|
ÖZET: Ordu Devlet Hastanesi’nde Klinik Nörofizyoloji Uzmanı olarak görev yapan bir hekim, nöroloji polikliniğinde görevlendirilmesine itiraz ederek Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvuruda bulunmuştur. Başvuran, nöroloji alanında uzmanlık eğitimi almasına rağmen, hastanede nöroloji uzmanlarının yerine zorla görevlendirildiğini ve bu durumun mobbing yarattığını ifade etmektedir. Ayrıca, Ordu ilinde tek nörofizyoloji uzmanı olarak, kendi uzmanlık alanında hizmet vermenin kamu yararına daha uygun olduğunu belirtmiştir.
İdare, başvuranın nöroloji polikliniğinde görevlendirilmesinin zorunlu bir durumdan kaynaklandığını ve hastanede başka nöroloji uzmanı bulunmadığını savunmuştur. Ancak, Kamu Denetçisi, başvuranın taleplerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını belirterek, Ordu Devlet Hastanesi’ndeki nöroloji uzmanı ihtiyacının giderilmesi için Sağlık Bakanlığı ve Ordu İl Sağlık Müdürlüğü’ne tavsiyede bulunulmasını önermiştir. Sonuç olarak, başvurunun kabulü yönünde bir karar verilmiş ve idarenin, nöroloji uzmanı ihtiyacını karşılamak amacıyla gerekli işlemleri yapması gerektiği vurgulanmıştır. Bu karar, ilgili idarelerin 30 gün içinde uygulamaya geçmesi gereken bir tavsiye niteliğindedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/8542-S.24.13332
BAŞVURU NO : 2024/2454
KARAR TARİHİ : 14.08.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
ORDU İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Ordu Devlet Hastanesi Nöroloji uzmanı hekim ihtiyacı hk.
BAŞVURU TARİHİ : 14.02.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza vekili aracılığıyla yaptığı başvuruda Başvuran , Nöroloji alanında ihtisas sahibi hekim olduğunu, devlet hizmeti yükümlülüğü sonrasında Tıpta Uzmanlık Yan Dal Uzmanlık
Eğitimi başarısı sonrası nörofizyoloji eğitimi almış ve devlet hizmeti yükümlülüğü çerçevesinde yaklaşık bir yıl önce klinik nörofizyoloji uzmanı olarak Ordu Devlet Hastanesindeki görevine başladığını, Ordu ilinde görevli tek nörofizyoloji uzmanı olduğunu ve ülkemizde toplam 60 nörofizyoloji uzmanı olduğunu, adı geçen ihtisas alanının nöroloji alanından farklı olduğunu, buna rağmen Hastanede nöroloji uzmanlarının yerine nöroloji branşının polikliniklerinde ve nöbetlerinde görevlendirildiğini, klinik nörofizyoloji eğitimine başladığından bu yana nöroloji branşı pratiklerinden uzak olmasına rağmen zorla nöroloji hastası baktırıldığını ve dolayısıyla söz konusu uygulamaların mobbinge dönüştüğü iddiasıyla söz konusu uygulamaların sona erdirilmesini ve Ordu Devlet Hastanesindeki nöroloji uzmanı hekim açığının kapatılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Ordu Valiliği tarafından gönderilen – – sayılı yazıda özetle;
2.1. Başvuranın yan dal uzmanlığı dışında görevlendirilmeme talebinin alındığı, zorunlu bir durum oluşmadığı takdirde Nöroloji polikliniğinde görevlendirme durumuna sebebiyet vermemek adına Hastane yönetimi tarafından önlemler alındığı ve 2023 yılı Kasım ayında Nöroloji ihtisası sahibi hekim sayısının
4’e yükseltildiği, diğer yandan Hastanenin Nöroloji branşı bağlamında desteklenmesi için Ordu İl Sağlık
Müdürlüğü ve Sağlık Bakanlığından hekim talebinde bulunulduğu kaydedilmiştir.
2.2. Başvuran ile Hastanede görevli başka bir hekimin akut gelişen hastalığı dolayısıyla raporlu olması ve diğer başka bir hekimin de daha önce görevlendirme ile planlanmış heyet polikliniği görevinde olması sebebiyle Başvuranın 12.10.2023 tarihinde Nöroloji polikliniğinde görevlendirildiği, anılan Hastanede aktif çalışan başka Nöroloji hekimi mevcut olmadığından hasta mağduriyeti yaşanmaması adına zaruri olarak bu planlama ve görevlendirmenin yapıldığı ifade edilmiştir.
2.3. Diğer yandan, 01.10.2023-10.10.2023 tarih aralığında Klinik Nörofizyoloji poliklinik hasta sayısının 9, Nöroloji poliklinik hasta sayısının 782 olduğu bildirilmiştir.
3. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 04.12.2023 tarihli yazısında;
“…Yan dal uzmanı hekimlerin ana dalda çalıştırılıp çalıştırılmayacakları konusuyla ilgili olarak; Tıpta
Uzmanlık Kurulunun, ana dal ve yan dal uzmanlıklarının yetki ve sorumluluk ilişkisi hakkındaki 14/11/2012 tarihli ve 321 sayılı kararında “Yan dal uzmanı, mensubu olduğu ana daldan kaynaklanan bütün yetki ve sorumluluklara sahip olmaya devam eder; ek olarak uzmanlaştığı yan dal alanında, aldığı eğitimden kaynaklanan ek yetki ve sorumluluklar ile bazı iş ve işlemlerde daha ileri düzeyde yetkinlik kazanır.” denmek suretiyle yan dal uzmanlığının, bünyesinde ana dal uzmanlığını da barındırdığı belirtilmiştir.
Anılan karar uyarınca hem ana dalda hem yan dalda uzmanlığı bulunan hekim her iki uzmanlığın da yetkinliğini ve sorumluluğunu taşımakla birlikte; bu karar, hekimin iki uzmanlık dalında da çalışabileceği anlamına gelmemektedir. Bunun tespiti için mevzuatta, iki uzmanlık dalında da çalışılabileceğine cevaz veren bir düzenlemenin bulunması ya da bunu engelleyen bir hükmün bulunmaması gerekmektedir.
Dolayısıyla yan dal uzmanı hekimin ana dala ilişkin işlemleri dc yürütmek üzere ana dalda da çalıştırılmasında, tıpta uzmanlık mevzuatı ve yetkinlik açısından herhangi bir engel bulunmamakla birlikte, konu hakkındaki nihai değerlendirmenin personelin tâbi olduğu mevzuat çerçevesinde yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda ilgi (b) sayılı yazıdan, Klinik Nörofızyoloji yan dal uzmanı olarak görev yapan
’nın nöbetle ilgili mevzuat çerçevesinde bazı hallerde ana dal nöbet hizmetinde görevlendirilebileceği; ancak bu görevlendirmelerin nöbet hizmetleriyle sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla adı geçenin nöbet dışındaki ana dal poliklinik hizmetleri gibi hizmetler için görevlendirilip görevlendirilemeyeceğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.” açıklamalarında bulunulmuştur.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 13.01.1983 tarih ve 17927 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme
Yönetmeliğinin “Baştabibin Görev ve Yetkileri” başlıklı 110 ncu maddesine 01.04.2005 tarihli 8720
sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik ile eklenen Ek 3 ncü fıkranın (b) bendinde “Kurumun verimli olarak çalıştırılması, işlerin sürat ve kolaylık içinde yapılması, kaliteyi düşürmeden ekonomi sağlanması ile hizmeti olabilecek en yüksek düzeye çıkarmak için gerekli tedbirleri alır.” ,
7. 26.03.2013 tarih ve 28599 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliğinin “Geçici Görevlendirme” başlıklı 11 nci maddesinin 1 nci fıkrasında “(…)
önceden duyurmak suretiyle talepte bulunan personeli geçici olarak görevlendirebileceği gibi ihtiyaç hâlinde re’sen de görevlendirebilir. Re’sen yapılan geçici görevlendirme süresi bir mali yılda iki ayı geçemez.” ,
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun kabulü yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran Ordu Devlet Hastanesinde Klinik Nörofizyoloji Uzmanı Hekim olarak görev yaptığını, Nöroloji polikliniğinde görevlendirilmesine ilişkin 10.10.2023 tarihli işlemin hukuka aykırı olduğundan bahisle, Nöroloji alanındaki uzmanlık eğitimini tamamladığını ve devlet hizmet yükümlülüğünü yerine getirdiğini, ardından Tıpta Yan Dal Uzmanlık Eğitim sınavı neticesinde başarılı sayılarak 7 ay önce Klinik
Nörofizyoloji uzmanı olarak göreve başladığını ve Ordu ilindeki tek Nörofizyoloji uzmanı olduğunu, Klinik
Nörofizyoloji uzmanlık eğitiminin 2 yıl boyunca süren oldukça nitelikli bir ihtisas alanı olduğunu ifade ederek söz konusu işlemin hangi mevzuat hükümlerine dayalı olarak tesis edildiğinin belirtilmediğini ve dolayısıyla idarenin kanunilik ilkesine dayalı bir işlem olmadığını, işlemin amacının salt Nöroloji branşı sağlık hizmetlerinin yürütülmesi olduğunu ve dolayısıyla kendisinin çalışma hak ve özgürlüğünün sınırlandırıldığını ifade etmektedir.
10. Diğer yandan Başvuran, özel ihtisas eğitimi gördüğü alanda hizmet vermesinin kamu yararıyla daha çok örtüştüğünü, zorunlu mali sorumluluk sigortasının da Nörofizyoloji branşı çerçevesinde yapıldığını ve
Nöroloji branşında görevlendirildiğinde tıbbi malpraktis iddiasıyla karşı karşıya kaldığında bu hususun sigorta poliçesinin kapsamının dışında kaldığını, dahası kendisinin uzun süredir Nöroloji pratiğinden uzak olduğunu ve nitelikli sağlık hizmeti sunamama ihtimalinin kuvvetli olduğundan bahisle anılan görevlendirmenin hukuka aykırı olduğunu ve iptal edilmesini talep etmektedir.
11. Dosya kapsamında yapılan incelemede:
Başvuranın Ordu İdare Mahkemesinin / Esasına kayden “Ordu Devlet Hastanesinde Klinik
Nörofızyoloji Uzmanı olarak görev yapan davacının Nöroloji polikliniğinde görevlendirilmesine ilişkin 10/10/2023 tarih ve sayılı işlemin; davacının tıp fakültesinden mezuniyet sonrasında nöroloji uzmanlık eğitimini tamamlayarak devlet hizmet yükümlülüğünü yerine getirdiği, sonrasında Tıpta Yandal
Uzmanlık Eğitim sınavı neticesinde başarılı olup 7 ay önce klinik nörofızyoloji uzmanı olarak göreve başladığı, Ordu ilinde görev yapan tek klinik nörofızyoloji uzmanı olduğu, klinik nörofızyoloji uzmanlarının
2 yıl süresince laboratuar olarak EEG, video EEG monitörizasyon, PSG, EMG, TMS ve EP, klinik olarak
nöromüsküler hastalıklar, epilepsi ve uyku bozuklukları alanında eğpitim aldıkları ve nitelikli bir yan dal uzmanlık alanı olan klinik nörofızyoloji uzmanlarının her hekimin yapamadığı/yapmakta zorlandığı ve halkın da ihtiyacı oalan tedavileri yapabilmek amacıyla özel bilgi ve yeteneklerle donatılmış hekimler oldukları, işlemin hangi mevzuat hükümlerince tesis edildiğinin belirtilmediği ve dolayısıyla bu durumun idarenin kanuniliği ilkesiyle bağdaşmadığı, işlemin salt nöroloji branşı sağlık hizmeti yürütülmesi amacını güttüğü, bu şekilde davacının çalışma hak ve özgürlüğünün sınırlandırıldığı gibi işlemde kamu yararının da bulunmadığı, zira davacının özel eğitim gördüğü alanda hizmet vermesinin kamu yararına daha uygun olduğu, zorunlu mali sorumluluk sigortasının zorunlu olarak klinik nöroloji branşı üzerinden yapıldığı, dolayısıyla nöroloji branşında görevlendirildiğinde malpraktis iddiasıyla karşılaştığında sigortanın davacı için ödeme yapma ihtimalinin bulunmadığı, davacının uzun süre nöroloji pratiğinden uzak olduğu ve hastalara nitelikli sağlık hizmeti sunamayacağı, yapılan bu görevlendirme ile kendisine mobbing uygulandığı, tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülerek iptali ve yürütmenin durdurulması istenilmektedir.” Talepli dava açtığı, Kurumumuza yapılan başvuruda ise “Ordu Devlet Hastanesinde Klinik Nörofizyoloji Uzmanı olarak görev yapan müvekkilin hastane idaresince hukuka aykırı olarak nöroloji uzmanı doktorların yerine nöroloji branşının polikliniklerinde, sağlık raporu heyetlerinde, nöbetlerinde vs. görevlendiriliyor olması nedeniyle bu uygulamanın sona erdirilmesi ve müvekkilin nöroloji branşının polikliniklerinde, sağlık raporu heyetlerinde, nöbetlerinde vs. Görevlendirilmemesi için gereken önlemlerin alınması, klinik nörofizyoloji hastalarının randevularının idarece iptal edilmemesi, Ordu Devlet Hastanesindeki nöroloji uzmanı hekim açığının kapatılması gerektiği talebiyle Ordu Devlet Hastanesi Başhekimliğine sunduğu 17/5/2023 tarihli dilekçeye yanıt verilmeyerek talebin idarece zımnen reddine ilişkin Ordu Devlet Hastanesi
Başhekimliği işleminin usul ve hukuka aykırı olduğunun tespiti ile Ordu Devlet Hastanesinde Klinik
Nörofizyoloji Uzmanı olarak görev yapan müvekkilin hastane idaresince nöroloji uzmanı doktorların yerine nöroloji branşının polikliniklerinde, sağlık raporu heyetlerinde, nöbetlerinde vs.
Görevlendirilmemesi ve klinik nörofizyoloji hastalarının randevularının idarece iptal edilmemesi, Ordu
Devlet Hastanesindeki nöroloji uzmanı hekim açığının kapatılması gerektiği yolunda tavsiye kararı verilmesi talebimizden ibarettir.” İfadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.
6328 sayılı Yasanın 17. Maddesi ve Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına ilişkin
Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 19, 20 ve 21.maddeleri gereğince yargı organlarında görülmekte olan uyuşmazlıklar incelenemeyeceğinden başvuranın nöroloji polikliniklerinde görevlendirme işleminin hukuka uygunluğu Kurumumuzca incelenememektedir. Bu kapsamda incelemenin Ordu Devlet Hastanesindeki nöroloji uzmanı hekim açığının kapatılması talebi ile sınırlı olarak yapılması gerekmektedir.
12. Bir kamu hizmeti nitelindeki sağlık hizmetlerinin etkin sürdürülebilmesinin yeterli hekim ve ekipmanlarla mümkün olduğu kuşkusuzdur. Nitekim idare tarafından da hastanede görevli başka bir hekimin akut gelişen hastalığı dolayısıyla raporlu olması ve diğer başka bir hekimin de daha önce görevlendirme ile planlanmış heyet polikliniği görevinde olması sebebiyle başvuranın 12.10.2023 tarihinde
Nöroloji polikliniğinde görevlendirildiği, anılan Hastanede aktif çalışan başka Nöroloji hekimi mevcut olmadığından hasta mağduriyeti yaşanmaması adına zaruri olarak bu planlama ve görevlendirmenin yapıldığı belirtilerek hekim ihtiyacı ortaya konulmuştur. Bu nedenle Ordu Devlet Hastanesinin Nöroloji hekim ihtiyacının giderilmesine yönelik işlemler tesis edilmesi için Sağlık Bakanlığı ve Ordu İl Sağlık
Müdürlüğüne tavsiyede bulunulması gerektiği değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ordu İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
İdarenin Nöroloji uzmanı hekim ihtiyacı çerçevesinde değerlendirme yaparak söz konusu ihtiyacı gidermeye yönelik gerekli işlemleri tesis etmesi hususunda SAĞLIK BAKANLIĞINA ve ORDU İL
SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ORDU İL
SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ ve SAĞLIK BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA, SAĞLIK BAKANLIĞINA ve ORDU İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi