|
ÖZET: Başvuran, Kahramanmaraş Emniyet Müdürlüğü’nde polis memuru olarak görev yaparken, 06.04.2021 tarihinde idare tarafından hukuka aykırı bir şekilde silahsız çalışmaya zorlandığını öne sürmüştür. Silahsız görev süresince maaşından operasyon tazminatı kesintisi yapılmadığını, ancak daha sonra Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından bu kesintinin uygulanacağına dair bir tebligat almıştır. Başvuran, silahının iade edilmesi talebiyle 12.04.2022 tarihinde dilekçe vermiş, ancak sağlık durumu nedeniyle tekrar psikiyatri değerlendirmesine tabi tutulmuştur. 15.06.2023 tarihinde yapılan son sağlık kontrolünde, silahlı görev yapabileceği yönünde rapor verilmiş ve 25.08.2023 tarihinde silahı iade edilmiştir. Başvuran, 24.03.2022 tarihinden itibaren yapılan operasyon tazminatı kesintisinin ödenmesini talep etmiştir.
Emniyet Genel Müdürlüğü, başvuranın silahsız görev yaptığı süre boyunca operasyon tazminatı ödenemeyeceğini belirtmiştir. İlgili mevzuat gereği, operasyon tazminatının yalnızca fiilen görev yapılan günler için ödenebileceği vurgulanmıştır. Başvuranın sağlık durumu nedeniyle operasyonlarda fiilen görev almadığı, dolayısıyla tazminat ödemesi yapılmasına olanak bulunmadığı ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddini uygun bulmuş ve bu karar, hukuka ve hakkaniyete uygun olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, başvurulan idarenin işlemleri ve ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmiş ve reddedilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5220-S.24.8226
BAŞVURU NO : 2024/3798
KARAR TARİHİ : 14.05.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Operasyon tazminatı ödenmesi talebi hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 14.03.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Kahramanmaraş Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve
Denetleme Şube Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapmakta olduğunu, evde yaşanan bir anlaşmazlık nedeniyle 06.04.2021 tarihinde idare tarafından hukuka aykırı olarak silahsız çalışmasına karar verildiğini, bir müddet silahsız olarak görevini ifa ederken maaşından operasyon tazminatı kesintisi yapılmadığını, ancak, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından silahsız görev yapan personelin operasyon tazminatlarının kesileceğinin tebliğ edildiğini, bunun üzerine, ilgili idareye silahının verilerek silahlı olarak görev yapmak istediğini konu edinen 12.04.2022 tarihli dilekçesi ile başvuruda bulunduğunu, idare tarafından, silahının verilmesi yerine hiçbir psikolojik problemi olmadığı ve hiçbir psikiyatrik ilaç kullanmadığı halde Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin Ek 3-11 maddesine istinaden sağlık kuruluna sevk edildiğini, sevk edildiği Necip Fazıl Şehir Hastanesinde süresi 2-3 dakikayı geçmeyen sağlık kurulu heyet polikliniği değerlendirmesi neticesinde 6 ay psikiyatrik gözetim altında tutulmasına ve 6 ay sonra tekrar değerlendirilmesi hususunda kanaat bildirir rapor verildiğini, her ay idarenin sevkiyle kontrollerinin yapılacağı düşüncesiyle psikiyatri görüşmesine gitmediğini, 6 aylık sürenin sonunda tekrar sağlık kuruluşuna sevkinin yapıldığını ve bahsetti kontrollere gitmediği gerekçesiyle tekrardan 6 ay gözetim altında tutulması gerektiği yönünde 17.08.2022 tarihli sağlık kurul raporunun düzenlendiğini, bu rapor doğrultusunda, düzenli olarak psikiyatri görüşmelerine gittiğini, son kontrolünün
6 Şubat deprem felaketi sonrasına denk gelmesi sebebiyle kontrol ve rapor alma sürecinin uzadığını,
15.06.2023 tarihli Necip Fazıl Şehir Hastanesi Sağlık Kurulu Heyet Raporunda, “psikolojik yönden ilaç
başlanmasını gerektirir düzeyde bir rahatsızlığının olmadığı, silahlı görev yapabileceği, takip ve kontrole gerek olmadığı” yönünde karar verildiğini, 25.08.2023 tarihli yazıyla silahının iade edildiğini iddia ederek,
24.03.2022 tarihinden itibaren yapılan operasyon tazminatı kesintisinin rayiç bedel üzerinden ödenmesini
talep etmektedir.
/
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 05.04.2024 tarih ve ile Kahramanmaraş Valiliği İl Emniyet
Müdürlüğü tarafından gönderilen 01.04.2024 tarih ve cevabi yazılarda,
2.1. Başvuranın, 05.04.2021 tarihinde Rehberlik ve Psikolojik Danışma Büro Amirliğine kendi isteği ile görüşme talebinde bulunduğu, akabinde kurum psikoloğu tarafından Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları
Yönetmeliğinin 23. maddesi gereği hastaneye sevki ve silahının alınmasının önerildiği,
2.2. Başvurana ait 10.01.2022, 17.08.2022 ve 20.06.2023 tarihli üç (3) adet sağlık kurulu raporunun yazı ekinde sunulduğu,
2.3. Başvuranın sağlık durumu nedeniyle silahsız görev yaptığı, silahsız görevli personelin ilde gerçekleştirilen operasyonlarda fiilen görevlendirilmediği, Cumhurbaşkanlığı Kararının Operasyon
Tazminatı ödeme esasları başlıklı 4. maddesi (ç) bendi ile operasyon tazminatının fiilen çalışılan günler karşılığı ödenmesi öngörüldüğünden, başvurana operasyon tazminatı ödenmesine imkan bulunmadığı,
2.4. Emniyet Teşkilatı Personelinin üzerine kayıtlı silahlarının muhafazası tedbiri ve daha sonrasında uygun görülenlerin silahlarının iadesi ile ilgili hususun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin 23 üncü maddesinde düzenlendiği,
2.5. Konuya ilişkin Kahramanmaraş 9. Asliye Ceza Mahkemesi ve Kahramanmaraş 1. Asliye Ceza
Mahkemesinin adı geçen hakkında vermiş oldukları gerekçeli karar ve kesinleşme şerhlerinin yazı ekinde gönderildiği,
2.6. Başvuranın başvuru konusuna ilişkin takibi yapılan dava kaydına rastlanılmadığı, benzer talebe ilişkin olarak sonuçlanmış dava karar örneğinin yazı ekinde gönderildiği,
İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
“
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi;“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 375 sayılı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler Ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu,
5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu İle Diğer Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları Ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet
Taban Aylığı Ve Kıdem Aylığı İle Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 28 inci maddesinin A fıkrasında, “A) (Değişik: 7/11/1996-4206/1 md.) Olağanüstü hal ilan edilen bölgeler veya Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca müştereken belirlenecek kritik yörelerde özel harekat ve operasyon timi olarak görev yapan; Emniyet Genel Müdürlüğü emniyet hizmetleri sınıfı kadrolarında bulunanlar ile sözleşmeli uçuş personeline, subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erlere ve operasyonları fiilen sevk ve idare eden karargah ve bürolardan bu fıkra uyarınca alınacak Cumhurbaşkanı onayında belirtilenlerde görevlendirilen personele 9000, erbaş ve erlere 4500 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık tutarı geçmemek üzere, fiilen görev yapıldığı sürece ve bu süre ile orantılı olarak ek tazminat, (B) fıkrasında yer alan tazminata ilave olarak ayrıca ödenir.
…
(Ek paragraf: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Emniyet Genel Müdürlüğü Emniyet Hizmetleri Sınıfı kadrolarında bulunan personelden, özel harekat kursuna katılarak özel harekat sertifikası almış ve özel harekat birimlerinde fiilen görev yapanlar ile terörle yaygın ve yoğun bir şekilde mücadeleye yönelik olarak ilgisine göre İçişleri Bakanlığı veya Genelkurmay Başkanlığınca belirlenen birliklerde fiilen görev yapan subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erlere, (10.750) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık miktarı geçmemek üzere, fiilen görev yapıldığı sürece ve bu süre ile orantılı olarak bu fıkra uyarınca ödenen tazminata ilave ek tazminat ödenebilir. Yerleşim birimi, fiilen yapılan görevin riski, zorluğu ve önemi gibi kriterler birlikte veya ayrı ayrı dikkate alınmak suretiyle günlük veya aylık olarak hesaplanmak üzere, ödenecek ilave ek tazminatın (1) (3)
miktarı, ödenme usul ve esasları ile hangi hallerde kesileceği Cumhurbaşkanı kararı ile tespit edilir.
Bu tazminat kapsam dahilinde fiilen görev yapılan sürelere göre hesaplanır ve ay sonunda ödenir.”
6. Özel Harekat ve Operasyonlarda Görevlendirilen Personele Ödenecek Ek Tazminat Hakkında
Cumhurbaşkanı Kararının “Ödeme Esasları” başlıklı 4 üncü maddesinin (ç) bendinde “…Ek tazminat fiilen görev yapılan sürelerde ödeneceğinden, bu tazminatın ödenmesini gerektiren görevler dışında bir işte görevlendirme, bölge dışında veya bölge içinde olmakla birlikte bu esaslar kapsamında bir işte görevlendirme, kurs, her türlü izin, istirahat, hava değişimi, mehil müddeti, açık ve tutukluluk gibi haller için … ödenmez…”
7. 03.01.2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları
Yönetmeliğinin, “Geçici silah muhafazası” başlıklı 23 üncü maddesinde, “..
(3) Emniyet Teşkilatında, bütün hizmet sınıflarında görev yapan personelin; …
b) Psikolog ile görüşmesi/görüştürülmesi neticesinde, psikoloğun uygun görüşüyle de ilgilinin zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahları birim amirince geçici olarak alınıp muhafaza edilir. Bu durumdaki personel, birim amiri tarafından tam teşekküllü hastanelere sevk edilir. Bu personele ruh sağlığı ve hastalıkları yönünden son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu aldırılır.
c) Son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporları ve tüm sağlık dosyası Daire Başkanlığına gönderilir.
Sağlık komisyonu tarafından, silah iadesinin uygun olduğuna dair görüş gelmeden ilgilinin zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahları iade edilemez.
…
(5) Zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahları muhafaza altına alınan personel, sağlık durumlarıyla ilgili yapılacak işlemler sonuçlanıncaya kadar faal olmayan görevlerde sivil olarak çalıştırılır.
…”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Kahramanmaraş Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapmakta olan başvuran, evde yaşanan bir anlaşmazlık nedeniyle 06.04.2021 tarihinde idare tarafından hukuka aykırı olarak silahsız çalışmasına karar verildiğini, hiçbir psikolojik problemi olmadığı ve hiçbir psikiyatrik ilaç kullanmadığı halde Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları
Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uyarınca sağlık kuruluna sevk edildiğini, 15.06.2023 tarihli Necip Fazıl
Şehir Hastanesi Sağlık Kurulu Heyet Raporunda, “psikolojik yönden ilaç başlanmasını gerektirir düzeyde bir rahatsızlığının olmadığı, silahlı görev yapabileceği, takip ve kontrole gerek olmadığı” yönünde karar verildiğini, 25.08.2023 tarihli yazıyla silahının iade edildiğini iddia ederek, 24.03.2022 tarihinden itibaren yapılan operasyon tazminatı kesintisinin rayiç bedel üzerinden ödenmesini talep etmektedir.
10. İlgili idareden temin edilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın, 05.04.2021 tarihinde
Rehberlik ve Psikolojik Danışma Büro Amirliğine, kendi isteği ile görüşme talebinde bulunduğu, akabinde, kurum psikoloğu tarafından Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin 23. maddesi gereği hastaneye sevk edilmesinin ve silahının alınmasının önerildiği, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, operasyon tazminatının ancak fiilen çalışılan günler karşılığı ödenebileceği, başvuranın ise, silahsız görev yapması sonucu, ilde gerçekleştirilen operasyonlarda fiilen görevlendirilmemesi hasebiyle operasyon tazminatı ödenmediği anlaşılmaktadır.
11. Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin 23 üncü maddesinde, Emniyet Teşkilatında, bütün hizmet sınıflarında görev yapan personelin; psikolog ile görüşmesi/görüştürülmesi neticesinde, psikoloğun uygun görüşüyle de ilgilinin zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahları birim amirince geçici olarak alınıp muhafaza edileceği, bu durumdaki personelin, birim amiri tarafından tam teşekküllü hastanelere sevk edileceği, bu personele ruh sağlığı ve hastalıkları yönünden son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu aldırılacağı, son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporlarının ve tüm sağlık dosyasının Daire Başkanlığına gönderileceği, sağlık komisyonu tarafından, silah iadesinin uygun olduğuna dair görüş gelmeden ilgilinin zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahlarının iade edilemeyeceği, zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahları muhafaza altına alınan personelin, sağlık durumlarıyla ilgili yapılacak işlemler sonuçlanıncaya kadar faal olmayan görevlerde sivil olarak çalıştırılacağı hüküm altına alınmakta, gerek 375 sayılı KHK’nın 28 nci maddesinin A fıkrasında ve gerekse de Özel Harekat ve Operasyonlarda Görevlendirilen Personele Ödenecek Ek Tazminat
Hakkında Cumhurbaşkanı Kararının 4 üncü maddesinin (ç) bendinde, fiilen görev yapılan süreler için ek (Operasyon) tazminatı ödeneceği öngörülmektedir.
12. Hukuk devleti, insan haklarına saygılı, bu hakları koruyan, toplum yaşamında adalete ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kurmak ve bunu sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütün davranışlarında Anayasaya ve hukuk kurallarına uyan, işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan Devlettir. (AYM, E. 2002/38, K. 2002/89, KT: 08.10.2002) Bu kapsamda, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları doğrultusunda hareket etmesi kuşkusuz hukuk devleti ilkesinin gereklerinden birini teşkil etmektedir.
13. Somut olayda, her ne kadar başvuran tarafından hukuka aykırı olarak silahsız çalıştırılmasına karar verildiği iddia edilmişse de, başvuranın, 05.04.2021 tarihinde Rehberlik ve Psikolojik Danışma Büro
Amirliğine, kendi isteği ile görüşme talebinde bulunduğu, akabinde, kurum psikoloğu tarafından Emniyet
Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin 23. maddesi gereği hastaneye sevk edilmesinin ve silahının alınmasının önerildiği, geçici silah muhafazası sürecinin anılan Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasının (b) ve (c) bendinde öngörülen hükümler doğrultusunda işletildiği ve süreç sonunda hakkında tesis edilen rapor doğrultusunda silahının iadesi yönünde karar verildiği, gerek 375 sayılı KHK’nın 28 nci maddesinin A fıkrasında ve gerekse de Özel Harekat ve Operasyonlarda Görevlendirilen Personele
Ödenecek Ek Tazminat Hakkında Cumhurbaşkanı Kararının 4 üncü maddesinin (ç) bendinde, fiilen görev yapılan süreler için ek (Operasyon) tazminatı ödeneceğinin öngörüldüğü hususları göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın silahının geçici olarak muhafaza edildiği süreçte, il genelinde yürütülen operasyonlarda fiilen görevlendirilmediği, bu itibarla, tarafına operasyon tazminatı ödemesi yapılmasına imkan bulunmadığı, aksinin kabulünün, hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayacağı değerlendirilmektedir.
14. Nitekim, polis memuru davacı tarafından benzer talep ile açılan davada, Erzurum 2. İdare
Mahkemesinin, 27.04.2022 tarih ve sayılı kararında, davacının, sağlık nedeniyle terörle mücadele amacıyla yapılan operasyonlara fiilen katılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği görülmektedir.
15. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarelerin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kahramanmaraş İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi