|
ÖZET: Kırklareli Üniversitesi Felsefe Anabilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı öğrencisi, “Bilimsel Araştırma Teknikleri 1” ve “Felsefe ve Bilim” derslerine devamsızlık gerekçesiyle kaldığını iddia ederek itirazda bulunmuştur. Öğrenci, derslerin online olarak işlenmesi gerektiğini ve devamsızlık kararının hukuka aykırı olduğunu savunmuştur. Ancak, üniversitenin açıklamaları ve ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan incelemelerde, derslerin yüz yüze yapıldığı ve öğrencinin derslere katılmadığı tespit edilmiştir.
Kırklareli Üniversitesi, öğrencinin devamsızlık durumunun ve notlandırmanın yürürlükteki mevzuata uygun olduğunu belirtmiş ve başvuranın taleplerinin reddedilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. Sonuç olarak, öğrencinin devamsızlık ve sınav notlarıyla ilgili iddialarının gerçeği yansıtmadığı, dolayısıyla idarenin işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/11982-S.23.19028
BAŞVURU NO : 2023/4601
KARAR TARİHİ : 20/09/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Felsefe Anabilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı öğrencisi olan
BAŞVURUNUN KONUSU :
başvuranın, “Bilimsel Araştırma Teknikleri 1” ve “Felsefe ve Bilim” derslerine ilişkin olarak sınavlara girmediği ve devamsızlık gerekçeleri ile başarısız olmasına itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 03/04/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 03.04.2023 tarihinde e-başvuru yoluyla başvuran, ; Kırklareli
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe Bölümünde numaralı yüksek lisans öğrencisi olduğunu, 2022-2023 Güz dönemi başında “Bilimsel Araştırma Teknikleri 1” ve “Felsefe ve Bilim” derslerine kayıt olduğunu, vize sınavları sonucunda “Bilimsel Araştırma Teknikleri 1” ve “Felsefe ve
Bilim” derslerinde sınava girmediği gerekçesiyle devamsızlık nedeniyle kaldığını, her iki ders açısından gerçekleşen bu durumun hukuka ve bilimsel etiğe aykırı olduğunu, “Bilimsel Araştırma Teknikleri 1” dersinde öğrenci otomasyon siteminde vize sınav notunun “GR”, final notunun “GR” şeklinde görünmesine rağmen dersin notunun “FF” olarak göründüğünü, her iki dönemde de GR yani girmedi şeklinde görülen notlardan sonra dersin notunun “DZ” yani devamsızlık nedeniyle kaldı şeklinde olması gerektiğini, dersin hocası ile yapılan mail yazışmalarında görüleceği üzere dersin vize ve final ödevini mail olarak gönderdiğini, diğer öğrencilerin de ödevlerini bu şekilde teslim ettiklerini, “Felsefe ve Bilim” dersinde ise öğrenci otomasyon sisteminden dersten kaldığını öğrendiğini, devamsızlık nedeniyle dersten bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu, Felsefe ve Bilim dersinin bu dönemin başına kadar online şekilde işlenmekte olduğunu, ancak dersin hocasının bu dönem başı ile birlikte devam zorunluluğu aradığını, devamsızlık şartlarını taşımadığından dersten bırakıldığımı ve vize sınavına alınmayacağının bildirildiğini, devamsızlık konusunda belirtilen kararı alma yetkisinin Üniversite Senatosunda olduğunu, bu konuda senato tarafından alınmış karar olmadığını, bu konuda bir karar alınmış ise üniversitenin resmi sitesinde yayınlanmadığını veya tarafına ayrıca tebliğ edilmediğini, online sistemden vazgeçilerek yüz yüze eğitime geçildiğini ve yetkili Üniversite Senatosunun aldığı karar hakkında herhangi bir bildirim yapılmadığından
/
bilgisi olmadığını, ilgili derste devamsızlık hakkında yoklama listesi alınmadığını, derslere katılıp katılmadığının resmi olarak kayıt altına alınmadığını, 07.12.2022 tarihi itibariyle OBS sistemine yoklama girişi yapılmadığını, dolayısıyla devamsızlık durumunu takip edemediğini, Hukuk lisans programından mezun olup İstanbul’da bir kamu kurumunda avukatlık yaptığını, bu nedenle derse devam konusunda derslerin hocalarından anlayış beklediğini belirtmekte olup “Bilimsel Araştırma Teknikleri 1” vize sınavının FF notunun değiştirilerek “DZ” yapılmasını, mailden gönderdiği ödevin dikkate alınmasını, mümkün değilse bu ders nedeniyle okulu uzatacağından tarafına bir dönemlik ek süre verilmesini, “Felsefe ve Bilim” dersinde devamsızlık nedeniyle sınava alınmama ve devamsızlık konusunda yapılan hukuksuzluklar nedeniyle ek sınav hakkı verilmesini, mümkün değilse öğrenim süresinin bir dönem uzatılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuranın 19.02.2023 tarihli ve 2023/2468 numaralı ilk başvurusuna ilişkin verilen 23.02.2023
tarihli Gönderme Kararına istinaden Kırklareli Üniversitesi Rektörlüğü
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının 23.03.2023 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde;
2.1) ’ın 2022-2023 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılı ‘Bilimsel Araştırma Teknikleri I’ ile ‘Felsefe
ve Bilim’ dersleri notlarına ilişkin 15.03.2023 tarihli ve sayılı Enstitü Yönetim Kurulu Toplantısının
No.lu kararının başvurana tebliğ edildiği;
2.2) 15.03.2023 tarihli ve 13 sayılı Enstitü Yönetim Kurulu Toplantısının 4 nolu kararında;
2.2.1) Adı geçen öğrencinin iddiasına binaen 2022-2023 Güz döneminde kodlu Bilimsel
Araştırma Teknikleri I dersini vermekle görevli Felsefe Enstitü Ana Bilim Dalı Başkanlığı öğretim üyesi
Prof. Dr. e 28.02.2023 tarihli ve sayılı yazıyla öğrencilerin devam durumlarını takip etmek amacıyla devam çizelgesi tutulup tutulmadığının, tutulduysa sisteme zamanında işlenip işlenmediğinin ve devam çizelgelerinin mümkünse asıllarının; değilse bir örneğinin ve de öğrenci numaralı
‘ın almış olduğu kodlu Bilimsel Araştırma Teknikleri I dersine ait harf notunun vize, final ve bütünleme sınav sonuçları GR olmasına rağmen neden FF olarak girildiğine ait açıklamanın
7 (yedi) gün içerisinde EBYS üzerinden Enstitüye bildirilmesinin istendiği; adı geçen öğretim üyesinin
Felsefe Enstitü Ana Bilim Dalı Başkanlığı üzerinden göndermiş olduğu sayılı yazısında, ders için devam şartı aramamış olduğundan yüz yüze gerçekleştirilen dersin yüz yüze yapılan ara sınav (vize), yarıyıl sonu sınavı (final) ve bütünleme sınavlarının katılımcı listesini sunduğu, öğrencilerin ara sınav, final ve bütünleme için ödev almadığı, yüz yüze yazılı sınav gerçekleştirdiği, ayrıca 26.10.2022 tarihli ve 45 sayılı
Enstitü Yönetim Kurulu Karar ekinde yer alan ders değerlendirme formunda da görüldüğü üzere öğretim üyesi tarafından ara sınav (vize) için % 40, yarıyıl sonu sınavı (final) için % 60 değerlendirme oranı belirlendiği, bu nedenle öğrencinin katılmakla mükellef olduğu dersin sınavlarına katılmayarak her bir sınav için Kırklareli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği’nin “Başarı durumunun değerlendirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinin altıncı fıkrasında belirtildiği üzere GR (Derse devam ve uygulama ile ilgili şartları yerine getirerek o dersin yarıyıl/yıl sonu sınavına girme hakkı olduğu halde sınavına girmeyen öğrencilerin ilgili dersleri için kullanılır ve öğrenci o dersten başarısız sayılır.) harf notu karşılığının sınav sonuçlarında yer alması gerektiği ve sınavların harf notunun da GR olması sebebiyle ve de derste devam şartı aranmamış olmasına binaen, başarısız ifadesini temsil eden FF (başarısız) harf notuyla ders notunun belirtilmiş olması gerekliliğinin dersi veren öğretim üyesi tarafından yerine getirildiğinin tespit edildiği;
2.2.2) Adı geçen öğrencinin iddiasına binaen 2022-2023 Güz döneminde kodlu Felsefe ve Bilim
dersini vermekle görevli Felsefe Enstitü Ana Bilim Dalı Başkanlığı öğretim üyesi Doç. Dr. .’ya
28.02.2023 tarihli ve sayılı yazıyla öğrencilerin devam durumlarını takip etmek amacıyla devam
çizelgesi tutulup tutulmadığının, tutulduysa sisteme zamanında işlenip işlenmediğinin ve devam çizelgelerinin mümkünse asıllarının; değilse bir örneğinin EBYS üzerinden Enstitüye gönderilmesinin istendiği; adı geçen öğretim üyesinin Felsefe Enstitü Ana Bilim Dalı Başkanlığı üzerinden göndermiş olduğu sayılı yazısında dersin devam-devamsızlık durumunun sisteme işlendiği ve öğrencinin katılmakla mükellef olduğu yüz yüze yürütülen derslere katılıp katılmadığına dair istenen belgeleri sunduğu, ayrıca 26.10.2022 tarihli ve sayılı Enstitü Yönetim Kurulu Karar ekinde yer alan ders değerlendirme formunda da görüldüğü üzere öğretim üyesi ara sınav (vize) için % 40, yarıyıl sonu sınavı (final) için % 60 değerlendirme oranı belirlendiği ve adı geçen öğretim üyesinin sunduğu devam çizelgesi belgelerinden adı geçen öğrencinin derslere ve sınavlara hiç katılmadığının anlaşıldığı, bu nedenle öğrenci katılmakla mükellef olduğu dersin sınavlarına katılmayarak her bir sınav için Kırklareli Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği’nin Başarı durumunun değerlendirilmesi başlıklı 30’uncu maddesinin altıncı fıkrasında belirtildiği üzere GR (Derse devam ve uygulama ile ilgili şartları yerine getirerek o dersin yarıyıl/yıl sonu sınavına girme hakkı olduğu halde sınavına girmeyen öğrencilerin ilgili dersleri için kullanılır ve öğrenci o dersten başarısız sayılır.) harf notu karşılığının sınav sonuçlarında yer alması gerekliliği ve sınavların harf notunun da GR olması sebebiyle ve de derste devam şartı aranmış olmasına binaen, devam şartını yerine getirmeyen öğrencinin başarısız olduğunu ifade eden DZ (Derse devam ve uygulama ile ilgili şartları yerine getirmemiş, devamsızlık nedeniyle o dersin yarıyıl/yıl sonu sınavına girme hakkı olmayan öğrencilerin ilgili dersleri için kullanılır ve öğrenci ilgili dersten başarısız sayılır.) harf notuyla ders notunun belirtilmiş olması gerekliliğinin dersi veren öğretim üyesi tarafından yerine getirildiğinin tespit edildiği;
2.2.3) Başvuranın ilk itirazı üzerine Enstitünün 23.02.2023 tarihli ve sayılı yazısıyla söz konusu
itirazın Felsefe Enstitü Ana Bilim Dalı Başkanlığına iletildiği ve adı geçen Enstitü Ana Bilim Dalı
Başkanlığının 28.12.2022 tarihli ve sayılı yazısıyla başvuranın, derslere devam etmemesi ve sınava girmediği için vize sınavı öğrenci bilgi sistemine GR ‘Girmedi’ olarak kaydedildiği Enstitüye bildirildiği, Enstitü Ana Bilim Dalı Başkanlığının görüşü ve Kırklareli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim
Yönetmeliği gereğince bu durumun 28.12.2022 tarihli ve sayılı Enstitü Yönetim Kurulunda değerlendirildiği ve değerlendirme sonucu ve de derslerin nerede ne zaman gerçekleştirileceğinin yer aldığı
Ders Programları duyurusuna Enstitü internet sitesinin duyurular kısmından ilanen duyurulmuş olması nedeniyle öğrencilere gerekli bildirimin yapılmış olduğu hususunun 30.12.2022 tarihli ve sayılı yazıyla öğrenciye tebliğ edilmek üzere öğrencinin öğrenci bilgi sisteminde yer alan adresine gönderildiği;
2.2.4) Özetle başvuranın harf notlarının Kırklareli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliğinde
belirtilen hususlara uygun olduğundan ve anılan dersleri vermekle görevli öğretim üyelerinin ders değerlendirme için vermiş oldukları yöntem ve oranları adı geçen mevzuat hükümlerine göre değerlendirerek öğrenci bilgi sistemine giriş yapıp ders harf notunu sonuçlandırdığından ve de derse devam etme durumunun her öğrencinin kendi takdiri olacağından ayrıca derslerin ne zaman başlayacağına akademik takvimlerde yer verme yetkisi Senatolarda olup, derslerin yürütülme şeklinin Yüksek Öğretim
Kurumu Kararına göre ya da kısmen uzaktan yapılacaksa Yükseköğretim Kurumlarında Uzaktan Öğretime
İlişkin Usul Ve Esaslar’a göre yürütülmekte ve bu duruma her dönemde sbe.klu.edu.tr adresinden yer alan ders programı duyurularında yer verilmekte olduğu ve linkinden sbe.klu.edu.tr adresi üzerinden yayımlanan duyuruda derslerin ne zaman nerede işleneceğinin yer aldığı ders programlarının öğrencilere ilan edildiği, bununla birlikte, linkinden de
görüleceği üzere Felsefe Enstitü Ana Bilim Dalı Başkanlığına bağlı lisansüstü programların derslerinin ne zaman ve nerede yapılacağının açıkça yer aldığı, ön lisans ve lisans eğitimlerinde olduğu gibi lisansüstünde de tüm öğrencilerin bu duyurularda yer alan derslere katılabilmeleri için ders programından yararlanmaları gerektiği ve dersin devam şartlarının yerine getirebilmelerinin ve belirtilen gün ve saatte belirtilen yerde derse katılmakla mükellef oldukları;
2.2.5) Tüm bu veriler ışığında başvuranın iddialarının gerçeği yansıtmadığı, harf notlarının doğru olduğu,
verilen devamsızlık kararının yürürlükteki ilgili mevzuatlara uygun olduğuna ve öğrencinin notlarında herhangi bir değişiklik yapılmasının, herhangi bir maddi hata ya da benzeri bir durumun bulunmamasından dolayı, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı, yersiz ve yanlış işlem tesis edilmesine neden olacağından bahisle öğrencinin tüm taleplerinin reddine oybirliği ile karar verildiği;
Hususlarının açıklandığı görülmüştür.
3) İlave bilgi-belge talebi üzerine gönderilen Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
Müdürlüğünün 31.08.2023 tarihli e-postasında; eğitimin bütünün yüz yüze ya da çevrimiçi gerçekleştirilmesi yetkisinin yalnızca Yükseköğretim Kurulu Başkanlığında olduğu ve adı geçen Kurulun
“2022-2023 Eğitim Öğretim Yılında Eğitimin/Sınavların Yüz Yüze Olması” konulu yazısıyla 2022-2023 eğitim-öğretim yılında eğitim yüz yüze yapılacağı hususunu açıkça belirtildiğinden, Enstitü tarafından duyurulan ders programları duyurusunda da derslerin hangi gün, saat kaçta ve nerede gerçekleştirileceğine açıkça yer verildiği; nitekim derslerin yüz yüze yapılacağının önceki yıllarda olduğu gibi ders programlarından da anlaşılmakta olduğu, ancak öğrencinin bu duyuruyu görmemiş ya da duyuruları takip etmemiş olabileceği, yapılan duyurular Kırklareli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliğine göre ilan ve tebliğ niteliğinde olduğundan, takip etme yükümlülüğünün öğrencilere ait olduğu; Üniversite
Senatosunun eğitimin online (çevrimiçi) olarak yapılması hususunda bir karar alamadığı ancak
Yükseköğretim Uzaktan Öğretime İlişkin Usul ve Esaslar Çerçevesinde hangi derslerin çevrimiçi okutulacağına karar verebildiği, bu şekilde alınan bir karar olması durumunda bu kararın da ders programıyla duyurulmakta olduğu ve öğrencilerin çevrimiçi dersleri Microsoft Teams programından takip etmekte oldukları; ancak Üniversite Senatosunun böyle bir karar almadığı, Enstitü tarafından yapılan ders programı duyurularında da örgün lisansüstü programlarda çevrimiçi ders yapılacağına dair bir ifade kullanılmadığı, çevrimiçi derslerin yalnızca “uzaktan öğretim tezsiz yüksek lisans programlarında” yapılacağına dair hususun özellikle belirtildiği; benzer şekilde devamsızlık konusundaki karar alma yetkisinin de Üniversite Senatosunda bulunmadığı, Kırklareli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim
Yönetmeliği’nin 27’nci maddesinin birinci fıkrasında bu hususun yer aldığı; başvuranın sınavların da yüz yüze yapılacağını bilmediği hususunu gerçeği yansıtmadığı ve sınavların ne zaman nerede ve saat kaçta yapılacağının yine Enstitü tarafından her dönem olduğu gibi sbe.klu.edu.tr adresinden duyurulduğu, öğrenciler bu konuda da yapılan duyuruları takip etme sorumluluğuna sahip oldukları, sınavlara katılıp katılmamanın öğrencilerin kendi takdirinde olduğu, dönem başında danışmanların Enstitüye bildirdiği ve
Enstitü Yönetim Kurulunca onaylanan sınav yöntemleri dışında da herhangi bir sınav yönteminin sınavlarda uygulanmamakta olduğu, bu hususun özellikle, öğrencinin bahsettiği ve kodlu dersleri veren öğretim üyelerine sorulduğu ve öğretim üyelerinden alınan yanıtların sunulduğu ve öğrencinin bahsettiği şekilde bir sınav yönteminin olmadığının öğretim üyelerinin ifadelerinden ve Enstitü
Yönetim Kurulu Kararı ve ekinden de anlaşılmakta olduğu; öğrencinin girmediği sınavlara GR olarak görünen ve derse devam şartı aranan dersinde harf notu DZ (Devamsız), ancak derse devam şartı aramamış yalnızca sınavlara katılmış öğrencilerin durumlarını işleyen öğretim üyesinin verdiği ders için de sınav notlarının GR ancak devam şartı aramayan öğretim üyesinin DZ harf notu veremeyecek olması nedeniyle de FF harf notu girildiğinin tespit edildiği; ve kodlu derslerin devam çizelgelerinin de sunulduğu; /
Şeklinde açıklamalarının yapıldığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
5) 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi”
başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasına göre; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6) 6.11.1981 tarihli 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Diploma alma, ders kredilerinin
hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinin ilgili bentlerinde; “a. Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır. b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; …
kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; … diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir. c. … lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir… e.
Yükseköğretim Kurulu kararı üzerine yükseköğretim kurumlarında; öğretim elemanı ve öğrencilerin aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmaksızın, bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı olarak öğretim faaliyetlerinin planlandığı ve yürütüldüğü önlisans, lisans ve lisansüstü uzaktan öğretim programları açılabilir. Uzaktan öğretim programlarının açılabileceği alanlar, uzaktan öğretim yoluyla verilecek dersler ve kredi miktarları, ders materyallerinin hazırlanması, sınavlarının yapılma şekli, yükseköğretim kurumları arasında bu amaçla yapılacak protokoller ile uzaktan öğretime ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir… Senato tarafından uygun görülmesi halinde, birinci ve ikinci öğretim programlarındaki bazı dersler, sadece uzaktan öğretim yoluyla verilebilir…”
7) 20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin;
7.1) “Yüksek Lisans Programları” “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “(2)
Yükseköğretim Kurulu kararı üzerine yükseköğretim kurumlarında; öğretim elemanı ve öğrencilerin aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmaksızın, bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı olarak öğretim faaliyetlerinin planlandığı ve yürütüldüğü lisansüstü uzaktan öğretim programları açılabilir. Uzaktan öğretim programlarının açılabileceği alanlar, uzaktan öğretim yoluyla verilecek dersler ve kredi ile AKTS kredi miktarları, ders materyallerinin hazırlanması, sınavlarının yapılma şekli, yükseköğretim kurumları arasında bu amaçla yapılacak protokoller ile uzaktan öğretime ilişkin diğer hususlar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.”
7.2) “Tezli yüksek lisans programı” başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) Tezli yüksek lisans programı
öğrencinin bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak bilgilere erişme, bilgiyi derleme, yorumlama ve değerlendirme yeteneğini kazanmasını sağlar. (2) Tezli yüksek lisans programı toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Tezli yüksek lisans programı bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla seminer dersi dâhil en az sekiz ders ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur. Öğrenci, en geç danışman atanmasını izleyen dönemden itibaren her yarıyıl tez dönemi için kayıt yaptırmak zorundadır.”
7.3) “Programlar, sınavlar ve değerlendirme” başlıklı 34’üncü maddesinde; “(1) Enstitü
anabilim/anasanat dallarındaki lisansüstü öğretim planları, lisansüstü programdan mezun olunabilmesi için alınması gereken zorunlu/seçmeli dersler, tez, seminer ve benzeri çalışmaları ile kredi toplamlarıdır. Bu öğretim planları üniversite senatoları tarafından kararlaştırılan asgari muhtevaya uymak şartı ile ilgili enstitü kurulunda görüşülerek onaylanır. (4) Lisansüstü programlarla ilgili devam, ders sınavları, ders notları, derslerden başarılı sayılma koşulları, ders tekrarı ve diğer esaslar senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir. (5) Bilimsel araştırma teknikleri ile araştırma ve yayın etiği konularını içeren en az bir dersin lisansüstü eğitim sırasında verilmesi zorunludur. (7) Yükseköğretim kurumlarınca, öğrencinin herhangi bir yarıyıldan sonra programına devam edebilmesi için gerekli ek başarı koşulları belirlenebilir.
(8) Yeterlik, seviye tespit veya ders başarılarını ölçen tüm sınavlar, kâğıt ortamında ve tüm adaylara eş zamanlı olarak yapılabileceği gibi, alan ve zorluk düzeyine göre tasnif edilerek güvenli biçimde saklanan bir soru bankasından, her bir adaya farklı zamanlarda farklı soru sorulmasına izin verecek şekilde elektronik ortamda da yapılabilir. Sınavlarda sorulacak soruların hazırlanması, soru bankasının oluşturulması ve şifrelenmesi, sınav sorularının kâğıt ortamında veya elektronik ortamda saklanması ile sınav güvenliğinin sağlanmasına ilişkin ilkeler Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.”
8) 06.10.2019 tarihli ve 30910 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kırklareli Üniversitesi Lisansüstü
Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin;
8.1) “Ders, tez ve proje danışmanlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 23’üncü maddesinde; “(1)
Ders, tez ve proje danışmanlarının, öğrencinin öğrenimi süresince görev ve sorumlulukları şunlardır: a)
Ders seçme, ders alma ve bırakma, ders saydırma, derslere devam ve öğrenim durumu gibi akademik konularda öğrenciye rehberlik eder. b) Öğrenciyle eşgüdüm halinde, programın devamı boyunca yapılması gerekenleri, geçilmesi gereken aşamaları takip eder…”
8.2) “Derse devam, ders değerlendirme ve ders tekrarı” başlıklı 27’nci maddesinde; “(1) Öğrencilerin
yarıyıl sonu/bütünleme sınavlarına girebilmeleri için teorik derslerin %70’ine, uygulama/laboratuvar derslerinin ise %80’ine devam etmiş olmaları gerekir. (2) Lisansüstü programlarda her yarıyıl en az bir yarıyıl sonu sınavı akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılır. Dersin haftalık bazda içeriği, ders kitabı, ilgili literatür, yarıyıl içi çalışmaları, ders başarı ölçme yöntemleri ve bunların başarı notuna katkısı dersi veren öğretim üyesi tarafından yarıyılın başında belirlenerek öğrencilere ilan edilir. Ders başarı ölçme yöntemleri ve bunların başarı notuna katkısı, ara sınavın %40, yarıyıl sonu sınavının %60’tan farklı olması durumunda yarıyılın başında dersi veren öğretim üyesi tarafından ilgili enstitü müdürlüğüne yazı ile bildirir.
(3) Yarıyıl sonu sınavının başarı notuna katkısı %50’den az olamaz. (4) Yarıyıl sonu sınavlarında başarısız olan ve/veya sınava katılmayan öğrenciler, ilgili derslerin bütünleme sınavlarına girebilirler. Bu durumda bütünleme sınav notu, yarıyıl sonu sınav notu yerine geçer. Uzmanlık alan ve seminer derslerinin bütünleme sınavı yoktur. (5) Öğrenciler, başarısız oldukları zorunlu dersleri tekrar alırlar. Seçmeli derslerden başarılı olamayan öğrenciler ise aynı dersleri tekrar alabilecekleri gibi bunların yerine danışman onayıyla bu
derslere eşdeğer kabul edilen başka seçmeli dersleri de alabilirler. (6) Öğrenciler genel ağırlıklı not ortalamalarını yükseltmek amacıyla daha önce başarmış oldukları derslerden; yüksek lisans programlarında sadece CC notu, doktora programlarında ise sadece CB notu almış oldukları dersleri tekrar alabilirler. Bu durumda ilgili dersten alınan son başarı notu geçerlidir.”
8.3) “Sınav notlarının ilanı ve sonuçlara itiraz” başlıklı 29’uncu maddesinde; “(1) Öğretim üyeleri,
lisansüstü programlarda yer alan derslerin sınav sonuçlarını, akademik takvimde belirtilen tarihler arasında öğrenci bilgi sistemine girerler. Sınav notları ve başarı durumları ilgili öğretim üyesi tarafından öğrenci bilgi sisteminde ilan edilir. (2) Ara sınav, yarıyıl sonu sınavı ve bütünleme sınavı evrakları söz konusu dersin ve/veya derslerin sorumlusu öğretim elemanı tarafından yasal süresi boyunca muhafaza edilir. (3)
Öğrenciler, her türlü sınav sonucunun ilan edilmesinden itibaren en geç yedi iş günü içinde ilgili enstitü müdürlüğüne dilekçe ile başvurarak sınav evrakının ve/veya başarı notunun incelenmesini isteyebilir. İlgili enstitü müdürlüğü bu sınav evrakını ve/veya başarı notunu, maddi hata yönünden ilgili öğretim üyesine yeniden inceletebilir. İlgili öğretim üyesi konunun kendisine intikal etmesinden itibaren yedi iş günü içinde itiraz edilen sınav evrakı ve/veya başarı notunu inceleyerek sonucu yazılı olarak ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığı aracılığıyla ilgili enstitü müdürlüğüne bildirir. Sınav evrakı ve/veya başarı notunda maddi bir hata tespit edilmesi halinde, bu hata ilgili enstitü yönetim kurulu kararı ile düzeltilir. (4) Gerekli görülen hallerde ilgili enstitü yönetim kurulu, biri dersi veren öğretim üyesi olmak üzere ilgili enstitü anabilim dalının öğretim üyelerinden olmak üzere üç kişilik bir komisyon kurarak sınav evrakı ve/veya başarı notunun incelenmesini isteyebilir. (5) İlan edilen sınav sonucunda herhangi bir maddi hatanın yapılmış olmasının öğretim üyesi tarafından fark edilmesi halinde öğretim üyesi, düzeltme talebini ve gerekçeli başvurusunu ilan tarihinden itibaren iki hafta içinde ilgili enstitü müdürlüğüne yapmak zorundadır. (6) Tez savunma sınavında başarılı olan öğrencilerin, uzmanlık alan dersi ve tez çalışmasına ait not değişiklikleri, ilgili enstitü yönetim kurulu kararı ile ilgili enstitünün öğrenci işleri bürosu personeli tarafından yapılır. (7)
Not değişikliği, ancak ilgili enstitü yönetim kurulunun kararı üzerine ilgili birim yöneticisi veya yetkilendireceği personel gözetiminde ilgili öğrenci işleri biriminde öğrenci işleri personeli tarafından yapılır. Kesinleşen başarı notlarına tekrar itiraz edilemez.”
8.4) “Başarı durumunun değerlendirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde; “(1) Sınavlar 100 üzerinden
verilen puanlar ile değerlendirilir… (6) Öğrenciye başarısızlığın nedenine göre aşağıdaki notlardan birisi verilir: a) DZ: Derse devam ve uygulama ile ilgili şartları yerine getirmemiş, devamsızlık nedeniyle o dersin yarıyıl/yılsonu sınavına girme hakkı olmayan öğrencilerin ilgili dersleri için kullanılır ve öğrenci ilgili dersten başarısız sayılır. b) GR: Derse devam ve uygulama ile ilgili şartları yerine getirerek o dersin yarıyıl/yıl sonu sınavına girme hakkı olduğu halde sınavına girmeyen öğrencilerin ilgili dersleri için kullanılır ve öğrenci o dersten başarısız sayılır.”
8.5) “Tebligat” başlıklı 63’üncü maddesinde; “(1) Eğitim-öğretim, sınavlar ve benzeri konularda ilgili
enstitünün internet sayfasında yapılan ilanlar öğrencinin şahsına yapılmış sayılır. Öğrenci hakkındaki diğer bireysel işlemler, Öğrenci Bilgi Sisteminde öğrenci tarafından beyan edilen elektronik posta adresine yollanmak suretiyle tebliğ edilir.”
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Başvuranların iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; ilgili idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Kurumumuza yapılan başvuruda; Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe Anabilim
Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı öğrencisi olan başvuranın 2022-2023 Güz döneminde aldığı “Bilimsel
Araştırma Teknikleri 1” ve “Felsefe ve Bilim” derslerinden sırasıyla sınava girmediği ve devamsızlık gerekçeleriyle kaldığı, hâlbuki “Bilimsel Araştırma Teknikleri 1” dersinin vize ve final ödevini mail olarak gönderdiği, Felsefe ve Bilim” dersinden devamsızlık nedeniyle dersten bırakılmasının hukuka aykırı olduğu, söz konusu dersin bu dönemin başına kadar online şekilde işlenmekte olduğu, ancak dersin hocasının bu dönem başı ile birlikte devam zorunluluğu aradığını bildirdiği, devamsızlık konusunda belirtilen kararı alma yetkisinin Üniversite Senatosunda olduğu halde Senato tarafından alınmış karar olmadığı, bu konuda bir karar alınmış ise de üniversitenin resmi sitesinde yayınlanmadığı veya tarafına ayrıca tebliğ edilmediği açıklamalarıyla her iki ders açısından gerçekleşen bu durumların hukuka ve bilimsel etiğe aykırı olduğu iddialarıyla “Bilimsel Araştırma Teknikleri 1” vize sınavının FF notunun değiştirilerek “DZ” yapılmasını, mailden gönderdiği ödevin dikkate alınmasını, “Felsefe ve Bilim” dersinde devamsızlık nedeniyle sınava alınmama ve devamsızlık konusunda yapılan hukuksuzluklar nedeniyle ek sınav hakkı verilmesini, bu talepleri mümkün değilse öğrenim süresinin bir dönem uzatılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
11) Başvuranın iddia ve taleplerine karşılık ilgili üniversitenin; başvuranın iddialarının gerçeği
yansıtmadığı, harf notlarının doğru olduğu, verilen devamsızlık kararının yürürlükteki ilgili mevzuatlara uygun olduğu ve öğrencinin notlarında herhangi bir değişiklik yapılmasının, herhangi bir maddi hata ya da benzeri bir durumun bulunmamasından dolayı, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı, yersiz ve yanlış işlem tesis edilmesine neden olacağından bahisle öğrencinin tüm taleplerinin reddedildiği şeklinde açıklama yaptığı görülmüştür.
12) Başvuruya konu uyuşmazlığın, Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe Tezli Yüksek
Lisans programında yer alan “Bilimsel Araştırma Teknikleri 1” ve “Felsefe ve Bilim” derslerinin 2022-
2023 akademik yılı güz döneminde online yapılıp yapılmadığı ile bu iki derse ilişkin vize ve final sınavının
nasıl yapılacağı hususlarında düğümlendiği anlaşılmıştır.
13) Yukarıda da yer verilen konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanunu’nda yükseköğretim kurumlarında, devam, uygulama, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı ile eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususların, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından ve ayrıca lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim sürelerinin de Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceği; Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde ise lisansüstü programlarla ilgili devam, ders sınavları, ders notları, derslerden başarılı sayılma koşulları, ders tekrarı ve diğer esasların senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirleneceği; Kırklareli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliğinde; öğrencilerin yarıyıl sonu/bütünleme sınavlarına girebilmeleri için teorik derslerin %70’ine, uygulama/laboratuvar derslerinin ise %80’ine devam etmiş olmaları gerektiği, lisansüstü programlarda her yarıyıl en az bir yarıyıl sonu sınavının akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılacağı, ders başarı ölçme yöntemlerinin ve bunların başarı notuna katkısının dersi veren öğretim üyesi tarafından yarıyılın başında belirlenerek öğrencilere ilan edileceği düzenlenmiştir.
14) Kurumumuzca yapılan incelemede; başvuran, bu derslerin söz konusu dönem başına kadar online
işlendiğini ve ödevlerini de e-postayla gönderdiğini ifade etmekte ve devamsızlıktan bırakılmasına ve
ödevinin kabul edilmemesine itiraz etmekte ve ayrıca devamsızlık konusunda karar alma yetkisinin
Üniversite Senatosunda olduğunu, bu konuda senato tarafından alınmış karar olmadığını, bu konuda bir karar alınmış ise üniversitenin resmi sitesinde yayınlanmadığını veya tarafına ayrıca tebliğ edilmediğini ve yine online sistemden vazgeçilerek yüz yüze eğitime geçildiğine dair yetkili Üniversite Senatosunun aldığı karar hakkında da herhangi bir bildirimin yapılmadığını iddia etmektedir. Ancak üniversitenin açıklamalarına bakıldığında, Kurumumuza da sunulan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının “2022-2023
Eğitim Öğretim Yılında Eğitimin / Sınavların Yüz Yüze Olması” konulu yazısında yer alan “2022-2023 eğitim ve öğretim yılında da örgün öğretim programlarında eğitimin yüz yüze sürdürülmesine ve örgün öğretim programlarda ara, dönem sonu ve bütünleme sınavlarının sadece yüz yüze yapılmasına karar verildiği” şeklindeki kararı ile 2022-2023 eğitim öğretim yılında eğitim yüz yüze yapılacağı hususunun açıkça belirtildiğinden Enstitü tarafından duyurulan ders programları duyurusunda da derslerin hangi gün, saat kaçta ve nerede gerçekleştirileceğine açıkça yer verildiği ifade edilmiş ve söz konusu Ders Programları duyurusuna Enstitü internet sitesinin duyurular kısmından ilanen duyurulduğu tespit edilmiş olup söz konusu Felsefe Tezli Yüksek Lisans Programında örgün olarak eğitim verilmekte olduğunun ilan edildiği ve derslerin uzaktan öğretim yoluyla verilmeyeceğinin açıkça anlaşıldığı, zira söz konusu tezli yüksek lisans programının tanıtım linkinde yer alan ders tanımlarında da derslerin örgün öğretim yoluyla verildiklerinin belirlendiği, ayrıca söz konusu derslere ilişkin olarak https://ebp.klu.edu.tr/Bolum/BolumDetay/318 adresinde yer alan Ders Detaylarında da derslerin örgün eğitim ile verildiğinin ve ara sınav ve yarıyıl sonu sınavlarına ilişkin oranların neler olduğunun açıkça belirlendiği ve duyurulduğu; yukarıda 8.5 nolu paragrafta yer verildiği üzere Üniversite Yönetmeliğinin 63’üncü maddesi gereğince eğitim-öğretim, sınavlar ve benzeri konularda ilgili enstitünün internet sayfasında yapılan ilanların öğrencinin şahsına yapılmış sayılacağı karşısında başvuranın devamsızlık konusundaki iddialarının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Diğer yandan söz konusu derslerin öğretim üyelerinin, başvuranın derslere ve sınavlara katılmadığı ifadeleri ile birlikte başvuranın da bu durumu inkâr etmediği, üstelik İstanbul’da bir kamu kurumunda avukatlık yaptığından bahisle derslere devam konusunda anlayış beklediğini belirttiği, başvuranın tutumunun, Türk Medeni Kanunu’nda da yer alan “durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.” şeklindeki iyi niyet kuralıyla bağdaşmadığı değerlendirilmiş ve başvuranın devamsızlık konusunda hukuksuzluklar yapıldığı iddiasının ve buna dayalı ek sınav hakkı verilmesi, mümkün değilse de öğrenim süresinin bir dönem uzatılması taleplerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
15) Başvuranın söz konusu derslere ilişkin notlandırmalara itirazı ile ilgili olarak; Enstitü’nün dersleri veren
öğretim üyelerinden istediği ve yukarıda 2.2 nolu paragrafta yer alan açıklamalara göre;
15.1) 2022-2023 güz döneminde kodlu Bilimsel Araştırma Teknikleri I dersi açısından devam
şartının aranmamış olduğu, yüz yüze gerçekleştirilen dersin yüz yüze yapılan ara sınav (vize), yarıyıl sonu sınavı (final) ve bütünleme sınavlarının katılımcı listesinin sunulduğu, öğrencilerin ara sınav, final ve bütünleme için ödev almadığı, yüz yüze yazılı sınav gerçekleştirildiği, söz konusu dersle ilgili olarak ara sınav (vize) için % 40, yarıyıl sonu sınavı (final) için % 60 değerlendirme oranı belirlendiği ve başvuranın katılmakla mükellef olduğu dersin sınavlarına katılmayarak her bir sınav için GR harf notu karşılığının sınav sonuçlarında yer aldığı ve sınavların harf notunun da GR olması sebebiyle ve de derste devam şartı aranmamış olmasına binaen, başarısız ifadesini temsil eden FF (başarısız) harf notuyla ders notunun belirtildiği;
15.2) 2022-2023 güz döneminde kodlu Felsefe ve Bilim dersi açısından; dersin devam-
devamsızlık durumunun sisteme işlendiği ve öğrencinin katılmakla mükellef olduğu yüz yüze yürütülen derslere katılıp katılmadığına dair istenen belgeleri sunduğu, sunulan devam çizelgesi belgelerinden adı geçen öğrencinin derslere ve sınavlara hiç katılmadığının anlaşıldığı, Kurumumuza gönderilen Ders
/
Yoklama Listesinden de durumun teyit edildiği, söz konusu dersle ilgili olarak ara sınav (vize) için % 40, yarıyıl sonu sınavı (final) için % 60 değerlendirme oranı belirlendiği, bu çerçevede başvuranın katılmakla mükellef olduğu derslerin sınavlarına katılmayarak her bir sınav için GR harf notu karşılığının sınav sonuçlarında yer aldığı; FEL15709 Felsefe ve Bilim dersinde devam şartı aranmış olmasına binaen, devam şartını yerine getirmeyen başvuranın başarısız olduğunu ifade eden DZ harf notuyla ders notunun belirtildiği, devam şartı aranmayan FEL15701 Bilimsel Araştırma Teknikleri I dersi için ise sınav notları
GR iken başarısızlığı ifade eden FF notunun verildiği anlaşılmış olup söz konusu not verme işlemlerinin
Kırklareli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Başarı durumunun değerlendirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesine uygun olarak yapıldığı değerlendirilmiştir.
16) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle, başvuranın sınava alınmama ve devamsızlık konusunda yapılan hukuksuzluklar nedeniyle ek sınav hakkı verilmesi, bu mümkün değilse öğrenim süresinin bir dönem uzatılması taleplerine ilişkin olarak idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı kanaati ile başvuranın taleplerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Üniversite tarafından başvurana verilen cevapta karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uyulmadığı anlaşıldığından idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından
reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Kırklareli İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun REDDİNE;
Kararın Başvuran ile KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜKLERİNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi