başvurusuna ilişkin olarak;
2.2) Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin “Ortaöğretim kurumlarına
yerleştirme, nakil ve geçişler” başlıklı Geçici 9 uncu maddesinde; “( 1) Bu Yönetmelikte yer alan yerleştirme, nakil ve geçişlere ilişkin hükümler, 2018- 2019 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ile imam hatip ortaokullarının 8 inci sınıfını tamamlayıp ortaöğretim kurumlarına yerleşen öğrencileri kapsar .
( 2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ortaöğretim kurumlarında öğrenimlerine devam eden öğrencilerin nakil ve geçişleri; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte olan
Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür .” hükmünün yer aldığı,
2.3) Bu nedenle, 2017- 2018 eğitim ve öğretim yılında herhangi bir ortaöğretim kurumuna kayıtlı
olup öğrenim gören öğrencilerin, yukarıda sözü edilen ikinci fıkra hükmü gereğince, naklinin adrese dayalı olarak yapılmasına imkân bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir .
3) Başvuranın aynı talepli 21/ 5/ 2018 tarihli ilk başvurusu hakkında verilen 11/ 07/ 2018 tarihli
Gönderme Kararımıza istinaden, Milli Eğitim Bakanlığının 23/ 07/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısında ise; Ortaöğretim kurumlarına nakil ve geçişler, Milli Eğitim Bakanlığı
Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin Geçici 9 uncu maddesi ikinci fıkrası hükmü kapsamında, değişiklikten önce yürürlükte olan aynı Yönetmeliğin 38 inci maddesinin birinci fıkrası (a) bendinde yer alan, “Ortaöğretim kurumları arasında nakil ve geçişler, öğrencinin okula yerleştirmeye esas puanı dikkate alınarak açık kontenjan bulunması hâlinde puan üstünlüğüne göre yapılır .” hükmüne göre yapılmakta iken; Danıştay 8. Dairesince verilen 2014/ 9354 sayılı karar doğrultusunda puan üstünlüğü ibaresinin yürütmesi durdurulduğu için, 24/ 03/ 2015 tarihinden itibaren nakil ve geçişlerde taban puan şartının esas alındığı ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının;
4.1) “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim
hakkından yoksun bırakılamaz . Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir…” hükmü yer almaktadır .
4.2) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin
üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü yer almaktadır .
5) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü yer almaktadır .
6) 14/ 6/ 1973 tarih ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun;
6.1) “Türk Milli Eğitiminin Temel İlkeleri” başlıklı bölümü altında; “Yöneltme” başlıklı 6 ncı
maddesinde; “Fertler, eğitimleri süresince, ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda çeşitli programlara veya okullara yöneltilerek yetiştirilirler .
(Değişik : 16/ 8/ 1997 – 4306/ 3 md .) Milli eğitim sistemi, her bakımdan, bu yöneltmeyi gerçekleştirecek biçimde düzenlenir . Bu amaçla, ortaöğretim kurumlarına, eğitim programlarının
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
2 / 8hedeflerine uygun düşecek şekilde hazırlık sınıfları konulabilir .
Yöneltmede ve başarının ölçülmesinde rehberlik hizmetlerinden ve objektif ölçme ve değerlendirme metotlarından yararlanılır .”
6.2) “Eğitim hakkı” başlıklı 7 nci maddesinde; “İlköğretim görmek her Türk vatandaşının
hakkıdır .
İlköğretim kurumlarından sonraki eğitim kurumlarından vatandaşlar ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde yararlanırlar .”
6.3) “Fırsat ve imkan eşitliği” başlıklı 8 inci maddesinde; “Eğitimde kadın, erkek herkese fırsat ve
imkan eşitliği sağlanır…”
6.4) “Planlılık” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Milli eğitimin gelişmesi iktisadi, sosyal ve kültürel
kalkınma hedeflerine uygun olarak eğitim – insangücü – istihdam ilişkileri dikkate alınmak suretiyle, sanayileşme ve tarımda modernleşmede gerekli teknolojik gelişmeyi sağlayacak mesleki ve teknik eğitime ağırlık verecek biçimde planlanır ve gerçekleştirilir .
Mesleklerin kademeleri ve her kademenin unvan, yetki ve sorumlulukları kanunla tespit edilir ve her derece ve türdeki örgün ve yaygın mesleki eğitim kurumlarının kuruluş ve programları bu kademelere uygun olarak düzenlenir .
Eğitim kurumlarının yer, personel, bina, tesis ve ekleri, donatım, araç, gereç ve kapasiteleri ile ilgili standartlar önceden tespit edilir ve kurumların bu standartlara göre optimal büyüklükte kurulması ve verimli olarak işletilmesi sağlanır .”
6.5) “Amaç ve görevler” başlıklı 28 inci maddesinde; “Ortaöğretimin amaç ve görevleri, Milli
Eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak, 1. Bütün öğrencilere ortaöğretim seviyesinde asgari ortak bir genel kültür vermek suretiyle onlara kişi ve toplum sorunlarını tanımak, çözüm yolları aramak ve yurdun iktisadi sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunmak bilincini ve gücünü kazandırmak, 2. Öğrencileri, çeşitli program ve okullarla ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda yüksek öğretime veya hem mesleğe hem de yüksek öğretime veya hayata ve iş alanlarına hazırlamaktır .
Bu görevler yerine getirilirken öğrencilerin istekleri ve kabiliyetleri ile toplum ihtiyaçları arasında denge sağlanır .”
6.6) “Yürütme, gözetim ve denetim” başlıklı 56 ncı maddesinde; “Eğitim ve öğretim hizmetinin,
bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim
Bakanlığı sorumludur .” hükümleri yer almaktadır .
7) Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin;
7.1) “ Eğitim ve öğretim etkinlikleri” başlıklı 8 inci maddesinde; “( 1) Eğitim ve öğretim
etkinlikleri; a) Uygulanan program tür ve içeriklerine uygun olarak yürütülür .
b) Bilimsel düşünme becerilerine sahip, öğrenmeyi öğrenen, üretken, bilgiye ulaşabilen, iletişim kurabilen, bilişim teknolojilerini kullanabilen, eğitim sürecine aktif olarak katılan, millî, insanî ve evrensel değerleri benimsemiş öğrenciler yetiştirecek biçimde yapılandırılır…”
7.2) “Ortaöğretim kurumlarına yerleştirme, nakil ve geçişler” başlıklı Geçici 9 uncu
maddesinde; “(Ek : RG- 14/ 2/ 2018- 30332) ( 1) Bu Yönetmelikte yer alan yerleştirme, nakil ve geçişlere ilişkin hükümler, 2018- 2019 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ile imam hatip ortaokullarının 8 inci sınıfını tamamlayıp ortaöğretim kurumlarına yerleşen öğrencileri kapsar .
( 2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ortaöğretim kurumlarında öğrenimlerine devam
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
3 / 8eden öğrencilerin nakil ve geçişleri; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte olan
Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür .”
8) (Somut olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunduğu şekliyle) 14/ 2/ 2018 tarihli ve 30332
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikten önceki Yönetmeliğin;
“Kontenjan belirleme, başvuru ve değerlendirme” başlıklı 38 inci maddesinde; “( 1)
(Değişik : RG- 13/ 9/ 2014- 29118) a) Ortaöğretim kurumları arasında nakil ve geçişler, öğrencinin okula yerleştirmeye esas puanı dikkate alınarak açık kontenjan bulunması hâlinde puan üstünlüğüne göre yapılır…” hükümlerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın çocuğunun
taban puanı şartı uygulanmaksızın adresine yakın bir Anadolu lisesine nakil başvurusunda bulunabilmesi talebinin reddi işleminde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığından başvuranın talebinin reddi; bununla birlikte, önceki yıllarda ortaöğretime yerleşmiş öğrencilerin, yeni yerleştirme sistemi kapsamında ikametlerine yakın okullara yerleşimini, aşamalı olarak yeni sisteme uyumlarını sağlayacak düzenlemeler ve çalışmalar yapması hususunda tavsiyede bulunulması gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran, 10. sınıfta okumakta olan oğlunun, 2018- 2019 eğitim öğretim yılı ile geçilen adrese
dayalı yerleştirme sistemi kapsamında, taban puanı şartı aranmaksızın, ikametlerine en yakın
Anadolu lisesine nakil yoluyla yerleşebilmesini talep etmektedir .
11) Başvuruya konu öğrencinin, 2017 yılında yapılan TEOG Sınavı sonucunda 288,0143 puan aldığı
ve herhangi bir resmî okula yerleştirilmediği, özel bir okulda öğrenimine devam ettiği anlaşılmaktadır .
12) Başvuran, yeni liseye geçiş sistemindeki adrese dayalı yerleştirme kapsamında sınavsız
yerleştirme yapılan adresine en yakın Anadolu lisesine çocuğunun naklinin yapılmasını istediğini, ancak taban puanı uygulaması sebebiyle ilgili okula nakil başvurusunda bulunamadıklarını ifade ederek; yeni sistemdeki öğrencinin ikametine yakın bir liseye puansız yerleştirilmesinde olduğu gibi geçen yılki öğrencilerin de puansız olarak adrese dayalı yerleşebilmesi, bu yılki öğrencilere tanınan hakkın geçen yılki TEOG Sınavına giren öğrencilere de tanınması ve düzenlemelerin herkesi kapsaması gerektiğini; hatanın düzeltilmemesi halinde geçen yılki öğrencilerin istemedikleri okullarda zorunlu olarak eğitim göreceklerini ve mağdur olacaklarını belirtmiştir .
13) Ortaöğretim kurumlarının iş ve işleyişleri Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları
Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülmektedir . Buna göre, anılan Yönetmelikte 14/ 2/ 2018 tarihli ve
30332 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikten önceki düzenlemeler
kapsamında, 2017 yılında Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş (TEOG) sistemine bağlı olarak
Eğitim Bakanlığınca yapılan merkezi bir ortaöğretim kurumlarına yerleşen öğrenciler, Milli değerlendirme sonucuna göre aldıkları puanlara göre tercih ettikleri okullara yerleştirilmişlerdir . Söz konusu dönem ve öncesinde tüm ortaöğretim kurumları puan üstünlüğüne göre öğrenci almış ve okullar arasındaki nakil ve geçişlerde de puan üstünlüğü aranmıştır .
14) Buna göre, 2016- 2017 eğitim öğretim yılında ortaokulların 8. sınıfını tamamlayıp ortaöğretim
kurumlarına geçmek isteyen tüm öğrenciler, TEOG diye bilinen ve Milli Eğitim Bakanlığınca
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
4 / 8yapılan sınava tabi olup, sınavda aldıkları puana göre ortaöğretim kurumlarına yerleştirilmiş, bu
şekilde ortaöğretim kurumuna yerleşen öğrenciler ise puan üstünlüğüne göre okullar arasında nakil ve geçişe tabi tutulmaktadırlar .
15) Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde 14/ 2/ 2018 tarihli ve 30332 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikle ise, 2018- 2019 eğitim öğretim yılından itibaren, merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullara merkezî sınava dayalı yerleştirme olarak ifade edilen sınavla öğrenci yerleştirme (merkezi yerleştirme) ve ortaöğretim kayıt alanları dikkate alınarak yapılan sınavsız öğrenci yerleştirme (yerel yerleştirme) olmak üzere iki tür yerleştirmenin söz konusu olduğu yeni bir liseye geçiş sistemi öngörülmüştür . Buna göre, 2017- 2018 eğitim öğretim yılında ortaokulların 8. sınıfını tamamlayıp ortaöğretim kurumlarına geçecek öğrencilerden isteyenler merkezi sınava girerek, sınav puan üstünlüğüne göre fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, Bakanlıkça belirlenen proje okulları ile Anadolu teknik liselerinin programlarına kontenjan ölçüsünde girebilmektedirler . Sınava girmek istemeyenler ise sözü edilen okullar dışında kalan
Anadolu liseleri, imam hatip liseleri ile mesleki ve teknik liselere yine kriterleri Bakanlıkça belirlenen yerleştirme kılavuzlarına göre herhangi bir ortaöğretim kurumuna yerleştirilmektedirler .
16) Yukarıda açıklanan yerleştirme sistemlerine göre, önceki eğitim öğretim yılı ile bu yıl uygulanan
yeni sistem tamamen birbirinden farklı olup, öğrenciler de farklı yerleştirme kriterlerine tabi olacak şekilde ortaöğretim kurumlarına yerleştirilmiştir .
17) Başvuranın nakil talebine ilişkin olarak; Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları
Yönetmeliğinin 14/ 2/ 2018 tarihli ve 30332 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikle “Ortaöğretim kurumlarına yerleştirme, nakil ve geçişler” başlıklı geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında, bu Yönetmelikte yer alan yerleştirme, nakil ve geçişlere ilişkin hükümlerin, 2018- 2019 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokulların 8. sınıfını tamamlayıp ortaöğretim kurumlarına yerleşen öğrencileri kapsadığı; ikinci fıkrasında ise, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle ortaöğretim kurumlarında öğrenimlerine devam eden öğrencilerin nakil ve geçişlerinin, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte olan Yönetmelik hükümlerine göre yürütüleceği düzenlenmiştir .
18) Yönetmelik hükmünden de açıkça anlaşılacağı gibi başvuran velinin öğrencisi, yukarıda
açıklanan Yönetmelik hükmünün ikinci fıkrasında belirtilen uygulamaya tabi olup, okullar arasındaki nakiller için, Yönetmelikte belirtilen süre içinde, puanının yeterli olduğu herhangi bir
Anadolu lisesine nakil başvurusunda bulunabilecektir .
19) Bu kapsamda başvuruya konu öğrenci için uygulanacak olan Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim
Kurumları Yönetmeliğinin 14/ 2/ 2018 tarihli değişiklikten önceki 38 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; “Ortaöğretim kurumları arasında nakil ve geçişler, öğrencinin okula yerleştirmeye esas puanı dikkate alınarak açık kontenjan bulunması hâlinde puan üstünlüğüne göre yapılır .” hükmü yer almaktadır . Anılan Yönetmelik hükmünde taban puanı şartı bulunmadığı, buna göre, nakil ve geçişlerin, açık kontenjan bulunması hâlinde puan üstünlüğüne göre yapılacağı anlaşılmaktadır . Ancak İdareden temin edilen bilgi ve belgelerden, söz konusu Yönetmelik hükmü kapsamında, taban puanı şartı aranmaksızın puan üstünlüğüne göre nakil ve geçişler yapılmakta iken, Danıştay 8. Dairesince verilen 2014/ 9354 sayılı karar doğrultusunda puan üstünlüğü ibaresinin yürütmesi durdurulduğu için, 24/ 03/ 2015 tarihinden itibaren nakil ve geçişlerde taban puan şartı esas alındığı anlaşılmıştır .
20) Buna göre, 13/ 9/ 2014 tarih ve 29118 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı
Ortaöğretim Kurumlan Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değişik Milli
Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin 38 inci maddesi birinci fıkrası (a) bendinin, hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğu, ortaöğretim kurumları arasında nakil ve geçişlerde taban
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
5 / 8puan uygulanmasından vazgeçilmesinin adaletsizliğe yol açacağı, sınav uygulamasının önem ve
fonksiyonunu yitireceği öne sürülerek iptali ve yürütmenin durdurulmasına yönelik Danıştay 8.
Dairesi nezdinde E :2014 / 9354 ve E :2014 / 10638 nolu davalar açılmıştır . Bu kapsamda, Yönetmeliğin
38 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin yürütmesinin durdurulması yönünde karar verilmiş
olup; konuya ilişkin yargı süreci devam etmektedir .
21) Danıştay 8. Dairesinin bahse konu 24/ 12/ 2014 tarih ve 2014/ 9354 sayılı kararında; davaya konu
değişiklik öncesi nakil ve geçişlerde öğrencinin yerleştirmeye esas puanının naklen gitmek istediği okulun yerleştirmeye esas taban puanından az olmaması şartının aranmasının, ortaöğretim kurumlarında yarışma esasına dayanan yerleştirme usulleri ile sağlanmak istenen homojen yapının oluşturulması ve korunması amacına yönelik olmasına karşın; dava konusu düzenleme ile taban puan uygulamasının kaldırılmasının, ortaöğretim kurumlarının homojen yapısının bozulmasına neden olacağı, öğrenci profili yönünden ortaöğretim kurumlarında standardın oluşturulması ve öğrencinin kendi seviyesine uygun olarak, yeteneğini geliştirmesi suretiyle gerekli bilgi, beceri ve davranışları edinmesi zorunluluğunu ihlal edeceği; bu bağlamda, dava konusu düzenlemenin, yarışma esasına dayanan sınav usulünün özünü zedeleyeceği ve adaletsiz uygulamalara yol açarak, ortaöğretim kurumlarındaki sınav usulü ile oluşturulmak istenilen homojen yapının bozulmasına neden olacağından hukuka aykırı olduğu ve uygulanması halinde telafisi güç ve imkansız zararların doğacağı ifade edilerek, yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne karar verilmiştir .
22) Yeni Yönetmelik düzenlemesinin, daha önceki öğrencilerin durumunu ve sınıf yapılarını
koruyarak ileriye yönelik uygulanacak şekilde öngörüldüğü anlaşılmış olup, bu anlamda başvuranın yeni sistemin geçmişteki öğrencileri de kapsayacak şekilde uygulanması yönündeki talebinin reddi işleminde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir . Zira önceki eğitim öğretim yıllarında ortaöğretime yerleşmiş olan öğrencilerin hukuksal durumları ile yeni sistemle bu eğitim öğretim yılında ortaöğretime yerleşen öğrencilerin hukuksal durumları birbirinden farklılık gösterdiğinden, farklı hukuksal durumda olanlar için farklı kuralların uygulanması eşitlik, adalet ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık oluşturmamaktadır .
23) İdarenin, önceki dönemlerdeki öğrencilerin menfaatlerini ve sınıfların dengesini korumak adına
ve ayrıca yeni sistemdeki değişiklikle 8. sınıfların ortaöğretime yerleştirilmesinin sağlanması çok büyük ve kapsamlı bir çalışmayı gerektireceğinden, önceki yıllarda yerleşmiş olan öğrencilerin nakillerinde yine eski düzenlemenin geçerli olacağını öngördüğü anlaşılmaktadır .
24) Açıklandığı üzere, 2018- 2019 eğitim öğretim yılından itibaren liseye yerleştirme sistemi
değişmiş olup; buna göre öğrencilerin yaklaşık %10’luk bir kısmının merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullara merkezî sınava dayalı olarak, %90’lık kısmının ise ortaöğretim kayıt alanları dikkate alınarak sınavsız yerleştirildiği, bu anlamda yeni sistem ile ağırlıklı olarak sınavsız yerleştirmenin söz konusu olduğu daha heterojen sınıf yapılarına dayalı bir uygulamaya geçildiği anlaşılmaktadır . Diğer bir ifadeyle, bu eğitim öğretim yılından önceki genel sınav usulü ile oluşturulan homojen sınıf yapılarından farklı olarak, yeni sistem ile büyük bir değişikliğe gidilmiştir . Bu anlamda, İdarenin taban puanı şartı uygulamasının ve anılan Danıştay kararının, merkezi sınav esasına dayalı yerleştirmenin ve dolayısıyla homojen sınıf yapılarının söz konusu olduğu eski ortaöğretime geçiş sistemi kapsamında değerlendirildiğini de göz önünde bulundurmak gerekir .
25) Önceki dönemdeki öğrenciler için yeni adrese dayalı yerleştirme kapsamında puan üstünlüğü ve
boş kontenjan olması halinde taban puanı şartı aranmaksızın adresine yakın bir okula nakil geçişi yapmak üzere başvurabilmenin önü açıldığında, eğitimi ve sistemi tıkayacak ölçüde bir hareketliliğin olup olmayacağı ve taban puanı şartı kaldırılarak puan üstünlüğüne ve adrese göre geçiş imkanı sağlandığında, homojen bir sınıf yapısına geçiş yapacak öğrencinin adaptasyonunu zorlayacak
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
6 / 8düzeyde taban puanın çok altında bir öğrencinin geçişine yol açıp açmayacağı yönünde
değerlendirme yapabilecek istatiksel veriler İdareden temin edilememiş olmakla birlikte; İdarenin, önceki dönemdeki öğrencilerin yeni sisteme uyumlu ve aşamalı olarak geçişini sağlayacak çalışmalar ve düzenlemeler yapması gerekmektedir . Eğitimsel açıdan, merkezi bir sınavla yarışma usulüyle puanları birbirine yakın olan öğrencilerden oluşan homojen yapılı bir sınıfa, yeni yerleştirme sistemine uygun bir şekilde taban puanı şartı aranmaksızın nakil yoluyla geçiş imkanı sağlanırken, önceki dönemdeki homojen sınıf yapıları göz önünde bulundurularak dengeli bir geçiş yapılması, gerek yeni nakil olacak öğrencilerin sınıfa adaptasyonu gerekse sınıfların genel yapısının göz önünde bulundurulması önemli olmaktadır .
26) Yeni liseye yerleştirme sistemi ile eğitim politikasında ciddi bir değişikliğe gidildiği,
öğrencilerin büyük bir bölümünün adrese dayalı olarak ve sınavsız bir şekilde yerleştirilmesi suretiyle heterojen sınıf yapılarının söz konusu olduğu bir sisteme geçiş yapıldığı hususu göz önünde bulundurulduğunda; İdarenin, önceki eğitim öğretim yıllarında ortaöğretime yerleşmiş öğrencilerin menfaatlerini ve iyilik hallerini koruyarak, bu öğrencilerin de yeni eğitim anlayışı kapsamında adreslerine yakın okullara yerleşimini ve aşamalı olarak yeni sisteme uyumlarını sağlayacak düzenlemeler ve çalışmalar yapması gerekmektedir . Zira bu uyumlaştırmanın sağlanmaması ve ikili durumun devam etmesi halinde, adrese dayalı yerleştirmenin söz konusu olduğu ve dolayısıyla okula erişimde servis kullanımının olmayacağı bir sistemde, önceki dönemde yerleşmiş üst sınıftaki öğrenciler açısından servis hizmeti sorunu gibi başka birtakım sakıncalar oluşacaktır .
27) Kurumumuzca yapılan inceleme neticesinde; yukarıda yer verilen tüm açıklamalar ve tespitler
çerçevesinde, söz konusu Yönetmelik hükümleri ve Danıştay kararı göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın çocuğunun taban puanı şartı uygulanmaksızın adresine yakın bir Anadolu lisesine nakil başvurusunda bulunabilmesi talebinin reddi işleminde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır .
28) Bununla birlikte, yeni liseye yerleştirme sistemi ile eğitim politikasında ciddi bir değişikliğe
gidildiği, öğrencilerin büyük bir bölümünün adrese dayalı olarak ve sınavsız bir şekilde yerleştirilmesi suretiyle heterojen sınıf yapılarının söz konusu olduğu bir sisteme geçiş yapıldığı hususu göz önünde bulundurulduğunda, İdarenin, önceki eğitim öğretim yıllarında ortaöğretime yerleşmiş öğrencilerin menfaatlerini ve iyilik hallerini koruyarak, bu öğrencilerin de yeni eğitim politikası kapsamında adreslerine yakın okullara yerleşimini sağlayacak şekilde, aşamalı olarak yeni sisteme uyuma yönelik düzenlemeler ve çalışmalar yapması gerektiği değerlendirilmektedir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
29) İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında
Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
7 / 830) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN KISMEN REDDİNE KISMEN KABULÜNE,
1) Başvuranın, çocuğunun taban puanı şartı uygulanmaksızın adresine yakın bir Anadolu lisesine
nakil yoluyla yerleşebilmesi talebinin REDDİNE,
2) Önceki yıllarda ortaöğretime yerleşmiş öğrencilerin, yeni yerleştirme sistemi kapsamında
ikametlerine yakın okullara yerleşimini, aşamalı olarak yeni sisteme uyumlarını sağlayacak düzenlemeler ve çalışmalar yapması hususunda MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Milli Eğitim Bakanlığınca bu karar
üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve Milli Eğitim Bakanlığına tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi