|
ÖZET: Başvuran, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nde özel öğrenci statüsünde aldığı derslerin iptal edilmesi nedeniyle mağduriyet yaşamaktadır. Başvuran, İstanbul Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’ne kayıt yaptırmış ve daha sonra Uludağ ve Dicle Üniversitelerinde özel öğrenci olarak ders almıştır. Ancak, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, başvuranın önceki öğreniminde aldığı derslerin tanınmasını iptal etmiştir. Bu durum, başvuranın mezuniyetini en az iki yıl ertelemiştir.
Danıştay, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nin kararının mevzuata uygun olduğunu, ancak özel öğrenci statüsünde alınan derslerin tanınmasına ilişkin değerlendirmelerin içerik, öğrenim çıktıları ve düzey bakımından yapılması gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca, Dicle Üniversitesi’nin yaz okulu kayıt işlemlerinin mevzuata aykırı olduğunu vurgulamıştır. Sonuç olarak, başvuranın derslerinin yeniden değerlendirilmesi ve Dicle Üniversitesi’nin gelecekteki işlemlerinde daha dikkatli olması gerektiği tavsiye edilmiştir. Bu karar, yükseköğretim kurumlarının bilimsel özerkliğini ve öğrenci haklarını koruma amacını taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
: 86171061-101.07.04-E.
SAYI
:
BAŞVURU NO
KARAR TARİHİ
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN
BAŞVURAN VEKİLİ/ TEMSİLCİSİ
BAŞVURUYA KONU İDARE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
Rektörlüğü
Dicle Üniversitesi Rektörlüğü (Re’sen)
BAŞVURUNUN KONUSU Başvuranın, İstanbul Üniversitesi
Florance Nightingale Hemşirelik
Yüksekokulu’nda alıp mevcut öğreniminde muaf sayıldığı, Uludağ ve
Dicle Üniversitesinde özel öğrenci statüsünde aldığı ve eşdeğer sayılan derslere ilişkin iptal kararı hk.
BAŞVURU TARİHİ 18.10.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihinde tarafından yapılan başvuruda özetle; İstanbul Üniversitesi Florance Nightingale Hemşirelik Yüksekokulu mezunu olduğu, Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesinde hemşire olarak görev yaptığı dönemde Muğla
Sıtkı Koçman Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokuluna (BESYO) 03/09/2014 tarihinde kayıt yaptırdığı, çalışmakta olduğu Bursa ilinden Muğla iline tayin talep ettiği ancak kabul edilmediği, bu nedenle Bursa Uludağ Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesine özel öğrenci statüsünde 18/02/2015 tarihinde kayıt yaptırdığı, buradan aldığı derslere ilişkin asıl
1 / 11 öğrencisi olduğu Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ile sürekli iletişim halinde oldukları, ancak daha
sonra Dicle Üniversitesi Hastanesine tayini çıkması nedeniyle Dicle Üniversitesi Beden Eğitimi ve
Spor Yüksekokulunda yaz okuluna kaydolduğu, bu sırada transkriptinde bazı derslerin işlenmemiş olduğunu fark ettiği, konu ile ilgili Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fakülte Sekreterliğini aradığı, yaz okuluna kaydolmadan önce söz konusu Üniversiteden izin almadığı için derslerin sayılmadığı, bu durumu 2016 yılının Aralık ayına gelindiğinde öğrendiği, bu derslerin kabul edilmediğinin kendisine daha önce de bildirilebileceği, 2016 – 2017 eğitim – öğretim yılında Dicle Üniversitesinde özel öğrenci statüsünde bu 5 dersi yeniden aldığı, 05/ 02/ 2017 tarihinde BİMER’e başvuruda bulunduğu, ancak Muğla Üniversitesinin BİMER başvurusunu takiben geçmişte aldığı tüm derslere ilişkin verilmiş Yönetim Kurulu Kararlarını iptal ederek yerlerine yeni kararlar aldığı, halihazırda 20’ye yakın dersinin transkriptinden çıkartıldığı, 2017 yılında mezun olmayı planlarken bunun en az
2 sene daha ötelendiği, 2014 yılında almış olduğu dersleri iptal etmesinin mağduriyetine yol açtığı
belirtilmekte daha önce kabul edilip sonradan muafiyeti iptal edilen derslerin yeniden kabul edilmesi ve mağduriyetinin giderilmesi talep edilmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 05/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin 07/ 02/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. Başvuranın, Spor Bilimleri Fakültesi Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü öğrencisi olduğu, Üniversitelerine kayıt yaptırmadan önce İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale
Hemşirelik Yüksekokulundan mezun olduğu, 03/ 09/ 2014 tarihinde Üniversitelerine kayıt olduktan sonra 2014- 2015 eğitim-öğretim güz yarıyılı ile 2015- 2016 eğitim-öğretim yılı güz ve bahar yarıyıllarında Uludağ Üniversitesinde, 2016- 2017 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılında Dicle
Üniversitesinde özel öğrenci olarak öğrenimine devam ettiği; 2.2. Başvuranın, İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Yüksekokulundan önceki öğrenimde başardığı dersler ile Uludağ Üniversitesinde ve Dicle Üniversitesinde özel öğrenci olarak başardığı derslerden Üniversitelerinin Spor Bilimleri Fakültesi Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği
Bölümü eğitim-öğretim programındaki dersler ile kredi ve içerik olarak eşdeğer olan dersler ilgili yönetim kurulu kararı ile kayıtlı olduğu bölüme aktarıldığı; 2.3. Üniversitelerinin, “Yaz Okulu Yönetmeliği” gereğince eşdeğer ders olduğu belirlenerek onay verilmeden 2015- 2016 eğitim-öğretim yılı yaz okulunda Dicle Üniversitesi’nden alınan dersler ile önceki öğrenimde ve özel öğrenci statüsünde alınan, başarılı olunan, kredi ve içerik açısından eşdeğer olmayan derslerin kayıt yaptırdıkları bölüm ve programa aktarılmadığı; 2.4. Başvuranın, önceki öğreniminde, yaz okulunda ve özel öğrenci olarak aldığı ve başarılı olduğu derslerin, kayıtlı olduğu Bölüme aktarılmasında Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliğinde aranan mesleki yeterlilikleri kazanarak mezun olmasının esas alındığı bilgilerine yer verilerek ilgili bilgi ve belgeler Kurumumuza iletilmiştir .
3. Kurumumuzun 05/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen Dicle Üniversitesi Rektörlüğünün 24/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında; 3.1. Başvuranın, hâlihazırda Üniversitelerinde aktif bir kaydı ve açılmış herhangi bir davasının
2 / 11bulunmadığı, “Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında
Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin
Yönetmeliğin” ‘Değişim programları ve özel öğrenci olarak ders alma’ başlıklı 22’inci maddesi hükümleri çerçevesinde ve her iki üniversitenin senato kararları sonucunda özel öğrenci Statüsünde, Dicle Üniversitesinin “Yaz Dönemi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği” hükümleri gereğince de yaz öğretimi döneminde öğrenim gördüğü ifade edilerek ilgili bilgi ve belgeler Kurumumuza iletilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasanın; 4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“ … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler … ” hükmü yer almaktadır .
4.2. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinde; “ Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur… ” hükmü, 5. 29/ 12/ 2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘ Kurumun görevi’ başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne,
6. 06/ 11/ 1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun :
6.1. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; Üniversite, “ Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur .” olarak tanımlanmıştır .
6.2. “Yükseköğretim Kurulunun görevleri ” başlıklı 7’inci maddesinin birinci fıkrasının (e)
bendinde; “ Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek ”, hükmünü, 6.3. “Senato ” başlıklı 14’üncü maddede; “Fakülte kurulları ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlamak ,” 6.4. “Fakülte Kurulu ” başlıklı 17’inci maddede ; “ Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek” 6.5. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve
3 / 11sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinin (b) fıkrasında; “ …diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim
kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması;… ”; (c) fıkrasında; “(Değişik :
19/ 11/ 2014- 6569/ 28 md .) … Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir… ” hükmünü amirdir .
7. 24/ 04/ 2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin
Yönetmeliğin :
7.1. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (r) bendinde; “(Ek : RG- 18/ 3/ 2016- 29657) Özel öğrenci : Bir yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrenci olup, farklı bir yükseköğretim ortamı, kültürü, kazanımı edinmek isteyen veya özel durumu, sağlık ve benzeri nedenlerle kayıtları kendi üniversitelerinde kalmak şartıyla farklı bir yükseköğretim kurumunda eğitime devam etme imkanı tanınan öğrenciyi,” ifade ettiği kurala bağlanmakta, 7.2. “Değişim programları ve özel öğrenci olarak ders alma” başlıklı 22’inci maddesinin birinci fıkrasında;” ( 1) Yurt içinde veya yurt dışında bir yükseköğretim kurumuna kayıtlı olan öğrencinin, ulusal ve uluslararası öğrenci değişim programları kapsamında veya özel öğrenci olarak aynı düzeyde başka bir yükseköğretim kurumundan aldığı ders veya uygulamaların kredileri, ilgili yönetim kurulu kararı ile kayıtlı olduğu diploma programındaki yükümlülüklerinin yerine sayılabilir .” denilmektedir .
8. 27/ 08/ 2011 tarih ve 28038 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Muğla Sıtkı
Koçman Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin; 8.1. “Önceki öğrenimin tanınması” başlıklı 8’inci maddesinde; “Üniversiteye ilk defa kayıt yaptıran öğrenciler, eğitim-öğretim yılının ilk haftası içinde başvurmaları halinde; a) Daha önceki yükseköğretim bölüm/programlarında başardıkları derslerin kredileri ve bu derslerden aldıkları başarı notları ilgili yönetim kurulu kararı ile kayıt yaptırdıkları bölüm ve programa aktarılır . b)
Tanınan ve başarı notları aktarılan eğitim-öğretim programındaki derslerin toplam kredisi ve öğrencinin kaydolduğu programın eğitim-öğretim programındaki yarıyıl kredileri dikkate alınarak bu derslerin karşılık geldiği yarıyıl sayısı hesaplanır . Bu süre Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen azami öğrenim süresinden düşülerek, öğrencinin intibak ettirileceği yarıyıl ilgili yönetim kurulu kararı ile belirlenir .”, denilmekte; 8.2. “Özel öğrenci ve değişim öğrencisi” başlıklı 9’uncu maddesinde; “ ( 1) Üniversiteye özel öğrenci veya değişim öğrencisi kabulünde ya da özel öğrenci veya değişim öğrencisi olacak
Üniversitemiz öğrencileri için aşağıdaki esaslar uygulanır : … b) Diğer üniversitelerden ders almak isteyen öğrencilere, ilgili birim yönetim kurulunun önerisi ve Üniversite Yönetim Kurulunun onayı ile izin verilebilir… ” denilmektedir .
9. 21/ 05/ 2015 tarih ve 29362 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Muğla Sıtkı
Koçman Üniversitesi Yaz Okulu Yönetmeliğinin “Yaz okulu ile ilgili esaslar” başlıklı 6’ıncı maddesinin onbirinci fıkrasında; “Öğrenciler Üniversite içinde başka bölüm/anabilim
4 / 11dalı/programlarından ya da Üniversitede açılmamış olmak kaydıyla Üniversite dışından eşdeğer
ders alabilirler . Her bir yaz okulu döneminde, on sekiz krediyi aşmamak üzere en çok üç ders
Üniversite dışından alınabilir .” denilmektedir .
10. 16/ 04/ 2006 tarih ve 26141 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Dicle
Üniversitesi Yaz Dönemi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin “Yaz öğretimine ilişkin esaslar” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde; “Bir öğrenci, yaz öğretiminde
Çift anadal ve yan dal programına kayıtlı ise yıl içinde alamadığı dersleri alabilir” denilmekte , ….”ikinci fıkrasının (b) bendinde; “ …Dicle Üniversitesinde yaz öğretimi açılması halinde diğer üniversitelerin öğrencileri de kayıtlı bulundukları yükseköğretim kurumunun izni ile Dicle
Üniversitesinde açılan yaz öğretimi derslerine kayıt yaptırabilirler .” denilmektedir .
11. 10/ 12/ 2015 tarihli Senato Kararı ile yürürlüğe giren Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Özel
Öğrencisi Esasları Yönergesinin; 11.1. “Ortak hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde; “ ( 1) Özel öğrenci başvuruları her iki üniversiteye yapılmalıdır . ( 2) Özel öğrenci statüsünde alınacak derslerin, kayıtlı olunan bölüm/program eğitim-öğretim programındaki ders veya derslere; içerik, öğrenim çıktıları ve düzey bakımından denk olduğuna, bu ders veya dersleri alabileceğine ilişkin birim yönetim kurulu kararı gerekir . ( 2) Özel öğrenci statüsünde, aynı düzeydeki eşdeğer diploma programlarından ders alınabilir . ( 3) Özel öğrencilerin bir yarıyılda alabilecekleri derslerin kredileri toplamı, Yönetmelikte belirlenen bir yarıyılda alınabilecek azami kredi sınırını aşamaz. ( 4) Özel öğrencilikte geçen süre, öğrenim süresinden sayılır… . ( 6) Ön lisans programlarının en az bir yarıyılını, lisans programlarının en az iki yarıyılını tamamlayan öğrenciler özel öğrenci olarak başvurabilir… ( 8)
Özel öğrencilik süresi en fazla iki yarıyıldır . Bu süre birim yönetim kurulunun önerisiyle Üniversite
Yönetim Kurulu tarafından her defasında iki yarıyıl süre ile uzatılabilir .
11.2. “Üniversiteden özel öğrenci olarak gideceklerin başvurusu” başlıklı 6’ıncı maddesinin ikinci fıkrasında; “Başvurular, akademik takvimde belirtilen tarihlerde ilgili birime yapılır .”, üçüncü fıkrasında; “Adayın özel öğrenci olarak gönderilip gönderilmeyeceğine, birim yönetim kurulunun önerisi ile diğer üniversitenin kabulü şartıyla Üniversite Yönetim Kurulunca karar verilir .” denilmekte ; 11.3. “Eğitim-öğretim” başlıklı 7’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Diğer üniversitelerden özel öğrenci statüsünde ders alan öğrencilerin not durum belgesi ilgili birime ulaştıktan sonra başarı durumları ve notları birim yönetim kurulu kararı ile değerlendirilerek öğrenci işleri otomasyon sistemine girilir .” denilmekte , 11.4. “Hüküm Bulunmayan Haller” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Bu
Esaslarda hüküm bulunmayan durumlarda, ilgili diğer mevzuat hükümleri, Üniversite Senato
Kararları ve birim yönetim kurulu kararları uygulanır .” denilmektedir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
12. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
5 / 11V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 13. Başvuru, hâlihazırda Dicle Üniversitesi Hastanesinde hemşire olarak çalışmakta olan ve Muğla
Sıtkı Koçman Üniversitesi BESYO öğrencisi ’ın daha önce mezun olduğu İstanbul Üniversitesi Florance Nightingale Hemşirelik Yüksekokulu’nda alıp mevcut öğreniminde muaf sayıldığı, Uludağ ve Dicle Üniversitesinde özel öğrenci statüsünde aldığı ve eşdeğer sayılan derslere ilişkin Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi tarafından alınan Kararların daha sonra Üniversite Yönetim Kurulu Kararı ile iptal edilmesi nedeniyle yaşadığı mağduriyetin giderilmesi talebi hakkındadır .
14. Dosya kapsamının incelenmesinden, başvuranın; 14.1. 03/ 09/ 2014 tarihinde Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi BESYO’ya kayıt yaptırdığı, İstanbul
Üniversitesi Florance Nightingale Hemşirelik Yüksekokulunda görmüş olduğu öğreniminin tanınması amacıyla Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’ne başvuruda bulunduğu, 14.2. Çalışmakta olduğu Bursa ilinden Muğla iline tayin yaptıramadığı, bu nedenle hem kayıtlı olduğu Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden hem de Uludağ Üniversitesi’nden izin alarak her iki
Üniversitenin ilgili Kurul Kararları ile 2014 – 2015 bahar yarıyılı ve 2015 – 2016 eğitim öğretim yılını özel öğrenci statüsünde Uludağ Üniversitesinde geçirdiği, dönem sonlarında Uludağ
Üniversitesi tarafından Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’ne başvuranın transkriptlerinin iletildiği, derslerin transkripte işlendiği, 14.3. Başvuranın tayininin Bursa ilinden Diyarbakır iline çıkması nedeniyle 2015 – 2016 eğitim öğretim yılı yaz döneminde Dicle Üniversitesi’ne kayıt yaptırdığı, yaz dönemi aldığı derslerin transkriptine işlenmediğini 2016 yılı Aralık ayında fark ettiği, konuyla ilgili 05/ 02/ 2017 tarihinde
BİMER’e başvuruda bulunduğu, bu sırada her iki Üniversitenin ilgili Kurul Kararları ile 2016 –
2017 eğitim öğretim güz ve bahar yarıyılında özel özel öğrenci olarak Dicle Üniversitesi’nde
öğrenimini sürdürdüğü, Dicle Üniversitesi’nin başvuranın transkriptini Muğla Sıtkı Koçman
Üniversitesine ilettiği ve alınan derslerin sisteme işlendiği, 14.4. Ancak, bu sırada Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Öğrenci İşleri Dairesinin 30/ 03/ 2017 tarih ve 5293 sayılı Spor Bilimleri Fakültesine hitaben iletmiş olduğu yazıda, “… Yapılan inceleme sonunda kredileri farklı bazı derslerin, hatalı dönüştürülen notların ve ders içerikleri uygun olmayan ya da yetersiz olan derslerin tanınarak öğrencinin transkriptine işlenmesinin talep edildiği görülmüştür… adı geçen öğrencinin önceki öğreniminde aldığı dersler ile özel öğrenci olarak aldığı dersler için hazırlanan Uyum Komisyonu raporlarında tereddüt edilen hususları gösterir ekteki tablolar dikkate alınarak yeniden değerlendirilip Üniversitemiz Yönetim Kurulunda görüşülmek üzere … 05/ 04/ 2017 tarihine dek … gereğini rica ederim .” denildiği görülmektedir .
14.5. Anılan yazının değerlendirilmesini takiben, Muğla Sıtkı Koçman Üniversite Yönetim
Kurulu’nun 05/ 04/ 2017 tarihli ve 1065 sayılı Toplantısında almış olduğu sayılı Kararı ile başvuranın İstanbul Florance Nightingale Hemşirelik Yüksekokulunda, Uludağ Üniversitesinde ve
Dicle Üniversitesinde almış olduğu derslere ilişkin 07/ 10/ 2015 tarih ve sayılı, 15/ 06/ 2016 tarih ve sayılı ve 26/ 10/ 2016 tarihli ve 1045/ 6 sayılı Üniversite Yönetim Kurulu Kararları iptal
6 / 11edilmiştir . Aynı karar ile Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü Uyum Komisyonunun
03/ 04/ 2017 tarih ve sayılı Kararı kabul edilmiştir . Söz konusu karar ile başvuranın daha önceki öğreniminden aldığı ve Üniversite tarafından tanınan toplamda 17 kredilik 7 tane dersin tanıma işlemi ile Uludağ ve Dicle Üniversitelerinde özel öğrenci olarak aldığı toplamda 37 kredilik 13 dersin eşdeğer sayılma işlemi iptal edilmiş, böylece toplamda 54 kredilik 20 dersin muafiyeti ve eşdeğerliği iptal edilmiş, 134 kredilik 37 dersin intibak işlemi kabul edilmiştir . Bu şekilde, Muğla
Sıtkı Koçman Üniversitesi 30/ 05/ 2012 tarih ve 459/ 2 sayılı Senato Kararına göre, başvuranın mezun olabilmesi için 106 kredilik ders alması gerekmekte olup başvuranın 3 ila 4 yarıyıllık öğrenimi geriye dönük olarak iptal edilmiştir .
15. Başvuruya konu olaylar buraya kadar özetlenecek olursa, başvuranın 2014 – 2015 eğitim – öğretim yılından bu yana özel öğrenci statüsünde öğrenimine devam ederken Muğla Sıtkı Koçman
Üniversitesi Öğrenci İşleri Dairesi Başkanlığının başvuranın transkriptindeki bazı derslerin hatalı aktarıldığına ilişkin tereddüdü üzerine idarenin yeniden değerlendirme yaparak hatalı bulduğu işlemleri iptal ettiği ve yeni bir işlem tesis ettiği görülmektedir .
16. Somut olayda; Kurumumuza iletilen Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin yanıt yazısında mesleki yeterliliklerin göz önünde bulundurulduğu belirtilmekte ise de; 14.5. no’lu paragrafta açıklanan ve başvuruya konu Yönetim Kurulu kararına konu Uyum Komisyonu raporunun aynı içerikteki derslerin salt kredi saatlerinin karşılaştırılmasını içerdiği görülmektedir . Öte yandan, önceki öğrenimin tanınmasına ilişkin ilgili Yönetmelik hükmüne (prg . 8.1) bakıldığında tek tek derslerin kredisinin sayılmasından çok tanınan derslere ilişkin toplam kredi mahsuplaşması yapılarak yarıyıl hesaplamasının yapılacağının da kurala bağlandığı anlaşılmaktadır .
17. Başvuranın özel öğrenci statüsünde aldığı derslerin eşdeğerlik değerlendirmesine ilişkin mevzuata bakıldığında; ilgili Yönetmeliğin 4’üncü maddesinde (prg . 7.1.) özel öğrenci, kaydı kendi üniversitesinde kalmak şartıyla farklı bir yükseköğretim kurumunda eğitime devam etme imkânı tanınan öğrenci şeklinde tanımlanmış, mezkûr Yönetmeliğin 22’inci maddesinde de özel öğrencinin aynı düzeyde başka bir Yükseköğretim Kurumundan aldığı ders veya uygulamaların kredilerinin, ilgili yönetim kurulu kararı ile kayıtlı olduğu diploma programındaki yükümlülüklerinin yerine sayılabileceği kurala bağlanmıştır . Anılan Yönetmeliğin lafzından da anlaşılacağı üzere ilgili
Yönetmelik ile öğrencinin diğer okuldan alacağı dersi tanıyıp tanımama hususunda takdir yetkisinin
Yükseköğretim Kurumuna bırakıldığı ancak eşdeğerliğin kabulünün değerlendirmesi aşamasında göz önünde bulundurulacak kriterlere ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, sadece diploma programındaki yükümlülüklere sayılabileceğinin ifade edildiği görülmektedir .
18. Buna göre, somut olayda Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin çıkarmış olduğu ve 8 no’lu paragrafta yer verilen Yönetmeliğin eşdeğerlik ile ilgili 9’uncu maddesinde “ diğer üniversitelerden ders almak isteyen öğrencilere, ilgili birim yönetim kurulunun önerisi ve Üniversite Yönetim
Kurulunun onayı ile izin verilebilir ” denilmiş, bu doğrultuda başvurana özel öğrencilik yapacağı okullara ilişkin Yönetim Kurulu Kararları alınmış, İdarenin ilgili mevzuatı kapsamında başvurana izin verilmiştir .
19. Diğer yandan, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Özel Öğrencisi Esasları Yönergesinin (prg . 11)
4’üncü maddesinde “ özel öğrencilikte tanınacak dersin içerik, öğrenim çıktıları ve düzey bakımından
7 / 11denk olduğuna, bu ders veya dersleri alabileceğine ilişkin birim yönetim kurulu kararı gerekir .”
kuralı düzenlenmiş, yukarıda söz edilen eşdeğerlik belirlemede dikkate alınacak kriterlere Üniversite
Yönetimince açıklık getirilmiştir . Dolayısıyla, derslerin eşdeğer olup olmadığının sadece kredi saati hesaplaması ile değil; içerik, öğrenim çıktıları ve düzey bakımından denk olduğuna ilişkin bir değerlendirmenin yapılmış olması gerektiği anlaşılmaktadır . Yine, mezkûr hükmün devamında “ Özel öğrenci statüsünde, aynı düzeydeki eşdeğer diploma programlarından ders alınabilir .” denilmektedir . Nitekim, başvurana özel öğrenci statüsünde öğrenim görme izni verilerek başvuranın aynı düzeydeki eşdeğer diploma programından ders aldığı da kabul edilmektedir .
20. İlgili Yönetmelik ve Yönerge birlikte değerlendirildiğinde, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesine kayıtlı bir öğrencinin bir başka Üniversitede özel öğrenci olarak öğrenim görmek istemesi durumunda, öncelikle her iki kurumdan izin alması gerektiği, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin ise Üniversite Yönetim Kurulu kararı ile izin vereceği anlaşılmakta, ancak Yönergenin “… bu ders veya dersleri alabileceğine ilişkin birim yönetim kurulu kararı gerekir .” ibaresinden özel öğrencilikten sonra Üniversite Yönetim Kurulu tarafından içerik, öğrenim çıktıları ve düzey bakımından denklik değerlendirmesinin yapılacağının anlaşılması gerekeceği değerlendirilse de
İdarenin söz konusu Yönergeyi kafa karışıklığına yer vermeyecek şekilde düzenlemesinin uygun olacağı düşünülmektedir .
21. Kamu Denetçiliği Kurumunun 07/ 06/ 2017 tarihli ve E .5999 sayılı muafiyet talebi içeren bir başka başvuruya ilişkin verilen “Ret Kararı”nda; “ Anayasa ile Devlet tarafından kanunla kurulan üniversitelere kamu tüzelkişiliği ve bilimsel özerklik tanınmış olup, her üniversite ayrı birer kamu tüzelkişisidir . 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile verilen yetkiler doğrultusunda üniversitelerin ön lisans, lisans, yüksek lisans, doktora vb . yükseköğretim programlarının müfredatlarını önceden tespit edilen prensip ve amaçlara uygun bir şekilde kendilerinin belirlediği ilkeler, eğitim politikaları ve standartları ile fiziki imkânlar çerçevesinde uygulamaları bilimsel özerkliğin sonucudur . Verdiği eğitim ve öğretim hizmetinin kalitesini daha da yükseğe çekerek en iyi öğrenciyi yetiştirme iddiasında olan bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin, Yükseköğretim Kanununun verdiği yetkiye dayanarak çıkardıkları yönetmelik ve diğer düzenlemelerinde ders muafiyeti hakkı verip vermeme hususunda takdir yetkisine sahip oldukları …” belirtilerek başvuranın 16 yıl önceki öğreniminden aldığı dersleri idarenin intibak ettirmeme işlemi hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur .
22. Diğer yandan, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Uludağ Üniversitesi ve Dicle Üniversitesinin birbirine denk diploma programlarında birbiri ile aynı ada sahip dersler için farklı krediler belirlenmiş olması da Üniversitelerin bilimsel özerkliğinden ileri gelmekte ve bu nedenle de eşdeğer ders değerlendirmesi yapılırken derslerin birebir aynı olması ya da kredilerin birebir aynı olması da beklenemeyecektir . Nitekim YÖK’ün ilgili Yönetmeliğinde de ders kredileri diploma yükümlülüklerine sayılabilir denilmekte birebir ders kredisinin sayılmasından bahsedilmemekte, idareye takdir yetkisi tanınmaktadır .
23. Dosya kapsamından başvuranın daha önce denk olduğu kabul edilen ancak daha sonra iptal edilen derslerin çoğunun kredi saati yetersiz görüldüğü için iptal edildiği anlaşılır gibi görülse de, başvuranın eşdeğerliği sayılan derslerine bakıldığında bunların yarısına yakınının da kredi saatinin
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinde bulunanlardan fazla olduğu, bu haliyle, iptal edilen 20 dersin
8 / 11iptal edilmesi fiilen başvuranın Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinde bu dersleri alması anlamına
gelecektir . Ayrıca, başvuranın mevcut görevi nedeniyle Muğla ilinde görevlendirilme ihtimalinin belirsizliği ile başvuranın ders adları ve saatleri birebir örtüşen bir başka Üniversitenin Spor
Bilimleri Fakültesinde özel öğrencilik yapma olasılığının düşüklüğü gözetildiğinde, fiili durumun özel öğrencilik müessesesinin özüne aykırı bir yaklaşım olacağı değerlendirilmektedir .
24. İlgili mevzuat ile idareye bu konuda takdir yetkisi tanındığı ve bilimsel özerklik çerçevesinde idarenin ilgili kararları alabileceği şüphesizdir . Ancak, idarenin bu kararları alırken hukukun genel ilkeleri ve hakkaniyet çerçevesinde hareket etmesinin bekleneceği de açıktır .
25. Başvuranın yaz okulunda almış olduğu derslerin Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi tarafından izin alınmadan kayıt yaptırılması gerekçesi ile geçerli sayılmadığı görülmektedir . Dicle Üniversitesi
Yaz Dönemi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ( 10 no’lu prg .) uyarınca Dicle Üniversitesinde açılan yaz öğretimine diğer üniversitelerin öğrencilerinin kayıtlı bulundukları yükseköğretim kurumunun izni ile kayıt yaptırabilecekken, Dicle
Üniversitesi’nin söz konusu izin olmadığı halde başvuranın kaydını Yaz Okuluna yapmış olduğu, başvuranın yaz dönemi boyunca 4 tane ders aldığı, Dicle Üniversitesi tarafından başvuranın almış olduğu derslere ilişkin transkriptin Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesine iletildiği, bu derslerin Muğla
Sıtkı Koçman Üniversitesi tarafından öğrencinin izin almaması nedeniyle kabul edilmediği, Muğla
Sıtkı Koçman Üniversitesinin mevzuata uygun hareket ettiği anlaşılmaktadır .
26. Başvuranın, somut olayda Dicle Üniversitesinin kayıtlı olduğu üniversiteden izin aldığına dair belge ile başvuranın kaydını alması gerekirken, kendi mevzuatına aykırı olarak başvuranın yaz okulu kayıt işlemi yaptığı düşünüldüğünde Dicle Üniversitesinin iyi yönetişim ilkeleri ve hukuka uygunluk açısından bundan sonraki iş ve işlemlerinde daha dikkatli olması gerektiği değerlendirilmektedir .
27. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamına göre; 27.1. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin daha önceki öğrenimi tanıma ve eşdeğer derslerin tanınmasına ilişkin 05/ 04/ 2017 tarihli ve 1065/ 5 sayılı Üniversite Yönetim Kurulu Kararının mevzuata uygun olduğu, ancak özellikle özel öğrencilikte alınan derslerin tanınmasına ilişkin Uyum
Komisyonu kararları ile Yönetim Kurulu Kararların ilgili Üniversite Yönergesi uyarınca gerekçesinin içerik, öğrenim çıktıları ve düzey bakımından denk olduğuna ilişkin bir değerlendirmeyi içermesi gerekirken, derslerin kredi saati ve ders adları üzerinden bir değerlendirme yapıldığı ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin daha önce tanıyıp daha sonra özellikle kredi saati nedeniyle tanımama işlemi gerçekleştirdiği derslerin İlgili Yönetim Kurulu tarafından bu kez Muğla
Sıtkı Koçman Üniversitesi Özel Öğrenci Yönergesinin 4’üncü maddesi ve özel öğrencilik müessesi çerçevesinde Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında
Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin
Yönetmeliğe uygun olarak yeniden değerlendirmesi gerektiği, 27.2.Dicle Üniversitesi’nin, Dicle Üniversitesi Yaz Dönemi Yönetmeliğinin Eğitim-Öğretim ve
Sınav Yönetmeliğinin 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ğ) bendine aykırı olarak yaz döneminde
9 / 11başvuranın kaydını alması nedeniyle mevzuata aykırı hareket ettiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 28. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir . Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin başvuran hakkında yapmış olduğu bireysel işlemlerin gerekçeli olmadığı, böylece “ kararların gerekçeli olması ” ilkesine uygun davranılmadığı; Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin başvuran ile yapmış olduğu yazışmalarda başvurana hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “ karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine de uyulmadığı anlaşılmış olup idareden bundan böyle bu ilkelere uyması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
A. Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması 29. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21’inci maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiş olup Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 38’inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi ve dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu başvurana 10/ 04/ 2018 tarihli ve E .6293 sayılı yazı ile bildirilmiştir
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN KABULÜNE, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin 05/ 04/ 2017 tarihli ve 1065/ 5 sayılı Üniversite Yönetim Kurulu
Kararının Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında
Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin
Yönetmelik ile özel öğrencilik müessesesine uygun olarak, 10/ 12/ 2015 tarihli Senato Kararı ile yürürlüğe giren Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Özel Öğrencisi Esasları Yönergesinin 4’üncü maddesinde açıklanan kriterler temelinde gerekçelendirilmek üzere yeniden değerlendirilmesi hususunda MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE;
Dicle Üniversitesinin, yaz okulu kayıt ve işlemlerinde Dicle Üniversitesi Yaz Dönemi
Yönetmeliğinin Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ğ)
bendine aykırı olarak işlem yaptığı, bu nedenle bundan sonraki yaz okulu kayıt iş ve işlemlerinde iyi yönetişim prensiplerinden kanunilik ilkesine uyma yönünde daha dikkatli davranması hususunda
DİCLE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA ,
Kararın BAŞVURANA, MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE VE
DİCLE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili
10 / 11idarelerce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin
zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi