|
ÖZET: Başvuru, Orman Genel Müdürlüğü’nde eski hükümlü olarak orman işçisi pozisyonu için yapılan mülakatın incelenmesi talebini içermektedir. Başvuran, mülakatta koşu ve sözlü sınav aşamalarında başarılı olduğunu, ancak diğer iki adayın asil olarak ilan edildiğini belirtmiştir. Mülakata katılan üç kişiden ikisinin alınacağı belirtilmiş, başvuran koşuda birinci olduğunu ve sözlü mülakatta sorulan tüm soruları doğru yanıtladığını iddia etmiştir.
Orman Genel Müdürlüğü, başvuranın iddialarına yanıt olarak mülakat sürecinin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirildiğini açıklamıştır. Yapılan incelemelerde, başvuranın aldığı puanların diğer adaylarla karşılaştırıldığında daha düşük olduğu, ayrıca kendisine yöneltilen sorulardan birini doğru yanıtlayamadığı tespit edilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, mülakat sürecinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu karar, başvurana ve Orman Genel Müdürlüğü’ne tebliğ edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğunu ve başvuranın iddialarının geçersiz olduğunu belirtmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/13451-S.23.21274
BAŞVURU NO : 2023/8743
KARAR TARİHİ : 20/10/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : İşçi alım mülakatının incelenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/06/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza T.C. Kimlik Numaralı tarafından yapılan başvuruda başvuran özetle; Orman Genel Müdürlüğünde, eski hükümlü, Konya, orman işçisi için yaptığı başvuruda mülakata katıldığını, mülakatta 8 kişi katılma hakkı olduğunu, 2 kişi alınacağını, kendisi ve 2 kişinin mülakata geldiğini, yani 3 kişiden 2 kişinin alınacağını, mülakatın koşu ve sözlüden oluştuğunu, koşuda birinci olduğunu, sözlü mülakatta ise 3 top çekip çıkan 3 soruyu da (1-Tarım ve Orman Bakanı kimdir?, 2. Milli
Savunma Bakanı kimdir?, 3. Yazıyı bulan kavim kimdir?) bildiğini fakat diğer iki kişinin asil ilan edildiğini belirterek mülakatın incelenmesini Kurumumuzdan talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 07/07/2023 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden Orman
Genel Müdürlüğünden alınan 02/08/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazıda;
2.1. Genel Müdürlüklerine bağlı taşra teşkilatına alınacak olan daimî işçi personel ile ilgili alım şartları hususunda, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Malul Sayılmayacak Şekilde
Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yapıldığı, söz konusu Yönetmeliğin 16ncı maddesinin 1inci fıkrasında; “Kamu kurum ve kuruluşları işe yerleştirilecek kişileri, Kurum tarafından gönderilen listelerdeki adaylar arasında yapacağı sınav ile belirler. Sınav; yazılı veya sözlü yöntemlerinden biri veya ikisi kullanılarak, meslekî bilgi ve becerilere ilişkin konulardan yapılır. Ancak; temizlik hizmetleri, güvenlik ve koruma hizmetleri, bakım onarım hizmetleri için yapılacak alımlarda kura sonrası sadece sözlü yöntem kullanılarak sınav yapılır” hükmünün yer aldığı,
/
2.2. İlgilinin 26 Nisan 2023 tarihinde katılmış olduğu Eski hükümlü/TMY daimî işçi pozisyonuna başvuran adaylar için yapılan sözlü ve uygulamalı sınavda Kanun, Yönetmelik ve Mevzuata aykırı bir durum bulunmamakla birlikte ilgilinin adına düzenlenen değerlendirme cetvelinde sınav sonucuna tesir edecek maddi bir hata olmadığının görüldüğü,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
3. İdare tarafından gönderilen ek evrakların, video kayıtlarının ve fotoğrafların tetkiki, neticesinde;
128 sorudan oluşan soru kümesinden, bir adaya 80, 34 ve 75 numaralı soruların sorulduğu; diğer adaya 84,
20 ve 13 numaralı soruların sorulduğu, başvurana ise; 68, 120 ve 85 numaralı soruların sorulduğu, (Soru
68: Milli Güvenlik Kurulu kimin başkanlığında toplanır? Soru 120: Tarım ve Orman Bakanının ismi nedir?
Soru 85: İlk Çağ Uygarlıklarından hangisi yazıyı icat etmiştir?), diğer iki adayın kendisine sorulan 3 soruyu da doğru yanıtlayarak 10’ar puan aldığı, ancak başvuran ilk soruya doğru yanıt vermediğinden 20 puan aldığı, kendini ifade edebilme ve özgüven yeteneği konusunda ise beş komisyon üyesinin her aday için farklı değerlendirme yaparak puan verdiği, başvuranın kendini ifade edebilme ve özgüven yeteneğine ilişkin orta değerlendirmesinin yapıldığı, diğer adayların parkur tamamlama sürelerinin 17.26 ve 18.35 iken başvuranın parkur tamamlama süresinin 17.30 oluğu, beş komisyon üyesi tarafından verilen puanların ise bir aday için (92, 91, 91, 88, 89) diğer aday için (91.47, 88.47 89.47, 90.47, 86.47), başvuranın için ise (78.91, 77.91, 77.91, 78.91, 76.91) olduğu tespit edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 4.1. “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49’uncu maddesinde, “Devlet çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak, çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli tedbirleri alır.” 4.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. 19/09/2009 tarih ve 27354 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Malul Sayılmayacak Şekilde Yaralananların İşçi Olarak
Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin;
6.1. Dayanak başlıklı 3üncü maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş
Kanununun 30 uncu maddesi ile 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 32 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.”
6.2. Sınav ve işe alım süreci başlıklı 16ncı maddesinde; “(Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-9/11/2018-
30590) (1) Kamu kurum ve kuruluşları işe yerleştirilecek kişileri, Kurum tarafından gönderilen listelerdeki
adaylar arasında yapacağı sınav ile belirler. Sınav; yazılı veya sözlü yöntemlerinden biri veya ikisi kullanılarak, meslekî bilgi ve becerilere ilişkin konulardan yapılır. Ancak; temizlik hizmetleri, güvenlik ve koruma hizmetleri, bakım onarım hizmetleri için yapılacak alımlarda kura sonrası sadece sözlü yöntem
/
kullanılarak sınav yapılır. (2) İşe alım sürecinin; kamu kurum ve kuruluşlarınca, Kurum tarafından gönderilen listelerin ulaşmasını müteakip yirmi gün içinde tamamlanması esastır. (3) Sınavların gerçekleştirilmesi ile işe alım sürecinde uygulanacak diğer usul ve esaslar bu Yönetmelikte düzenlenen genel çerçeveye aykırı olmamak kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenir. Belirlenen usul ve esaslar; adayların daveti, sınavın yöntemi ve sonuçların değerlendirilmesi, asil ve yedek adayların belirlenmesi, yedeklerden yerleştirme yapılması ile adaylara sonuçlarının duyurulması hususlarını da kapsar.”
IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; şikâyete konu edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran özetle; Orman Genel Müdürlüğüne Konya ili için Eski hükümlü/TMY daimî işçi pozisyonuna başvuru yaptığını, mülakata katıldığını, mülakatta 8 kişi katılma hakkı olduğunu, 2 kişi alınacağını, kendisi ve 2 kişinin mülakata geldiğini, yani 3 kişiden 2 kişinin alınacağını, mülakatın koşu ve sözlü sınavdan oluştuğunu, koşuda birinci olduğunu, sözlü mülakatta ise 3 top çekip çıkan 3 soruyu da doğru yanıtladığını (1-Tarım ve Orman Bakanı kimdir?, 2. Milli Savunma Bakanı kimdir?, 3. Yazıyı bulan kavim kimdir?)
fakat diğer iki kişinin asil ilan edildiğini belirterek mülakatın incelenmesini Kurumumuzdan talep etmektedir.
9. Kurumumuzca İdare tarafından mülakata ilişkin olarak gönderilen evrakların, video kayıtlarının ve fotoğrafların tetkiki, neticesinde; 128 sorudan oluşan soru kümesinden, bir adaya 80, 34 ve 75 numaralı soruların sorulduğu; diğer adaya 84, 20 ve 13 numaralı soruların sorulduğu, başvurana ise; 68, 120 ve 85
numaralı soruların sorulduğu, (Soru 68: Milli Güvenlik Kurulu kimin başkanlığında toplanır? Soru 120:
Tarım ve Orman Bakanının ismi nedir? Soru 85: İlk Çağ Uygarlıklarından hangisi yazıyı icat etmiştir?), diğer iki adayın kendisine sorulan 3 soruyu da doğru yanıtlayarak 10’ar puandan toplamda 30 puan aldığı, ancak başvuran ilk soruya doğru yanıt vermediğinden 20 puan aldığı, kendini ifade edebilme ve özgüven yeteneği konusunda ise beş komisyon üyesinin her aday için farklı değerlendirme yaparak puan verdiği, başvuranın kendini ifade edebilme ve özgüven yeteneğine ilişkin orta değerlendirmesinin yapıldığı, diğer adaylara ise iyi ve orta değerlendirmeleri yapıldığından başvurana nazaran görece yüksek puanlar aldıkları, diğer adayların parkur tamamlama süreleri 17.26 ve 18.35 iken başvuranın parkur tamamlama süresinin 17.30 oluğu diğer bir ifade ile her ne kadar başvuran 3 soruyu da doğru yanıtladığını ve koşuda birinci olduğunu belirtse de video kayıtlarının izlenmesi, fotoğrafların ve evrakların tetkiki neticesinde, eski hükümlü/TMY daimî işçi pozisyonuna başvuran adaylar için yapılan sözlü ve uygulamalı sınavda mevzuata aykırı bir durum bulunmadığı, ayrıca tüm adaylar adına düzenlenen değerlendirme cetvellerinin tetkiki neticesinde sınav sonucuna tesir edecek puanlamalara ilişkin maddi bir hata olmadığı ve idarenin iş ve işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
10. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
11. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, İş Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi