Özel güvenlik kimlik kartı başvurusunda eğitim kurumlarının kayıt tutma yükümlülüğünün ihlali başvuranın haklarını nasıl etkiler (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2019/905-S.1361

BAŞVURU NO : 2018/13607

KARAR TARİHİ : 15/04/2019

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : Antalya Valiliği

BAŞVURUNUN KONUSU : Özel güvenlik görevlisi çalışma izni ve kimlik kartı hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 03/11/2018

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Antalya ilinde bulunan Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited

Şirketinden silahsız 100 saatlik temel eğitim dersi aldığını, derslerin tümüne katılarak eğitimini tamamladığını, 02/10/2016 tarihinde yapılan özel güvenlik sınavına girmek için sınav giriş belgesi aldığında, sınav giriş belgesinde daha önce adını hiç duymadığı ve yerini bilmediği

Özel Güvenlik Hizmetleri Organizasyon ve Eğitim Limited Şirketinin adının yazılı olduğunu gördüğünü, bunun üzerine suç duyurusunda bulunduğunu, Antalya 12. Asliye Ceza

Mahkemesinde 2017/ esas numarasıyla görülen davada Ülkü Özel Güvenlik ile

Özel Güvenlik yetkililerinin cezalandırıldığını, özel güvenlik görevlisi kimlik kartını almak için tüm belgelerini Antalya İl Emniyet Müdürlüğü Özel Güvenlik Şube Müdürlüğüne teslim ettiğini, ancak müracaatının kabul edilmediğini belirtmiş olup özel güvenlik görevlisi kimlik kartının düzenlenerek kendisine teslim edilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Antalya Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün 07/12/2018 tarih ve sayılı yazısı ile 27/02/2019 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; yapılan denetimler neticesinde

Ülkü Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi bünyesinde 03/08/201619/08/2016 tarihleri arasında açılmış olan 19. dönem temel eğitim dosyasında ve devam çizelgelerinde başvuranın isminin ve imzasının olduğuna dair herhangi bir belgeye rastlanmadığı, Özel Güvenlik Hizmetleri Organizasyon ve Eğitim Limited Şirketi bünyesinde 03/08/2016-19/08/2016 tarihleri arasında açılmış olan 8. dönem temel eğitim dosyasında eğitime başlayan kursiyer isim listesinde başvuranın isminin bulunduğu, ancak eğitim dönemine ilişkin devam çizelgelerinin ibrazı yapılmadığından başvuranın derslere katılıp katılmadığının tespit edilemediği, bu sebeple Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun

Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 35’inci maddesi uyarınca eğitiminin geçersiz sayılmasına karar verildiği belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında: “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

5. Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin,

5.1. “Özel Güvenlik Eğitimi ve İzni” başlıklı 31’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Özel güvenlik temel eğitimi ve yenileme eğitimi Bakanlıktan faaliyet izni alan özel eğitim kurumlarında yapılır…”

5.2. “Eğitim Kurslarına Devam Zorunluluğu” başlıklı 35’inci maddesinde: “Adayların, özel güvenlik eğitimi süresince verilen derslerin en az üçte ikisine devamı zorunludur. Özel eğitim kurumlarınca, kursun sonunda adayların derslere devam durumunu gösteren devam çizelgesi düzenlenir. Kabul edilebilir bir özrü bulunmaksızın derslerin %10 undan fazlasına devam etmeyenlerin kursla ilişiği kesilir.”

5.3. “Sınav” başlıklı 36’ncı maddesinin birinci fıkrasında: “Özel güvenlik temel ve yenileme eğitimini tamamlayanlar yazılı ve uygulamalı sınava tabi tutulur.”

5.4. “Özel Güvenlik Eğitimi Sertifikası” başlıklı 41’inci maddesinin birinci fıkrasında:

“Özel güvenlik temel eğitimi sonrasında yapılan yazılı ve uygulamalı sınavlarda başarılı olanlara, … “Özel Güvenlik Eğitim Sertifikası” düzenlenir ve valilikçe onaylanarak kendilerine verilir.”

5.5. “Denetim” başlıklı 43’üncü maddesinin birinci fıkrasında: “Bakanlık ve valilikler, Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilip getirilmediğini, yasak uygulama ve davranışların bulunup bulunmadığını ve amaç dışında faaliyet gösterilip gösterilmediğini tespit etmek amacıyla, özel güvenlik şirketlerini, alarm izleme merkezlerini, özel güvenlik birimlerini ve özel eğitim kurumlarını her zaman denetleyebilir.”

5.6. “Denetimin Kapsamı” başlıklı 44’üncü maddesinde: “Denetim sırasında, … kayıt ve defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığı; eğitim hizmetlerinin bu Yönetmelik hükümlerine uygun yürütülüp yürütülmediği, Kanun ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı ve amaç dışında faaliyet gösterilip gösterilmediği incelenir.”

düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Başvuran, özel güvenlik görevlisi kimlik kartının düzenlenmesini talep etmektedir.

8. Özel güvenlik görevlilerine çalışma izni verilmesine, özel güvenlik eğitiminin niteliğine ve eğitim sonucu yeterliliğin belirlenmesine ilişkin hususlar 5188 sayılı Özel Güvenlik

Hizmetlerine Dair Kanunda ve bu Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikte düzenlenmiştir. Mezkur mevzuatta öngörülen şartları taşıyan kişilere, özel güvenlik temel eğitimini almaları ve eğitim sonrasında yapılan yazılı ve uygulamalı sınavlarda başarılı olmaları neticesinde “Özel Güvenlik Eğitim Sertifikası” verilmekte ve adlarına özel güvenlik görevlisi kimlik kartı düzenlenmektedir.

9. Başvuran, Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi bünyesinde 03/08/2016-19/08/2016 tarihleri arasında açılmış olan silahsız 100 saatlik temel eğitim için kayıt yaptırdığını, derslerin tümüne katılarak eğitimini tamamladığını, 02/10/2016 tarihinde yapılan özel güvenlik sınavına girmek için sınav giriş belgesi aldığını, ancak; sınav giriş belgesinde daha önce adını hiç duymadığı ve yerini bilmediği Özel Güvenlik Hizmetleri

Organizasyon ve Eğitim Limited Şirketinin adının yazılı olduğunu gördüğünü, bunun üzerine suç duyurusunda bulunduğunu belirtmiştir. Başvuranın suç duyurusunda bulunması üzerine yargı süreci başlamış, Antalya 12. Asliye Ceza Mahkemesinde 2017 esas numarasıyla görülen davada Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi ile Özel

Güvenlik Hizmetleri Organizasyon ve Eğitim Limited Şirketi yetkilileri özel belgede sahtecilik suçundan yargılanmış ve iki özel güvenlik firmasının aralarında kayıt dışı kursiyer değişimi yaptıkları kabul edilerek 02/10/2018 tarihinde bahse konu kişilerin mahkumiyetine karar verilmiştir. Ayrıca bahse konu Şirketler idari denetime de tabi tutulmuşlardır.

10. Başvuran, özel güvenlik görevlisi kimlik kartını almak için tüm belgelerini 29/11/2016 tarihinde Antalya İl Emniyet Müdürlüğü Özel Güvenlik Şube Müdürlüğüne teslim etmiş, ancak bahse konu yargı süreci nedeniyle işlemleri sürüncemede kalmış ve en nihayetinde

Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi ve Özel Güvenlik Hizmetleri

Organizasyon ve Eğitim Limited Şirketinde yapılan incelemeler neticesinde, başvuranın temel eğitim kursu derslerine katılıp katılmadığı tespit edilemediğinden eğitiminin geçersiz sayılmasına karar verilmiştir.

11. Somut olayda; İdare, başvuranın temel eğitim kursu derslerine katılıp katılmadığının tespit edilemediği gerekçesiyle başvuran adına özel güvenlik görevlisi kimlik kartı düzenlememiştir.

Öncelikle, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, başvuran adına eğitim dosyası açıldığı, başvuranın kursa kayıt için gerekli olan belgelerinin (kimlik fotokopisi, ilköğretim diploma fotokopisi, sağlık raporu) ve kursa yapmış olduğu ödemelere ilişkin tahsilat makbuzlarının bulunduğu, ayrıca başvuran adına fatura düzenlendiği görülmektedir.

Dolayısıyla, başvuranın kursa kayıt yaptırdığı açık olup bu konuda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun

Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 35’inci maddesinde, adayların, özel güvenlik eğitimi süresince verilen derslerin en az üçte ikisine devamının zorunlu olduğu, kabul edilebilir bir özrü

bulunmaksızın derslerin %10 undan fazlasına devam etmeyenlerin kursla ilişiğinin kesileceği belirtilmiştir. Yani, bu hüküm uyarınca başvuran derslere devam etmemiş olsaydı kursla ilişiği kesilmiş olacaktı. Bunların yanı sıra, başvuran adına sınav giriş belgesi ve hatta Özel Güvenlik

Eğitim Sertifikası düzenlendiği görülmektedir. Mezkur Yönetmeliğin 36’ncı maddesinde, özel güvenlik temel ve yenileme eğitimini tamamlayanların yazılı ve uygulamalı sınava tabi tutulacağı, aynı Yönetmeliğin 41’inci maddesinde ise, özel güvenlik temel eğitimi sonrasında yapılan yazılı ve uygulamalı sınavlarda başarılı olanlara “Özel Güvenlik Eğitim Sertifikası” düzenleneceği ve valilikçe onaylanarak kendilerine verileceği düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler bağlamında, başvuran adına sınav giriş belgesi ve Özel Güvenlik Eğitim Sertifikası düzenlenmiş olması, başvuranın özel güvenlik temel eğitimini mevzuata uygun olarak tamamladığını ispatlar niteliktedir.

12. Ayrıca, başvuranın kursta beraber eğitim gördüğünü beyan ettiği N.B., H.Y ve M.S. isimli kursiyerlerin eğitim dosyasında ve devam çizelgelerinde isim ve imzalarının bulunduğu, Antalya 12. Asliye Ceza Mahkemesinde 2017/ esas numarasıyla görülen davada tanık olarak dinlenen N.B.’nin beyanında, “başvuranı özel güvenlik kursuna gittikleri için tanıdığını, bu özel güvenlik kursunun isminin olduğunu, kursa gittikleri tarihin 2016 yılının

Ağustos ayı olduğunu, 100 saatlik eğitimi başvuran ile birlikte aldıklarını” ifade ettiği, yine aynı davada tanık olarak dinlenen H.Y.’nin beyanında, “başvuranı gitmiş oldukları özel güvenlik kursunda tanıdığını, arkadaşlığının halen devam ettiğini, kurs sırasında her ders saatinde devam çizelgesini imzaladıklarını” belirttiği anlaşılmış olup tüm bu hususların başvuranın temel eğitim kursuna devam ettiğini destekler nitelikte olduğu değerlendirilmiştir.

13. Tüm bunların yanı sıra, mezkur Yönetmeliğin 35’inci maddesinde, kursun sonunda adayların derslere devam durumunu gösteren devam çizelgesinin özel eğitim kurumlarınca düzenleneceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla, derse devam çizelgelerinin mevzuata uygun olarak düzenlemesi ve muhafaza edilmesi bahse konu eğitim kurumlarının yükümlülüğündedir. Aynı

Yönetmeliğin 43’üncü ve 44’üncü maddelerinde de, eğitim kurumlarının kayıt ve defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığı; eğitim hizmetlerinin mevzuata uygun yürütülüp yürütülmediği konusunda İdare tarafından her zaman denetlenebilecekleri öngörülmüştür. Hal böyle iken, başvuranın suç duyurusunda bulunması üzerine aralarında kayıt dışı kursiyer değişimi yaptıkları tespit edilen ve yetkilileri hakkında özel belgede sahtecilik suçundan hüküm kurulan özel güvenlik şirketlerinin mevzuatta öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmemeleri sebebiyle başvuranın kursa devam edip etmediği tespitinin yapılamaması ve bu durumun başvuran aleyhine sonuç doğuracak şekilde yorumlanması hakkaniyete aykırılık teşkil etmektedir.

14. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuran adına özel güvenlik görevlisi kimlik kartı düzenlenmemesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun

davrandığı, ancak idarenin, başvurana yönelik işlemlerinde başvuranın hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Antalya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Mevzuatta öngörülen diğer şartları taşıyor olması kaydıyla başvuran adına özel güvenlik görevlisi kimlik kartı düzenlenmesi hususunda ANTALYA VALİLİĞİNE TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

Kararın Başvurana ve ANTALYA VALİLİĞİNE tebliğine,

6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Antalya Valiliğince bu karar

üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi