|
ÖZET: Bu karar, 2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı 2. Dönem Sınavında başvuranın hatalı olduğunu iddia ettiği 6’ncı ve 14’üncü soruların iptali talebine ilişkindir. ÖSYM’nin sınavlarla ilgili düzenleme yapma yetkisi ve sınav sorularının iptali konusundaki mevzuat hükümleri doğrultusunda, bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemeler sonucunda 6’ncı sorunun hatalı olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, 6’ncı sorunun iptal edilmesi ve puanların yeniden hesaplanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 14’üncü soruya ilişkin itiraz ise, bilirkişi raporunda herhangi bir hata tespit edilmediği için reddedilmiştir. Bu durum, başvuranın itirazının yerinde olmadığı anlamına gelmektedir. Dolayısıyla, 6’ncı sorunun iptali ve 14’üncü sorunun geçerliliği ile ilgili karar, sınavın adil bir şekilde değerlendirilmesi açısından önem taşımaktadır. Bu karar, sınav sonuçlarının yeniden hesaplanması ve adayların haklarının korunması açısından da hukuki bir dayanak oluşturmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5672-S.8526
BAŞVURU NO : 2019/3134
KARAR TARİHİ : 16/07/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : ÖSYM tarafından gerçekleştirilen 2018 İş Sağlığı ve
Güvenliği (2018-İSG) Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı 2. Dönem Sınavında hatalı olduğu iddia edilen 6’ncı ve 14’üncü soruların iptal edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 15/12/2018 tarihinde ÖSYM tarafından gerçekleştirilen 2018 İş Sağlığı ve
Güvenliği (2018-İSG) Genel Müdürlüğü İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı 2. Dönem
Sınavında sorulan ve ÖSYM’nin paylaştığı soru kitapçığında 6’ncı ve 14’üncü sorular hakkında 19/12/2018 tarihinde dava açma hakkı saklı olmak kaydıyla soru iptal dilekçesi verdiğini, vermiş olduğu bu dilekçelere cevaben 31/01/2019 tarihinde tarafına yazılı olarak belirtilen sorularla ilgili herhangi bir hatanın bulunmadığının tespit edildiğine dair bilgi verildiğini belirterek, bahse konu soruların uzman ve bağımsız bilirkişilerce incelenmesini, incelemeler sonucunda soruların iptalini ve yürütmenin durdurularak puanların tekrardan hesaplanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden, ÖSYM
Başkanlığından gelen 06/05/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başkanlıkça uygulanan sınavlarda sorulara itirazların, sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde (sınav tarihinden bir gün sonra başlamak üzere) alınmakta olduğu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20/B maddesi gereğince yapılan itirazların adayların 10 günlük dava açma süresini durdurmadığı, itiraz süreci hakkında 2018-İSG
Kılavuzunda 6114 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tebliğ hükmünde olmak üzere adaylara gerekli bilgilendirmenin yapıldığı,
2.2. Sınavlar yapıldıktan sonra aday itirazları da dikkate alınarak soruların gerek bilimsel ve gerekse madde analizlerine bağlı olarak hatalı olup olmadığı hususunun kapsamlı olarak değerlendirilmekte olduğu, başvuru konusu 2018 İSG 2. Dönem sınavı sonrasında da itirazların ve madde analizlerinin incelenmesi neticesinde akademisyenlerden alınan bilimsel görüşler dikkate alınarak ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından soruların değerlendirildiği ve söz konusu sınavda iptal edilen soru bulunmadığı,
2.3. Diğer taraftan, 2018 İş Sağlığı ve Güvenliği (2018-İSG) Genel Müdürlüğü İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı 2. Dönem Sınavında sorulan ve temel soru kitapçığına göre 31’inci sırada yer alan sorunun iptali talebiyle açılan davada yargılamayı yapan Ankara 15. İdare
Mahkemesinin 21/03/2019 tarihli ve 2019/315 E., 2019/460 sayılı kararında “dava konusu sorunun hatalı olmadığı ve iptaline gerek bulunmadığı” gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği,
2.4. Yazı ekinde sunulan alanında uzman akademisyenler tarafından hazırlanan raporların tamamında başvuranın iptalini talep ettiği sorularda hata bulunmadığı ve iptal edilmemesi gerektiği yönünde görüş verildiği,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3.1. “Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması” başlıklı 13’üncü maddesi; “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”,
3.2. “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36’ncı maddesi; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.”
3.3. “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40’ıncı maddesi; “Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir. (Ek fıkra: 3/10/2001-4709/16 md.) Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.”
3.4. “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesi; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. …Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.” ,
3.5. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması için Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’ nin Ulusal kuruluşların yetkileri ve görevlerini düzenleyen ilk bölümünün 3’üncü maddesi; “Ulusal kuruluşlar… Hükümete, parlamentoya ve diğer ilgili bütün organlara, bunların talebi üzerine veya kendi inisiyatifleriyle, insan haklarının geliştirilmesi ve korunmasına ilişkin konularda görüş bildirir, tavsiyelerde bulunur, öneriler ve raporlar sunar …”,
5. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Etkili başvuru hakkı” başlıklı 13’üncümaddesi;
“Bu Sözleşme’de tanınmış olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, söz konusu ihlal resmi bir hizmetin ifası için davranan kişiler tarafından gerçekleştirilmiş olsa dahi, ulusal bir merci önünde etkili bir yola başvurma hakkına sahiptir.”,
6. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Hakları kötüye kullanma yasağı” başlıklı 17’nci maddesi; “Bu Sözleşme’deki hiçbir hüküm, bir devlete, topluluğa veya kişiye, Sözleşme’de tanınan hak ve özgürlüklerin yok edilmesi veya bunların Sözleşme’de öngörülmüş olandan daha geniş ölçüde sınırlandırılmalarını amaçlayan bir etkinliğe girişme ya da eylemde bulunma hakkı verdiği biçiminde yorumlanamaz.”,
7. 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin;
7.1. 347’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca; “Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve
6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek.”, (e) bendi
uyarınca “Hizmetin gereklerine uygun ölçme, seçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntemlerini belirlemek.”, (ğ) bendi uyarınca “Gerekli hâllerde sınavları ertelemek, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak.”, (i) bendi uyarınca
“Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak” ÖSYM Başkanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmaktadır.
7.2. 348’inci maddesinin altıncı fıkrasının (a) bendi uyarınca; “Sınav sorularının hazırlanması veya sınavların yapılması için gerekli ilkeleri belirlemek.”, (b) bendi uyarınca
“Sınavların yürütülmesinde gerekli kılavuz, açıklama ve belgeleri onaylamak.”, (d) bendi uyarınca “Gerekli hâllerde sınavların kısmen veya tamamen iptaline, ertelenmesine, adayların eşdeğer sınavlara alınmasına veya aday işlemlerinin geçersiz sayılmasına ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin başlatılmasına karar vermek.” hususları ÖSYM Yönetim
Kurulunun görevleri içerisinde belirtilmektedir.
8. 17/02/2011 tarihli ve 6114 sayılı Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun;
8.1. “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi; “Kılavuz: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini ifade eder.”
8.2. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 3’üncü maddesinin ikinci fıkrasının (ğ) bendi;
“Gerekli hâllerde sınavları ertelemek kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak.”,
8.3. “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7’nci maddesinin beşinci fıkrası; “Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır, İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir,”
8.4. “Sınav merkezleri, görevliler, sonuçlara itiraz” başlıklı 8’inci maddesinin dördüncü fıkrası; “(4) (Değişik birinci cümle: 2/12/2016-6764/70 md.) Sınav sorularına ve sınav sonuçlarına itirazlar, 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ivedi yargılamaya ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla ilgili kılavuzlarda belirtilen süreler içinde doğrudan Başkanlığa yapılır. İtirazlarla ilgili işlemlerin ve saklanan bilgilerin tespit ve tevsikinde Başkanlık kayıtları esas alınır.” hükümlerini haizdir.
9. 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İş Güvenliği
Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin;
9.1. “Amaç” başlıklı 1’ inci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevli iş güvenliği uzmanlarının nitelikleri, eğitimleri ve belgelendirilmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.”
9.2. “İş güvenliği uzmanlığı belgesi” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında; “(1)
(Değişik:RG-11/10/2013-28792) İş güvenliği uzmanlığı belgesinin sınıfları aşağıda
belirtilmiştir:
a) (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi;
1) (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az dört yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği
uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen ve (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlara,
2) Mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanlardan; iş
sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında doktora yapmış olanlara,
3) Genel Müdürlük veya bağlı birimlerinde en az on yıl görev yapmış mühendislik veya
mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanlara,
4) İş sağlığı ve güvenliği alanında müfettiş yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl görev yapmış
mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş müfettişlerine,
5) Genel Müdürlük ve bağlı birimlerinde uzman yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl fiilen
görev yapmış mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanı olan iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarına, EK-1’deki örneğine uygun olarak Genel Müdürlükçe verilir.
b) (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi;
1) (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği
uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen ve (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olan mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlara,
2) İş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında yüksek lisans yapmış mühendislik veya
mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlardan (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı için yapılacak sınavda başarılı olanlara,
3) İş sağlığı ve güvenliği alanında teftiş yapan mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş
müfettişleri hariç, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında müfettiş yardımcılığı süresi dahil en az on yıl görev yapan müfettişlerden (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlara, EK-1’deki örneğine uygun olarak Genel Müdürlükçe verilir.
c) (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi;
1) (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (C) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı sınavında başarılı olan mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlara,
2) İş sağlığı ve güvenliği alanında teftiş yapan mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş
müfettişleri hariç Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında müfettiş yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl görev yapan müfettişlerden (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılanlara, 3)(Ek:RG-30/4/2015-29342) Üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği lisans programını tamamlayanlardan yapılacak (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlara, EK-1’deki örneğine uygun olarak Genel Müdürlükçe verilir.”
9.3. “İş güvenliği uzmanlarının eğitimleri” başlıklı 25’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“(1) İş güvenliği uzmanlarının eğitim programları teorik ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşur ve programın içeriği ile programda görevli eğiticilerin nitelikleri (Değişik ibare: RG-11/10/2013-28792) Komisyon tarafından belirlenir. Eğitim programının süresi, teorik kısmı 180 saatten, uygulama kısmı 40 saatten ve toplamda 220 saatten az olamaz ve bu kısımlar ancak tek bir program dâhilinde uygulanabilir. Teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan eğitim ile verilebilir. Uygulamalı eğitimler, iş güvenliği uzmanları için en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmiş olduğu işyerlerinde yapılır.”
9.4. “Sınavlar” başlıklı 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Eğitim programlarını tamamlayan adayların sınavları (Değişik ibare: RG-11/10/2013-28792) Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır.”, dördüncü fıkrasında; “(4) Sınavlarda 100 puan üzerinden en az 70 puan alan adaylar başarılı sayılır, sınav sonuçlarına itirazlar sınavı düzenleyen kurum tarafından sonuçlandırılır.”
hükümleri yer almaktadır.
10. 2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği
Uzmanlığı Sınavı (2018-İSG) Başvuru Kılavuzunun “Sınava İlişkin Genel Bilgiler Temel
İlke ve Kurallar” başlıklı bölümünde;
“Değerlendirme sırasında yalnız doğru cevaplar dikkate alınacak, yanlış Cevaplar dikkate alınmayacaktır. Sınavdan sonra ÖSYM Başkanlığı veya yargı mercii tarafından iptaline karar verilen sorular değerlendirme dışı bırakılarak geçerli soruların puan değerinin yeniden saptanması suretiyle puanlama yapılacaktır. Sınav sonuçları açıklandıktan sonra bu durumun oluşması halinde, sınav sonuçları açıklandığı tarihte başarılı ilan edilenlerin hakları saklı tutulacaktır.
Değerlendirme her sorunun değeri aynı olmak üzere 100 puan üzerinden yapılacaktır
Adayların doğru cevap sayısı ham puanı olacaktır, Aşağıdaki formül kullanılarak adayların
100 üzerinden puanları hesaplanacaktır.
100
Puan = Adayın Ham Puanı(Doğru Cevap Sayısı) x ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯
Testteki Toplam Geçerli Soru Sayısı
Testteki Toplam Geçerli Soru Sayısı, iptal edilen sorulan sorular çıkarıldıktan sonra kalan soru sayısıdır.
İş Yeri Hekimliği sertifika alam ile İş Güvenliği Uzmanlığı sertifika alanlarında sınava giren adayların sınavda başarılı sayılabilmek için 70 ve üzerinde; Diğer Sağlık Personeli sertifika alanında sınava giren adayların sınavda başarılı sayılabilmeleri için 60 ve üzerinde bir puan almaları gerekmektedir…
Sınav sorucunun incelenmesini isteyen adaylar, sonuçların ÖSYM tarafından elektronik ortamda açıklanmasından itibaren en geç 10 gün içinde ÖSYM tarafından belirlenen ücreti yatırdıklarını gösteren dekont ile birlikte, sınav sorularının bilimsel açıdan doğru olup olmadığının incelenmesini talep eden itirazlarda ise sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde her bir dilekçeye özgü ve her bir soru başına ÖSYM tarafından belirlenen ücreti yatırdıklarım gösteren dekont ile birlikte ÖSYM’nin internet sayfası da yer alan “Adaylar
Tarafından Dilekçe Gönderilmesi ve İşlem Ücretleri” konulu duyuru doğrultusunda Genel
Amaçlı Dilekçe örneğini kullanarak ÖSYM’ye başvurmalıdırlar (Yapılacak her türlü itiraz, adayın dava açabilme hakkı için geçerli 10 günlük dava açma süresini durdurmaz.) …” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere başvuran, ÖSYM tarafından gerçekleştirilen 2018
İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı (2018-İSG) 2. Dönem Sınavında hatalı olduğunu iddia ettiği soruların iptal edilerek puanların yeniden hesaplanması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
13. 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 6114 sayılı Kanun gereği ÖSYM’nin söz konusu sınavla ilgili düzenlemeler yapma ve sınav kılavuzu hazırlama yetkisinin olduğu, 6114 sayılı
Kanunun 4’üncü maddesi gereğince belirlenen sınav sorularının hazırlanması, sınavın yürütülmesi ve adaylar hakkında işlem yapma gibi görevlerinin bir sonucu olarak, ÖSYM’nin adayların girdiği sınavlarla ilgili sınavları iptal veya geçersiz sayma yetkisine haiz olduğu ilgili mevzuat hükümlerinden anlaşılmaktadır.
14. Başvuranın itiraz ettiği 6’ncı ve 14’üncü sorular bakımından söz konusu sınavın teknik bir sınav olduğu dikkate alınarak ve itiraz edilen soruların gerektirdiği ihtisas alanları göz önünde bulundurularak, üç kişiden oluşan bilirkişi heyeti görevlendirilerek, başvuranın hatalı olduğunu iddia ettiği soruların hatalı olup olmadığının teknik ve bilimsel açıdan incelenmesi talep edilmiştir.
15. Başvuruya konu iki sorunun (6’ncı soru ve 14’üncü soru) görevlendirilen bilirkişiler tarafından incelenmesi sonucunda Kurumumuza iletilen Bilirkişi Heyeti Raporu kapsamında;
15.1. Soru No.6: Uluslararası Çalışma Örgütünün aşağıdaki temel sözleşmelerinden hangisi
Türkiye tarafından onaylanmamıştır?
A) İş Teftişi Sözleşmesi
B) İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme
C) Mesleki Kanser Sözleşmesi
D) Sağlık Hizmetlerine İlişkin Sözleşme
E) Asgari Yaş Sözleşmesi
Cevap Anahtarı: C
Soruya ilişkin Bilirkişi Heyeti Raporunda aşağıdaki bilgilere yer verilmiştir:
Uluslararası Çalışma Örgütü ( ILO ) T ü r ki ye O f isi ni n internet sayfasında (https://www.ilo.org/ankara/conventions-ratified-by-turkey/lang–tr/index.htm) Türkiye’nin
Onayladığı Sözleşmeler 59 adet olarak belirtilmiştir. Bu sözleşmelerin türlerine göre dağılımı ile detaylı bilgilerine aşağıda yer verilmektedir.
Temel Sözleşmeler: 8’inin tamamı Türkiye tarafından onaylanmıştır.
1. 29 No’lu Zorla Çalıştırma Sözleşmesi (1930)
2. 87 No’lu Örgütlenme Özgürlüğü ve Örgütlenme Hakkının Korunması
Sözleşmesi (1948)
3. 98 No’lu Örgütlenme ve Toplu Sözleşme Hakkı Sözleşmesi (1949)
4. 100 No’lu Eşit Ücret Sözleşmesi (1951)
5. 105 No’lu Zorla Çalıştırmanın Yasaklanması Sözleşmesi (1957)
6. 111 No’lu Ayrımcılık (İstihdam ve Meslek) Sözleşmesi (1958)
7. 138 No’lu Asgari Yaş Sözleşmesi (1973)
8. 182 No’lu Çocuk İşçiliğinin En kötü Biçimleri Sözleşmesi (1999)
Yönetişim Sözleşmeleri (Öncelikli): 4’ünden 3’ü
Teknik Sözleşmeler: 177 Sözleşmeden 48’i
Türkiye tarafından onaylanan 59 Sözleşmeden 55’i yürürlüktedir, 3 Sözleşmeye karşı çıkılmıştır ve geçtiğimiz 12 ayda onaylanan sözleşme bulunmamaktadır. Soruda geçen; 81 No’lu İş Teftişi Sözleşmesi – Türkiye tarafından onaylanan Yönetişim Sözleşmedir.
(ILO Kabul Tarihi: 19 Haziran 1947; Kanun Tarih ve Sayısı: 13.12.1950/5690 Resmi
Gazele Yayım Tarihi ve Sayısı: 22.12.1950/17689; Türkiye’de Yürürlüğe Girdiği
Tarih: 5 Mart 1951)
155 No’lu İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme- Türkiye tarafından onaylanan Teknik Sözleşmedir. (ILO Kabul Tarihi: 3 Haziran 1981:Kanun
Tarih ve Sayısı: 07.01.2004 / 5038:Rcsmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: 13.01.2004
/ 25345;Türkiye‘de Yürürlüğe Girdiği Tarih: 22 Nisan 2005)
161 No’lu Sağlık Hizmetlerine İlişkin Sözleşme- Türkiye tarafından onaylanan Teknik
Sözleşmedir. (ILO Kabul Tarihi: 7 Haziran 1985;Kanun Tarih ve Sayısı:
07.01.2004/5039; Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: 13.01.2004 / 25345
Türkiye’de Yürürlüğe Girdiği Tarih: 22 Nisan 2005)
139 No’lu Mesleki Kanser Sözleşmesi- Türkiye tarafından onaylanmayan Teknik
Sözleşmedir. (ILO Kabul Tarihi: 24 Haziran 1974)
Bilirkişi Heyeti Raporunda “Yukarıdaki bilgiler değerlendirildiğinde, Türkiye tarafından
ILO’nun 8 Temel Sözleşmesi imzalandığı için sorunun yanlış sorulduğu düşünülmektedir.
Söz konusu soruya ait cevaplardan sadece “E” şıkkının Temel Sözleşme olması, diğer “A”, “B” ve “D” şıklarında belirtilen sözleşmelerin Türkiye tarafından onaylanan Teknik
Sözleşmeler olması ve Cevap Anahtarında “Doğru Cevap” olarak verilen “C) Mesleki
”
Kanser Sözleşmesi cevabının Türkiye tarafından onaylanmayan Teknik Sözleşme olması sebepleriyle, doğru cevap olmadığı saptanmıştır. Bu bilgiler ışığında, Türkiye tarafından onaylanmayan Temel Sözleşme bulunmaması nedeniyle soru kökünün hatalı oluşturulduğu ve buna bağlı şikayetin / itirazın yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.” tespitleri yapılmış bulunmaktadır.
Dolayısıyla, 6’ncı soruya yönelik olarak, bilirkişiler tarafından yapılan incelemeler sonucunda sorunun yanlış sorulduğu gibi cevap anahtarındaki C şıkkının da hatalı olduğu gerekçesiyle başvuranın itirazının yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.
15.2. Soru No. 14: İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik’e göre, aşağıdaki kurul üyelerinden hangisinin ataması kural olarak işveren veya işveren vekili tarafından yapılmaz?
A) Bulunması halinde formen
B) İş güvenliği uzmanı
C) İşyeri hekimi
D) Bulunması halinde sivil savunma uzmanı
E) İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi
Cevap Anahtarı: A
Soruya ilişkin olarak Bilirkişi Heyeti Raporu uyarınca sınava girenlerin bilmekle yükümlü oldukları İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmeliğin (Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı, Resmi Gazete: 28532-18/01/2013) “Kurulun Oluşumu” başlıklı 6’ncı
maddesinde; “(1) Kurul aşağıda belirtilen kişilerden oluşur:
a) İşveren veya işveren vekili, b) İş güvenliği uzmanı, c) İşyeri hekimi, ç) İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi, d) Bulunması halinde sivil savunma uzmanı, e) Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta, f) Çalışan temsilcisi, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde baş temsilci.
(2) Kurulun başkanı işveren veya işveren vekili, kurulun sekreteri ise iş güvenliği uzmanıdır.
İş güvenliği uzmanının tam zamanlı çalışma zorunluluğu olmayan işyerleri nde ise kurul sekretaryası; insan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi tarafından yürütülür.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasının (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde gösterilen üyeler işveren veya işveren vekili tarafından atanırlar.
(4) Birden fazla iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin bulunduğu işyerlerinde işveren tarafından görevlendirme yapılır. İş güvenliği uzmanının görevlendirilmesinde o işyerinin tehlike sınıfına uygun uzmanlar arasından birisi görevlendirilir.
(5) Bu maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen üye o işyerindeki formen, ustabaşı veya ustaların yarıdan fazlasının katılacağı toplantıda açık oyla seçilir. Seçimle belirlenememesi halinde işveren tarafından atanır.
(6) Bu maddenin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sözü geçen kurul üyelerinin aynı usullerle yedekleri seçilir.
(7) 4 üncü maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendine göre kurulacak kurullarda üyeler ve kurul sekreteri asıl işveren ve alt işveren tarafından ortak kararla atanır.” hükümleri bulunmaktadır.
Mezkûr Yönetmeliğin 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında işveren tarafından atanacak Kurul üyelerinin sayıldığı, ayrıca aynı maddenin beşinci fıkrasında bulunması halinde formen, ustabaşı veya ustanın, o işyerindeki formen, ustabaşı veya ustaların yarıdan fazlasının katılacağı toplantıda açık oyla Kurul üyesi olarak seçileceği, ancak bu kurala istisna olarak formen, ustabaşı veya ustanın seçimle belirlenememesi halinde işveren tarafından atanacağının hükme bağlanmış olduğu, bu durumda kural olarak bahse konu işlemin seçimle gerçekleştirildiği, işveren tarafından yapılacak atamanın üyenin seçimle belirlenememesi halinde öngörüldüğü, bu sebeple bu durumun genel kurala istisna olduğu ve 14’üncü soru kapsamında soru kökünde “kural olarak” ibaresi yer aldığından
Cevap Anahtarında “A” olarak verilen “A-Bulunması halinde formen” cevabının doğru olduğu ve bu soru kapsamında başvuranın itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmektedir.
Dolayısıyla, 14’üncü soru ile ilgili olarak, bilirkişilerce yapılan incelemeler neticesinde sorunun hatalı olmadığı ve ÖSYM’nin cevap anahtarındaki A cevabının doğru olduğu saptanmıştır.
16. Sonuç olarak, bilirkişi heyeti raporunun ve konuyla ilgili mevzuatın değerlendirilmesi neticesinde;
16.1. Başvuranın hatalı olduğunu iddia ettiği 6’ncı sorunun iptal edilmesi gerektiği hakkındaki itirazının yerinde olduğu görülmüş olup, söz konusu sorunun iptal edilerek, 2018-İSG Sınav Kılavuzunda ifade edildiği üzere “Sınavdan sonra ÖSYM Başkanlığı veya yargı mercii tarafından iptaline karar verilen sorular değerlendirme dışı bırakılarak geçerli soruların puan değerinin yeniden saptanması suretiyle puanlama yapılacaktır. Sınav sonuçları açıklandıktan sonra bu durumun oluşması halinde, sınav sonuçları açıklandığı tarihte başarılı ilan edilenlerin hakları saklı tutulacaktır.” hükmü uyarınca gereğinin yapılarak puanların yeniden hesaplanması gerektiği,
16.2. Diğer taraftan, başvuran tarafından hata olduğu iddia edilen 14’üncü soruyla ilgili olarak ise; herhangi bir hata tespit edilemediğinden başvuranın 14’üncü soruya ilişkin itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
Buna göre; ilgili İdarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede
Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KISMEN RET KISMEN KABULÜNE;
1. Başvuranın 2018 2. Dönem İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve
İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavındaki 14’üncü sorunun hatalı olduğu gerekçesiyle iptali talebinin
REDDİNE,
2. Başvuranın 2018 2. Dönem İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve
İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında temel soru kitapçığında yer alan 6’ncı soruya ilişkin itirazı ile ilgili olarak, 6 numaralı sorunun iptal edilerek buna göre puanlamanın yapılması hususunun bilirkişi heyeti raporu da dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi için ÖLÇME, SEÇME
VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi