|
ÖZET: Başvuran, ortağı olduğu iş yerinde 4/1-(a) kapsamındaki hizmet sürelerinin 4/1-(b) kapsamına geçirilmesine itiraz ederek, 4/1-(a) kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmasını talep etmiştir. Başvuru, 10 Ekim 2023 tarihinde yapılmış olup, başvuranın emeklilik talebi 15 Mart 2023 tarihinde gerçekleşmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), başvuranın 17 Haziran 2009 tarihinden itibaren ortak olduğu iş yerinden dolayı 4/1-(a) kapsamındaki hizmetlerinin iptal edildiğini belirtmiştir. Başvuran, 26 Mart 2008 tarihinden itibaren SSK kapsamında çalıştığını ve bu sürelerin geri verilmesini istemektedir.
SGK’nın açıklamalarına göre, 5510 sayılı Kanun’un 53. maddesi gereğince, 4/1-(b) kapsamındaki sigortalıların, ortak oldukları iş yerlerinden 4/1-(a) kapsamında sigortalı olamayacakları belirtilmiştir. Başvuranın 4/1-(b) kapsamındaki hizmet süresinin, 4/1-(a) kapsamındaki hizmet süresinden fazla olması nedeniyle yaşlılık aylığı bağlanması mümkün olmamıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın itirazını değerlendirerek, idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığına karar vermiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş ve karar, başvurana ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na tebliğ edilmiştir. Başvuranın, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/3275-S.24.5179
BAŞVURU NO : 2023/16283
KARAR TARİHİ : 22.03.2024
RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Başvuranın ortağı olduğu iş yerinde geçen 4/1-(a) kapsamındaki
BAŞVURUNUN KONUSU :
hizmet sürelerinin 4/1-(b) kapsamına geçirilmesi işlemine itirazı ile buna bağlı olarak tarafına 4/1-(a) kapsamında yaşlılık aylığı bağlanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10.10.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; 15/03/2023 tarihinde emeklilik talebinde bulunduğunu, aylığı bağlanmadan 21/08/2023 tarihinde tarafına “dosyanız incelenmiş olup (43.665,27 TL)
borcunuz bulunmaktadır. Borcunuzu (…) tarihine kadar ödemeniz halinde hizmetiniz bildirilecektir.” şeklinde SMS gönderildiğini, bunun üzerine yaptığı incelemede 28/05/2013 tarihinden itibaren 4/1-(a)
sigortalılıklarının iptal edildiğini, şirket ortaklığı sebebiyle bu tarihten itibaren 4/1-(b) sigortalılığının tescil edildiğini öğrendiğini, ancak bu işlemin hatalı olduğunu, çünkü 26/03/2008 tarihinden itibaren aralıksız şekilde emeklilik talep tarihine kadar A.Ş.’de SSK kapsamında çalıştığını, nitekim 28/09/2008 tarih ve 27011 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “5510 Sayılı Kanun gereğince Sigortalı Sayılanlar, Sayılmayanlar, Sigortalılığın Başlangıcı, Kuruma Bildirilmesi ve Sona
Ermesi Hakkındaki Tebliğ”e göre 5510 sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden önce başlayan sigortalılığın kesintiye uğrayıncaya kadar devam edeceğinin belirtildiğini, yine 5510 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin tarafına uygulanamayacağını, bununla birlikte söz konusu firmadaki ortaklığının sembolik olduğunu, fiilen mühendis olarak çalıştığını, kar payı almadığını, asıl geçim kaynağının SSK kapsamında beden ve fikir gücü karşılığı elde ettiği gelir olduğunu, şirket ortaklığından bir gelir elde etmediği gibi elde etmiş olsa bile bu gelirle geçimini sağlamasının söz konusu olmadığını belirterek 4/1-(a) kapsamında iptal
/
edilen (kurum kayıtlarında 28/05/2013-15/03/2023 olarak görülmektedir) sigortalılık sürelerinin geri verilmesini, SGK’ca resen yapılan 4/1-(b) sigortalılığının ve bu sürelere ait borçların iptal edilmesini, tahsis talebine binaen 01/04/2023 tarihinden itibaren 4/1-(a) kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmasını, ödenmesi gereken aylıkların ve sair maddi hakların mutat ödenecekleri tarihlerden itibaren yasal faizleriyle ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 09/11/2023 tarih ve S. sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığı (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 07/03/2024 tarih ve E- – – sayılı yazıda ilgili mevzuatına da yer verilmek suretiyle özetle; 2.1. Başvuranın A.Ş.’deki ortaklığının 17/06/2009 tarihinde başladığı, ticaret sicil gazetesi kayıtlarına göre ilgili ortaklığın devam ettiği, 25/08/2022 tarih ve sayılı Ticaret Gazetesi nüshasında adı geçen şirketin anonim şirkete dönüştüğü ve başvuranın üç yıllığına yönetim kuruluna seçildiğinin belirtildiği, 2.2. Anılanın A.Ş.’deki 4/1-(a) kapsamındaki sigortalı bildiriminin 26/03/2008-15/03/2023 tarihleri arasında gerçekleştiği, 2.3. Bilindiği üzere 5510 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılanlar, kendilerine ait veya ortak oldukları isyerlerinden dolayı, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı bildirilemezler.” hükmünün yer aldığı, bu itibarla başvuranın adı geçen şirkette 17/06/2009 tarihinde ortak olması sebebiyle ortağı olduğu iş yerinden bildirilen 4/1-(a) kapsamındaki hizmetlerinin iptal edildiği, 2.4. Diğer yandan 5510 sayılı Kanun’un geçici 2’nci maddesinin yedinci fıkrasında; bahsi geçen Kanun’un yürürlüğünden önce sigortalı veya iştirakçi olup aynı Kanun’un yürürlüğünden sonra aylık talebinde bulunanlardan farklı sosyal güvenlik kurumlarına ya da Kanun’da belirtilen sigortalılık hallerinden birden fazlasına tabi olanlara aylık bağlanmasına esas alınacak kanunun adı geçen Kanun’la mülga 2829 sayılı
Kanun hükümlerine göre tespit edileceği ve bunlar hakkında 5510 sayılı Kanun’un geçici maddelerinin uygulanacağının düzenlendiği, 2829 sayılı Kanun’un; 2.4.1. 4’üncü maddesinde, kurumlara tabi çeşitli işlerde çalışmış olanların hizmet süreleri, aynı tarihlere rastlamamak kaydıyla bu Kanun’a göre aylık bağlanmasına hak kazanıldığında birleştirileceğinin, 2.4.2. 8’inci maddesinde ise, birleştirilmiş hizmet süreleri toplamı üzerinden, ilgililere son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde fiili hizmet süresi fazla olan kurumca, hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu kurumca, kendi mevzuatına göre aylık bağlanacağı ve ödeneceğinin hüküm altına alındığı, 2.5. Buna göre son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde 5510 sayılı Kanun’un 4/1-(b) kapsamındaki fiili hizmet süresinin daha fazla olması nedeniyle başvurana 4/1-(a) bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmasına imkân bulunmadığı, /
bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun; 5.1. “Sigortalı sayılanlar” başlıklı 4’üncü maddesi; “Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından; a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar, b) Köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise;
1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi
olanlar,
2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar,
3) Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit
şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları,
4) Tarımsal faaliyette bulunanlar,
(…)
sigortalı sayılırlar.”, 5.2. “Sigortalılık hallerinin birleşmesi” başlıklı 53’üncü maddesi; “Sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statüleri ile (c) bendinde yer alan sigortalılık statüsüne aynı anda tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde
Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır. Ancak, sigortalılık hallerinin çakışması nedeniyle Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılığı esas alınanlar, yazılı talepte bulunmak ve Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas kazanç alt sınırı ve üst sınırına ilişkin hükümler saklı olmak kaydıyla, esas alınmayan sigortalılık statüsü kapsamında talep tarihinden itibaren prim ödeyebilirler. Bu şekilde ödenen primler; iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar yönünden, Kanunun 4 üncü
/
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılık statüsünde, kısa vadeli sigorta kollarından sağlanan diğer yardımlar ile uzun vadeli sigorta kollarından sağlanan yardımlar yönünden ise Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalılık statüsünde değerlendirilir. Bu fıkra hükümlerine göre ödeme talebinde bulunulduğu halde ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenmeyen primlerin ödenme hakkı düşer. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi ile aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki diğer sigortalılık statülerine aynı anda tabi olacak şekilde çalışılması durumunda, (b) bendinin (4) numaralı alt bendi dışındaki diğer sigortalılık durumu, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında muhtar sigortalılığı ile aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki diğer sigortalılık statülerine aynı anda tabi olacak şekilde çalışılması durumunda muhtar sigortalılığı dikkate alınır.
4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılanlar, kendilerine ait veya ortak oldukları
işyerlerinden dolayı, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı bildirilemezler.
(…)
Birinci fıkra hükmü saklı olmak üzere sigortalının, bu madde hükmüne göre sigortalı sayılması gereken sigortalılık halinden başka bir sigortalılık hali için prim ödemiş olması durumunda, ödenen primler birinci fıkraya göre esas alınan sigortalılık hali için ödenmiş ve esas alınan sigortalılık halinde geçmiş kabul edilir.”, 6. Mülga 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi
Hakkında Kanun’un “Aylığı bağlayacak kurum” başlıklı 8’inci maddesi; “Birleştirilmiş hizmet süreleri toplamı üzerinden, ilgililere; son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde fiili hizmet süresi fazla olan kurumca, hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu kurumca, kendi mevzuatına göre aylık bağlanır ve ödenir.”, 7. Sosyal Güvenlik Kurumunca çıkarılan 2013/11 sayılı “Sigortalılık İşlemleri Hakkında
Genelge”nin (Revize 2019/09) “Sigortalılık Sürelerinin Birleştirilmesi” başlıklı Dokuzuncu Kısım; 7.1. Birinci Bölümü’nde yer alan “(4/a) kapsamında sigortalı olup çalıştığı işyerine veya başka bir şirkete ortak olanlar” alt başlığı;
“6.3- 2008/Ekim öncesinde (4/a) kapsamında hizmet akdiyle çalışırken, çalıştıkları işyerine veya başka bir şirkete ortak, anonim şirkette ise kurucu ortak veya yönetim kurulu üyesi olanlar, (4/a) kapsamındaki sigortalılıkları kesintiye uğrayıncaya kadar (4/b) kapsamına alınmayacaktır. (4/a) kapsamındaki çalışmaları sona erdirip en az bir gün ara vererek ortağı olduğu şirketten yeniden hizmet akdine tabi çalışmaya başlanması durumunda hizmetler kesintiye uğramış kabul edilecektir.”, 7.2. İkinci Bölümü’nde yer alan “Sigortalıların kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden kendilerini sigortalı göstermesi” alt başlığı;
“13- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde şirket ortakları (4/b) kapsamında sigortalı sayılmış, 53 üncü maddesinin ikinci fıkrasında ise (4/b) kapsamında sigortalı
/
sayılanların, kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden dolayı, (4/a) kapsamında sigortalı bildirilemeyecekleri öngörülmüştür.
Buna göre, 2008/Ekim sonrası şirket ortaklığı nedeniyle (4/b) kapsamında sigortalı olanlar kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden (4/a) bendi kapsamında sigortalı olamayacakları gibi, (4/a)
kapsamında çalışırken çalıştığı işyerine ortak olanlar (4/b) kapsamına alınacak ve (4/a) kapsamındaki sigortalılıkları sonlandırılacaktır. Kişinin çalıştığı işyeri dışında bir şirkete ortak olması halinde, Kanunun
53 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği (4/a) kapsamında sigortalılığı devam ettirilecek ve (4/b)
kapsamına alınmayacaktır.
Yine, (4/a) kapsamında çalıştığı anonim şirkette, ortak olmayan yönetim kurulu üyesi olanların (4/a)
kapsamındaki sigortalılıkları devam ettirilecek, ancak sigortalının yönetim kurulu üyeliği yanında anonim şirkete ortak olması halinde (4/a) kapsamındaki sigortalılığı sonlandırılarak (4/b) kapsamında sigortalı sayılacaktır.”, hükümlerini amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuran hakkında tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun bulunmadığı değerlendirildiğinden, Ret Kararı verilmesine ilişkin hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran özetle; ortağı olduğu anonim şirkette 28/05/2013-15/03/2023 tarihleri arasında geçen 4/1-(a)
kapsamındaki hizmet sürelerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından resen 4/1-(b) kapsamına alınması işleminin geri alınarak tarafına 4/1-(a) kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmasını talep etmektedir.
10. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından özetle; başvuranın çalıştığı iş yerinde 17/06/2009 tarihinden beri ortak olması nedeniyle 5510 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince anılan iş yerinden bildirilen 4/1(a) kapsamındaki hizmetlerinin iptal edildiği, 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde 4/1(b) kapsamındaki fiili hizmet süresinin daha fazla olması nedeniyle başvurana 4/1(a) kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmasına imkân bulunmadığı belirtilmektedir.
11. Başvuru konusu somut uyuşmazlığın temel olarak; başvuranın ortağı olduğu iş yerinden bildirilen 4/1(a) kapsamındaki hizmet sürelerinin geçerli kabul edilip edilemeyeceği hususunda ortaya çıktığı görülmektedir.
12. Dosya kapsamından; başvuranın A.Ş. ortaklığının 14/07/2009 tarih ve 7353 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilmiş olan hisse devriyle birlikte başladığı (anılan tarihte şirketin henüz limited şirket olduğu görülmektedir), başvuranın anılan şirket bünyesinde 26/03/2008 tarihinde SSK sigortalısı olarak bildirildiği ve prim ödemelerinin düzenli olarak gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
13. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 53’üncü maddesinin ikinci fıkrasında, 4/1-(b) kapsamında sigortalı olan kişilerin kendilerine ait veya ortağı olduğu iş yerlerinden 4/1(a) kapsamında sigortalı bildirilemeyecekleri düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin beşinci fıkrasına göre ise, sigortalıların bu madde hükmünce sigortalı sayılması gereken sigortalılık halinden başka bir sigortalılık hali için prim ödemiş olması durumunda, ödenen primler birinci fıkraya göre esas alınan sigortalılık hali için ödenmiş ve esas alınan sigortalılık halinde geçmiş kabul edilmektedir.
14. Diğer yandan benzer düzenlemelere SGK tarafından çıkarılan 2013/11 sayılı Genelge’de de yer verilmiştir. Genelge’nin Dokuzuncu Kısım Birinci Bölümü’nün “6.3.” no.lu alt başlığında, 2008/Ekim’den öncesinde SSK’lı olarak çalıştığı iş yerinde yine 2008/Ekim’den önce olmak kaydıyla kurucu ortak veya yönetim kurulu üyesi olanların -yani 4/1-(b) kapsamına girenlerin- 4/1-(a) kapsamındaki sigortalılıklarının kesintiye uğrayıncaya kadar 4/1-(b) kapsamına alınmayacağı ifade edilmiştir.
15. Bununla birlikte anılan Genelge’nin aynı Kısım ve İkinci Bölümü’nün “13” no.lu alt başlığında ise, çalıştığı iş yerinden 2008/Ekim sonrası şirket ortaklığı nedeniyle 4/1-(b) kapsamında olan sigortalıların, 4/1-(a) kapsamındaki hizmetlerinin 4/1-(b) kapsamına alınacağı ve 4/1-(a) kapsamındaki sigortalılıklarının da sonlandırılacağı belirtilmiştir. Bu hükme örnek bir olay olarak; 01/05/2005 tarihinden itibaren 4/1-(a)
kapsamında çalışan sigortalı (A)’nın 15/09/2009 tarihinde çalıştığı limited şirkete ortak olduğu, kişinin çalıştığı iş yerine ortak olması nedeniyle 4/1-(a) kapsamındaki sigortalılığının 14/09/2009 tarihinde sona erdirilip 15/09/2009 tarihinden itibaren 4/1-(b) kapsamında sigortalılığının başlatılacağından bahsedilmiştir.
16. Bu çerçevede başvuruya konu somut olaya bakıldığında; başvuranın 26/03/2008 tarihinden beri 4/1(a) kapsamında sigortalı olarak bildirildiği A.Ş.’ye 17/06/2009 tarihinde tarafına yapılan hisse devriyle ortak olduğu, bu açıdan 4/1-(b) kapsamına girdiği tarih itibarıyla
5510 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak sigortalılık durumunun belirlenmesi gerektiği, bakıldığında
başvuranın 17/06/2009 tarihinden itibaren adı geçen iş yerindeki ortaklığı nedeniyle 4/1-(b) kapsamına girdiği, bu nedenle aynı dönem içerisinde 4/1-(a) ve 4/1-(b) sigortalılığı birlikte bulunduğundan 5510 sayılı
Kanun’un 53’üncü maddesi ile SGK’nın 2013/11 sayılı Genelgesi’nin yukarıda aktarılan hükmü uyarınca başvuranın 17/06/2009 tarihinden itibaren 4/1-(a) kapsamındaki hizmet sürelerinin iptal edilerek işçi payına göre 4/1-(b) kapsamında değerlendirildiği, haliyle 17/06/2009 tarihinden itibaren 4/1-(a) kapsamındaki hizmet sürelerinden işçi payına düşen kısım ortaya konulduktan sonra geriye kalan süreler üzerinden 28/05/2013-15/03/2023 tarihleri arasındaki 4/1-(a) hizmetinin iptal edilerek aynı dönem itibarıyla hizmetinden kaynaklı 4/1-(b) statüsünden tarafına borç çıkarıldığı görülmektedir.
17. Yukarıda anlatılanlar, başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 26/03/2008 tarihinde başlayan 4/1-(a) kapsamındaki sigortalılığının çalıştığı iş yerindeki ortaklığının başladığı 17/06/2009 tarihine kadar devam etmesi, ancak anılan tarihten sonra 4/1-(a) kapsamında sayılmış olan sigortalılığı için 4/1-(b) sigortalılığına prim transferi yapılması gerektiğinden nihai olarak son yedi yıl içindeki fiili hizmet süresi açısından 4/1-(b) kapsamındaki fiili hizmet süresinin daha fazla olması nedeniyle kendisine 4/1-(a) kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmasına
/
imkân bulunmadığı görülmüş olup idarenin işlemlerinde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık görülemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
18. Nitekim Kurumumuza gelen benzer nitelikteki bir başka başvuru kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda (B. No: 2019/23220, 18/06/2020 ); başvuranın 29/06/2005 tarihinde başlayan sigortalılığının
5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih olan 01/10/2008 tarihine kadar devam etmesi, ancak
01/10/2008-20/09/2019 tarihleri arasındaki sigortalılığı için 4/1-(b) sigortalılığına prim transferi yapılması gerektiği, bu nedenle başvuranın 4/1-(a) hizmetlerinin iptal edilmesine yönelik itirazının idare tarafından reddedilmesi şeklinde kurulan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığından başvuranın talebine yönelik olarak Ret Kararı verilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup İdarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde göndermediği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı, ayrıca idarenin cevabında başvuranın hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması beklenilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
20. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararı’nın başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Manisa İş Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/