Özel güvenlik hizmet alımında giyim bedeline ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması nasıl değerlendirilmelidir (KİK)

Aliağa Belediyesi Başkanlığı Sosyal Kültür ve İdari İşler Müdürlüğünce 25.09.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2012/119488 IKN’li “Özel Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak,

Vadi Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.nin 16.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.10.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 22.10.2012tarih ve 35284sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.10.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 14.11.2012 tarihli ve 2012/UH.II-4348 sayılı karar ile;

“4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Vadi Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. vekili tarafından anılan Kurul Kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 1. İdare Mahkemesinin 30.01.2013 tarihli E:2012/1839 sayılı kararında,

“Olayda, özel güvenlik personeline yazlık ve kışlık 19 takım giyim eşyasının bedeli olarak, ihaleyi yapar, idare tarafından toplam giyim 5.016.00-TL olarak belirlenmiştir. Ancak ihale üzerinde kalan firmanın tutarının 2.47-TL (giyim gideri için %3 sözleşme ve genel giderler tutarı da dahi edildiğinde 2,5441-TL) olduğu, SMMM tarafından onaylanan proforma faturada birim fiyat için belirlenen (19 adet pantolon için 0,01 TL birim fiyat, 19 adet gömlek için 0,01 TL birim fiyat. 19 adet kravat için 0.01 TL birim fiyat, 19 çift iş ayakkabısı için 0.01 TL birim fiyat, 19 çift çorap için 0,01 TL birim fiyat, 19 adet şapka için 0.01 TL birim fiyat, 19 adet takım elbise için 0,01 TL birim fiyat, 19 adet gömlek için 0,01 TL birim fiyat, 19 adet kravat için 0,01 TL birim fiyat, 19 adet iş ayakkabısı için 0.01 TL birim fiyat, 19 çift çorap için 0.01 TL birim fiyat, 19 adet şapka için 0,01 TL birim fiyat ve 19 adet yağmurluk için 0,01 TL birim fiyat) miktarlarının; ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen firmanın tutarının ise 194,56-TL (ayrıca giyim gideri için %3 sözleşme ve genel giderler tutarı da 5,84-TL) olduğu, SMMM tarafından onaylanan proforma faturada birim fıat için belirlenen (19 adet pantolon için 0,02 TL birim fiyat, 19 adet gömlek için 0.02 TL birim fiyat, 19 adet kravat için 0,02 TL birim fiyat, 19 çift iş ayakkabısı için 0.02 TL birim fiyat, 19 çift çorap için 0.02 TL birim fiyat, 19 adet şapka için 0.02 TL birim fiyat, 19 adet takım elbise için 10.00 TL birim fiyat, 19 adet gömlek için 0,02 TL birim fiyat. 19 adet kravat için 0.02 TL birim fiyat, 19 adet iş ayakkabısı için 0,02 TL birim fiyat, 19 çift çorap için 0.02 TL birim fiyat, 19 adet şapka için 0.02 TL birim fiyat ve 19 adet yağmurluk için 0,02 TL birim fiyat) miktarlarının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu görülmektedir.

Bu nedenle; her ne kadar proforma faturalar Tebliğ’e uygun şekilde verilmiş ise de, ihaleyi yapan idarece yapılan piyasa araştırması sonucu belirlenen birim fiyatların çok altında olan ve ticari hayatın olağan akışına aykırı fiyatlar nedeniyle, davalı idarece, gerektiğinde, tüm istekliler yönünden, bu konuda piyasa araştırması ve ilgili yerlerden bilgi, belge istemek suretiyle, bu konuya ilişkin olarak, bu fiyatlar üzerinden mal alımının mümkün olup olmadığı yönünde araştırma yapmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken: salt Tebliğ’e uygun belge sunulması yeterli görülmek suretiyle, davacının bu yöndeki itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.”gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, anılan mahkeme kararının uygulanmasını teminen,25.02.2013 tarih ve 2013/MK-59 sayılı Kurul kararı ile,

“1-) Kamu İhale Kurulunun 14.11.2012 tarihli ve 2012/UH.II-4348 sayılı kararının iptaline,

2-) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim bedeline ilişkin olarak sunulan belgelerin gerçeğe uygunluğunun araştırılması suretiyle incelemenin yeniden yapılmasına”karar verilmiştir.

Mahkemece verilen yürütmenin durdurulması kararı üzerine, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilen iddialardan, giyim bedeline ilişkin olarak sunulan tekliflerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturalardaki fiyatlar üzerinden mal alımının mümkün olup olmadığı yönünde araştırma yapmak suretiyle bir karar verilmesini teminen, uyuşmazlık konusu hususlar esas yönünden tekrar incelenmiş olup, 01.04.2013 tarih ve 2013/UH.II-1571 sayılı karar ile,

“Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Yürütmenin durdurulması istemi hakkında verilen Ankara 1. İdare Mahkemesinin kararına, Kamu İhale Kurumunca itiraz edilmesi üzerine, Ankara Bölge İdare Mahkemesi tarafından verilen 06.03.2013 tarih ve Y.D. İtiraz No:2013/1201 sayılı kararda,

“… proforma faturadaki hizmet ve eşyaların cins ve miktarının, teknik şartnamede öngörülen hizmet ve eşyaların cins ve miktarı ile uyumlu olması karşısında, bu bedelin piyasa koşullarına ve hayatın olağan akışına uygun olmadığından söz edilemeyeceğinin açık olduğu, öte yandan, teklif veren firmalar tarafından taahhüt edilen edimin şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi veya getirilememesi halinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda kesin teminatın irat kaydedilmesi ve tüm ihalelerden bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar yasaklama gibi uygulanacak müeyyidelerin düzenlendiği, bu itibarla, şirketler tarafından, aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta, sorgulamaya tabi mal ve hizmetlerin teknik şartnameye uygun şekilde belgelendirilmek suretiyle ortaya konulması karsısında, bu konuda yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kamu ihale Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.” gerekçeleriyle, “davalı idare itirazının kabulüne; Ankara 1.İdare Mahkemesi’nin 30.01.2013 günlü 2012/1839 sayılı kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Yasanın 27. Maddesi uyarınca yürütmenin durdurulması isteminin reddine” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138/4’üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 25.02.2013 tarih ve 2013/MK-59 sayılı Kararının iptaline,

2- Kamu İhale Kurulunun 01.04.2013 tarihli ve 2013/UH.II-1571sayılı Kararının iptaline,

3- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.