|
ÖZET: Otoparkların ruhsatlandırılması konusunda yapılan düzenlemeler, büyükşehir ilçe belediyelerine önemli yetkiler kazandırmıştır. 7261 sayılı Kanun ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nda gerçekleştirilen değişiklikler, ilçe belediyelerinin bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapma, işletme ve ruhsat verme yetkilerini kapsamaktadır. Bu bağlamda, ilçe belediyeleri, otopark faaliyeti için işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularını 3194 sayılı İmar Kanunu ve Otopark Yönetmeliği çerçevesinde değerlendireceklerdir.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 37. maddesi, imar planlarının gereklilikleri doğrultusunda otopark alanlarının ayrılmasını zorunlu kılmakta ve otopark tesis edilmeden yapı izni verilmemesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, otopark yerinin başka amaçlarla kullanılması durumunda, ilgili idare tarafından gerekli düzeltmelerin yapılması öngörülmektedir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatları, sıhhi müessese grubunda yer alan otoparklar için özel şartlar ve belgelerle düzenlenmektedir. Sonuç olarak, büyükşehir ilçe belediyeleri, yeni düzenlemelerle birlikte otopark yapma ve işletme konusundaki yetkilerini genişletmiş, bu alanda gerekli denetim ve ruhsatlandırma işlemlerini yürütme sorumluluğunu üstlenmişlerdir. Bu durum, yerel yönetimlerin otopark hizmetlerini daha etkin bir şekilde sunmalarına olanak tanımaktadır. |
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 7118846/622.02/454993 30/03/2021
Konu : GÖRÜŞ (Otoparkların Büyükşehir İlçe
Belediyelerince Ruhsatlandırılması Hk.)
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: 01.03.2021 tarih ve 331 sayılı yazınız.
İlgi yazı ile 30.12.2020 tarihli ve 31350 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7261 sayılı Türkiye Çevre Ajansının Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu’nun 29 uncu maddesinin birinci fıkrası ile “10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş, üçüncü fıkrasının (d) bendinde yer alan “otopark,” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve bende “ilişkin hizmetler yapmak” ibaresinden sonra gelmek üzere “ bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek” ibaresi eklendiği, yapılan değişiklikler ile ilçe belediyelerine de bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapma, işletme ve bunlara ruhsat düzenleme yetkisi verildiği, Belediyeniz sınırları içerisinde açılmak istenen otopark faaliyeti ile ilgili işyeri açma ve çalışma ruhsat müracaatlarının, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Otoparklar” başlıklı 37 nci maddesi, Otopark Yönetmeliği, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerinin uygulanması konusunda Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.
Bilindiği üzere, 7261 sayılı Türkiye Çevre Ajansının Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nda bazı değişiklikler yapılmıştır. Kanun’un “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde “Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.” (l) bendinde “Yolcu ve yük terminalleri, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek.” hükümlerinin büyükşehir belediyelerince yerine getirileceği belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un 7 nci maddesindeki ilçe belediyelerinin görev ve yetkilerini düzenleyen 3 üncü fıkrasının (d) bendinde yapılan değişiklikten sonra “Birinci fıkrada belirtilen hizmetlerden; 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak, (…) spor, dinlenme ve eğlence yerleri ile parkları yapmak; yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik sosyal ve kültürel hizmetler sunmak; mesleki eğitim ve beceri kursları açmak; mabetler ile sağlık, eğitim, kültür tesis ve binalarının yapım, bakım ve onarımı ile kültür ve tabiat varlıkları ve tarihî dokuyu korumak; kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin geliştirilmesine ilişkin hizmetler yapmak; bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek.” hükümleri Kanun yayım tarihinden itibaren ilçe belediyelerince yerine getirilecektir.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Otoparklar” başlıklı 37 nci maddesinde “İmar planlarının tanziminde planlanan beldenin ve bölgenin şartları ile müstakbel ihtiyaçlar göz önünde tutularak lüzumlu otopark yerleri ayrılır.
Otopark ihtiyacı bulunan bina ve tesislere lüzumlu otopark yeri tefrik edilmedikçe yapı izni, otopark tesis edilmedikçe de kullanma izni verilmez.
Kullanma izni alındıktan sonra otopark yeri, plana ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak başka maksatlara tahsis edilemez. Bu fıkra hükmüne aykırı hareket edildiği takdirde ilgili idarece yapılacak tebligat üzerine en geç üç ay içerisinde bu aykırılık giderilir. Mülk sahibi tebligata rağmen müddeti içerisinde gerekli düzeltmeyi yapmaz ise, belediye encümeni veya il idare kurulu kararı ile bu hizmet ilgili idarece yapılır ve masrafı mal sahibinden tahsil edilir.
(Ek fıkra:4/7/2019-7181/11 md.) Yapılaşmamış parseller, parsel maliklerinin muvafakati, araç giriş ve çıkışlarının trafiği aksatmaması ve ilgili idaresinden izin alınmak kaydıyla, zemini geçirimli malzeme ile kaplanarak ve gerekli işaretlemeler yapılarak, yapı kapsamına girmeyecek şekilde açık otopark olarak işletilebilir.” denilmek suretiyle otopark yeri ayrılması ve uygulamada dikkat edilmesi gereken hususlar düzenlenmiştir.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenleyen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe göre otoparklar sıhhi müessese grubunda yer alan işyerleri arasındadır. Yönetmeliğin “Ruhsatın düzenlenmesi” başlıklı 12 nci maddesinde, “Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge istenemez ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemleri sonuçlandırılır.
İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.” hükmü ile “Aranacak şartlar” başlıklı 14 üncü maddesinde “Sıhhî işyerlerinin ruhsatlandırılması sırasında bu Yönetmelikte belirtilen genel şartların yanı sıra sınıflarına ve özelliklerine göre Ek 1’de belirtilen şartlar aranır.” hükümleri doğrultusunda yapılan müracaatların Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesi, 13 üncü madde hükümlerine göre de ruhsat verilen iş yerlerinin yasal süre içinde kontrolü ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşme işlemlerinin tamamlanması gerekmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; büyükşehir ilçe belediyelerinin daha önce yalnızca otopark yapma yetkisi bulunmakta iken 7261 sayılı Kanun ile 5216 sayılı Kanun’da yapılan değişiklik üzerine bu idarelere 3194 sayılı Kanun’un 37 nci maddesi ve Otopark Yönetmeliği kapsamında bölge otoparkı yapma yetkisi ve sorumluluğu verilmiş olup ayrıca sınırları içinde sıhhi müessese kapsamında yer alan kapalı ve açık otoparkları yapma, yaptırma, işletme, işlettirme veya İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında ruhsatlandırma ve denetleme yetkisinin de ilçe belediyelerine tevdi edilen görevler arasında olduğu değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür