|
ÖZET: Başvuran, Osmaniye Askerlik Şubesi Başkanlığına atanma talebinde bulunmuş, ancak bu talep Millî Savunma Bakanlığı tarafından reddedilmiştir. Başvuru, başvuranın Şanlıurfa Karaköprü Askerlik Şubesinde görev yaparken aldığı disiplin cezası ve annesinin sağlık durumu gerekçe gösterilerek Osmaniye’ye tayin edilme isteği üzerine yapılmıştır. Başvuran, tayin talebinin reddedilmesi nedeniyle ailevi sorunlar yaşadığını ve maddi sıkıntılar içinde olduğunu belirtmiştir.
Millî Savunma Bakanlığı, başvuranın atama talebini değerlendirirken, kamu hizmetinin sürekliliği ilkesini göz önünde bulundurmuş ve başvuranın daha önce kendi isteğiyle Niğde Askerlik Şube Başkanlığına atanmış olduğunu vurgulamıştır. Ayrıca, başvuranın sağlık mazereti kapsamında gerekli belgeleri sunmadığı ve iki yıllık zorunlu hizmet süresini tamamlamadığı için Osmaniye’ye atanmasının uygun görülmediği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddine dair karar vermiştir. Bu karar, başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat çerçevesinde hukuka uygun bulunmuştur. Başvuranın, kararın tebliğinden itibaren dava açma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/11564-S.24.17578
BAŞVURU NO : 2024/9196
KARAR TARİHİ : 22.10.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Osmaniye Askerlik Şubesi Başkanlığına atamasının yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; Osmaniye Askerlik Şubesinden Şanlıurfa Karaköprü Askerlik Şubesine tayin edilmesine sebep olarak gösterilen kınama cezasının iptal edilmesine ve ilk amirlerinin tayin istemesi durumunda olur vereceklerini söylemelerine istinaden Ocak 2024’te annesinin sağlık raporlarını da ekleyerek tayin dilekçesi verdiğini ancak açıklanan tayin sonuç listesinde ismini göremediğini, Şanlıurfa’ya tayininin çıkarılması sonucunda eşiyle boşanmak durumunda kaldığını, annesinin ihtiyaçlarını tek başına gideremediğini, aile bütünlüğü gözetilmeden verilen karar sonucunda telafisi mümkün olmayan bütün zararları yaşadığını, kendi evine, ailesine ve şehrine tayin edilmesine olur verilmeyerek bir nevi cezalandırıldığını düşündüğünü, bu süreçte kendisine zarar vermekten ve daha büyük olumsuzluklar yaşamaktan korktuğunu, maddi olarak çok kötü durumda olduğunu, misafirhane köşelerinde değil evinde yatmak istediğini, yaşadığı sorunların ilgili makamlara ulaştırılmasını istediğini belirterek yaşadığı mağduriyetlere son verilmesi adına Osmaniye Askerlik Şubesi Başkanlığına atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Millî Savunma Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün başvuru konusuna ilişkin – – sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın, Osmaniye Askerlik Şubesinde şube müdürü olarak görev yapmakta iken hakkında yapılan disiplin soruşturması nedeniyle Şanlıurfa Karaköprü Askerlik Şube Başkanlığına atamasının yapıldığı, 10/03/2023 tarihli dilekçe ile Şanlıurfa ilinin depremden etkilenen iller arasında olduğunu belirterek Ankara ili başta olmak üzere Mersin ya da Niğde illerine atama talebinde bulunduğu, atama talebinin olumlu değerlendirilmesi sonucunda 14/06/2023 tarihli olur ile kendi talebi sonucunda Niğde Askerlik Şube
Başkanlığına atamasının yapıldığı ve hâlen anılan birimde görev yaptığı,
2.2. İdarenin temel fonksiyonlarından kamu hizmetinde devamlılık ilkesi, kamu hizmetlerinin kanunların öngördüğü haller dışında kesintisiz ve düzenli olarak yürütülmesini öngören bir ilke olduğu, bu ilkeye göre idarenin, icra edilen kamu hizmetinin devamını sağlamak için gerekli düzenlemeleri yapmakla ve gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğu, bu kapsamda Milli Savunma Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görevli
Devlet memurlarının atama taleplerinin; hizmet ihtiyacı, personel temininde yaşanan güçlükler, hizmetin aksamadan sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi hususları göz önüne alınarak, personelin mağduriyetine sebebiyet vermeden, kamu yararı ve hizmetinin en etkin ve verimli şekilde yürütülebilmesi amacıyla ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirildiği, nitekim başvuranın atamasının da bu ilke kapsamında kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi gayesiyle kendisinden daha iyi bir şekilde verim alınabileceği ve kendi talebinin de bulunduğu bir birime yapıldığı, 2.3. Başvuranın, 09/01/2024 tarihli dilekçe ile annesinin kalp, göğüs, göz, diyabet raporlarının mevcut olduğunu, annesinin ihtiyaçlarını gidermek için her hafta sonu Osmaniye’ye gidiş-geliş yaptığını belirterek
Osmaniye Askerlik Şube Başkanlığına atamasının yapılması talebinde bulunduğu, başvuranın dilekçesine annesinin ilaç kullanım raporlarını eklediği ancak Millî Savunma Bakanlığı Personeli Yer Değiştirme
Yönetmeliği’nin 11’inci maddesi kapsamında atamaya esas sağlık raporunun bulunmadığı, bu nedenle atama talebinin sağlık mazereti kapsamında değerlendirilemediği, kendi talebiyle atanmış olduğu Niğde
Askerlik Şube Başkanlığında iki yıllık zorunlu hizmet süresini tamamlaması gerektiği, 2.4. Millî Savunma Bakanlığı Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümleri kapsamında; başvuranın
Şanlıurfa Karaköprü Askerlik Şube Başkanlığında görevli iken kendi isteği ile Niğde Askerlik Şube
Başkanlığına atamasının yapılması ve atandığı birimde iki yıllık zorunlu hizmet süresinin tamamlanmamış olması, Osmaniye’de hizmetine ihtiyaç bulunmaması, atamaya esas sağlık raporunun olmaması nedeniyle
Osmaniye Askerlik Şube Başkanlığına atamasının uygun değerlendirilmediği, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde: “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72’nci maddesinde: “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…” 6. 26/02/2010 tarihli ve 27505 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olan Millî Savunma Bakanlığı
Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin; 6.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde: “(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlarda görevli Devlet memurlarının yer değiştirme suretiyle atanmalarının usul ve esaslarını belirlemektir.” 6.2. “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde: “(1) Yer değiştirme suretiyle atamalarda esas alınacak temel ilkeler şunlardır;
a) Bu Yönetmelik kapsamındaki Devlet memurları için hizmet alanlarındaki görevin sürekliliği esastır.
b) Yer değiştirme sureti ile atamalarda, atanmak istenilen hizmet bölgesi ve alanındaki kadro imkânları ile ayrılmak istenen yerdeki hizmet ihtiyacı öncelikle dikkate alınır.
c) Kurumun hizmet ihtiyacı nedeniyle hizmet bölgelerindeki zorunlu çalışma sürelerine bakılmaksızın belirli bir süre görev yapmak üzere sürekli görevle atama yapılabilir.
ç) Hizmet ihtiyacı nedeniyle yapılacak atamalarda, görevin özelliğine göre hizmet bölgeleri ve alanları arasında memurların adil ve dengeli dağılımının sağlanması esastır.
d) (Atama isteklerinin değerlendirilmesinde kurum amirleri veya birlik komutanının görüşleri de dikkate alınır.
e) Atanacak memurun asaletinin onaylanmış olması gerekir.” 6.3. “Bölgelerdeki zorunlu çalışma süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde: “(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki memurların atanma istekleri; birinci hizmet bölgesinde altı yıl, ikinci hizmet bölgesinde beş yıl, üçüncü hizmet bölgesinde dört yıl, dördüncü hizmet bölgesinde üç yıl, beşinci hizmet bölgesinde ise iki yıllık zorunlu çalışma süresi tamamlanmadan dikkate alınmaz.
(2) (Mülga:RG-12/6/2015-29384)
(3) Bulunduğu hizmet alanında görev yapan personel en az iki yıl fiilen çalışmadan başka bir yere atama talebinde bulunamaz.” 6.4. “Hizmet gereği yapılacak yer değiştirmeler” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasında: “(1)
Haklarında yapılan adli veya idari bir soruşturma sonucuna göre o yerde kalmalarında sakınca görülenlerin, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma sürelerine bakılmaksızın, hizmetin gereği olarak yer değiştirme suretiyle atamaları yapılabilir. Bu şekilde atanan memurun ayrıldığı hizmet bölgesindeki eksik hizmetleri aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanında tamamlattırılır.
Memurun görev yaptığı hizmet bölgesinde ihtiyaç bulunmaması halinde diğer hizmet bölgelerine de ataması yapılabilir. Bu şekilde ataması yapılan memurun ayrıldığı hizmet bölgesindeki eksik hizmetleri daha sonra tamamlattırılır. Bu fıkra uyarınca başka bir hizmet bölgesi veya hizmet alanına atanan memurlar, ayrıldığı hizmet alanına yeniden atanamaz.” 6.5. “İsteğe bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 11’inci maddesinde: “(1) Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme isteğinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya bulunduğu yerde kalmasının sağlık durumunu tehlikeye koyacağını ya da tam teşekküllü hastane bulunan bir yerde oturma zorunluluğu bulunduğunu, eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden başvuru tarihinden geriye doğru son altı ay içerisinde alınmış sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir. Bu mazeret dolayısıyla atama isteyen memur; aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına, bu şekilde mazeretin karşılanamaması halinde başka bir hizmet bölgesinde ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanacağı bir hizmet alanına atanabilir…
[…] (8) Bu maddede belirtilen nedenlerden ötürü atama talebinde bulunan memurların ataması, bu
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan yapılabilir. Ancak, zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur, mazeretinin sona ermesi durumunda zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır.
(9) Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Niğde Askerlik Şube Başkanlığında görev yapan başvuran, Osmaniye Askerlik Şubesi Başkanlığına atamasının yapılmasını talep etmektedir.
9. Anayasa’nın 128’inci maddesinde, memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, hakları ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir. Anayasal hükümler doğrultusunda çıkarılan 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu ile genel hükümler belirlenmiş, Kanun’un 72’nci maddesinde, kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmaların; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılacağı öngörülmüştür. Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlarda görevli Devlet memurlarının yer değiştirme suretiyle atanmalarının usul ve esasları ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nu 72’nci maddesine dayanılarak çıkarılmış olan Millî Savunma Bakanlığı Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliği’nde belirlenmiştir.
10. Anılan Yönetmelik’in 5’inci maddesinde, yer değiştirme suretiyle atamalarda esas alınacak temel ilkeler sayılmış, 6’ncı maddesinde ise hizmet bölgelerindeki çalışma sürelerine yer verildikten sonra, bulunduğu hizmet alanında görev yapan personelin en az iki yıl fiilen çalışmadan başka bir yere atama talebinde bulunamayacağı belirtilmiştir. Söz konusu iki yıllık zorunlu çalışma süresi tamamlanmadan hangi durumlarda yer değiştirme suretiyle atama yapılabileceği de yine ilgili Yönetmelik’te öngörülmüştür. Bu durumlardan biri de mezkûr Yönetmelik’in 11’inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenmiş olan sağlık mazeretine dayanan atamalardır.
11. Millî Savunma Bakanlığı Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin birinci fıkrasında, memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme isteğinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığını veya bulunduğu yerde kalmasının sağlık durumunu tehlikeye koyacağını ya da tam teşekküllü hastane bulunan bir yerde oturma zorunluluğu bulunduğunu, eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden başvuru tarihinden geriye doğru son altı ay içerisinde alınmış sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerektiği belirtilmiştir. Dolayısıyla sağlık mazeretine bağlı olarak yer değiştirmenin yapılabilmesi için öncelikle söz konusu niteliklere haiz atamaya esas sağlık raporunun sunulması gerektiği açıktır.
12. Yukarıda yer verilen açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamında somut olay değerlendirildiğinde; başvuranın, Şanlıurfa Karaköprü
Askerlik Şube Başkanlığında çalışmakta iken talepte bulunması üzerine 14/06/2023 tarihli olur ile Niğde
Askerlik Şube Başkanlığına atamasının yapıldığı, burada iki yıllık zorunlu çalışma süresi tamamlanmadan 09/01/2024 tarihli dilekçe ile Osmaniye Askerlik Şube Başkanlığına atamasının yapılması talebinde bulunduğu, atama talebinde annesinin sağlık mazeretine dayandığı ancak Millî Savunma Bakanlığı
Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen niteliklere sahip atamaya esas sağlık raporu sunmadığı, sadece annesinin hastalık tanılarına ve ilaç kullanım raporlarına yer verdiği, dolayısıyla yer değiştirme suretiyle atanma talebinin sağlık mazereti kapsamında
değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup Niğde Askerlik Şube Başkanlığında iki yıllık zorunlu hizmet süresini tamamlamamış olması ve atamaya esas sağlık raporu sunmaması nedeniyle
Osmaniye Askerlik Şube Başkanlığına atamasının yapılmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekçeli ret kararının başvurana tebliğinden itibaren varsa dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Aksaray İdare Mahkemesi nezdinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın; BAŞVURANA ve MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi