|
ÖZET: Başvuru, 15 Mayıs 2022 tarihinde gerçekleştirilen 2022 İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı 1. Dönem Sınavı’nda Bina Sınav Sorumlusu olarak görev yapan kişinin, ÖSYM tarafından uygulanan yaptırımın kaldırılması talebine ilişkindir. Başvuran, ÖSYM Görev İhmalleri Komisyonu tarafından “kimliği kuşkulu aday işlemlerini usulüne uygun yapmadığı” gerekçesiyle 12 ay süreyle sınav görevi verilmemesi ve puanında %3 oranında azaltma yaptırımı uygulanmasını haksız bulmakta ve itiraz etmektedir. İtiraz sürecinde, kendisine uygulanan yaptırımla ilgili herhangi bir belge verilmediğini belirtmektedir.
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı, başvuranın iddialarını değerlendirerek, sınav kurallarına aykırılık teşkil eden fiillerin yaptırımları hakkında bilgi vermiştir. Sınav görevlilerinin, sınavın güvenli ve kurallara uygun bir şekilde yapılmasını sağlamakla yükümlü olduğu, bu yükümlülüğün ihlal edilmesi durumunda yaptırımların uygulanabileceği ifade edilmiştir. Başvuranın, kimliği kuşkulu bir adayla ilgili gerekli işlemleri yapmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın yaptırımının iptal edilmesi talebi reddedilmiş, ancak başvuranın bilgi edinme talebinin hukuka aykırı bir şekilde reddedildiği anlaşılmıştır. Bu nedenle, başvuranın erişimine açılması gereken bilgi ve belgelerin, üçüncü şahıslara ait kimlik bilgileri çıkarılarak sunulması yönünde işlem yapılması tavsiye edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/15664-S.23.24650
BAŞVURU NO : 2023/9080
KARAR TARİHİ : 08.12.2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : 15.05.2022 tarihinde gerçekleştirilen 2022 İş Sağlığı ve Güvenliği
Genel Müdürlüğü İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı 1.
Dönem Sınavında Bina Sınav Sorumlusu olarak görev yapan başvuranın, ÖSYM tarafından kendisine uygulanan yaptırımın kaldırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24.06.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; 15.05.2022 tarihinde gerçekleştirilen 2022 İş Sağlığı ve Güvenliği
Genel Müdürlüğü İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı 1. Dönem Sınavında no’lu binada
Bina Sınav Sorumlusu olarak görev aldığını, 29.11.2022 tarihinde ÖSYM Görev İhmalleri Komisyonu tarafından “kimliği kuşkulu aday işlemlerini usulüne uygun yapmadığı” gerekçesiyle Sınav Görevlilerinin
Sınav Kurallarına Aykırılık Teşkil Eden Fiilleri ve Uygulanacak Yaptırımlara İlişkin Yönergesi’nin 6.
maddesinin 3.fıkrasının d-bendi uyarınca kendisine “12 ay sınav görevi verilmemesi ve puanının %3 azaltılması” yaptırımının uygulandığını, sınav günü iddia edilen şekilde bir olay yaşanmadığını, bu işlem ile ilgili olarak haksız ve adaletsiz yaptırım kararına itiraz amacı ile ÖSYM başkanlığına ÖSYM iletişim portalı üzerinden itirazını ilettiğini fakat itirazının reddedilerek talep etmiş olduğu halde tarafına verilen yaptırım kararına ilişkin hiçbir belge, görüntü vb. materyalin iletilmediğini belirterek tarafına addedilen haksız yaptırımın tekrar değerlendirilerek iptal edilmesini, iddia konusu olan husus ile ilgili olarak ÖSYM
Görev İhmalleri Komisyonu tarafından ihlal iddiasına ilişkin belgelerin bilgi edinme hakkı kapsamında bir kopyalarının tarafına iletilmesini ve ihlal iddiası ile ilgili olarak ilgili sınavda görev yapan ÖSYM temsilcisinin ve Bina Sorumlu Yardımcısı 2 hocanın da bilgilerine başvurulmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
Hukuk Müşavirliği’nin konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 10/08/2023 tarih ve
– – sayılı cevabi yazısı ve eklerinden özetle;
2.1. 15 Temmuz tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Bakanlıklara, Bağlı, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi’nin 347. Maddesi gereğince Yükseköğretim Kurulu Kararlarına ve ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başka yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dâhil mezkûr Kararname, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilmiş kamu tüzel kişiliğine sahip bir kamu kurumu olan
Başkanlıklarının, 4. Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesinin 2. fıkrasının (f) bendi uyarınca “Sınav yapılacak merkezleri oluşturmak, sınav hizmetini yapacak kişileri belirlemek ve gerekli görevlendirmeleri yapmak”, (i) bendi uyarınca “Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak.” hususunda yetkili kılındığı, 6114 sayılı Kanun’un 8.
Maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelden Başkanlıklarınca uygun görülenlerin, ihtiyaç duyulması halinde sınav hizmetlerinde görevlendirilebileceği, Başkanlıklarınca görevlendirilenlerin seçiminde yapılan tercihlerin görevlendirilmeyen diğer personel açısından bir hak doğurmayacağı, görevlilerin Başkanlıklarınca belirlenen sınav kurallarına aykırı davranışlarının tespiti halinde mevcut görevlerinin derhal iptalinin yanı sıra bu personele belirli süreli veya süresiz olarak bir daha sınav görevi verilmeyebileceği, 9. maddesinin üçüncü fıkrasında Başkanlıklarının sınavların her aşamasında ve sınav sonrası işlemlerde her türlü yazışma, açıklama, görevlendirme ve bilgilendirme işlemini tebliğ hükmünde olmak üzere sınav görevlilerinin kişisel bilgi ve şifreleri ile girebildikleri elektronik ortamda yapabileceği, 4. Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. Maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Başkanlıklarının 6114 sayılı Kanun, mezkûr Kararname ve diğer mevzuatla verilen görev ve yetkilerini kendi sorumluluğu altında, bağımsız olarak yerine getireceği ve kullanacağı, Başkanlıklarınca yürütülen iş ve işlemlerin yerine getirilmesinde, Başkanlıklarının çalışanları ve görevlendirilen diğer uygulayıcı birimlere sınav görevlendirmeleri, sınav sorularının oluşturulması, ölçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntem ve süreçlerinin seçimi ve uygulanmasında hiçbir organ, makam, merci veya kişi tarafından talimat verilemeyeceğinin ifade edildiği,
2.2. Başkanlıklarının Görevli İşlemleri Sisteminde yayımlanan ve sınav görevlilerinin uyması gereken kuralları düzenleyen ÖSYM Sınav Uygulama Yönergesi’nin 6. Maddesinde “8) Salon Başkanı(SB) Görevli olduğu salonda sınavın kurallara uygun biçimde uygulanmasından sorumludur. Salon Başkanı, adaylar sınav salonuna girmeden önce görev yapacağı sınav salonunda bulunur. Salon Başkanlarının sınav günü yapacakları işler bu yönergenin “SINAVIN UYGULANMASI” bölümünde açıklanmıştır. Sınavı Salon
Tutanağında yer alan Sınav Uygulama Talimatına göre uygular. Sınav sonunda kimliği kuşkulu adayların
Bina Sınav Sorumlusu odasındaki saate entegre kamera karşısında yakın plandan birçok farklı açıdan
kayıtlarının yapılması için adayın BSS odasına götürülmesine refakat eder.” 7. maddesinin birinci fıkrasında “Sınav Uygulama Yönergesi hükümleri gereğince tevdi edilen görevlerin yerine getirilmemesi, eksik veya geç yerine getirilmesinden kaynaklanan hukuki veya cezai sorumluluk sınav görevlilerine aittir.”, “Adayların Kimliklerinin Denetlenmesine İlişkin Bilgiler” başlıklı 23. maddesinde “Adayın, Sınav
Giriş Belgesindeki ve/veya Salon Aday Yoklama Listesindeki fotoğrafına benzerliği konusunda bir kuşku duyar fakat kesin karara varamazsanız veya belgedeki/listedeki fotoğrafın baskı kalitesinin bozuk, kötü olması nedeniyle adayı tanımakta güçlük çekerseniz sınav bittikten sonra Salon Tutanağında adayın bilgilerinin yer aldığı açıklama bölümüne “Kimliği Kuşkulu Aday” ibaresini yazınız ve durum kodunu kodlayınız. Sınavdan sonra, Salon Tutanağında Kimliği Kuşkulu Aday Bilgileri/Tutanağı bölümüne; adaya el yazısıyla tükenmez kalem kullandırılarak, T.C. Kimlik Numarasını, adını, soyadını, doğum tarihini, baba adını ve “Bina Sınav Sorumlusu Odasına giderek saate entegre kamera karşısında yakın planda görüntü vereceğimi beyan ederim, aksi durumda sınavımın geçersiz sayılacağını kabul ediyorum.” İfadesini içeren bilgileri yazdırınız ve imzalatınız. Yukarıdaki ibareyi yazdırdıktan sonra salon başkanı refakatinde adayı, Bina Sınav Sorumlusunun odasına götürerek, Bina Sınav Sorumlusuna teslim ediniz.” düzenlemesi ve
Salon Tutanağının “I. SALON TUTANAĞI DOLDURMA KURALLARI” bölümünde yer alan 7.
maddesinde “Adayın, Sınava Giriş Belgesi’ndeki ve/veya Salon Aday Yoklama Listesi’ndeki fotoğrafına benzerliği konusunda bir kuşku duyar fakat kesin karara varamazsanız veya belgedeki/listedeki fotoğrafın baskı kalitesinin bozuk, kötü olması nedeniyle adayı tanımakta güçlük çekerseniz sınav bittikten sonra Salon
Tutanağında adayın bilgilerinin yer aldığı açıklama bölümüne “Kimliği kuşkulu aday” ibaresi yazınız ve
“J” durum kodunu kodlayınız. Salon Tutanağı’nda Kimlik Tespit Bilgileri bölümüne adayın kendi elyazısı ve tükenmez kalem ile T.C. kimlik numarası, adı,soyadı, doğum tarihi, baba adını ve “Bina Sınav Sorumlusu
Odasına giderek saate entegre kamera karşısında yakın planda görüntü ve parmak izi vereceğimi beyan ederim, aksi durumda sınavımın geçersiz sayılacağını kabul ediyorum” ifadesini içeren bilgileri yazdırınız ve imzalatınız. Yukarıdaki ifadeyi yazdırdıktan sonra adayı, Bina Sınav Sorumlusu odasına götürerek hakkında kimliği kuşkulu aday işlemi yapılacağını Bina Sınav Sorumlusu’na belirtiniz. Kimliği kuşkulu olan aday işlemleri sınav sonrasında Bina Sınav Sorumlusu’nun sorumluluğunda gerçekleşir.” düzenlemesi ile 6114 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca sınav görevlilerine tebliğ hükmünde olmak üzere gerekli bilgilendirmenin yapıldığı,
2.3. Başkanlıklarınca yapılan sınavlarda görev yapan sınav görevlilerinin, sınav kurallarına aykırılık teşkil eden fiillerini tanımlayan, uygulanacak yaptırımları düzenleyen ve tebliğ hükmünde olmak üzere
Başkanlıklarının Görevli İşlemleri Sisteminde yayımlanan ÖSYM Sınav Görevlilerinin Sınav Kurallarına
Aykırılık Teşkil Eden Fiileri ve Uygulanacak Yaptırımlara İlişkin Yönergenin 6. maddesinin 3. Fıkrasının (d) bendinde “Görevli olduğu binada sınavın güvenli ve kurallara uygun olarak yapılması için gerekli önlemleri almamak” fiilinin yaptırımı olarak 12 ay süreyle görev tercih işlemlerinin kapatılması ve görev ihmali uygulandığı andaki görev puanından yüzde 3 oranında düşülmesini yaptırımı uygulandığı,
2.4. Başvuran tarafından Başkanlıklarına açılmış olduğu bir dava bulunmamakla beraber hakkında görev ihmali yaptırımı uygulanan sınav görevlilerinin açmış oldukları davalarda verilen yargı kararlarına bakıldığında; 2019 Dikey Geçiş Sınavında gözetmen olarak görev yaptığı salonda bir adayın soru kitapçığını ve cevap kağıdını sınav salonunda unutması sebebiyle hakkında süresiz sınav görevi verilmemesi işlemi tesis edilen bir davacı hakkında tesis edilen işlemin iptali talebiyle açılan davada
yargılamayı yapan Ankara 4. İdare Mahkemesinin 01.10.2020 tarihli ve / E., / K. sayılı kararında “…davacı hakkında “adaya ait soru kitapçığı/sınav kitapçığı ve/veya cevap kağıdını sınav salonunda veya sınav binasında bırakmak” yoluyla isnat edilen fiilin sübuta erdiği sonuç ve kanaatine varıldığından, Sınav Görevlilerinin Sınav Kurallarına Aykırılık Teşkil Eden Fiilleri ve Uygulanacak
Yaptırımlara İlişkin Yönergenin 6. Maddesinin altıncı fıkrasının (h) bendi gereği “davacıya süresiz sınav görevi verilmemesine” ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı” gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği ve söz konusu karara karşı davacının istinaf başvurusunun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava
Dairesinin 18.12.2020 tarihli ve / E. Ve / K. sayılı kararıyla kesin olarak reddedildiği, sınav kurallarına aykırılık teşkil eden fiil sebebiyle Sınav Görevlilerinin Sınav Kurallarına Aykırılık Teşkil
Eden Fiilleri ve Uygulanacak Yaptırımlara İlişkin Yönerge hükümleri uyarınca süresiz olarak sınav görevi verilmemesi yaptırımı uygulanan bir davacı tarafından hakkında tesis edilen işlemin iptali talebiyle açılan bir davada yargılamayı yapan Ankara 11. İdare Mahkemesinin 04.01.2019 tarihli ve / E., /
K. sayılı kararında “6114 sayılı Kanunun 8/3 maddesinde davalı idareye verilen yetki ve görevler kapsamında tesis edilen davacıya süresiz olarak sınav görevi verilmemesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.” Gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, Ankara 3. İdare Mahkemesinin
26.12.2017 tarihli ve / E., / K. sayılı kararında da benzer gerekçeyle davanın reddine
karar verilerek söz konusu kararların kesinleştiği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 15 Temmuz 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin; “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı, bu Bölüm ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip, Yükseköğretim Kurulu ile ilgili, merkezi Ankara’da bulunan özel bütçeli bir kuruluştur.”,
5.1. Aynı Kararnamenin ikinci fıkrasının (f) bendi uyarınca; “Sınav yapılacak merkezleri oluşturmak, sınav hizmetini yapacak kişileri belirlemek ve gerekli görevlendirmeleri yapmak”, (i) bendi uyarınca “i)
Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak.”,
6. 17/02/2011 Tarihli Ve 6114 Sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında
Kanunun;
6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Kanunun amacı, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığı tarafından yapılacak her türlü sınav ve yerleştirmeler ve bu sınavlarda görev alanların yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”,
6.2. “Sınav merkezleri, görevliler, sonuçlara itiraz” başlıklı 8 inci maddesinde; “ (3) (Değişik:
2/12/2016-6764/70 md.) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelden Başkanlıkça uygun görülenler, ihtiyaç duyulması hâlinde sınav hizmetlerinde görevlendirilebilir. Başkanlık tarafından görevlendirilenlerin seçiminde yapılan tercihler görevlendirilmeyen diğer personel açısından bir hak doğurmaz. Görevlilerin Başkanlıkça belirlenen sınav kurallarına aykırı davranışlarının tespiti hâlinde mevcut görevlerinin derhal iptalinin yanı sıra bu personele belirli süreli veya süresiz olarak bir daha sınav görevi verilmeyebilir. Ayrıca görevlinin sınav kurallarına aykırı davranışının derecesi gözetilerek disiplin hükümlerinin uygulanması için bağlı olduğu kurum veya kuruluşa bilgi verilebilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin ilkeler Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.”,
6.3. “Sınav güvenliği” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(3) Soruların hazırlanması da dâhil olmak üzere, sınav sürecinin herhangi bir aşamasında görev alanlar, ilgili mevzuat çerçevesinde Yönetim Kurulu tarafından belirlenen kurallara titizlikle uymakla yükümlüdür. (Ek cümle: 2/12/2016-6764/71 md.)
Başkanlık sınavların her aşamasında ve sınav sonrası işlemlerde her türlü yazışma, açıklama, görevlendirme ve bilgilendirme işlemlerini, tebliğ hükmünde olmak üzere sınav görevlilerinin kişisel bilgi ve şifreleri ile girebildikleri Başkanlıkça sağlanan güvenli elektronik ortamlarda yapabilir.”,
7. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun “Bilgi verme yükümlülüğü” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler.”,
7.1. “Gizli bilgileri ayırarak bilgi veya belge verme” başlıklı 9’uncu maddesinde: “İstenen bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli veya açıklanması yasaklanan bilgiler ile açıklanabilir nitelikte olanlar birlikte bulunuyor ve bunlar birbirlerinden ayrılabiliyorsa, söz konusu bilgi veya belge, gizlilik dereceli veya açıklanması yasaklanan bilgiler çıkarıldıktan sonra başvuranın bilgisine sunulur. Ayırma gerekçesi başvurana yazılı olarak bildirilir.”,
7.2. “İdarî soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler” başlıklı 19’uncu maddesinde: “Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idarî soruşturmalarla ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde; a) Kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak, b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak, c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek, d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının
açığa çıkmasına neden olacak veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini güçleştirecek, bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.”,
8. 2022 yılı ÖSYM Sınav Uygulama Yönergesinde;
8.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Yönergenin amacı; 17/02/2011 tarihli ve 6114 sayılı
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun ile 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili, Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer
Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Yirmibeşinci Bölümü kapsamında, ÖSYM Başkanlığı tarafından merkezi olarak yapılan sınavların mevzuata uygun bir şekilde uygulanması ve sınav görevlilerinin görev tanımlarının yapılmasıdır.”,
8.2. “Sınav Görevlileri” üst başlıklı İkinci Bölümün 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında;
“(1) ÖSYM tarafından yapılan tüm sınavların en üst yetkilisi ve sorumlusu ÖSYM Başkanıdır. Sınavlarla ilgili kurullar ve sınav görevlileri aşağıda belirtilmiştir.”,
8.3 Aynı maddenin birinci fıkrasının “Bina Sınav Sorumlusu (BSS)” başlıklı (5) numaralı
altbendinde; “Sınavın, görevli olduğu binada ve binanın bütün salonlarında Sınav Uygulama Yönergesine uygun biçimde yürütülmesinden birinci derecede sorumludur. Bina Sınav Sorumlusu Yardımcısı ve Bina
Yöneticisi ile koordineli bir şekilde görev yürütür. Görevlendirme Belgesinde belirtilen saatte görevli olduğu binada hazır bulunur ve aşağıdaki görevleri yerine getirir.
“…
17. Sınav sonunda kimliği kuşkulu adayların, Bina Sınav Sorumlusu odasındaki saate entegre kamera karşısında yakın plandan ağız, burun ve çene yapısının tam olarak görülebilir şekilde birçok farklı açıdan kayıtlarının yapılması sürecini yönetmek, …”
8.4 Aynı maddenin birinci fıkrasının “Salon Başkanı(SB)” başlıklı (8) numaralı altbendinde;
“Görevli olduğu salonda sınavın kurallara uygun biçimde uygulanmasından sorumludur… Salon Başkanı, adaylar sınav salonuna girmeden önce görev yapacağı sınav salonunda bulunur. Salon Başkanlarının sınav günü yapacakları işler bu yönergenin “SINAVIN UYGULANMASI” bölümünde açıklanmıştır. Sınavı Salon
Tutanağında yer alan Sınav Uygulama Talimatına göre uygular.
Sınav sonunda kimliği kuşkulu adayların Bina Sınav Sorumlusu odasındaki saate entegre kamera karşısında yakın plandan birçok farklı açıdan kayıtlarının yapılması için adayın BSS odasına götürülmesine refakat eder.”,
8.5. “Salon Başkanının Yapacağı İşlemler” başlıklı 21 inci maddesinde; “(1) Görevlendirme belgesinde belirtilen saatte görevli olduğunuz binada hazır bulununuz. Bina Sınav Sorumlusundan görev yapacağınız salonu öğreniniz ve salonunuza ait Salon Tutanağını alınız. Salon başkanları sınavı Salon Tutanağında yer alan Sınav Uygulama Talimatına göre uygulayacak olup talimattaki iş ve işlemler aşağıda verilmiştir. 1.
Adayların Salona Alınması…2. Sınav Başlamadan Önce Yapılacak İş ve İşlemler…”,
8.6. Adayların Kimliklerinin Denetlenmesine İlişkin Bilgiler” başlıklı 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı altbendinde: “ (1) Adayların kimliklerinin denetlenmesine ilişkin bilgiler aşağıda listelenmiştir.
…
(2)Adayın, Sınav Giriş Belgesindeki ve/veya Salon Aday Yoklama Listesindeki fotoğrafına benzerliği konusunda bir kuşku duyar fakat kesin karara varamazsanız veya belgedeki/listedeki fotoğrafın baskı kalitesinin bozuk, kötü olması nedeniyle adayı tanımakta güçlük çekerseniz sınav bittikten sonra Salon
Tutanağında adayın bilgilerinin yer aldığı açıklama bölümüne “Kimliği Kuşkulu Aday” ibaresini yazınız ve durum kodunu kodlayınız.
Sınavdan sonra, Salon Tutanağında Kimik Tespit Bilgileri bölümüne; adaya el yazısıyla tükenmez kalem kullandırılarak, T.C. Kimlik Numarasını, adını, soyadını, doğum tarihini, baba adını ve “Bina Sınav
Sorumlusu Odasına giderek saate entegre kamera karşısında yakın plandan görüntü ve parmak izi vereceğimi beyan ederim, aksi durumda sınavımın geçersiz sayılacağını kabul ediyorum.” ifadesini içeren bilgileri yazdırınız ve imzalatınız. Yukarıdaki ibareyi yazdırdıktan sonra salon başkanı refakatinde adayı, Bina Sınav Sorumlusunun odasına götürerek, Bina Sınav Sorumlusuna teslim ediniz.”,
8.7. Adayların Kimliklerinin Denetlenmesine İlişkin Bilgiler” başlıklı 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı altbendinde: “…Bina Tutanağı Tespitler bölümüne el yazısıyla T.C. Kimlik numarası, adı/soyadı, doğum tarihi, baba adını 4 (dört) defa yazdırarak sağ ve sol el işaret parmak izlerinin alınmasını sağlayınız. Kimliği kuşkulu olan aday/adayların sınav sonrasında imzaları, parmak izlerinin alımı ve görüntülerinin saate entegre kamera ile kaydedilmesi işlemleri Bina Sınav
Sorumlusunun sorumluluğunda, Bina Sınav Sorumlusu odasında kamera önünde gerçekleştirilir.”,
9. Sınav Görevlilerinin Sınav Kurallarına Aykırılık Teşkil Eden Fiilleri ve Uygulanacak
Yaptırımlara İlişkin Yönergenin:
9.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde: “(1) Bu Yönergenin amacı; Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi tarafından uygulanan sınavlarda görev alan sınav görevlilerinin, sınava ilişkin ilgili Mevzuatta belirtilen ve/veya ÖSYM tarafından sınav kuralı olarak belirlenen kurallara aykırılık teşkil eden fiillerinin tanımlanması, sınıflandırılması ve bunlara uygulanacak yaptırımların belirlenmesidir.”, 9.2. “Dayanak” başlıklı 3 üncü maddesinde; “(1) Bu Yönerge; 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi Başkanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanunun 3/2-i, 8/3, 9/3, 9/5, 9/6 ve 10 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.”, 9.3. “Genel Kurallar” başlıklı 5 inci maddesinin birinci ve beşinci fıkralarında: “(1) ÖSYM tarafından uygulanan sınavlar ile ilgili olarak sınav sürecinin herhangi bir aşamasında görevlendirilen kişiler, başka bir kamu kurumunda veya özel kuruluşta görevli olup olmadığına bakılmaksızın bu Yönergeye tabidir.
…
(5) Hakkında yaptırım kararı uygulanmış sınav görevlisinin görev ihmalinin olmadığının tespiti halinde yaptırım kararı komisyon tarafından kaldırılır.
…
(7) Süreli yaptırımlarda görevlinin açıklamasında belirttiği gerekçelerin hafifletici neden olarak komisyon tarafından kabulü halinde bir alt yaptırım süresi uygulanabilir.”,
9.4. “Görev İhmalleri ve Uygulanacak Yaptırımlar” başlıklı 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasının (d)
altbendinde; “(3) Aşağıda belirtilen fiilleri işlediği tespit edilen sınav görevlilerine, GİS üzerinden 12 ay süreyle görev tercih işlemleri kapatılır ve görev ihmali uygulandığı andaki görev puanından yüzde üç oranında düşürülür.
…
d) Görevli olduğu binada sınavın güvenli ve kurallara uygun olarak yapılması için gerekli önlemleri almamak, …”
9.5. “Görev İhmallerinin Değerlendirilmesi, Uygulanması, İzlenmesi” başlıklı 8 inci maddenin sekizinci fıkrasında; “(8) Yaptırım kesinleştikten sonra, yaptırımın niteliğini etkileyecek yeni bir belgenin sınav görevlisi tarafından sunulması veya ÖSYM’ce yeni bir belgeye ulaşılması halinde karar Komisyon tarafından yeniden değerlendirilir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, ÖSYM Görev İhmalleri Komisyonunun 29.11.2022 tarihli kararıyla kendisine verilen 12 ay süreyle sınav görevi verilmeme ve görev puanında yüzde 3 oranında azaltılma yapılmaya gidilmesi yaptırımının iptal edilmesini ve ihlal iddiasına ilişkin belgelerin bilgi edinme hakkı kapsamında bir kopyalarının tarafına iletilmesini talep etmektedir.
12. İdarenin açıklamaları ile ilgili mevzuatın değerlendirilmesinden; Sınav görevlilerinin uyması gereken kuralları düzenleyen ÖSYM Sınav Uygulama Yönergesinin 6 ncı maddesine göre, Bina Sınav
Sorumlusunun görevli olduğu salonda sınavın kurallara uygun bir biçimde yerine getirilmesinden sorumlu olduğu, 23 üncü maddesinde adayın, Sınav Giriş Belgesindeki ve/veya Salon Aday Yoklama Listesindeki fotoğrafına benzerliği konusunda bir kuşku duyulması fakat kesin kanaate varılmaması halinde hangi adımların izleneceği ve Salon Tutanağında yapılacak işlemlerin ayrıntılı olarak düzenlendiği ve ÖSYM
Sınav Görevlilerinin Sınav Kurallarına Aykırılık Teşkil Eden Fiilleri ve Uygulanacak Yaptırımlara İlişkin
Yönergenin 6 ncı maddesinin 3 üncü Fıkrasının (d) bendinde ise “Görevli olduğu binada sınavın güvenli ve kurallara uygun olarak yapılması için gerekli önlemleri almamak” fiilinin yaptırımı olarak 12 ay süreyle görev tercih işlemlerinin kapatılması ve görev ihmali uygulandığı andaki görev puanından yüzde 3 oranında düşülmesinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.
12.1 Somut olayda, 15.05.2022 tarihinde gerçekleştirilen 2022 İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı 1. Dönem Sınavında no’lu binada Bina Sınav
Sorumlusu olarak görev yapan ’in “kimliği kuşkulu aday işlemlerini usulüne uygun yapmamak suretiyle görevli olduğu binada sınavın güvenli ve kurallara uygun olarak yapılması için gerekli önlemleri almamasının” başvurana uygulanan yaptırımın gerekçesini oluşturduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda başvuranın Bina Sınav Sorumlusu olarak görev aldığı sınavda kimliğinden kuşku duyduğu bir adayın olup olmadığının tespit etmek gerekmektedir.
13. Kurumumuza başvuruda bulunan ’in başvurusunun incelenmesinde; ÖSYM Hukuk
Müşavirliği tarafından gönderilen 10.08.2023 tarihli ve sayılı yazı ekinde yer alan bilgi ve belgelerden ’in 15.05.2022 tarihinde saat 10:15’te başlayan 2022 İş Sağlığı ve Güvenliği Genel
Müdürlüğü İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı 1. Dönem Sınavında no’lu binada Bina
Sınav Sorumlusu olarak görevlendirildiği sabittir. ’in Bina Sınav Sorumlusu olarak görev aldığı Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde yer alan numaralı No.lu Salon’da ise
Gözetmen olarak . ., Salon Başkanı olarak ise . .’ nin görev yaptığı; barkod numaralı “Salon Aday Yoklama Listesi”nde yer alan adaylardan … TC Kimlik Numaralı . .’nin resminin karşısında bulunan “Aday ile ilgili Açıklama” kısmına el yazısı ile “Gözetmen kimlik kontrolü sırasında adayın giriş belgesindeki kişi olduğundan emin olamamıştır. Ben de kontrol ettiğimde tam emin olamadığım için kimliği kuşkulu aday işlemi yaptım.” notunun düşüldüğü; aynı zamanda barkod numaralı “Kimlik Tespit Bilgileri” başlıklı sayfaya da ilgili adayın TC kimlik numarası, adı soyadı, doğum tarihi ve baba adının yazdırıldıktan sonra “Bina sınav sorumlusu odasına giderek saate entegre kamera karşısında yakın plandan görüntü ve parmak izi vereceğimi beyan ederim. Aksi durumda sınavımın geçersiz sayılacağını kabul ediyorum.” şeklinde beyanının alındığı; kimliğinde kuşku duyulan adaya dair bu işlemlerin Salon başkanı . . ve Gözetmen . . tarafından gerçekleştirildiği, bu aşamada Bina Sınav Sorumlusu ’e kimliğinde kuşku duyulan bir aday olduğunun haberinin verildiğine veya Bina Sınav Sorumlusu ’in bu durumdan haberdar olduğuna dair bir açıklama bulunmadığı anlaşılmaktadır.
13.1. Belirtilen sebeple Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde yer alan numaralı
No.lu Salonda “kimliğinden kuşku duyulan aday bulunduğuna dair Bina Sınav Sorumlusu ’e haber verilip verilmediği veya Bina Sınav Sorumlusu ’in bu durumdan haberdar olup olmadığı” hususuna dair ÖSYM Hukuk Müşavirliğinin anılan yazısına ekli 2 adet CD içerisinde gönderilen saate entegre kamera görüntüleri incelenmiştir.
13.2. Gönderilen 1 numaralı CD içeriğindeki saate entegre kamera kaydının incelenmesinde kaydın
15.05.2022 günü saat 07.59:14’te başladığı ve 09.59:14’te sonlandığı ve 1 numaralı CD içeriğindeki saate
entegre kamera kaydının sınav öncesine ait olduğu görülmüştür.
13.3. Gönderilen 2 numaralı CD içeriğindeki saate entegre kamera kaydının incelenmesinde ise kaydın
15.05.2022 günü saat 09.59:14’te başladığı ve 11.55:48’de sonlandığı anlaşılmıştır.
13.4. Gönderilen 2 numaralı CD içeriğindeki saate entegre kamera kaydının incelenmesinde saat 10.15’e kadar rutin işlemlerin gerçekleştirildiği, saat 10.15’ten sonra aynı sınavda gerçekleşen ve ekli evrakta
Barkod numaralı “Tespitler” başlıklı ve barkod numaralı “Bina Güvenlik Tutanağı” başlıklı sayfalarda geçen bir başka olaya ilişkin iş ve işlemlerin yapıldığı ve saat 11.30:14 itibariyle de sınavdan çıkmak isteyen adayların çıkabilmesi için bina kapılarının açıldığı anlaşılmıştır.
13.5. Salon Başkanlarından ilkinin gönderilen CD içerisinde bulunan entegre kamera saatine göre 11.34:44’te teslimle yükümlü olduğu soru kitapçıkları ve cevap anahtarlarının da içinde bulunduğu evrakı
Bina Sınav Sorumlusu odasındaki görevlilere teslim ettiği; devamında diğer Salon Başkanlarının da sırasıyla gönderilen CD içerisinde bulunan saate entegre kamera saatine göre 11.35:45; 11.36:22; 11.36:33; 11.37:07; 11.37:15; 11.37:31; 11.37:46; 11.38:06; 11.38:21; 11.38:34; 11.38:44; 11.39:00; 11.39:10; 11.39:22; 11.39:31; 11.39:42; 11.39:53; 11.40:13’te aynı işlemleri gerçekleştirdiği; saat 11.40:30’da Salon Başkanlarından . .’nin Bina Sınav Sorumlusu ’e hitaben “Hocam, kuşkulu kimlik tespiti var. Alalım mı hemen?” dediği; ’in de “Öyle mi? Alalım, alalım.” dedikten sonra adayın odaya alınarak kameranın önüne davet edildiği ve ’in adaya “Kameraya farklı açılardan adınızı, soyadınızı, doğum tarihinizi ve baba adını lütfen sesli olarak” dediği; adayın ise 11.44:55’ten itibaren anılan bilgileri söylediği; devamında ’in “Teşekkürler, bir de yazılı olarak sizin bunu verdiğinize dair bir yazı olmalı” dediği, bu arada orada bulunan Bina Sınav Sorumlusu
Yardımcısı . .’nin “sınav evrakı üzerinde” dediği; ’in “sınav evrakı üzerinde olması gerekiyor” dediği; adayın “Sınav evrakı üzerine yazdım beyanlarımı.” dediği, ’in ise
“Yazdınız mı? Süpersiniz. Tamam.” şeklinde beyanda bulunduğu; adayın “Hocam da oradaydı ama. Sınav evrakı üzerine yazdığımız yazıdan bahsediyorlar hocam.” dediği; ’in de . .’ye “Hocam sınav evrakı üzerindeki şey mi ad soyad ?” dediği ve olumlu cevap aldıktan sonra “Tamam Hocam. Teşekkürler.
Elinize sağlık. Sağolun. Kolay gelsin” diye devam ettiği; aday ve . .’nin de karşılık olarak “teşekkür ederiz, kolay gelsin” şeklinde beyanlarda bulunarak odadan çıktıkları, devamında bir kısım Salon
Başkanlarının evrak teslimine devam ettiği anlaşılmıştır.
13.6. Her ne kadar Bina Sınav Sorumlusu tarafından kimliği kuşkulu aday saate entegre kamera karşısına alınarak kimlik bilgileri tespit edilmiş ise de ÖSYM Sınav Uygulama Yönergesinin
“Adayların Kimliklerinin Denetlenmesine İlişkin Bilgiler” başlıklı Yedinci Bölümde yer alan 23 üncü maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı alt bendinde yer alan “…Bina Tutanağı Tespitler bölümüne el yazısıyla T.C. Kimlik numarası, adı/soyadı, doğum tarihi, baba adını 4 (dört) defa yazdırarak sağ ve sol el işaret parmak izlerinin alınmasını sağlayınız.” hükmü doğrultusunda işlem gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.
13.7. ÖSYM Sınav Uygulama Yönergesinin “Adayların Kimliklerinin Denetlenmesine İlişkin Bilgiler” başlıklı Yedinci Bölümde yer alan 23 üncü maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı alt bendinde ayrıca
“Kimliği kuşkulu olan aday/adayların sınav sonrasında imzaları, parmak izlerinin alımı ve görüntülerinin saate entegre kamera ile kaydedilmesi işlemleri Bina Sınav Sorumlusunun sorumluluğunda, Bina Sınav
Sorumlusu odasında kamera önünde gerçekleştirilir.” hükmü yer almakta olup, ’in kimliği kuşkulu adayın varlığı kendisine bildirilmesine rağmen anılan maddedeki “Bina Tutanağı Tespitler bölümüne el yazısıyla T.C. Kimlik numarası, adı/soyadı, doğum tarihi, baba adını 4 (dört) defa yazdırarak sağ ve sol el işaret parmak izlerinin alınmasını sağlamaya yönelik” işlemleri gerçekleştirmediği; kimliği kuşkulu adayın kimlik bilgilerini Bina Tespit Tutanağına 4 (dört) defa yazdırmadığı gibi ilgilinin sağ ve sol el işaret parmak izlerini de almadığı saate entegre kamera görüntülerinden açıkça tespit edildiğinden, idare tarafından uygulanan yaptırımda hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
14. Diğer taraftan başvuran, ÖSYM Görev İhmalleri Komisyonu tarafından ihlal iddiasına ilişkin belgelerin bilgi edinme hakkı kapsamında bir kopyalarının tarafına iletilmesini talep etmektedir.
15. İdare tarafından anılan talebe ilişkin olarak, 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Hizmetleri Hakkında Kanun’un 6. maddesinin onuncu fıkrasında “Bu Kanunun yürütülmesinde görev alan kamu görevlileri ile hizmet satın alınması durumunda yüklenici özel hukuk tüzel kişilerinin ilgili personeli, göreve getirilmeden önce imzalayacakları bir gizlilik sözleşmesi ile görevlerini yerine getirmeleri sırasında edindikleri kamuya, ilgililere ve üçüncü kişilere ait gizlilik taşıran bilgileri, kişisel verileri, Başkanlıkla ve
Başkanlık tarafından yapılan sınavlarla ilgili gizlilik taşıyan bilgileri, ticari sırları ve bunlara ait belgeleri bu konuda kanunen yetkili kılınan mercilerden başkasına açıklayamaz, kendilerinin veya üçüncü kişilerin yararına kullanamaz. Bu yükümlülük görevden ayrılmalarından sonra da devam eder.” hükmü amir olup
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun 19. maddesinde idari soruşturmaya ilişkin bilgi ve belgelerin
bilgi edinme hakkı kapsamı dışında olduğu ifade edilmiştir.
16. Bilgi edinme hakkının istisnalarından biri, 4982 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesinde düzenlenmiş olan “idarî soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgelere” ilişkindir. Anılan madde hükmünde, kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idarî soruşturmalarla ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde; kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak, kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak, soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek, gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden olacak veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini güçleştirecek nitelikte olan bilgi ve belgeler Kanun’un kapsamı dışında bırakılmıştır.
17. 4982 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesinde yer alan “kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülen idari soruşturmalar …kanun kapsamı dışındadır.” ifadesi ile ancak devam eden bir soruşturma ile ilgili olarak bilgi edinme başvurusunun reddedilebileceği anlaşılmaktadır (Döner, 2010, s. 247). Burada Kanun koyucu, tamamlanmış idari soruşturmalara ilişkin bilgi ve belgelerin Kanun’un 19’uncu maddesi bakımından bir istisna niteliği taşımadığı yönünde irade oluşturmuştur. (Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 2022/5886 numaralı başvuru hakkında verdiği 18/08/2022 tarihli Tavsiye Kararı)
18. Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunun bu yöndeki kararları incelendiğinde; kişinin özel hayatına haksız bir müdahale oluşturacak nitelikte olmayan, başvurucunun kişisel haklarını yakından ilgilendiren, örneğin yapmış olduğu bir şikâyetin haklılığını kanıtlamasını sağlayabilecek nitelikte olan taleplerin,
kamuoyuna yansıyan kusurların veya suçların ortaya çıkmasını sağlayabileceğinden kamu yararı gereği bilgi edinme hakkı kapsamı içinde değerlendirilmesi gerektiğini belirttiği görülmektedir (BEDK, K.T.
11/2/2005, K.S. 2005/76; Aynı yönde bkz. BEDK, K.T. 7/9/2005, K.S. 2005/619, BEDK, K.T. 17/1/2005, K.S.
2005/38; BEDK, K.T. 6/4/2005, K.S. 2005/222. BEDK, K.T. 25/10/2004, K.S 2004/140; BEDK, K.T. 1/6/2005,
K.S. 2005/409).
19. Muhtelif Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu kararlarında da “Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idari soruşturmalarla ilgili olup açıklanması veya zamanından önce açıklanması halinde kişilerin özel hayatına açıkça müdahale sonucunu doğuracak bilgi ve belgeler bilgi edinme kapsamı dışındadır. Dolayısıyla neticelenen bir idari soruşturmaya ilişkin bu hükmün ileri sürülebilmesi mümkün değildir. Ayrıca başvurucunun kendisi hakkında sonuç doğuran bir idari soruşturmayla ilgili bilgi ve belgelere erişimin kişilerin özel hayatına haksız müdahale doğurması da söz konusu değildir.
Kanun uyarınca başvurucuya bilgi ve belgelerin verilmesi gerekmektedir.” dendiği görülmüştür (BEDK,
KT. 17.1.2005, KS. 2005/40; BEDK, KT. 6.12.2004, KS. 2004/201; BEDK, KT. 18.08.2005, KS.
2005/580, BEDK, KT. 18.08.2005, KS. 2005/581.).
20. Kendileri hakkındaki soruşturma raporlarına, sicil raporlarına ve özlük dosyalarına ulaşmak isteyen başvurucuların talepleriyle ilgili olarak Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunun, varsa üçüncü kişilere ait bilgiler çıkarıldıktan sonra talep edilen belgelerin onaylı suretlerinin başvuruculara verilmesini kararlaştırdığı görülmektedir (BEDK, K.T. 11/10/2004, K.S. 2004/128; BEDK, K.T. 11/10/2004, K.S.
2004/129; BEDK, K.T. 25/10/2004, K.S. 2004/140; BEDK, K.T. 6/5/2005, K.S. 2005/308).
21. Benzer şekilde, Kurumumuza yapılan başvurular üzerine verilen Tavsiye Kararlarında da üçüncü şahıslara ait kimlik bilgileri ile kimliklerin tespitine imkân veren her türlü bilgi ve ifadenin, 4982 sayılı
Kanun’un 9’uncu maddesi çerçevesinde çıkarılmak/karartılmak suretiyle başvuru sahiplerinin erişimine sunulmasına karar verildiği tespit edilmiştir (KDK, K.T. 09/08/2019 B.N. 2019/2185 Tavsiye Kararı, K.T.
29/08/2019 B.N. 2019/5350 Tavsiye Kararı, K.T. 16/09/2019 B.N. 2019/6396 sayılı Tavsiye Kararı, K.T.
16/08/2021 B.N. 2021/4337 Tavsiye kararı, K.T. 04/07/2022 B.N. 2022/1144 Tavsiye Kararı).
22. Bu kapsamda başvuranın bilgi edinme talebine ilişkin olarak, söz konusu bilgi ve belgelerin, üçüncü şahıslara ait kimlik bilgileri ile kimliklerin tespitine imkân veren her türlü bilginin çıkartılması/karartılması suretiyle başvuranın erişimine açılması gerektiği değerlendirilmiştir.
23. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuran tarafından kimliği kuşkulu aday işlemlerinin ÖSYM Sınav Uygulama Yönergesi’nde belirtilen usule uygun olarak yapılmadığından idare tarafından uygulanan yaptırımda hukuka aykırılık bulunmadığı, dolayısıyla yaptırımın iptal edilmesi talebinin reddedilmesi gerektiği; diğer taraftan, başvuranın bilgi edinme talebinin İdare tarafından reddedilmesinin hukuka uyarlı olmadığı anlaşılmış olup 4982 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesi uyarınca üçüncü kişilere ait kimlik bilgileri ile kimliklerin tespitine imkân veren her türlü bilginin çıkartılması
/karartılması suretiyle söz konusu bilgi ve belgelerin başvuranın erişimine sunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
24. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakımından İdare tarafından süresi içerisinde işlem tesis edildiği, dolayısıyla
İdare tarafından “makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı görülmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
25. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21’inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise, tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre BAŞVURUNUN
KISMEN REDDİ KISMEN KABULÜNE,
Başvuran hakkında uygulanan yaptırımın iptal edilmesi talebinin REDDİNE,
Başvuranın talebine konu bilgi ve belgelerin, üçüncü şahıslara ait kimlik bilgileri ile kimliklerin tespitine imkân veren her türlü bilginin çıkartılması /karartılması suretiyle başvuranın erişimine açılması yönünde işlem tesis edilmesi hususunda ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili idare tarafından bu karar üzerine
tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ve ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi