|
ÖZET: Bu Yargıtay kararı, 2924 sayılı Orman Köylülerinin Desteklenmesi Kanunu çerçevesinde, Hazineye ödenen bedel karşılığında satın alınan taşınmazların tapuya tescil edilmesi talebine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi, davacıların taşınmaz bedelini ödediğini ve iade şartlarının oluştuğunu belirleyerek davanın kabulüne karar vermiştir. Bölge Adliye Mahkemesi ise, davacıların mülkiyet kazanımının adli yargının yetkisinde olduğunu vurgulayarak davalı Hazine’nin istinaf talebini reddetmiştir.
Davalı Hazine vekili, 6292 sayılı Kanun uyarınca iade şartlarının oluşmadığını ve davanın idari yargının görevinde olduğunu savunmuştur. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi, davacıların taşınmaz bedelini ödediğini ve iade şartlarının oluştuğunu tespit ederek, davanın kabulüne karar vermiştir. Temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay, kararın usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek davalı Hazine vekilinin temyiz talebini reddetmiştir. Sonuç olarak, Yargıtay, davacıların taşınmaz üzerindeki haklarının korunması gerektiğine ve tapu tescilinin yapılması gerektiğine hükmetmiştir. Bu karar, orman köylülerinin haklarının korunması açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır. |
8. Hukuk Dairesi 2021/8031 E. , 2024/918 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/755 E., 2021/90 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 6. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/92 E., 2020/276 K.
Taraflar arasındaki 6292 sayılı Kanun’un 14/2 nci maddesi uyarınca 2924 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun’a göre tamamlanamayan işlemlere dayalı tapu iptali ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf talebinin esastan reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin ise kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu 139 parsel sayılı taşınmazın (yenileme sonrası 28248 ada 1 parsel) kesinleşmiş orman sınırında iken 6831 sayılı Orman Kanunu’nun (6831 sayılı Kanun) 2/B maddesi ile Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılan yer olduğunu, 2924 sayılı Kanun yürürlükte iken taşınmazın kullanım durumuna göre hak sahipliği tespiti yapıldığını ve rayiç bedelleri de tespit edilip ödendiği ancak tescil işlemi yapılmadığını iddia ederek dava konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun hükümlerine göre davacılara iade (temlik) edilmesi gereken yerlerden olduğunun tespiti ile bedeli ödenen hisselerin Hazine adına kayıtlı tapusunun iptaline ve hisseleri oranında davacılar adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince davacıların kullanımlarının olduğu taşınmazların bedellerinin ödendiği, dava konusu taşınmazların 2/B alanı içinde kaldığı, 6292 sayılı Kanun kapsamında iade şartlarının oluştuğu gerekçeleriyle bilirkişi raporunda belirtilen miktarlarda davacıların davasının kabulü ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili ve davalı Hazine vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi tapu kayıtlarında değişiklik meydana getirebilecek ve mülkiyet kazanılmasına dair sonuç doğuracak davalarda adli yargının görevli olduğu, mevcut uyuşmazlıkta davacılara taşınmazın iadesi durumunda mülkiyetin kazanılmasına ilişkin sonuç doğacağı gerekçeleriyle bu yönde davalı taraf istinaf talebinin reddine karar vermiştir. Diğer taraftan, defterdarlık tarafından gönderilen belgeler ile tapu sicil müdürlüğüne yazılan müzekkere cevaplarında davacıların dava konusu taşınmaz bedelini ödediklerinin anlaşıldığı, 24.10.2019 tarihli müzekkereye ekli listede de yer almamaları nedeniyle iade almadıklarının da sabit olduğu gerekçesiyle davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine, davacı tarafın istinaf başvurusunun ise kabulü ile davacıların satın aldıkları metrekare miktarında azalmaya sebebiyet verecek bir işlemin söz konusu olmadığı gibi tersine yüzölçümünün arttığı ve davacıların satın aldıkları metrekarenin tamamının değeri üzerinden eksik harcı tamamladıkları halde gerekçesi de açıklanmaksızın satın aldıkları pay üzerinden değil daha azı üzerinden hüküm kurulması isabetsiz olduğu gerekçeleriyle davacılar adına hisse paylarını düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın kabulüne karar vermiştir. Karara karşı davalı Hazine vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; 6292 sayılı Kanun uyarınca iade şartlarının oluşmadığı, davaya bakmakta idari yargının görevli olduğu, yasal hasım olmalarına rağmen aleyhlerine vekalet ücretine hükmedildiği iddialarıyla kararın bozulmasını talep etmiştir.
Dava, 2924 sayılı Orman Köylülerinin Desteklenmesi Kanunu (2924 sayılı Kanun) hükümlerine göre takdir edilen parası Hazineye ödenerek satılan taşınmazın, satın alan kişiler adına tapuya tescil istemine ilişkindir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.02.2024 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.