|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın 2018 Kamu Personeli Seçme Sınavı’ndaki puanları ile kendi hesapladığı netler arasında önemli bir fark olduğunu belirterek, puan hesaplamasında hata yapılıp yapılmadığını talep ettiği ifade edilmektedir. ÖSYM tarafından yayımlanan kılavuzların adaylar için bağlayıcı olduğu ve cevap kâğıdı yerine soru kitapçığına yapılan işaretlerin değerlendirilmeyeceği belirtilmiştir. Başvuranın optik formundaki işaretlemelerin sınav sonuç belgesine doğru yansıdığı tespit edilmiştir.
Başvuranın, doğru cevapladığını düşündüğü sorulara yanlış cevap vermiş olduğu ve bu nedenle itirazda bulunduğu, ancak kılavuzda yer alan düzenlemeler gereği kitapçığa yapılan işaretlemelerin dikkate alınamayacağı vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu karar, sınav süreçlerinde kılavuzların bağlayıcılığı ve optik okuma sisteminin güvenilirliği açısından önemli bir içtihat teşkil etmektedir. |
İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi’nin (Kararname numarası 4) 347 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b), (e) ve (i)
bentleri, 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un 7 inci maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun hükümleri uyarınca lisans öğrenimi görecek adayların sınavlarına ilişkin işlemleri yapmakla Başkanlıklarının görevlendirildiği, 2.2. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 6114 sayılı Kanun hükümleri uyarınca düzenlenen kılavuzların, adayları bağlayıcı niteliği haiz olduğu, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ niteliği taşıdığı, 2.3. 2018 KPSS Kılavuzunun 2 nci sayfasında sınava/yerleştirme işlemine başvuran adaylar
Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılacağına; 3.1. “Sınavda uygulanacak testler” başlıklı maddesinde adayları cevaplarını cevap kağıdında ilgili alanlara işaretlemeleri gerektiğinin, cevap kağıtlarının ÖSYM’de optik okuyucularla okunarak bilgisayar ortamında değerlendirileceğine, cevap kağıdı yerine soru kitapçığına yapılan işaretlemelerin kesinlikle değerlendirilmeyeceğine; 3.6. Sınavda kullanılacak soru kitapçığı ve cevap kağıdı” başlıklı maddesinde soru kitapçığında işaretlenen cevaplara herhangi bir işlem yapılmayacağına, adayların cevaplarını cevapladıkları testlerin ilgili alanına işaretlemeleri gerektiğine, cevaplar işaretlenirken yuvarlak alanın dışına taşırılmadan tam olarak karalanıp doldurulması gerektiğine, bir soru için birden çok cevabın işaretlenmesi durumunda o soruya verilen cevabın yanlış sayılacağına, bir soruya verilen cevabın değiştirilmesi için mevcut konulmuş işaretin temiz bir şekilde silinmesi gerektiğine, zira cevap kağıdını değerlendiren optik okuyucunun iyi silinmemiş işareti de okuyabileceğine, bilhassa verilen bir cevabın silinip yerine başka bir cevabın işaretlenmemesi durumunda bu işaretin çok iyi silinmiş olması gerektiğine yer verildiği, 2.4. Başvuranın optik okuma sonrası elde edilen yanıtlarının cevap kağıdına yapmış olduğu işaretlemelerle birebir örtüştüğü, 2.5. Cevap kâğıtlarının optik okuyucuyla okunması ve optik okuyucuların yalnızca adaylar tarafından kodlanan bilgileri esas alması nedenleriyle optik okuyucuların takdir hatası yapmasının söz konusu olamayacağı, açıklamalarına yer verilmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında ; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde
2 / 5bulunmakla görevlidir…”,
5. 15/ 07/ 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 numaralı Bakanlıklara
Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Tanımlar” başlıklı 346 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; “Kılavuz : Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini… ifade eder”, “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı
347 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi; “ İlgili mevzuat hükümleri uyarınca kamu kurum ve
kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarında görev almaya veya görevde yükselmeye yönelik sınavları ve gerektiğinde yerleştirme işlemlerini ilgili kurumun talebine bağlı olarak yapmak” , aynı fıkranın (e)
bendinde; “ Hizmetin gereklerine uygun ölçme, seçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntemlerini belirlemek” , aynı fıkranın (i) bendinde; “ Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak .”, 6. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un
“Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; “ Kılavuz : Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini… ifade eder .”; “Temel ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinin beşinci fıkrasında;
“Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır . İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir” , 7. 2018 Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) Kılavuzu’nun (Lisans) ilk paragrafında;
“…Sınava/yerleştirme işlemine başvuran adaylar Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar…” , 3.1. “Sınavda uygulanacak testler” başlığının ikinci paragrafında; “ Sınavda adaylar cevaplarını, cevap kâğıdında ilgili alanlara işaretleyeceklerdir .
Cevap kâğıtları ÖSYM’de optik okuyucularla okunacak ve bilgisayar ortamında değerlendirilecektir .
Cevap kâğıdı yerine soru kitapçığına yapılan işaretler kesinlikle değerlendirilmeyecektir .”, 3.6.
“Sınavda kullanılacak soru kitapçığı ve cevap kağıdı” başlığının altıncı paragrafında;
“ Cevaplar, cevap kâğıdına işaretlenecektir . Soru kitapçığında işaretlenen cevaplara hiçbir işlem yapılmaz . Sınavda adaylar, cevaplarını cevapladıkları testlerle ilgili alana işaretlemelidir . Cevaplar işaretlenirken yuvarlak alanın dışına taşırılmadan tam olarak karalanıp doldurulması gerekmektedir . Bir soru için birden çok cevap işaretlenmiş ise o soruya verilen cevap yanlış sayılacaktır . Bir soruya verilen cevabın değiştirilebilmesi için, yanlış konulmuş işaretin temiz bir şekilde silinmesi gerekir . Cevap kâğıdını değerlendiren optik okuyucu, iyi silinmemiş işareti de okuyabilir . Özellikle, verilen bir cevap silinip yerine başka bir cevap işaretlenmediğinde bu işaret çok iyi silinmiş olmalıdır .”, düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine
3 / 5varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, katıldığı 2018 yılı Kamu Personeli Seçme Sınavı’nda ÖSYM Başkanlığınca hesaplanan puanlar ile tarafınca hesaplanan netleri arasında önemli oranda farklar bulunduğunu belirtmekte ve
Kurumumuzdan anılan sınava ilişkin puanlarının hesaplanmasında herhangi bir hata yapılıp yapılmadığının belirlenmesini talep etmektedir .
10. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, başvuranın 2018 yılı KPSS Lisans Sınavında Genel
Yetenek ve Genel Kültür alandaki soruları işaretlediği, bir takım soruları doğru cevapladığından emin olduğunu belirterek sınav kitapçığı ve optik formdaki cevaplarının karşılaştırılmasını ve puanın yeniden hesaplanmasını İdareden talep ettiği görülmektedir .
11. Yukarıda yer verilen ilgili mevzuat uyarınca ÖSYM Başkanlığı tarafından yayımlanan
Kılavuzlar, adaylar için bağlayıcıdır . 2018 KPSS Kılavuzu incelendiğinde, sınava başvuran adayların
Kılavuzdaki düzenlemeleri kabul etmiş sayılacağının ve cevap kâğıdı yerine soru kitapçığına yapılan işaretler kesinlikle değerlendirilmeyeceğinin düzenlendiği görülmektedir . Dolayısıyla, başvuru konusu olayda esas alınması gereken belge, başvuranın işaretleme yaptığı optik formdur .
12. Kurumumuzca başvurana ait optik form incelendiğinde başvuranın, Genel Kültür alanında 47 soruyu işaretlemiş ve 13 soruyu boş bırakmış olduğu, Genel Yetenek alanında ise 54 soruyu işaretlemiş ve 6 soruyu boş bırakmış olduğu anlaşılmaktadır . Başvuranın optik formdaki işaretlemeleriyle sınav cevap anahtarının birlikte değerlendirmesinden, başvuranın optik formda yaptığı işaretlemelerin doğru bir şekilde sınav sonuç belgesine yansıtıldığı tespit edilmiştir . Bu itibarla, başvurana ait sınav sonuç belgesinde de gösterildiği şekilde, başvuranın Genel Kültür alanında 32 doğru ve 15 yanlış cevabının; Genel Yetenek alanında ise 36 doğru ve 18 yanlış cevabının bulunduğu belirlenmiştir .
13. Başvuranın İdareye sunduğu dilekçesinde belirttiği ve doğru cevapladığı kanısında olduğu sorulara yanlış cevap vermiş olduğu görülmektedir . Başvuran, bu sorulara sınav soru kitapçığında doğru işaretlemede bulunmuş olabileceğini iddia etmekte ise de, soru kitapçığına yapılan işaretlemelerin kesinlikle değerlendirmeye alınmayacağının, adaylar için bağlayıcı niteliği haiz bulunan Kılavuzda düzenlenmiş olması nedeniyle, başvuranın kitapçığa yaptığı işaretlemelerin dikkate alınması olanağı bulunmamaktadır .
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu
4 / 5ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvuran ile ÖLÇME, SEÇME ve YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi