Orman Genel Müdürlüğü mülakat sınavının objektifliği ve hukuka uygunluğu ile kayıt altına alınmaması üzerine değerlendirme (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/11188-S.22.17193

BAŞVURU NO : 2022/6163

KARAR TARİHİ : 05/09/2022

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI

Mülakat sınavı hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 25/04/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Orman Genel Müdürlüğü 2021 yılında Şube Müdürlüğü (İdari) kadrolarında boş bulunan 29 adet idari şube müdürlüğü için 26.12.2021 tarihinde Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Sürekli Eğitim

Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde Görevde Yükselme Sınavı yaptırıldığını, sınavı 9. asil olarak kazandığını, Personel ve Mali Konulardan çektiği 2 adet soruyu doğru cevapladığını, bir adet Genel Kültür sorusunu yanlış cevapladığını, üç sorudan iki tanesini doğru cevaplamış olmasına rağmen yedek listede kaldığını, asil listede yer alan 20 kişinin daha önce bu göreve vekaleten bakan ve düşük yazılı puan alanlardan oluştuğunu belirterek yapılan mülakatın objektif olmadığından bahisle mülakatın iptalini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Orman Genel Müdürlüğünün 13/06/2022 tarihli ve – – sayılı yazısında; Orman Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği gereğince kamera kaydı yapılmasına dair herhangi bir hüküm olmadığı için kayıt yapılmadığı, aynı yönetmeliği 14.

Maddesi gereği adayın sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel kültürü ve genel yeteneği, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı esas alınarak değerlendirme yapıldığı, mali konulara ilişkin tam cevap verdiği bu nedenle 30 tam puan aldığı, genel kültür sorusuna cevap veremediği için 0 puan aldığı, diğer bahsi geçen hususlarla ilgili değerlendirme yapıldığında da başvuranın 70,15 puan alarak başarılı oluğu, ve neticede 74,575 puan ile 5. yedekte yer aldığı, yazılı sınav sonucunun tek başına yeterli bir kriter olmaması nedeni ile adı geçen personelin itirazının

Genel Müdürlük tarafından uygun görülmediği

ifade edilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49 uncu maddesinde; “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu

Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. Orman Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin

“sözlü sınav” başlıklı 14 üncü maddesinde “Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.

(2) İlgili personel, Sınav Kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.”

“Sınav Kurulu ve görevleri” başlıklı 15 inci maddesinde “Sınav Kurulu, Genel Müdürün görevlendireceği bir başkan ve dört üye olmak üzere toplam beş asıl ve beş yedek üyeden teşekkül eder.

Asıl üyelerin herhangi bir nedenle Sınav Kuruluna katılamamaları halinde yedek üyeler Sınav Kuruluna katılır.

(2) Sınav Kurulunu teşkil eden üyeler, görevde yükselme sınavına alınacak personelden, lisansüstü öğrenim hariç öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar.

(3) Sınav Kurulunun başkan ve üyelerinin görevde yükselme sınavına eşlerinin, ikinci dereceye kadar, bu derece dâhil, kan ve kayın hısımlarının katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler Sınav Kurulu üyeliğinden çıkartılır ve bunların yerine yedek üye veya üyeler görevlendirilir.

(4) İhtiyaç duyulması halinde aynı usulle birden fazla Sınav Kurulu oluşturulabilir” hükümleri düzenlenmektedir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, mülakat sınavının yenilenmesini talep etmektedir.

8. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.

9. Orman Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 14 üncü maddesi gereğince Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel kültürü ve genel yeteneği, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının değerlendirildiği, başvuranın soruları kura yöntemi ile çektiği ve bilgi sorularına verdiği cevapların açıkça belirtildiği tutanakta görülmüştür. Kurul üyeleri tarafından Genel Kültür sorusuna yanlış cevap verdiği için 0, diğer mali konulara da doğru cevap verdiği için 30 tam puan verildiği, bir konuyu kavrayıp özetleme ile ilgili olarak 15 puan üzerinden 12 – 11 puan arasında puan verildiği, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu ile ilgili 15 puan üzerinden 12-10,75 aralığında puan verildiği, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı ile ilgili 15 puan üzerinden 11-10 puan aralığında puan verildiği, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ile ilgili 10 puan üzerinden 7 puan verildiği tespit edilmiştir.

10. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, sözlü sınav kurulunun yukarıda sözü edilen mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu, sözlü sınav öncesinde adaylara sorulacak soruların ve cevapların hazırlandığı, hazırlanan bu soruların zarflara konularak adayın bizzat kendisi tarafından çekilen zarf içerisinden çıkan soruların adaya yöneltildiği, kapalı zarf içerisindeki sorular haricinde adayı tanımaya, başvurduğu unvanın gerektirdiği yetkinlikleri belirlemeye, mesleki bilgi ve tecrübelerini anlamaya dayalı soruların da yöneltildiği, adayca verilen cevapların tutanağa bağlandığı, sözlü sınav değerlendirme formunda her bir kurul üyesi tarafından her bir konu için verilen puanların yer aldığı ve fakat verilen puanın her bir kurul üyesince ayrı ayrı gerekçelendirilmediği ve sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı görülmektedir.

11. Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve ilgili idarenin açıklamaları birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın ilgili idare tarafından gerçekleştirilen sözlü sınavda başarısız sayılması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle yeniden sözlü sınava tabi tutularak unvan değişikliği suretiyle öğretmen olarak atanması talebinin reddedilmesi, bundan sonra yapılacak sözlü sınavlarda; hesap verilebilirliğin ve şeffaflığın sağlanması açısından “puanlama kriterlerinin gerekçelendirilmesi ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması” yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde, söz konusu ilkelere uygun davrandığı anlaşılmıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Mersin İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle;

Başvuranın, yeniden sözlü sınava tabi tutularak öğretmen olarak atanması talebinin REDDİNE; Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirleri alması ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması yönünde TARIM ve ORMAN

BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare

tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğu, Kararın BAŞVURAN ile TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi