Özel güvenlik ihalesinde giyecek miktarının aşırı düşük teklif açıklamasına etkisi nasıl değerlendirilir (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1-Personele asgari ücretin üzerinde bir ücretin ödenmesi ön görülmemektedir.

2-Fazla çalışma yapılması ön görülmemektedir

3-Ulusal Bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılacak olup,4857 Sayılı İş Kanununun 47. maddesi uyarınca ücret hesaplanacaktır. Çalışılacak gün sayısı 14,5, çalışacak personel sayısı 29 kişidir.(14,5 x29=420,50 gün)

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

25.3.2.1 Yemek:Personelin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır.Ancak,yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup,bu bedelin karşılığı olarak hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarının karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanma imkanı verilecektir.İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel ön görülmeyeceklerdir.

25.3.2.2.Yol:Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi,Hatice-Muammer Kocatürk Develi Devlet Hastanesi ve Nimet Bayraktar Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinde çalıştırılacak personeller için yol gideri nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir.Söz konusu giderlerin günlük brüt tutarı 5,00 Tl olup, ayda 26 gün üzerinden hesaplama yapılarak personele ödeme yapılacaktır.Pınarbaşı Devlet Hastanesi,Tomarza Devlet Hastanesi,Bünyan Devlet Hastanesi,İncesu Devlet Hastanesi ve Yeşilhisar Devlet Hastanesinde çalıştırılacak personeller için yol gideri öngörülmemektedir.

25.3.2.3.Giyim:Personelin teknik şartnemede belirtilen giysileri ayni olarak karşılanacaktır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası giderleri

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Tehlike sınıfı :I

Prim oranı:1,00” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin ekinde “

” Listesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında “İşe başlama tarihi 01.01.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2013” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek giyeceklerin vasıfları ve miktarlarının belirtildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir

…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda anılan ihale dokümanı düzenlemeleri doğrultusunda, ihale konusu işin 12 ay boyunca 57 özel güvenlik personeliyle yürütüleceği, bu personelden 37 kişinin her birisine aylık 26 gün üzerinden günlük 5 TL yol bedelinin ayni ödeneceği, ihale konusu işe ilişkin resmi tatil ve bayram günlerinde 420,50 gün toplam çalışma yapılacağı, Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde özel güvenlik personelinin her birisine verilecek giyeceklerin vasıfları ve miktarlarının belirtildiği, ihale konusu işe ilişkin özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının yüklenici tarafından karşılanacağı, ayrıca ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta prim oranının %1 olduğu anlaşıldığından, giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderlerin toplamının 893.791,74 TL olduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından Ufuk Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. & Yaşar Süslü Özel Güvenlik Eğt. Alarm ve Kor. Hiz. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, A-1 Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Pınar Özel Güvenlik Koruma Dan. Hiz. San. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Par Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan A-1 Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedildiği, diğer isteklilerin ise aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli bulunarak, ihalenin Ufuk Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. & Yaşar Süslü Özel Güvenlik Eğt. Alarm ve Kor. Hiz. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin teklifleri reddedilmeden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen hizmet yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan Ufuk Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. & Yaşar Süslü Özel Güvenlik Eğt. Alarm ve Kor. Hiz. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde,

Özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının Dubai Group Sigorta A.Ş.nden alınan fiyat teklifiyle tevsik edildiği, bu fiyat teklifinin Dubai Group Sigorta A.Ş.nin genel müdürlüğünce teyit edildiği,

İhale konusu işte çalıştırılacak özel güvenlik personeline verilecek giyeceklere ilişkin Yaşar Süslü Özel Güvenlik Eğt. Alarm ve Kor. Hiz. Ltd. Şti.ne ait Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın (Malın Üreticisi Olunması, Mala İlişkin Alış veya Satış Yapılması Durumunda Açıklama – Ek-O.7) sunulduğu, sunulan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda maliyete dayalı açıklama yapıldığı ve bu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda ihale konusu işte çalıştırılacak özel güvenlik personeline verilecek giyeceklerin miktarından daha fazlasının önceden alındığının belirtildiği, bu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın meslek mensubu tarafından onaylı olduğu, ayrıca bu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın son geçici vergi beyannamesi dönemine ait olduğunun bu Tutanak’ta belirtildiği tespit edilmiştir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un “Özel güvenlik şirketleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “Şirketlerin özel güvenlik alanında faaliyette bulunması İçişleri Bakanlığının iznine tâbidir. Faaliyet izni verilebilmesi için şirket hisselerinin nama yazılı olması ve faaliyet alanının münhasıran koruma ve güvenlik hizmeti olması zorunludur. Özel güvenlik şirketleri, şubelerini bir ay içinde Bakanlığa ve ilgili valiliğe yazılı olarak; hisse devirlerini bir ay içinde Bakanlığa bildirirler.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.12’nci maddesinde “İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Ufuk Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. & Yaşar Süslü Özel Güvenlik Eğt. Alarm ve Kor. Hiz. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının özel güvenlik mali sorumluluk sigortası yönünden mevzuata uygun olduğu, ayrıca ihale konusu işte çalıştırılacak özel güvenlik personeline verilecek giyeceklere ilişkin Ufuk Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. & Yaşar Süslü Özel Güvenlik Eğt. Alarm ve Kor. Hiz. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın (Malın Üreticisi Olunması, Mala İlişkin Alış veya Satış Yapılması Durumunda Açıklama – Ek-O.7) maliyete dayalı olduğu, bu nedenle Yaşar Süslü Özel Güvenlik Eğt. Alarm ve Kor. Hiz. Ltd. Şti.ne ait bu Tutanak’a konu giyeceklerin ticaretiyle Yaşar Süslü Özel Güvenlik Eğt. Alarm ve Kor. Hiz. Ltd. Şti.nin iştigal etmesine gerek bulunmadığı, ayrıca bu Tutanak’ta ihale konusu işte verilecek giyeceklerin miktarlarından daha fazla miktarda giyeceklerin yer aldığı anlaşıldığından, Ufuk Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. & Yaşar Süslü Özel Güvenlik Eğt. Alarm ve Kor. Hiz. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen hususlar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibi Par Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde, ihale konusu işte çalıştırılacak özel güvenlik personeline verilecek giyeceklere ilişkin Emiroğlu Ltd. Şti.nden alınan proforma faturalarla tevsik edildiği, bu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından şerh düşülerek onaylandığı, ayrıca özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak tevsik edilerek açıklandığı tespit edildiğinden, Par Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.

Pınar Özel Güvenlik Koruma Dan. Hiz. San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde, ihale konusu işte çalıştırılacak özel güvenlik personeline verilecek giyeceklere ilişkin Ahmet Karagül’den ve Kemal Öksüzkaya’dan alınan proforma faturalarla tevsik edildiği, bu proforma faturalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından şerh düşülerek onaylandığı, ayrıca özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak tevsik edilerek açıklandığı tespit edildiğinden, Pınar Özel Güvenlik Koruma Dan. Hiz. San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.