|
ÖZET: Başvuran, 2021 İş Güvenliği Sınavı’nda yer alan 37. sorunun doğru cevabının yanlış değerlendirildiğini iddia ederek itirazda bulunmuştur. ÖSYM, ilgili mevzuat çerçevesinde sınav sonuçlarını analiz etme ve kamuoyuna duyurma yetkisine sahiptir. İncelenen belgelerde, ÖSYM’nin sınav sonuçları ve itiraz süreçleri hakkında gerekli bilgilendirmeleri yaptığı, adayların itiraz sürelerine uyması gerektiği belirtilmiştir.
ÖSYM tarafından yapılan bilimsel değerlendirmeler sonucunda, 37. sorunun doğru cevabının “B” seçeneği olduğu belirlenmiştir. Başvuranın itirazı, mevzuat ve bilimsel görüşler ışığında değerlendirildiğinde, başvurunun reddedilmesine karar verilmiştir. Bu durum, ÖSYM’nin sınav süreçlerindeki yetki ve sorumluluklarını yerine getirdiğini göstermektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16764-S.21.26847
BAŞVURU NO : 2021/14916
KARAR TARİHİ : 29/11/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın 2021 İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri
Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında(2021-İSG/1) ortak soru olarak yer alan A ve B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Testlerinin
Temel Soru Kitapçığı dizilimine göre 37. sorusunun cevabına itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; ÖSYM tarafından gerçekleştirilen 2021 İş Güvenliği Sınavı B Sınıfı
İş Güvenliği Sınavında Traktör sorusunu(A ve B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Testlerinin ortak soru olarak kullanılan Temel Soru Kitapçığı dizilimine göre 37. Sorunun) yönetmelik ve tüzük gereği doğru işaretlemesine rağmen ÖSYM’nin soruyu yanlış değerlendirmesi nedeniyle mağduriyet yaşamasına neden olduğunu ifade ederek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 22/10/2021 tarih Sayı : 2021/16764-S.21.26847 – – yazısı ve eklerinden özetle;
2.1. 15 Temmuz tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 numaralı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesi gereğince Yükseköğretim Kurulu kararlarına, ilgili
mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dâhil mezkûr Kararname, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilmiş kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu kurumu olan ÖSYM Başkanlığına, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca “Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek.”, (e) bendinde “Hizmetin gereklerine uygun ölçme, seçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntemlerini belirlemek.”, (ğ) bendi uyarınca “Gerekli hallerde sınavları erteleme, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini gerçersiz saymak.”,(i) bendinde “Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak.” hususunda; ÖSYM Yönetim Kurulunun 4. Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 348. maddesinin altıncı fıkrasının (a) bendi uyarınca “Sınav sorularının hazırlanması veya sınavlarn yapılması için gerekli ilkeleri belirlemek,”, (b) bendi uyarınca “Gerekli hallerde sınavların kısmen veya tamamen iptaline, ertelenmesine, adayların eşdeğer sınavlara alınmasına veya aday işlemlerinin geçersiz sayılmasına ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin başlatılmasına karar vermek.” hususunda yetkili kılındığının açıkça ifade edildiği,
2.2. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesi ile 4 numaralı Kararname’nin “Tanımlar” kenar başlıklı 346. maddesinde “kılavuz”un; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlandığı, 6114 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının ÖSYM
Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğunun belirtildiği, 6114 sayılı Kanun’un 8. Maddesinin dördüncü fıkrasında sınav sorularına ve sınav sonuçlarına itirazların, 6/1/1982 sayılı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ivedi yargılamaya ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla ilgili kılavuzlarda belirtilen süreler içinde doğrudan ÖSYM
Başkanlığına yapılacağı, itirazlarla ilgili işlemlerin ve saklanan bilgilerin tespit ve tevsikinde ÖSYM
Başkanlığının kayıtlarının esas alınacağının belirtildiği,
2.3. 24 Mart 2021 tarihinde ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yayımlanan 2021-İSG Başvuru
Kılavuzunun 7. Sayfasında “ÖSYM Başkanlığı tarafından sınavla ilgili olarak alınan yeni kararlar ve gerekli görülen değişikliklere ilişkin bilgiler ÖSYM’nin İnternet sayfasından kamuoyuna duyurulur. Bu nedenle ilgililerin ÖSYM’nin sayfasını sık sık kontrol etmeleri yararlarına olacaktır.” Düzenlemesi ile cevap şıkkı değişikliğine ilişkin alınan kararlar dahil sınava ilişkin gerekli görülen değişikliklerin ÖSYM
Başkanlığı’nın internet sayfası üzerinden yayınlanacağı hususunda 6114 sayılı Kanun’un 7. Maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tebliğ hükmünde olmak üzere adaylara gerekli bilgilendirmenin yapıldığı,
2.4. ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında 18 Haziran 2021 tarihinde “2021-İSG/1 Sınav Sonuçları
Açıklandı” başlığıyla yayımlanan duyuruda, 30 Mayıs 2021 tarihinde uygulanan 2021 İş Sağlığı ve
Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği Uzmanlığı Sınavına(İSG-2021/1) ait madde analizlerinin incelenmesi, cevap anahtarlarının kontrollerinin tamamlanması ve itirazların bilimsel açıdan değerlendirmesi sonucu ortak soru olarak kullanılan A ve B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Testlerinin
Temel Soru Kitapçığı dizilimine göre 37. Sorunun “D” olarak girilmiş cevabının ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından “B” olarak düzeltilmesine karar verildiği ve değerlendirme işlemlerinin tamamlandığı ifade edilerek sınav sonuçlarının adayların erişimine açıldığı, söz konusu değişikliğin 22 adayın sınav sonrası
ÖSYM Başkanlığına itirazı üzerine soruya ilişkin alanında uzman akademisyenlerin görüşleri doğrultusunda yapıldığı, bilimsel görüşlerin tamamında sorunun doğru cevabının “B” seçeneği olması gerektiğinin belirlendiği,
2.5. Başvuranın katılmış olduğu B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı sınavına giren aday sayısının 8.017 olduğu ve başvuru konusuna ilişkin yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir davanın bulunmadığı,
Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 17/02/2011 tarihli ve 6114 Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un;
5.1 “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; “Kılavuz: Ölçme, seçme ve
yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini… ifade eder.”
5.2. “Temel ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinde; “ (5) Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır. İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir.”
5.3. “Sınav merkezleri, görevliler, sonuçlara itiraz” başlıklı 8 inci maddesinde; “(4) (Değişik birinci cümle: 2/12/2016-6764/70 md.) Sınav sorularına ve sınav sonuçlarına itirazlar, 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ivedi yargılamaya ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla ilgili
kılavuzlarda belirtilen süreler içinde doğrudan Başkanlığa yapılır. İtirazlarla ilgili işlemlerin ve saklanan bilgilerin tespit ve tevsikinde Başkanlık kayıtları esas alınır.”
6. 15/07/2018 tarihli, 4 Sayılı, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer
Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ÖSYM ara başlığı altındaki;
6.1.”Tanımlar” başlıklı 346 ncı maddesinde; “(1) Bu Bölümün uygulanmasında; … e) Kılavuz: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini,… ifade eder.”,
6.2. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinde; “(1) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi Başkanlığı, bu Bölüm ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip, Yükseköğretim Kurulu ile ilgili, merkezi Ankara’da bulunan özel bütçeli bir kuruluştur.
(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır:…b) İlgili mevzuat hükümleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarında görev almaya veya görevde yükselmeye yönelik sınavları ve gerektiğinde yerleştirme işlemlerini ilgili kurumun talebine bağlı olarak yapmak…c) Özel hukuk tüzel kişilerinin talep ettikleri her türlü ölçme ve değerlendirme işlemlerini yapmak… ç) Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek… e) Hizmetin gereklerine uygun ölçme, seçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntemlerini belirlemek. …ğ) Gerekli hâllerde sınavları ertelemek, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak…i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak…”
6.3. “Başkan, Başkan yardımcıları ve Yönetim Kurulu” başlıklı 348 inci maddesinde; “(6) Yönetim
Kurulunun görevleri şunlardır: a) Sınav sorularının hazırlanması veya sınavların yapılması için gerekli ilkeleri belirlemek. b) Sınavların yürütülmesinde gerekli kılavuz, açıklama ve belgeleri onaylamak.”
7. 24 Mart 2021 tarihinde ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yayımlanan 2021-İSG Başvuru
Kılavuzunun;
7.1. 5. sayfasında; “Sınav sonucunun incelenmesini isteyen adaylar, sonuçların ÖSYM tarafından elektronik ortamda açıklanmasından itibaren en geç 10 gün içinde (sonuçların açıklandığı tarihten bir gün sonra başlamak üzere) ÖSYM tarafından belirlenen ücreti yatırdıklarını gösteren dekont ile birlikte; sınav sorularına itirazlarda ise sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde (Sınav tarihinden bir gün sonra başlamak üzere her bir dilekçede sadece bir soruya yapılan itiraz belirtilmeli ve soru başına gerekli ücretin yatırıldığını gösterir banka dekontu dilekçeye eklenmelidir.) ÖSYM tarafından belirlenen ücreti yatırdıklarını gösteren dekont ile birlikte ÖSYM’nin internet sayfasında yer alan “Adaylar Tarafından
Dilekçe Gönderilmesi ve İşlem Ücretleri” konulu duyuru doğrultusunda Genel Amaçlı Dilekçe örneğini kullanarak ÖSYM’ye başvurmalıdırlar (Yapılacak her türlü itiraz, adayın dava açabilme hakkı için geçerli
10 günlük dava açma süresini durdurmaz.). Bu adayların inceleme masrafları karşılığı, ÖSYM’nin T.C.
Halkbank Ankara Kurumsal Şubesi TR40 0001 2009 4520 0044 0002 07 numaralı hesabına gerekli ücreti yatırdıklarını gösteren dekontunu dilekçelerine eklemeleri gerekir. Dilekçe ÖSYM Sınav Hizmetleri Daire
Başkanlığı 06800 Bilkent/Ankara adresine ulaştırılmalıdır. ÖSYM süresi içinde yapılan itirazları inceleyecek, sonuçlarını adaylara ve gerektiğinde ilgili kuruma 10 gün içerisinde posta ile bildirecektir.
Süresi geçtikten sonra yapılan itirazlar ile üzerinde adayın T.C. Kimlik Numarası, adresi, evrak referans numarası vb. bilgiler yazılı olmayan, imzalanmamış dilekçeler işleme alınmayacak ve cevaplandırılmayacaktır. Süre hesabında ÖSYM Genel Evrak kaydına giriş tarihi esas alınacaktır. Sınava ilişkin yapılacak işlemlerde adaylardan alınacak ücretler, ÖSYM’nin internet sayfasından adaylara duyurulmaktadır.” 7. Sayfasında; “ÖSYM Başkanlığı tarafından sınavla ilgili olarak alınan yeni kararlar ve gerekli görülen değişikliklere ilişkin bilgiler ÖSYM’nin İnternet sayfasından kamuoyuna duyurulur. Bu nedenle ilgililerin
ÖSYM’nin sayfasını sık sık kontrol etmeleri yararlarına olacaktır.”
Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, A ve B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Testlerinin ortak soru olarak kullanılan Temel Soru Kitapçığı dizilimine göre 37. Soruyu ilgili mevzuata göre doğru cevapladığını düşündüğünden cevabının doğru kabul edilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
10. ÖSYM tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatın incelenmesinden;
ÖSYM Başkanlığının, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 6114 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek, sınav sonuçlarını analiz etmek ve sonuçları kamuoyuna duyurmak; sınav sonuçlarını ilgili kurum veya kuruluşlara basılı veya elektronik ortamda iletmek, görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak hususunda yetkili kılındığı, ÖSYM tarafından çıkarılan
Kılavuzların ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlandığı, ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı ve internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu, bu itibarla; 24 Mart 2021 tarihinde ÖSYM Başkanlığının internet
sayfasında yayımlanan 2021-İSG Başvuru Kılavuzunun; 5. sayfasında; “Sınav sonucunun incelenmesini isteyen adayların hangi yollara hangi sürelerde başvuracağı, 7. Sayfasında; ÖSYM
Başkanlığı tarafından sınavla ilgili olarak alınan yeni kararlar ve gerekli görülen değişikliklere ilişkin bilgilerin ÖSYM’nin İnternet sayfasından kamuoyuna duyurulacağı ve ilgililerin ÖSYM’nin sayfasını sık sık kontrol etmelerinin yararlarına olacağı hususunda bilgilendirme yapıldığı görülmüştür.
11. 18 Haziran 2021 tarihinde ÖSYM Başkanlığınca 2021-İSG/1 Sınav Sonuçlarının açıklandığı, söz konusu sınava katılan 22 adayın A ve B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Testlerinin Temel Soru Kitapçığı dizilimine göre 37. sorunun cevabına yaptıkları itirazların, madde analizlerinin incelenmesi, cevap anahtarlarının kontrollerinin tamamlanması ve itirazların bilimsel açıdan değerlendirmesi sonucu olarak
“D” olarak girilmiş cevabının ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından “B” olarak düzeltilmesine karar verildiği hususunun da adaylara duyurulduğu anlaşılmıştır.
12. “ Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre, lastik tekerlekli traktörlerin;
I. stepnesiz trafiğe çıkarılması
II. motorun çalışmasını durdurup, eğimli bir yolda vitesin boşa alınarak sürülmesi
III. B sınıfı sürücü belgesine sahip bir kişi tarafından karayolunda sürülmesi
Durumlarından hangileri yasaktır?
A)Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III
D) II ve III E) I, II ve III ”
Şeklindeki A ve B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Testleri 37. sorusunun şıklarına ilişkin olarak ÖSYM
Başkanlığının aldığı 4 ayrı Bilimsel Görüşte;
12.1. Bilimsel Görüş 1; “Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ekinde yer alan ve araçlarda bulundurulması gereken teçhizat ile bunların niteliklerini gösteren 1 Sayılı Cetvelin “C) Hususiyetine Göre Araçlarda
Bulundurulacak Techizat” başlıklı tablosunda; stepne gereksiniminin yer aldığı satırda “Şehirlerarası yolcu taşıyan (motosiklet ve lastik tekerlekli taraktör hariç) bütün motorlu araçlar” şeklinde bir ifade kullanımış ve böylece lastik tekerlekli traktörlerin stepne bulundurması istisnai bir durum olarak muaf tutulmuştur.
Mezkur Yönetmeliğin 106. Maddesinde “Sürücülerin eğimli bir yolda, motorun çalışmasını durdurup, vitesi boşa alarak araç sürmesi yasaktır.” Hükmü yer almaktadır. Burada geçen “araç” ifadesi, Yönetmeliğin 3. Maddesinin (a) bendinde tanımlandığı üzere, karayollarında kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörleri kapsayan genel bir tanımlamadır.
Aynı Yönetmeliğin 75. Maddesinin (m) bendi “Fsınıfı sürücü belgesi lastik tekerlekli traktör kullanılacaklara verilir” hükmünü, 85. Maddesinin (f) bendi ise “B” sınıfı sürücü belgesi ile M, B1 ve F sınıfı sürücü belgeleri ile kullanılan araçlar da sürülebilir” hükmünü amirdir.
Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda; itiraza esas olan soruda sadece II numaralı öncül Karayolları
Trafik Yönetmeliğine göre uygun olmayan ve yasaklanmış bir durumun bilgisini içermektedir. Buna göre sorunun doğru cevap seçeneği “B” olmalıdır.”
12.2. Bilimsel Görüş 2; “İlgili yönetmeliğin 75/m maddesinde, F sınıfı sürücü belgesinin lastik tekerlekli traktör kullanacaklara verileceği yer almakla birlikte 85/f maddesinde B sınıfı sürücü belgesiyle M, B1 ve
F sınıfı sürücü belgeleri ile kullanılan araçların da sürülebileceği hüküm altına alındığından…sorunun cevabının Yalnız II (B şıkkı) olarak değiştirilmesi gerekmektedir.”
12.3. Bilimsel Görüş 3; “İtiraz edilen soruda lastik tekerlekli traktörlerle ilgili öncüller verilerek, bunlardan yasak olanı sorulmuştur.
I. öncülde; “stepnesiz trafiğe çıkarılması” ifadesi incelendiğinde bunun yasak olmadığı anlaşılmaktadır.
II. öncülde; “motorun çalışmasını durdurup, eğimli yolda vitesin boşa alınarak sürülmesi” ifadesi ile
belirtilen durum, “Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin” 106. Maddesinin c paragrafında açıkça yasaklanmıştır.
III. öncülde; “B sınıfı sürücü belgesine sahip bir kişi tarafından karayolunda sürülmesi” ifadesi ile
belirtilen durum, adı geçen yönetmeliğin 85. Maddesinin (f) paragrafında belirtilmiştir. Buna göre; B sınıfı sürücü belgesi olan bir kişi lastik tekerlekli traktörleri sürebilir. Dolayısıyla III. öncülde belirtilen durum yasak değildir.
Sonuç olarak sorunun doğru cevabı Yalnız II(B seçeneği) olmalıdır. Sorunun doğru cevabı, cevap anahtarında “D seçeneği” olarak verilmiş olsa da; cevap anahtarındaki bu cevap doğru değildir. Doğru cevap B seçeneği olarak değiştirilmelidir.”
12.4. Bilimsel Görüş 4; “18/07/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 75 inci maddesinin (m) fıkrası gereğince F sınıfı sürücü belgesi lastik tekerlekli traktör kullanacaklara verilir.
Ancak aynı Yönetmeliğin 85 inci maddesinin (f) fıkrasında “B sınıfı sürücü belgesi ile M,B1 ve F sınıf sürücü belgeleri ile kullanılan araçlar da sürebilir.” Hükmü yer almaktadır.
Bu suretle, III. öncül uygun olup soru cevabının Yalnız II olacak şekilde tekrar değerlendirilmesi gerekmektedir.”
Hususlarında görüş ve değerlendirmelerde bulunularak söz konusu sorunun doğru cevabının “Yalnız II” yani “B” seçeneği olması gerektiği hususunda mutabık kalındığı anlaşılmıştır.
13. Söz konusu sorunun Kurumumuzca değerlendirilmesi neticesinde; sorunun doğrudan mevzuat bilgisini ölçtüğü ve ilgili mevzuat olan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin; “Sürücü Belgelerinin Sınıfları” başlıklı 75 inci maddesinde; “Sürücü belgesi sınıfları ile belge
sahiplerine sürme yetkisi verilen motorlu araçlar ve özellikleri aşağıda gösterilmiştir:
…m) F sınıfı sürücü belgesi lastik tekerlekli traktör kullanacaklara verilir…”, “Araçların Sürülmesinde
Yetki Durumu” başlıklı 85 inci maddesinde; “…f) B sınıfı sürücü belgesi ile M, B1 ve F,… sınıfı sürücü belgeleri ile kullanılan araçlar da sürülebilir.” şeklinde olduğu, bu anlamda B sınıfı sürücü belgesine sahip bir kişinin F sınıfı sürücü belgesi ile kullanılan aracı yani lastik tekerlekli traktörü kullanabileceğinin
Karayolları Trafik Yönetmeliğinde düzenlendiği bu anlamda bir yasağın bulunmadığı, yasakların sayılmasının istendiği soruda III. öncülün doğru öncül olmayıp elenmesi gereken bir öncül olduğu değerlendirilmiştir.
Belge Doğrulama
14. Başvuran her ne kadar ÖSYM’ye yazdığı itiraz dilekçesinde; “…Kara yolları Yönetmeliğinin 4.
Bölüm 100. Madde lastik tekerlekli traktörlerin otoyollara girmesinin yasak olduğu, 2. Bölüm 3. Madde genel tanımlar kısmında otoyolun tanımının erişime kontrollü kara yolu olması bize otoyolunda bir kara yolu olduğunu, otoyollarda da lastik tekerlekli traktörün kullanılmasının yasak olduğunu göstermektedir.
33 üncü soruda yasak olan seçeneklerin arandığı ilk etapta yayınlanan cevap anahtarında doğru kabul
edilen (B) seçeneğinin tekrar doğru kabul edilmesini…” talep etmiş olsa da ilgili Yönetmeliğe göre; Karayolunun: trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanları, Erişme
Kontrollü Karayolunun (Otoyol): özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayolu ifade ettiği, soruda otoyolun değil karayolunun sorulduğu, bu anlamda otoyolda lastik tekerlekli traktör kullanılması yasaklanmış olsa dahi karayolunda böyle bir yasaklamanın mümkün olmadığı aksi bir düşüncenin karayollarında lastik tekerlekli traktör kullanılmaması anlamına geleceği ki böyle bir yasaklamanın da söz konusu olmadığı değerlendirilmiştir.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin ilgili İdarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmıştır. Ancak ÖSYM Başkanlığının, sınava giren kişileri mağdur etmemek adına soruları hazırlama ve cevapları belirleme aşamasında gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği değerlendirilmiş olup
İdarenin şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkelerine uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana, ÖLÇME, SEÇME ve YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Sadettin KALKAN
Kamu Başdenetçisi V.