|
ÖZET: Başvuran, 2020 KPSS Lisans sınav sonucunun hatalı olduğunu iddia ederek, sınav kitapçığı ve cevap kağıdının incelenmesini talep etmiştir. ÖSYM Başkanlığı, sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde optik okuyucuların yalnızca adaylar tarafından kodlanan bilgileri esas aldığını ve yapılan değerlendirmelerin Kılavuz hükümlerine uygun olduğunu belirtmiştir. Başvuranın cevap kağıdına işaretlediği yanıtların, optik okuma sonrası elde edilen yanıtlarla birebir örtüştüğü tespit edilmiştir.
Bu bağlamda, ÖSYM tarafından yapılan değerlendirme işleminin hukuka uygun olduğu ve herhangi bir hata bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Danıştay içtihatları da, optik okuyucuların takdir hatası yapmasının söz konusu olmadığını ve sınav sonuçlarının doğru hesaplandığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiştir. Bu karar, sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde izlenen yöntemlerin ve hukuki çerçevenin geçerliliğini ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
2021/8541-S.21.13764
SAYI : 2021/8512-S.21.13735
BAŞVURU NO : 2020/103190 2020/103010
KARAR TARİHİ : 07/06/2021
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın 2020 Kamu Personeli Seçme Sınav sonucuna itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/12/2020 21/12/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; 6/9/2020 tarihinde katıldığı 2020 KPSS Lisans sınavı sonucunun 22/10/2020 tarihinde açıklandığını, sonucunun hatalı olduğunu düşündüğünü, ÖSYM Başkanlığına yaptığı itiraz neticesinde herhangi bir hata olmadığı yönünde bilgilendirme yapıldığını ancak kendisinin sonucunda optik okuyucudan kaynaklı maddi hata olabileceğini düşündüğünü ifade ederek sınav kitapçığı ve cevap kağıdının incelenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 12/04/2021 tarih Sayı : 2021/8512-S.21.13735 yazısı ve eklerinden özetle;
2.1. 15 Temmuz tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 numaralı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesi gereğince Yükseköğretim Kurulu kararlarına, ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dâhil mezkûr Kararname, 6114 sayılı Kanun ve
ilgili mevzuatla verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilmiş kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu kurumu olan ÖSYM Başkanlığına, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca “Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek.”, (e) bendinde “Hizmetin gereklerine uygun ölçme, seçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntemlerini belirlemek.”, (i) bendinde “Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak.” hususunda yetkili kılındığı,
2.2. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesi ile 4 numaralı Kararname’nin “Tanımlar” kenar başlıklı 346. maddesinde “kılavuz”; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlanmış, 6114 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının ÖSYM
Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğunun belirtildiği,
2.3. 3/5/2002 tarihli ve 24744 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Kamu Görevlerine İlk
Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik” in 6. Maddesinde, KPSS’nin usul ve esaslarının, Devlet Personel Başkanlığı ile ÖSYM Başkanlığı tarafından müştereken belirleneceğinin ifade edildiğini, bu kapsamda mezkur Yönetmelik hükümleri uyarınca hazırlanan ve 30 Haziran 2020 tarihinde ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yayımlanan 2020 KPSS Lisans Kılavuzunun; Kapak sayfasında “Sınava/yerleştirme işlemine başvuran adaylar Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar.”, “3.1. Sınavda Uygulanacak Testler” başlıklı maddesinde “Sınavda adaylar cevaplarını cevap kağıdında ilgili alanlara işaretleyeceklerdir. Cevap kağıtları ÖSYM’de optik okuyucularla okunacak ve bilgisayar ortamında değerlendirilecektir. Cevap kağıdı yerine soru kitapçığına yapılan işaretlemeler kesinlikle değerlendirilmeyecektir.”, “3.6. Sınavda Kullanılacak Soru Kitapçığı ve
Cevap Kağıdı” başlıklı maddesinde “Her soru kitapçığının “SORU KİTAPÇIK NUMARASI” farklı olacaktır. Farklı numaralarda basılan soru kitapçıklarındaki sorular birbirinin tamamen aynı olacak ancak soruların veya sorulardaki seçeneklerin sıralanışı ile doğru cevabın yeri değişebilecektir. Bu nedenle her adayın cevap anahtarı da farklı olacaktır…Cevapların işaretlenmesi: Soru kitapçığındaki bütün sorular çoktan seçmeli sorulardır. Her soru için beş farklı seçenek verilmiştir. Bu seçeneklerden yalnız biri sorunun doğru cevabıdır. Cevaplar, cevap kağıdına işaretlenecektir. Soru kitapçığında işaretlenen cevaplara hiçbir işlem yapılmaz. Sınavda adaylar, cevaplarını cevapladıkları testlerle ilgili alana işaretlemelidir. Cevaplar işaretlenirken yuvarlak alanın dışına taşırılmadan tam olarak karalanıp doldurulması gerekmektedir. Bir soru için birden çok cevap işaretlenmiş ise o soruya verilen cevap yanlış sayılacaktır. Bir soruya verilen cevabın değiştirilebilmesi için, yanlış konulmuş işaretin temiz bir şekilde silinmesi gerekir. Cevap kağıdını değerlendiren optik okuyucu, iyi silinmemiş işareti de okuyabilir.
Özellikle verilen bir cevabın silinip yerine başka bir cevap işaretlenmediğinde bu işaret çok iyi silinmiş olmalıdır.” Düzenlemesi ile 6114 sayılı Kanun’un 7. Maddesinin beşinci fıkrası uyarınca adaylara tebliğ hükmünde olmak üzere gerekli bilgilendirmenin yapıldığı,
2.4. ÖSYM Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen bütün sınavlarda adaylara verilecek soru kitapçıklarının hazırlanması amacıyla öncelikle sınava ilişkin Temel Soru Kitapçığı oluşturulduğu, adaylara verilecek soru kitapçıklarının tamamının; Temel Soru Kitapçığındaki soruların ve bu sorulara ilişkin seçeneklerin sadece sıralamalarının /yerlerinin değiştirilmesiyle oluşturulduğu, böylece Temel Soru Kitapçığındaki her bir soru ve seçeneklerin, adayın soru kitapçığında aynen yer aldığı, sadece sorunun soru numarası ve seçeneklerinin sıralamasının değişebildiği, bunun doğal sonucu olarak da doğru cevap seçeneğinin yerinin değişmekte ve her bir adayın cevap anahtarı ile diğer adayın cevap anahtarından farklı olabildiği,
2.5.14/09/2020 tarihinden itibaren 10 gün süreyle Aday İşlemleri Sistemi(https://ais.osym.gov.tr) internet adresine T.C. Kimlik Numaraları ve şifreleri ile giriş yapan 2020-KPSS Lisans adaylarına “Temel Soru
Kitapçığı Görüntüleme” ekranı üzerinden sınavdaki soruların tamamının erişime açıldığı, bu kitapçıktaki soruların ve seçeneklerin sıralamasının, yukarıda açıklandığı üzere, adayların sınavda kullandıkları kendi soru kitapçıklarındaki soruların ve seçeneklerin sıralamasının farklı olabildiği,
2.6. Diğer yandan, 22/10/2020 tarihinde ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında “2020-KPSS
Lisans(Genel Yetenek-Genel Kültür, Eğitim Bilimleri, Alan Bilgisi ve ÖABT) Sınavları Cevap Kağıtları ve Aday Cevapları Erişime Açıldı” başlığıyla yapılan duyuruda “06 Eylül 2020 tarihinde uygulanan 2020KPSS Lisans (Genel Yetenek-Genel Kültür ve Eğitim Bilimleri) ile 12-13 Eylül 2020 tarihlerinde uygulanan 2020-KPSS Lisans (Alan Bilgisi) ve 20 Eylül 2020 tarihinde uygulanan 2020-KPSS
Öğretmenlik Alan Bilgisi(ÖABT) adaylarının cevap kağıtlarının görüntüleri ve cevap kağıtlarına yapmış oldukları işaretlemelerin optik okuyucular tarafından okunması sonucu elde edilen aday cevapları ve soruların doğru cevapları, sınava giren adayların sorulara verdikleri yanıtlarını ve değerlendirme sonuçlarını inceleyebilmeleri amacıyla ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresinden 22 Ekim
2020 tarihinde saat 13:30 dan itibaren 10 gün süreyle erişime açılmış” olduğunun ifade edildiği, duyurunun
devamında “Adaylar, ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresine T.C. Kimlik Numaraları ve şifreleri ile giriş yaptıktan sonra ilgili sınavı ve “Cevap Kağıdı Görüntüleme” ekranını seçerek sınavda kullandıkları cevap kağıdı görüntüsünü, cevap kağıdına yaptıkları işaretlemeleri, bu işaretlemelerin optik okuyucularla okunması sonucu elde edilen aday cevaplarını ve soruların doğru cevaplarını görebileceklerdir. Ayrıca adaylar, aday cevaplarının ve cevap anahtarının yayınlandığı form üzerindeki soru numaralarını tıkladıklarında, her soru için açılan yeni pencerede soru kökünü, cevap seçeneklerini ve sorunun doğru cevabı ile ilgili soruya kendilerinin vermiş olduğu cevabı görebileceklerdir. Sorular, adayın sınavda kullandığı kitapçığın soru ve seçenek diziliminde görüntülenmektedir. İlgili sayfada, adayların testlerdeki toplam doğru, yanlış ve boş cevap sayıları ile birlikte ham puanları da gösterilmektedir.” açıklamasının yer aldığını, bu kapsamda ilgili tarihlerde belirtildiği şekilde erişimlerine açılan sayfalardan yararlanan adayların sınavda kullandıkları soru kitapçığında yer alan soru ve seçeneklerini, soru kitapçığında yer aldığı biçimi ve sırasıyla , ayrıca cevap kağıtlarının görüntülerini ve cevap kağıdına yapmış oldukları işaretlemelerin optik okuyucular tarafından okunması sonucu elde edilen cevaplar ile doğru, yanlış ve boş cevaplarını inceleme fırsatı bulduklarını,
2.7. İlaveten sınav başvuru Kılavuzunda belirtildiği üzere “Adaylar Tarafından Dilekçe Gönderilmesi ve
İşlem Ücretleri” konulu duyuru doğrultusunda adayların, sınavda kullanmış oldukları kendi soru kitapçığı ve cevap kâğıdının görüntüsünü ÖSYM Merkezinde ücreti karşılığında inceleyebilmekte olup Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulunun 19/02/2015 tarihli ve sayılı, 05/03/2015 tarihli ve sayılı, /
05/03/2013 tarihli ve sayılı kararlarında, 4982 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen özel erişim usulleri gereği kamusal sınavlara ait soru kitapçığı ve cevap anahtarı taleplerinin yerinde inceleme yaptırılmak suretiyle karşılanabileceği ve özel erişim usulüne uygun olarak erişim ücreti talep edilebileceğinin belirtildiği,
2.8. Başvuranın 2020-KPSS cevap kağıtları ile cevap anahtarı, doğru ve yanlış şıkların yer aldığı sınavda kullanmış olduğu soru kitapçığına ait ham puan raporlarının incelenmesi neticesinde optik okuma sonrası elde edilen yanıtlarının cevap kağıdına yapmış olduğu işaretlemelerle birebir örtüştüğü dolayısıyla
ÖSYM Başkanlığınca tesis edilen değerlendirme işleminde herhangi bir hata bulunmadığının tespit edildiği, başvuran başvuran ’ın 2020-KPSS Lisans Genel Kültür/Genel Yetenek Testi, kodlu kitapçık numarasına göre değerlendirildiği, başvuranın konuyla ilgili olarak ÖSYM
Başkanlığına göndermiş olduğu 23/10/2020 tarihli dilekçeye Sınav Hizmetleri Daire Başkanlığının 18/11/2020 tarihli ve sayılı cevapta 2020-KPSS cevap kağıtlarının yeniden incelendiği, 2020KPSS Kılavuzunda belirtilen ilke ve kurallar doğrultusunda yapılan değerlendirme işleminde herhangi bir hata olmadığının belirlendiği, bunun başvurana bildirildiği,
2.9. ÖSYM Başkanlığınca gerçekleştirilen sınavlarda cevap kağıtlarının optik okuyucular tarafından okunduğu, optik okuyucuların yalnızca adaylar tarafından kodlanan bilgileri esas aldığı, Nitekim Danıştay 8. Daire Başkanlığının 20/12/2000 tarih ve Sayılı kararında da ifade edildiği üzere optik okuyucuların takdir hatası yapmasının söz konusu olmadığı,
2.10. Nitekim sınava katılan bir aday tarafından KPSS’nin ertesi günü kamuoyuna açıklanan sınav soruları ve cevapları ile 22 Ekim 2020 tarihinde açıklanan sınav sonuçlarının birbiriyle tutarlı olmadığı ve kendi netlerinin eksik geldiği ve puanının düşük olduğundan bahisle kendisine ait sınav sonucunun, puanının yeniden hesaplanması gerektiği ileri sürülerek iptali talebiyle açılan davada yargılamayı yapan Ankara 11.
İdare Mahkemesinin 27/11/2020 tarihli ve sayılı kararında “Bu durumda; davaya konu 2020 yılı KPSS Lisans Sınavında adaylara sorulan sorular ile bunların doğru cevaplarının ve kamuoyu ile paylaşılan sorular ve cevap anahtarlarının birbirleri ile aynı olduğu ve davacının ileri sürdüğü hususlar kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde sınav sonucunun doğru hesaplandığı sonucuna ulaştığından, dava konusu işlemde ölçme ve değerlendirme ilkelerine ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, sınava katılan bir başka aday tarafından
2020 KPSS’de sorulan bazı sorularda doğru cevabı işaretlemesine rağmen değerlendirme aşamasında doğru
cevaplarının yanlış olarak kabul edildiği, kitapçık türüne göre soruların ve doğru cevap şıklarının yerlerinin her kitapçıkta farklı olması nedeniyle işaretlediği doğru cevabın yer aldığı şıkları işaretlediği halde farklı şıklarda gösterildiği, cevaplarının değiştirildiği, ilan edilen sınav sonuç puanının tümünün hukuka aykırı olarak yanlış hesaplandığı iddiasıyla sınav sonuçlarının iptali talebiyle açılan davada yargılamayı yapan
Ankara 5. İdare Mahkemesinin 13/01/2021 tarihli ve . sayılı kararında “davacıya ait soru kitapçıkları ve cevap kağıtlarının incelenmesinden; davacının cevap kağıtlarında, kitapçığında herhangi bir silinti veya kazıntı bulunmadığı, davacının işaretlediği cevaplar ile değerlendirmeye esas alınan temel soru kitapçığındaki doğru cevapların karşılaştırılmasında herhangi bir değerlendirme hatası yapılmadığı ve davacının verdiği cevaplar ile optik okuyucu tarafından tespit edilen cevapların birbirleriyle örtüştüğü, doğru, yanlış ve boş cevap sayılarında herhangi bir hatanın bulunmadığı görülmektedir. Bu durumda, sınav sonucuna esas alınan doğru ve yanlış cevap sayısında hata
bulunmaması da göz önüne alınarak, optik okuyucunun hatalı değerlendirmesi de söz konusu olamayacağından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, benzer biçimde Ankara 15. İdare Mahkemesinin 31/03/2021 tarihli ve Sayılı kararı ve Ankara 23. İdare Mahkemesinin 18/03/2021 tarihli ve
Sayılı kararında da benzer gerekçelerle red kararları verildiği,
2.11. Bu itibarla başvuranın optik okuma sonrası elde edilen ham puan raporlarındaki yanıtlarının cevap kağıdına yaptığı işaretlemelerle birebir örtüştüğü ve soru kitapçıklarına ait cevap anahtarlarına göre ÖSYM tarafından yapılan değerlendirme işleminde herhangi bir hata bulunmadığının tespit edildiği,
Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 17/02/2011 tarihli ve 6114 ‘Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun ;
5.1 “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, “Kılavuz: Ölçme, seçme ve
yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini ifade eder.”
5.2 “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendinde, “Görev,
yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak”,
5.3. “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7 nci maddesinin beşinci fıkrasında, “Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır, İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir,” hükmü,
6. 15/07/2018 tarihli, 4 Sayılı, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle Diğer
Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ÖSYM ara başlığı altındaki;
6.1. “Tanımlar” başlıklı 346 ncı maddesinde; “(1) Bu Bölümün uygulanmasında; … e) Kılavuz: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini,… ifade eder.”,
6.2. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinde; “(1) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi Başkanlığı, bu Bölüm ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip, Yükseköğretim Kurulu ile ilgili, merkezi Ankara’da bulunan özel bütçeli bir kuruluştur.
(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır: a) Yükseköğretim Kurulu kararlarına veya ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans veya lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti veya yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama veya yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere, ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek veya yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak. … ç) Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı
Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek … e)Hizmetin gereklerine uygun ölçme, seçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntemlerini belirlemek… ı) Sınav sonuçlarını analiz etmek ve sonuçları kamuoyuna duyurmak; sınav sonuçlarını ilgili kurum veya kuruluşlara basılı veya elektronik ortamda iletmek. i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak…”,
7. 30 Haziran 2020 tarihinde ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yayımlanan 2020 KPSS Lisans
Kılavuzunun; Kapak sayfasında “Sınava/yerleştirme işlemine başvuran adaylar Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar.”, “3.1. Sınavda Uygulanacak Testler” başlıklı maddesinde “Sınavda adaylar cevaplarını cevap kağıdında ilgili alanlara işaretleyeceklerdir. Cevap kâğıtları ÖSYM’de optik okuyucularla okunacak ve bilgisayar ortamında değerlendirilecektir. Cevap kağıdı yerine soru kitapçığına yapılan işaretlemeler kesinlikle değerlendirilmeyecektir.”, “3.6. Sınavda
Kullanılacak Soru Kitapçığı ve Cevap Kağıdı” başlıklı maddesinde “Her soru kitapçığının “SORU
KİTAPÇIK NUMARASI” farklı olacaktır. Farklı numaralarda basılan soru kitapçıklarındaki sorular birbirinin tamamen aynı olacak ancak soruların veya sorulardaki seçeneklerin sıralanışı ile doğru cevabın
yeri değişebilecektir. Bu nedenle her adayın cevap anahtarı da farklı olacaktır… Cevapların işaretlenmesi:
Soru kitapçığındaki bütün sorular çoktan seçmeli sorulardır. Her soru için beş farklı seçenek verilmiştir.
Bu seçeneklerden yalnız biri sorunun doğru cevabıdır. Cevaplar, cevap kâğıdına işaretlenecektir. Soru kitapçığında işaretlenen cevaplara hiçbir işlem yapılmaz. Sınavda adaylar, cevaplarını cevapladıkları testlerle ilgili alana işaretlemelidir. Cevaplar işaretlenirken yuvarlak alanın dışına taşırılmadan tam olarak karalanıp doldurulması gerekmektedir. Bir soru için birden çok cevap işaretlenmiş ise o soruya verilen cevap yanlış sayılacaktır. Bir soruya verilen cevabın değiştirilebilmesi için, yanlış konulmuş işaretin temiz bir şekilde silinmesi gerekir. Cevap kâğıdını değerlendiren optik okuyucu, iyi silinmemiş
işareti de okuyabilir. Özellikle verilen bir cevabın silinip yerine başka bir cevap işaretlenmediğinde bu işaret çok iyi silinmiş olmalıdır.”, “3.10 DEĞERLENDİRME” başlıklı maddesinde; “Sınavda yer alan her test kendi içinde değerlendirilecektir. Her testte, örneğin Genel Yetenekte, doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının dörtte biri çıkarılarak ham puanlar bulunacak, bu puanların ortalama ve standart sapmaları kullanılarak standart puanlar hesaplanacaktır.”
Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, katışmış olduğu 2020 KPSS Lisans sınav sonucunda optik okuyucu hatası bulunmasından şüphelenmesi nedeniyle sınav kitapçığı ve cevap kâğıdının tarafsız kişilerce incelenmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
10. ÖSYM tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatın incelenmesinden; ÖSYM Başkanlığının, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 6114 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek, Sınav sonuçlarını analiz etmek ve sonuçları kamuoyuna duyurmak; sınav sonuçlarını ilgili kurum veya kuruluşlara basılı veya elektronik ortamda iletmek, Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak hususunda yetkili kılındığı, ÖSYM tarafından çıkarılan Kılavuzların ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlandığı, ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı ve internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu, bu itibarla 2020 KPSS Kılavuzuna göre sınava başvuran adayların
Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılacağı, 6114 sayılı Kanun’un 7.
maddesinin 5. fıkrası gereği sınav ile ilgili olarak ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yapılan açıklama ve duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu, bu kapsamda ilgili Kılavuzun incelenmesinden açıklıkla görülebileceği üzere Kılavuzun “3.1. Sınavda Uygulanacak Testler” başlıklı maddesinde
“Sınavda adaylar cevaplarını cevap kağıdında ilgili alanlara işaretleyeceklerdir. Cevap kağıtları ÖSYM’de optik okuyucularla okunacak ve bilgisayar ortamında değerlendirilecektir. Cevap kağıdı yerine soru kitapçığına yapılan işaretlemeler kesinlikle değerlendirilmeyecektir.” gibi çeşitli maddelerle konuya ilişkin
ayrıntılı düzenlemelere yer verilerek tebliğ hükmünde olmak üzere puanlamanın nasıl yapılacağına ilişkin hususların adaylara duyurulduğu anlaşılmıştır.
11. İdarenin açıklamalarından da görülebileceği üzere İdarenin ilgili mevzuat ve kılavuz hükümleri doğrultusunda kendine tanınan yetki çerçevesinde söz konusu sınavları gerçekleştirdiği, başvuranın bu kapsamda 2020 KPSS’ye katıldığı anlaşılmıştır. İlgili İdare tarafından Kurumumuza gönderilen başvurana ait 2020 KPSS Lisans Genel Yetenek/Genel Kültür Testi cevap anahtarının ayrıntılı olarak incelenmesinden; başvuranın cevap kâğıdına işaretlediği yanıtlarla optik okuma sonrası elde edilen yanıtların birebir örtüştüğü ve başvuranın doğru, yanlış ve boşlarının hesaplanmasında herhangi bir yanlışlığın bulunmadığı, söz konusu netler doğrultusunda yapılan puan hesaplamasının da ilgili Kılavuz hükümlerine uygun olduğu anlaşılmıştır.
12. Emsal niteliğinde olan Danıştay 12 nci Dairesinin 25/04/2012 tarihli ve E:2209/4772, K:2012/2594 sayılı Kararında; “davacının 28-29/06/2008 tarihinde katıldığı KPSS sonucunun hatalı olduğunu ileri sürerek iptali istemiyle açtığı davada sınavla ilgili formların ve cevap kâğıtlarının optik okuyucularla okunması, optik okuyucuların aday tarafından kodlanan bilgileri esas alıp değerlendirmesi ve bu değerlendirme sonucuna göre KPSS puanının Kılavuz’da yer alan kurallar uyarınca hesaplanması nedenleriyle, davacının sınavın yanlış değerlendirildiği ve puanının hatalı hesaplandığı gerekçesiyle yapmış olduğu itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemde objektif ölçme ve değerlendirme kurallarına aykırılık görülmediği yönünde hüküm tesis eden Ankara 1 inci İdare Mahkemesi Kararının onandığı” yönünde karara varıldığı görülmüştür.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin ilgili İdarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana, ÖLÇME, SEÇME ve YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi