TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 7328-7328
BAŞVURU NO : 2018/11719
KARAR TARİHİ : 19/03/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Özel hizmet tazminatı talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02/10/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünde Kadastro teknisyeni ünvanı ile çalıştığını,
2006 yılında kadastro teknisyenliği kadrosundan teknikerlik kadrosuna atandığını, 2009 yılında
ise görevde yükselme sınavı ile tasarruf kontrol memurluğu görevine atandığını belirterek üçer aylık dönemlerde yapılan ek özel hizmet tazminatının … sayılı zam ve tazminatlar kararnamesinde düzenlenen en az iki yıl süreli mesleki teknik yükseköğretim görmüş okul mezunları esas alınarak ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 07/11/2018 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge talebine istinaden Çevre ve
Şehircilik Bakanlığının … sayılı yazısında özetle;
İlgilinin Karaman Kadastro Müdürlüğünde kontrol memuru olarak çalıştığı, özlük haklarına ilişkin olan zam ve tazminatlara ilişkin düzenlemenin 657 sayılı Kanununun 152 nci maddesi uyarınca 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ve 26/03/2018 tarih ve 2018/11547 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2018 yılında uygulamasına devam edilen “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin
Karar” ve Kararın uygulanması sırasında ortaya çıkması muhtemel tereddütlerin giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 11/05/2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 160 seri nolu “Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde” yapıldığı, Bakanlar
Kurulu Kararının “ Bazı Özel Durumlara İlişkin Esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinde ilgili durumun düzenlendiği, bu doğrultuda ek özel hizmet tazminatı ödenirken ilgililerin kadrolarının esas alınacağı ve bu nedenle ilgiliye tekniker kadrosuna ait arazi tazminatının ödenemeyeceği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.” 4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “ Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinin “ II. Tazminatlar” başlıklı fıkrasının “Özel Hizmet Tazminatı” başlıklı A bendinde;
“Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler itibarıyla toplamı 60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebilir.”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk önlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin
Bakanlar Kurulu Kararının “Bazı Özel Durumlara ilişkin Esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin ( e ) bendinde, “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.” Hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, tarafına ödenen ek özel hizmet tazminatının teknik yükseköğrenim görmüş okul mezunları esas alınarak, tekniker sınıfına ödenen tazminatın tarafına ödenmesini talep etmektedir.
9. Danıştay 15. Dairesinin E:2016/918 K:2016/3946 sayılı kararında “Gerek yargı kararları, gerek öğretideki ortak tanımlamalara göre “haklı beklenti”; idarenin ister bir taahhüt, isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleridir. Yeni düzenlemenin hukuki istikrarı bozmaması, hakların kullanılmasını zorlaştırmayacak ya da doğmuş olan haklarının hiçe sayılması anlamına gelecek şekilde tasarlanmaması gerekmektedir.” şeklinde değerlendirme yapılmıştır.
Dolayısıyla haklı beklentinin oluşabilmesi için öncesinde idare tarafından yapılmış olan bir idari işlem ya da bir teamülün olması gerekir.
10. İdare hukukunda yapılan işlemler ilgilinin statüsü esas alınmak suretiyle yapılmaktadır.
Belirli statüde bulunanlara uygulanacak hükümler başka bir statüde bulunan kişilere uygulanamaz. Mevzuat hükümlerince belirli görevlerde bulunan ya da belirli ünvanlara sahip olanlara uygulanacak olan hükümler ya da onların kazandıkları haklar başka bir statüde bulunan kamu görevlisine uygulanamaz.
11. Kazanılmış hak kavramına gelince; kazanılmış hak, bir hak sağlamaya elverişli nesnel kuralların bireylere uygulanması ile onlar için doğan öznel hakkın korunması anlamında kabul edilebileceğinden, kazanılmış bir haktan söz edilebilmesi için bu hakkın yeni düzenlemeden önce yürürlükte olan kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş olması gerekmektedir.
12. Söz konusu uyuşmazlıkta ilgili hakkında 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının “Bazı Özel Durumlara ilişkin Esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin ( e ) bendinin uygulanabilmesi için tekniker kadrosunda çalışması gerekmekte olup, ilgili şu anda Kontrol Memuru unvanında görev yapmaktadır. Dolayısıyla tekniker unvanlı personele uygulanacak olan hükümlerin söz konusu unvana sahip olmayan başvurana uygulanma imkanı bulunmamaktadır.
13. Yukarıda açıklanan bütün bu hususlar çerçevesinde; mevzuat düzenlemeleri de göz önünde bulundurulduğunda ek tazminat ödemelerinde mezuniyet değil, ilgilinin sahip olduğu unvan esas alındığından ve hali hazırda ilgilinin çalıştığı kadro unvanının teknikerlik değil kontrol memurluğu olduğu göz önünde tutulduğunda uyuşmazlığa konu tazminatın idare tarafından ödenmemesinde mevzuata ve hakkaniyete aykırılık görülmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin ilgili ilkelerden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadıığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Konya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ÇEVRE VE ŞEHİRCLİK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi