Kiralanan gayrimenkulü genişletmek veya iktisadi kıymetini devamlı şekilde artırmak amacıyla kiracı tarafından yapılan ve kira sonunda mal sahibine bırakılan harcamalar özel maliyet bedeli olarak aktifleştirilebilir.
Hangi harcamalar?
Basit bakım ve onarım giderleri ile gayrimenkulün değerini veya kullanım kapasitesini kalıcı biçimde artıran harcamalar ayrılmalıdır. Kalıcı nitelikteki harcamalar özel maliyet bedeli oluşturabilir.
İtfa süresi
Özel maliyet bedeli, kira süresine göre eşit yüzdelerle itfa edilir. Kira süresinin belirsiz veya sonradan uzatılmış olması özel değerlendirme gerektirir.
Kira bitmeden çıkış
Kiracının kira süresi sona ermeden taşınmazdan çıkması halinde itfa edilmemiş özel maliyet bedelinin vergisel akıbeti ayrıca değerlendirilir.
Mal sahibinin durumu
Kira sonunda bedelsiz bırakılan imalatlar mal sahibi bakımından ayni kira veya gayrimenkul sermaye iradı sonuçları doğurabilir.
KDV ve belge
İnşaat ve tadilat faturaları kiracı adına düzenlenmeli; harcamaların niteliği proje, sözleşme ve faturalarla ayrıştırılmalıdır.
Uygulamada kontrol listesi
- İşlem tarihi ve ilgili VUK hükmü doğru mu?
- Belgelendirme yeterli mi?
- Muhasebe kaydı vergisel nitelikle uyumlu mu?
- Geçici hüküm veya özel tebliğ var mı?
- Sonraki dönem etkileri izlendi mi?
Kritik not
Her kiralanan yerde yapılan harcama özel maliyet değildir; harcamanın kalıcı değer artışı yaratıp yaratmadığı belirlenmelidir.