|
ÖZET: Bu karar, başvuranın ÖSYM tarafından gerçekleştirilen 2018 İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı sınavında hatalı olduğunu iddia ettiği 31’inci sorunun iptal edilmesi ve itiraz süresinin uzatılması talebini incelemektedir. ÖSYM’nin sınavlarla ilgili düzenlemeler yapma yetkisi, 6114 sayılı Kanun ve ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlenmiştir. Bu çerçevede, ÖSYM’nin sınav sorularını iptal etme yetkisi bulunmaktadır. Ancak, başvuranın talebi, yargı organlarında karara bağlanmış bir uyuşmazlık olduğundan, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenememiştir.
Başvuranın itiraz süresinin kısalığına yönelik talebi ise dikkate alınmıştır. Daha önce benzer bir durumda, itiraz süresinin kısalığı nedeniyle hak arama özgürlüğünün ihlal edildiği değerlendirilmiştir. Bu nedenle, başvuranın itiraz süresinin uzatılması talebi uygun bulunmuş ve ÖSYM’ye, soru kitapçıkları ve cevap anahtarlarının erişime açılmasından sonra itiraz tarihlerinin belirlenmesi hususunda tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, hak arama özgürlüğü ve iyi yönetim ilkeleri açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/9146-S.14031
BAŞVURU NO : 2019/7553
KARAR TARİHİ : 26/09/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : ÖSYM tarafından gerçekleştirilen 2018 İş Sağlığı ve
Güvenliği (2018-İSG) Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı 2. Dönem Sınavında hatalı olduğu iddia edilen 31’inci sorunun iptal edilmesi ve sınav itiraz süresinin uzatılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 15/12/2018 tarihinde yapılan 2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İşyeri
Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı (2018-İSG) 2. Dönem Sınavında sorulan ve ÖSYM’nin paylaştığı temel soru kitapçığında 31’inci sırada yer alan sorunun hatalı olduğunu, ancak sınav sorularının cevaplarının geç yayımlanması ve itiraz süresinin kısa olması sebebiyle ÖSYM’ye itiraz işlemlerini süresinde gerçekleştiremediğini belirterek, konuyla ilgili itirazının değerlendirmeye alınarak bahse konu sorunun iptalini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden, ÖSYM
Başkanlığından gelen 05/07/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başkanlıkça uygulanan sınavlarda sorulara itirazların, sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde (sınav tarihinden bir gün sonra başlamak üzere) alınmakta olduğu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20/B maddesi gereğince yapılan itirazların adayların 10 günlük dava açma süresini durdurmadığı, itiraz süreci hakkında 2018-İSG
Kılavuzunda 6114 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tebliğ hükmünde olmak üzere adaylara gerekli bilgilendirmenin yapıldığı,
2.2. Diğer taraftan, 2018 İş Sağlığı ve Güvenliği (2018-İSG) Genel Müdürlüğü İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı 2. Dönem Sınavında sorulan ve temel soru kitapçığına göre 31’inci sırada yer alan sorunun iptali talebiyle açılan davada yargılamayı yapan Ankara 15. İdare
Mahkemesinin 21/03/2019 tarihli ve 2019/315 E., 2019/460 sayılı kararında “dava konusu sorunun hatalı olmadığı ve iptaline gerek bulunmadığı” gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği,
2.3. Yazı ekinde sunulan alanında uzman akademisyenler tarafından hazırlanan raporların tamamında başvuranın iptalini talep ettiği sorularda hata bulunmadığı ve iptal edilmemesi gerektiği yönünde görüş verildiği,
2.4. Başvuranın iptalini talep ettiği sorunun iptal olması durumunda yapılan simülasyon puan hesabı sonucunda adayın puanının 67,346 olacağı ve sertifika almaya hak kazandıracak yeterli puanı alamayacağı,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3.1. “Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması” başlıklı 13’üncü maddesi; “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”,
3.2. “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36’ncı maddesi; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.”
3.3. “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40’ıncı maddesi; “Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir. (Ek fıkra: 3/10/2001-4709/16 md.) Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.”
3.4. “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesi; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. …Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.” ,
3.5. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması için Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’ nin Ulusal kuruluşların yetkileri ve görevlerini düzenleyen ilk bölümünün 3’üncü maddesi; “Ulusal kuruluşlar… Hükümete, parlamentoya ve diğer ilgili bütün organlara, bunların talebi üzerine veya kendi inisiyatifleriyle, insan haklarının geliştirilmesi ve korunmasına ilişkin konularda görüş bildirir, tavsiyelerde bulunur, öneriler ve raporlar sunar …”,
5. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Etkili başvuru hakkı” başlıklı 13’üncümaddesi;
“Bu Sözleşme’de tanınmış olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, söz konusu ihlal resmi bir hizmetin ifası için davranan kişiler tarafından gerçekleştirilmiş olsa dahi, ulusal bir merci önünde etkili bir yola başvurma hakkına sahiptir.”,
6. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Hakları kötüye kullanma yasağı” başlıklı 17’nci maddesi; “Bu Sözleşme’deki hiçbir hüküm, bir devlete, topluluğa veya kişiye, Sözleşme’de tanınan hak ve özgürlüklerin yok edilmesi veya bunların Sözleşme’de öngörülmüş olandan daha geniş ölçüde sınırlandırılmalarını amaçlayan bir etkinliğe girişme ya da eylemde bulunma hakkı verdiği biçiminde yorumlanamaz.”,
7. 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin;
7.1. 347’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca; “Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve
6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek.”, (e) bendi
uyarınca “Hizmetin gereklerine uygun ölçme, seçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntemlerini belirlemek.”, (ğ) bendi uyarınca “Gerekli hâllerde sınavları ertelemek, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak.”, (i) bendi uyarınca
“Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak” ÖSYM Başkanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmaktadır.
7.2. 348’inci maddesinin altıncı fıkrasının (a) bendi uyarınca; “Sınav sorularının hazırlanması veya sınavların yapılması için gerekli ilkeleri belirlemek.”, (b) bendi uyarınca
“Sınavların yürütülmesinde gerekli kılavuz, açıklama ve belgeleri onaylamak.”, (d) bendi uyarınca “Gerekli hâllerde sınavların kısmen veya tamamen iptaline, ertelenmesine, adayların eşdeğer sınavlara alınmasına veya aday işlemlerinin geçersiz sayılmasına ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin başlatılmasına karar vermek.” hususları ÖSYM Yönetim
Kurulunun görevleri içerisinde belirtilmektedir.
8. 17/02/2011 tarihli ve 6114 sayılı Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun;
8.1. “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi; “Kılavuz: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini ifade eder.”
8.2. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 3’üncü maddesinin ikinci fıkrasının (ğ) bendi;
“Gerekli hâllerde sınavları ertelemek kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak.”,
8.3. “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7’nci maddesinin beşinci fıkrası; “Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır, İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir,”
8.4. “Sınav merkezleri, görevliler, sonuçlara itiraz” başlıklı 8’inci maddesinin dördüncü fıkrası; “(4) (Değişik birinci cümle: 2/12/2016-6764/70 md.) Sınav sorularına ve sınav sonuçlarına itirazlar, 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ivedi yargılamaya ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla ilgili kılavuzlarda belirtilen süreler içinde doğrudan Başkanlığa yapılır. İtirazlarla ilgili işlemlerin ve saklanan bilgilerin tespit ve tevsikinde Başkanlık kayıtları esas alınır.” hükümlerini haizdir.
9. 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İş Güvenliği
Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin;
9.1. “Amaç” başlıklı 1’ inci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevli iş güvenliği uzmanlarının nitelikleri, eğitimleri ve belgelendirilmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.”
9.2. “İş güvenliği uzmanlığı belgesi” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında; “(1)
(Değişik:RG-11/10/2013-28792) İş güvenliği uzmanlığı belgesinin sınıfları aşağıda
belirtilmiştir:
a) (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi;
1) (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az dört yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği
uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen ve (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlara,
2) Mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanlardan; iş
sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında doktora yapmış olanlara,
3) Genel Müdürlük veya bağlı birimlerinde en az on yıl görev yapmış mühendislik veya
mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanlara,
4) İş sağlığı ve güvenliği alanında müfettiş yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl görev yapmış
mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş müfettişlerine,
5) Genel Müdürlük ve bağlı birimlerinde uzman yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl fiilen
görev yapmış mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanı olan iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarına, EK-1’deki örneğine uygun olarak Genel Müdürlükçe verilir.
b) (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi;
1) (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği
uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen ve (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olan mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlara,
2) İş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında yüksek lisans yapmış mühendislik veya
mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlardan (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı için yapılacak sınavda başarılı olanlara,
3) İş sağlığı ve güvenliği alanında teftiş yapan mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş
müfettişleri hariç, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında müfettiş yardımcılığı süresi dahil en az on yıl görev yapan müfettişlerden (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlara, EK-1’deki örneğine uygun olarak Genel Müdürlükçe verilir.
c) (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi;
1) (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (C) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı sınavında başarılı olan mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlara,
2) İş sağlığı ve güvenliği alanında teftiş yapan mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş
müfettişleri hariç Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında müfettiş yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl görev yapan müfettişlerden (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılanlara, 3)(Ek:RG-30/4/2015-29342) Üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği lisans programını tamamlayanlardan yapılacak (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlara, EK-1’deki örneğine uygun olarak Genel Müdürlükçe verilir.”
9.3. “İş güvenliği uzmanlarının eğitimleri” başlıklı 25’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“(1) İş güvenliği uzmanlarının eğitim programları teorik ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşur ve programın içeriği ile programda görevli eğiticilerin nitelikleri (Değişik ibare: RG-11/10/2013-28792) Komisyon tarafından belirlenir. Eğitim programının süresi, teorik kısmı 180 saatten, uygulama kısmı 40 saatten ve toplamda 220 saatten az olamaz ve bu kısımlar ancak tek bir program dâhilinde uygulanabilir. Teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan eğitim ile verilebilir. Uygulamalı eğitimler, iş güvenliği uzmanları için en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmiş olduğu işyerlerinde yapılır.”
9.4. “Sınavlar” başlıklı 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Eğitim programlarını tamamlayan adayların sınavları (Değişik ibare: RG-11/10/2013-28792) Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır.”, dördüncü fıkrasında; “(4) Sınavlarda 100 puan üzerinden en az 70 puan alan adaylar başarılı sayılır, sınav sonuçlarına itirazlar sınavı düzenleyen kurum tarafından sonuçlandırılır.”
hükümleri yer almaktadır.
10. 2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği
Uzmanlığı Sınavı (2018-İSG) Başvuru Kılavuzunun “Sınava İlişkin Genel Bilgiler Temel
İlke ve Kurallar” başlıklı bölümünde;
“Değerlendirme sırasında yalnız doğru cevaplar dikkate alınacak, yanlış Cevaplar dikkate alınmayacaktır. Sınavdan sonra ÖSYM Başkanlığı veya yargı mercii tarafından iptaline karar verilen sorular değerlendirme dışı bırakılarak geçerli soruların puan değerinin yeniden saptanması suretiyle puanlama yapılacaktır. Sınav sonuçları açıklandıktan sonra bu durumun oluşması halinde, sınav sonuçları açıklandığı tarihte başarılı ilan edilenlerin hakları saklı tutulacaktır.
Değerlendirme her sorunun değeri aynı olmak üzere 100 puan üzerinden yapılacaktır
Adayların doğru cevap sayısı ham puanı olacaktır, Aşağıdaki formül kullanılarak adayların
100 üzerinden puanları hesaplanacaktır.
100
Puan = Adayın Ham Puanı(Doğru Cevap Sayısı) x ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯
Testteki Toplam Geçerli Soru Sayısı
Testteki Toplam Geçerli Soru Sayısı, iptal edilen sorulan sorular çıkarıldıktan sonra kalan soru sayısıdır.
İş Yeri Hekimliği sertifika alam ile İş Güvenliği Uzmanlığı sertifika alanlarında sınava giren adayların sınavda başarılı sayılabilmek için 70 ve üzerinde; Diğer Sağlık Personeli sertifika alanında sınava giren adayların sınavda başarılı sayılabilmeleri için 60 ve üzerinde bir puan almaları gerekmektedir…
Sınav sorucunun incelenmesini isteyen adaylar, sonuçların ÖSYM tarafından elektronik ortamda açıklanmasından itibaren en geç 10 gün içinde ÖSYM tarafından belirlenen ücreti yatırdıklarını gösteren dekont ile birlikte, sınav sorularının bilimsel açıdan doğru olup olmadığının incelenmesini talep eden itirazlarda ise sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde her bir dilekçeye özgü ve her bir soru başına ÖSYM tarafından belirlenen ücreti yatırdıklarım gösteren dekont ile birlikte ÖSYM’nin internet sayfası da yer alan “Adaylar
Tarafından Dilekçe Gönderilmesi ve İşlem Ücretleri” konulu duyuru doğrultusunda Genel
Amaçlı Dilekçe örneğini kullanarak ÖSYM’ye başvurmalıdırlar (Yapılacak her türlü itiraz, adayın dava açabilme hakkı için geçerli 10 günlük dava açma süresini durdurmaz.) …” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere başvuran, ÖSYM tarafından gerçekleştirilen 2018
İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı (2018-İSG) 2. Dönem Sınavında hatalı olduğunu iddia ettiği 31’inci sorunun iptal edilmesi ve sınav itiraz sürecinin uzatılması talebiyle
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
13. 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 6114 sayılı Kanun gereği ÖSYM’nin söz konusu sınavla ilgili düzenlemeler yapma ve sınav kılavuzu hazırlama yetkisinin olduğu, 6114 sayılı
Kanunun 4’üncü maddesi gereğince belirlenen sınav sorularının hazırlanması, sınavın yürütülmesi ve adaylar hakkında işlem yapma gibi görevlerinin bir sonucu olarak, ÖSYM’nin adayların girdiği sınavlarla ilgili sınavları iptal veya geçersiz sayma yetkisine haiz olduğu ilgili mevzuat hükümlerinden anlaşılmaktadır.
14. Başvuranın 31’inci sorunun iptal edilmesi talebi ile ilgili olarak; 14/06/2012 tarihli ve
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrasında, Kamu Denetçiliği Kurumunun, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevli olduğu düzenlenmiş olup, anılan
Kanunun “Başvuru ve usulü” başlıklı 17’nci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin başvuruların incelenemeyeceği, hüküm altına alınmıştır.
15. Benzer bir düzenlemeye 28/3/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin 5’inci maddesinin birinci fıkrasında da ayrıca yer verilmiş olup, anılan
Yönetmeliğin “Ön incelemenin yapılması” başlıklı 19’uncu maddesinde, şikâyet başvurusunun, inceleme ve araştırmaya geçilmeden önce ön incelemeye tabi tutulacağı ve ön incelemede şikâyet başvurusunun yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin olup olmadığının inceleneceği; “Ön inceleme üzerine yapılacak işlemler ve verilecek kararlar” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, şikâyet başvurusunun ‘idari başvuru yollarının tüketilmesi’ koşulu hariç 19’uncu maddede yer alan şartlardan herhangi birini taşımaması hâlinde incelenemezlik kararı verileceği, hüküm altına alınmıştır.
16. Bu doğrultuda, 31’inci sorunun iptali için Ankara 15. İdare Mahkemesinde 2019/315 esas numarasıyla açılmış ve 2019/460 karar numarasıyla “31’inci soruda hata bulunmadığına” hükmedilerek karara bağlanmış bir dava bulunduğu tespit edildiğinden, yukarıda yer verilen ilgili mevzuat gereğince “yargı organlarınca karara bağlanmış” bulunan bu talebin Kurumumuzca incelenmesine imkân bulunmadığından, başvuru dilekçesi kapsamında belirtilen konular arasında yer alan bu kısım başvurunun inceleme kapsamı dışında bırakılmıştır.
17. Başvuranın sınav sorularının cevaplarının geç yayımlanması ve itiraz süresinin kısa olması sebebiyle ÖSYM’ye itiraz işlemlerini süresinde gerçekleştiremediği gerekçesiyle sınav itirazının değerlendirmeye alınması talebi kapsamında; Kurumumuza benzer mahiyette 19/11/2017 tarihinde yapılmış 2017/14370 numaralı başvuru için Kurumumuzca verilmiş bulunan 15/05/2018 tarihli Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararında “soru ve cevaplara ilişkin itirazın sınavın sonlandırıldığı tarihten itibaren 3 iş günü içinde yapılıyor olmasına karşın adaylarla soru ve cevapların paylaşılmasının sonraki bir zaman dilimine tekabül ediyor oluşu bilgiye ulaşma hakkının geciktirilmesi suretiyle bir hak arama özgürlüğü olarak kabul edilebilecek olan idareye yapılan itiraz başvurusunu etkisizleştirmekle eşdeğer” olduğu değerlendirmesi yapılarak “İdare her ne kadar bahse konu Kılavuz ve Protokole uygun hareket etmiş olsa da temel hukuki metnimiz olan Anayasa’da yer bulan ‘hak arama özgürlüğü’ için süreç bakımından etkili bir itiraz yolu belirleyemediği, hukuka ve hakkaniyete uygun hareket etmediği” gerekçesiyle “ÖSYM tarafından belirlenen soru ve cevaplara itiraz tarihlerinin, soru kitapçıkları ve cevap anahtarlarının adayların erişimine açıldıktan sonraki tarihe alınması” hususunda ÖSYM Başkanlığına tavsiyede bulunulduğu tespit edilmiştir. Somut olayda benzer bir şekilde başvuranın sınav sorularının cevaplarının geç yayımlanması ve itiraz süresinin kısa olması sebebiyle ÖSYM’ye itiraz işlemlerini süresinde gerçekleştiremediği anlaşıldığından başvuranın itiraz süresinin kısalığı ile ilgili olarak yapmış olduğu itirazın yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
19. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği
Uzmanlığı Sınavına yönelik itiraz süresinin uzatılması talebi ile ilgili olarak, ÖSYM tarafından belirlenen soru ve cevaplara itiraz tarihlerinin, soru kitapçıkları ve cevap anahtarlarının adayların erişimine açıldıktan sonraki tarihe alınması hususunda ÖLÇME, SEÇME VE
YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi Başkanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi