Orijinal parça temini talebi ile akülü tekerlekli sandalyenin onarımında yaşanan uyuşmazlık (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/7595-S.24.11859

BAŞVURU NO : 2024/6735

KARAR TARİHİ : 22.07.2024

RET KARARI TCKN

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Orijinal parça temini hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 28.05.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza tarihinde yapılan şikayet başvurusunda başvuran; omurilik felçlisi olduğunu, şahsına bağış yapılan Ottobock Juvo B4 akülü tekerlekli sandalyeyi kullandığını, 15/03/2024

Cuma günü Bilkent Şehir Hastanesi’ndeki fizik tedavisine Ankara Büyükşehir Belediyesi Engelliler Hizmet

Merkezi asansörlü aracıyla gittiğini, araçtan asansörle inerken şoförün dikkatsizliği yüzünden ayağının platforma sıkıştığını, şoförü uyarmasına rağmen şoförün geç fark etmesi ve elindeki kumandanın stop butonuna geç basması nedeniyle akülü tekerlekli sandalyesinin ayağının orijinal kaynak yerinden kırıldığını, Ankara Büyükşehir Belediyesi Engelliler ve Rehabilitasyon Şube Müdürlüğü tarafından kaynak yerinin yapıldığını ancak orda çalışan bir yetkili tarafından bu kaynağın tutmayacağı ve kırılabileceğinin söylendiğini ifade etmek suretiyle ayağın orijinal parçasıyla değiştirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuz talebine istinaden Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen 13/06/2024 tarih ve S. sayı ile Kurum kayıtlarımıza giren cevabi yazıda özetle; 27/12/2012 tarihinde Engelliler Hizmet ve Rehabilitasyon Merkezimize ücretsiz üyelik kaydı yaptıran

.’nın bu tarihten itibaren Belediyenin sunmuş olduğu Akülü Tekerlekli Sandalye Yardımı hizmetlerinden 19/03/2013 ve 18/09/2019 tarihlerinde iki kez yararlandığı, 16/05/2024 tarihinde tekrardan aynı yardımı talep etmiş olduğu ayrıca yapılan E-Belediye mal varlığı incelemesinde sosyal ve ekonomik destek kapsamında yer almadığı, 15/03/2024 tarihinde gerçekleştiği iddia edilen pedal kırılma olayındaki pedalın daha önce kırılmış olduğu, bunun üzerine kurum dışında başka bir yerde kaynakla tamir işlemi gördüğü ve tamir edilen aynı kaynak yerinden tekrar kırıldığının belgelendiği, önceden yapılan tamirin alelade yapıldığının ekli resimlerden de anlaşılacağı, müracaatçının ilk başvurusundaki kendi beyanından

/

da anlaşılacağı üzere orijinal kaynak yerinden kırıldığının söz edildiği ancak bu türde akülü tekerlekli araçların orijinallerinde kaynak bulunmayacağının aşikar olduğu, ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”, 3.2. “Sosyal güvenlik bakımından özel olarak korunması gerekenler” başlıklı 61 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır.”, 3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun; 4.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; kamu hizmetlerinin işleyişinde bağımsız ve etkin bir şikâyet mekanizması oluşturmak suretiyle, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve önerilerde bulunmak üzere Kamu Denetçiliği Kurumunu oluşturmaktır.”, 4.2. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 6’ncı maddesi; “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”

Düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; şikâyete konu edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

VI. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Bahse konu şikâyet başvurusunda başvuran özetle; omurilik felçlisi olduğunu, şahsına bağış yapılan

Ottobock Juvo B4 akülü tekerlekli sandalyeyi kullandığını, 15/03/2024 Cuma günü Bilkent Şehir

Hastanesi’ndeki fizik tedavisine Ankara Büyükşehir Belediyesi Engelliler Hizmet Merkezi asansörlü

aracıyla gittiğini, araçtan asansörle inerken şoförün dikkatsizliği yüzünden ayağının platforma sıkıştığını, şoförü uyarmasına rağmen şoförün geç fark etmesi ve elindeki kumandanın stop butonuna geç basması nedeniyle akülü tekerlekli sandalyesinin ayağının orijinal kaynak yerinden kırıldığını, Ankara Büyükşehir

Belediyesi Engelliler ve Rehabilitasyon Şube Müdürlüğü tarafından kaynak yerinin yapıldığını ancak orda çalışan bir yetkili tarafından bu kaynağın tutmayacağı ve kırılabileceğinin söylendiğini ifade etmek suretiyle ayağın orijinal parçasıyla değiştirilmesini talep etmektedir.

8. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler kapsamında, başvuranın; Belediyenin sunmuş olduğu

Akülü Tekerlekli Sandalye Yardımı hizmetlerinden 19/03/2013 ve 18/09/2019 tarihlerinde iki kez yararlandığı, 16/05/2024 tarihinde tekrardan aynı yardımı talep etmiş olduğu ayrıca yapılan E-Belediye mal varlığı incelemesinde sosyal ve ekonomik destek kapsamında yer almadığı, 15/03/2024 tarihinde gerçekleştiği iddia edilen pedal kırılma olayındaki pedalın daha önce kırılmış olduğu, bunun üzerine kurum dışında başka bir yerde kaynakla tamir işlemi gördüğü ve tamir edilen aynı kaynak yerinden tekrar kırıldığının belgelendiği, önceden yapılan tamirin alelade yapıldığının ekli resimlerden de anlaşılacağı, müracaatçının ilk başvurusundaki kendi beyanından da anlaşılacağı üzere orijinal kaynak yerinden kırıldığının söz edildiği ancak bu türde akülü tekerlekli araçların orijinallerinde kaynak bulunmayacağının aşikar olduğu, ifade edilmiştir.

9. Başvuran, 15/03/2024 Cuma günü Bilkent Şehir Hastanesi’ndeki fizik tedavisine Ankara Büyükşehir

Belediyesi Engelliler Hizmet Merkezi asansörlü aracıyla gittiğini, araçtan asansörle inerken şoförün dikkatsizliği yüzünden ayağının platforma sıkıştığını, şoförün geç fark etmesi ve elindeki kumandanın stop butonuna geç basmasından dolayı akülü tekerlekli sandalyesinin ayak platformunun metal kısmının orijinal kaynak yerinden kırıldığını, 16/03/2024 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne başvurduğunu, 19/03/2024 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediyesi Engelliler ve Rehabilitasyon Şube Müdürlüğü tarafından konunun, Ankara Büyükşehir Belediyesi Engelliler ve Rehabilitasyon Şube Müdürlüğü tekerlekli sandalye bakım atölyesine iletildiğinin bildirildiğini akabinde ise kırılan yere kaynak yapıldığını beyan etmektedir.

10. Başvuran her ne kadar Belediyeye ait minibüste şoförün hatası sonucu akülü aracının ayak pedalının orijinal kaynak yerinden kırıldığını iddia etmekte ise de olayın vuku bulduğuna ilişkin tutanak, video kayıt vb. bilgi ve belge idareden temin edilememiş olup Medeni Kanunun 6’ncı maddesi kapsamında söz konusu iddianın ispatına ilişkin belgeler başvuran tarafından da şikayet dosyasına ibraz edilmemiştir. Dolayısıyla kazanın oluş şekline ilişkin ispata yönelik bilgi ve belge mevcut olmayıp iddia konusu kılınan kaza ile kırılan parça arasında illiyet bağının bu surette kurulamayacağı değerlendirilmektedir.

11. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Engelliler ve Rehabilitasyon Şube Müdürlüğü tarafından akülü tekerlekli sandalye ve tekerlekli sandalye kullanan ortopedik engelli vatandaşların sıkıntılarını bir nebze azaltabilmek için 08/07/2020 tarihinde tekerlekli sandalye ve bakım onarım atölyesi açılmış olup söz konusu atölyede akülü tekerlekli sandalye ve manüel tekerlekli sandalye kullanan engelli vatandaşların garantisi bitmiş olan sandalyelerinin bakım ve onarımı ücretsiz olarak yapılmaktadır. İdare tarafından sunulan bu hizmet kapsamında başvuranın akülü aracının onarımı gerçekleştirilmiş olup idare tarafından söz konusu onarım işlemi öncesinde akülü aracın kırılan parçasının alelade bir şekilde kaynakla tamir işlemi gördüğü ancak bu tür araçların orijinallerinde kaynak bulunmadığı beyan edilmiştir.

12. Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; tekerlekli sandalye ve bakım onarım atölyesinde ücretsiz olarak onarımı gerçekleştirilen ve idarece onarım işlemi öncesinde kırılan yerin orijinal halinde bulunmamasına rağmen kaynakla işlem gördüğünü beyan ettiği şikayet başvurusu hakkında başvuranın beyanı dışında kazanın oluş şekline ilişkin ispata yönelik yazılı bir belge ibraz edilememiş ve

bu surette kaza ile kırılan parça arasında illiyet bağı kurulamamış olup başvuranın talebinin reddine ilişkin idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin ilgili işlemlerinde “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup yetkili ve görevli İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/