Orman Genel Müdürlüğü mülakat sınavlarının liyakat ve kariyer ilkelerine uygunluğu ile şeffaflık ve denetime açıklığı değerlendirilmesi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/12203-S.22.18659

BAŞVURU NO : 2022/6062

KARAR TARİHİ : 22/09/2022

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Mülakat sınavının yeniden değerlendirilmesi talebi hakkındadır

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 22/04/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran; 26 Aralık 2021 tarihinde Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesinde Orman Genel Müdürlüğü

Merkez ve Taşra Teşkilatı Şube Müdürü, Sayman ve Memur Kadroları için yapılan Görevde Yükselme

Sınavı’nın yazılı kısmında 74 puan alarak 26. olduğu, sonuçların Ankara Sosyal Bilimler Fakültesi’nin kendi sitesinde herkese mesaj atılarak bireysel olarak duyurduğu ancak kurumun şeffaf olarak puanları yayınlamadığı, 24 Şubatta mülakata girdiği ve 3 sorudan 2’sini doğru cevapladığı ve sonuçların yine açıklanmadığı, isim olarak açıklanan sonuçlarda, puan olmadan, 13. yedek olduğunun belirtildiği, yazılı sınavda 60 puan civarı alanların otuzuncu olarak yerleştirildiğini ifade ederek, mülakatının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Orman Genel Müdürlüğü’nün 07.09.2022 tarihli sayılı cevabi yazısında: Orman Genel Müdürlüğü

Merkez ve Taşra Teşkilatı Şube Müdürü, Sayman ve Memur Kadroları için Yapılan Görevde Yükselme

Sınavı ilanının 22.10.2021 tarihinde kurum internet sitesinden duyurusunun yapıldığı, yazılı sınavın

26.12.2021 tarihinde Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Sürekli Eğitim ve Araştırma Merkezi tarafından

yapıldığı, ilgili sınavın sözlü sınav komisyonunun 11.02.2022 tarihli Makam olurları ile belirlendiği, mezkur sınavda adayların sınav komisyonunun her bir üyesi tarafından sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (30 puan), bir konuyu kavrayıp özetleme gücü (15 puan), genel kültür ve genel yeteneği (15 puan), özgüveni

– ikna kabiliyeti (15 puan), bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan) üzerinden toplamda 100 puan üzerinden değerlendirildiği, mülakat sınavı esnasında adaylar cam faunus içerisindeki toplardan çekiliş yaparak soruların sorulduğu ve aynı soruların ikinci bir adaya sorulmadığı, ilgili mülakat sınav sorularının bahsedilen konu başlıkları kapsamında Daire Başkanlıkları tarafından hazırlandığı ve mülakat komisyonu tarafından onaylandığı,

2.1. Başvuran sözlü sınav esnasında kendisinin çekmiş olduğu sorular içerisinde 45 puan üzerinden 15 puan, bir konuyu kavrayıp özetleme gücü, genel kültür ve genel yeteneği , özgüveni – ikna kabiliyeti , bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı hususlarında ise her bir kurul üyesi tarafında 55 puan ve toplamda 70 puan ve başarı puanı olarak da 72 puan alarak 13. yedek olarak sıralamaya dahil edildiği” ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;

3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,

3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında;

“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,

5. Orman Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin

“sözlü sınav” başlıklı 14 üncü maddesinde: “Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. (2) İlgili personel, Sınav Kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c)

Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.”

5.1. “Sınav Kurulu ve görevleri” başlıklı 15 inci maddesinde “Sınav Kurulu, Genel Müdürün görevlendireceği bir başkan ve dört üye olmak üzere toplam beş asıl ve beş yedek üyeden teşekkül eder.

Asıl üyelerin herhangi bir nedenle Sınav Kuruluna katılamamaları halinde yedek üyeler Sınav Kuruluna katılır. (2) Sınav Kurulunu teşkil eden üyeler, görevde yükselme sınavına alınacak personelden, lisansüstü öğrenim hariç öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar. (3) Sınav

Kurulunun başkan ve üyelerinin görevde yükselme sınavına eşlerinin, ikinci dereceye kadar, bu derece dâhil, kan ve kayın hısımlarının katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler Sınav Kurulu üyeliğinden çıkartılır ve bunların yerine yedek üye veya üyeler görevlendirilir. (4) İhtiyaç duyulması halinde aynı usulle birden fazla Sınav Kurulu oluşturulabilir” hükümleri düzenlenmektedir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın taleplerine ilişkin

Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Başvuran, mülakat sınavının tekrardan değerlendirilmesini talep etmektedir.

8. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.

9. Orman Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 14 üncü maddesi gereğince Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel kültürü ve genel yeteneği, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının değerlendirildiği, başvuranın soruları kura yöntemi ile çektiği ve bilgi sorularına verdiği cevapların açıkça belirtildiği tutanakta görülmüştür. Kurul üyeleri tarafından bir konuyu kavrayıp özetleme ile ilgili olarak

15 puan üzerinden 15 puan verildiği, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu

ile ilgili 15 puan üzerinden 15 puan verildiği, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı ile ilgili 15 puan üzerinden 15 puan verildiği, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ile ilgili 10 puan üzerinden 10 puan verildiği, genel kültür ve genel yetenek ile ilgili 15 puan üzerinden, soruya cevap verememesi nedeniyle, 0 puan verildiği, sınav konuları ilişkin bilgi düzeyinde 30 puan üzerinden 15 puan verildiği tespit edilmiştir.

10. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, sözlü sınav kurulunun yukarıda sözü edilen mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu, sözlü sınav öncesinde adaylara sorulacak soruların ve cevapların hazırlandığı, hazırlanan bu soruların zarflara konularak adayın bizzat kendisi tarafından çekilen zarf içerisinden çıkan soruların adaya yöneltildiği, kapalı zarf içerisindeki sorular haricinde adayı tanımaya, başvurduğu unvanın gerektirdiği yetkinlikleri belirlemeye, mesleki bilgi ve tecrübelerini anlamaya dayalı soruların da yöneltildiği, adayca verilen cevapların tutanağa bağlandığı, sözlü sınav değerlendirme formunda her bir kurul üyesi tarafından her bir konu için verilen puanların yer aldığı ve fakat verilen puanın her bir kurul üyesince ayrı ayrı gerekçelendirilmediği ve sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı görülmektedir.

11. Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve ilgili idarenin açıklamaları birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın ilgili idare tarafından gerçekleştirilen sözlü sınavda yedek olarak başarılı sayılması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi talebinin reddedilmesi, bundan sonra yapılacak sözlü sınavlarda; hesap verilebilirliğin ve şeffaflığın sağlanması açısından “puanlama kriterlerinin gerekçelendirilmesi ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması” yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen

/

bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde, söz konusu ilkelere uygun davrandığı anlaşılmıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam edecek, 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili

İdarenin işlemine karşı Kahramanmaraş İdare Mahkemesi nezdinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıdan bu yana tüm açıklananlar, şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Başvuranın; Sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE;

Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, bundan sonra yapılacak sözlü sınavlarda; puanlama kriterlerinin gerekçelendirilmesi ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması yönünde ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE

BULUNULMASINA;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ORMAN

GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve gereği için ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi