|
ÖZET: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi’nde özel öğrenci olarak eğitim gören başvuran, 2019-2020 Bahar Yarıyılı’nda özel öğrencilik hakkının sona erdirildiğini, ancak bu durumdan haberdar edilmediğini ve iki yarıyıl süresince özel öğrenci olma hakkından yararlanamadığını iddia ederek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir. İdare, başvuranın özel öğrenciliğinin sona erdiğini, bu durumun Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla belirlendiğini ve Yükseköğretim Kurulu’nun ilgili yazısında eğitimine devam etme hakkının açıkça tanınmadığını belirtmiştir.
Ancak, Yükseköğretim Kurulu tarafından gönderilen yazıda, 2019-2020 Bahar yarıyılında özel öğrenci olarak kayıt yaptıranların eğitimlerine devam etmelerinin uygun görüldüğü ifade edilmiştir. Danıştay, başvuranın özel öğrenci olarak kazandığı hakların korunması gerektiğine ve daha önceki dönemlerdeki uygulamalarla tutarlılık sağlanması gerektiğine karar vermiştir. Bu bağlamda, başvuranın özel öğrencilik süresinin, idarenin önceki uygulamaları doğrultusunda devam etmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/7183-S.21.11516
BAŞVURU NO : 2020/100156
KARAR TARİHİ : 05/05/2021
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Özel öğrencilik eğitim süresi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 13/11/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda, , 2019-
2020 Öğretim Yılı Bahar Yarıyılında 25/12/2016 tarihli ve 29929 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin 10.
maddesine istinaden Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi Doktora programına öğrenci numarasıyla özel öğrenci olarak kabul edildiğini, Bahar Yarıyılı için alacağı dersleri belirleyerek dilekçe ile başvuru yaptığını, bir sonraki döneme ait dersleri de o dönemdeki ders kayıtlarıyla birlikte yapacağını düşündüğünü, ancak daha önceki dönemlerde tekrar başvuru almadan özel öğrenciliği iki dönem halinde uygulayan idarenin 08/07/2020 tarih ve sayılı Enstitü Yönetim
Kurulu Kararıyla özel öğrenciliğini sona erdirdiğini, ancak bu konuda bir tebliğ yapılmadığını, özel öğrenciliğinin sona erdirildiğini Enstitüyü farklı bir konuda bilgi almak için aradığında öğrendiğini belirterek, özel öğrenciliği ile ortaya çıkan mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun talep edilen bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Kütahya Dumlupınar
Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen E sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1) Başvuranın Kamu Yönetimi Anabilim Dalında Tezli Yüksek Lisans programına
öğrenci numarası ile öğrenciliğe kabul edildiği, 02/08/2018 tarihinde kayıt yaptırdığı ve halen öğrenciliğinin devam ettiği,
2.2) Başvuranın Enstitü tarafından 17-24 Ocak 2020 tarihleri arasında Özel Öğrenci Alım Başvurusuna
ilişkin kurumsal internet sitesinde yayınlanan ilanı uyarınca Kamu Yönetimi Doktora programına özel öğrenci statüsünde başvurarak, öğrenci numarası ile 31/01/2020 tarihinde kayıt yapıldığı,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
2019-2020 Bahar yarıyılında 12 AKTS değerinde ders seçimi yaptığı ve 08/07/2020 tarihinde özel öğrenciliğinin bitti olarak sisteme işlendiği,
2.3) Üniversite Senatosu’nun 31/05/2018 tarihli ve 12 sayılı toplantısında kabul edilen “Lisansüstü
Eğitim Öğretim Yönergesi” nin 10. maddesinin altıncı fıkrasında ve başvuru ilanında yazılı olan “Bir programda özel öğrencilik süresi en fazla iki yarıyıldır.” ifadesinin bulunduğu, ayrıca, Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığı tarafından 22/11/2019 tarih 30956 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 31. maddesinin birinci fıkrasında “(l) Bir yüksek lisans, doktora ya da sanatta yeterlik programına kayıtlı olan öğrenciler, diğer yükseköğretim kurumlarındaki lisansüstü derslere kayıtlı olduğu enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının onayı ile özel öğrenci olarak kabul edilebilir. Lisansüstü derslere kabul edilen öğrencilerin özel öğrenci olarak aldığı ve başarılı olduğu derslerin muafiyet işlemleri kayıtlı olduğu enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığı tarafından yürütülür. Özel öğrenci kabul koşulları ve bu konudaki diğer hükümler yükseköğretim kurumlarının senatolar tarafından belirlenir.” maddesi ile aynı Yönetmeliğin geçici 1’inci maddesine ”2020-2021 eğitim öğretim yılından önce lisansüstü programlara özel öğrenci olarak kabul edilen öğrencilere bu Yönetmeliğin değiştirilen 31 inci maddesinin birinci fıkrasının değişiklikten önceki hükmü uygulanır.” ifadesinin bulunduğu,
2.4) Öğrencinin öğrenciliğe devam ettiği süre içerisinde, 07/05/2020 tarihli 17 sayılı toplantısının 196
numaralı kararı ile Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönergesi ile ve 2020/2021
Güz yarıyılından önce özel öğrenciliğe kabul edilmiş olan öğrencilerin durumlarına İlişkin
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın 26/02/2020 tarih ve 15302 sayılı yazının birinci paragrafının son cümlesinde “19/02/2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelenmiş ve söz konusu yönetmeliğin geçici birinci maddesinde yer alan 31 inci maddesinin birinci fıkrasının değişiklikten önceki hükmüne dayanarak 2019-2020 eğitim öğretim yılı Bahar yarı yılında özel öğrenci olarak kayıtlarının yapıldığı belgelendirilen öğrencilerin mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla eğitimlerine devam etmeleri uygun görülmüştür.” ifadelerinin bulunduğu,
2.5) Başvuranın özel öğrenciliğine ilişkin kaydının silinmiş olma durumu hakkında Hukuk
Müşavirliğinin görüşlerine başvurulduğu, bu kapsamda, 21/12/2020 tarihli sayılı yazıda;
2.5.1) Başvuranın, kapanan Sosyal Bilimler Enstitüsü’ nün 16/01/2020 tarihli duyurusu uyarınca 2019-
2020 Bahar yarıyılında Kamu Yönetimi Doktora programından Özel Öğrenci kapsamında ders aldığı ve
19/02/2020 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme kurulunun almış olduğu kararda yer alan
“özel öğrenci olarak kayıtlarının yapıldığı belgelendirilen öğrencilerin mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla eğitimlerine devam etmeleri uygun görülmüştür.” hükmüne göre anılan hükümde belirtilen şartlar sağlandığından 2019-2020 Bahar yarıyılında özel öğrenci olarak almış olduğu derslere devam ettiği, ilgilinin 2019-2020 Bahar yarıyılı özel öğrenci statüsüne Enstitü Müdürlüğünce ilgili kararın aksi yönünde bir işlem tesis edilmediği, 22 Kasım 2019 tarihindeki yönetmelik değişikliği nedeniyle
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 06/02/2020 tarih ve – sayılı yazısı uyarınca kayıt yaptıramayacak statüde iken sadece eski yönetmelik maddesini dayanak göstererek kayıt olduklarını belgelendirenlerin eğitimlerine devam etmelerine imkân sunan 19/02/2020 tarihli YÖK
Yürütme Kurulu kararında yönetmelik maddesinin ne şekilde, ne kadar süre ile uygulanması gerektiği hususuna yer verilmediğinden ve ilgili kararda 2020-2021 Güz yarıyılını da kapsayacak amir bir hüküm de belirtilmediğinden aksi kanun, yönetmelik, YÖK Başkanlığı Yürütme Kurulu Kararı ve Üniversite
Senato kararında belirtilmedikçe kurumların uygulamalarında sadece yürürlükte olan Mevzuat, Yönetmelik hükümleri ile Üniversite Senatolarınca kabul edilen Yönerge hükümlerini uygulamaları esas
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
alındığından 2019-2020 Bahar yarıyılında yönetmelik yayım tarihi ile ilgili sadece yaşanılan soruna çözüm niteliğinde olan yürütme kurulu kararı sonrasında yeni dönem olan 2020-2021 Güz yarıyılı için idarenin yönetim kurulu kararı uyarınca işlem yapmasının olağan sürece uygun olduğu,
2.5.2) 2019-2020 Bahar yarıyılı için öğrencinin başvurusu esnasındaki İlgili Enstitünün yapmış olduğu
duyuru ve Anabilim / Anasanat Dalı Başkanlığına başvuru dilekçe örneği de incelendiğinde Enstitü
Müdürlüğünün kontenjan belirlediği, kontenjan ilan ettiği her dönemde başvuru aldığı ve yapılan uygulama örneklerinde de özel öğrenciliğin normal öğrenci gibi azami süresi olan bir program yerine kayıt durumu normal öğrencilerden farklı olarak öğrencilik haklarından yararlanmaksızın talep edilen dönemde ders alma imkânı sunan bir statü olduğunun açıkça anlaşıldığı, Özel Öğrenci olarak kabul edilme şartlarının, ders alabilme ve derse devam şartlarının nihai olarak Enstitü Yönetim Kurulu kararına bağlandığı ve Üniversite Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönergesinin 9. maddesinin 2. fıkrasındaki “Bu esaslarda belirtilmemiş olan hususlarda enstitü yönetim kurulu yetkilidir. ” hükmü ile de alınan kararların mevzuata uygun olduğu,
2.5.3) 08/07/2020 tarih ve 2020-11 sayılı Enstitü Yönetim Kurulu Kararı ve Üniversite Lisansüstü Eğitim
ve Öğretim Yönetmeliğinde hangi durumlarda öğrencilere bilgi verilmesi gerektiği hususlarına uygun olarak Enstitü Müdürlüğünce işlemin gerçekleştiği,
2.5.4) 20 Nisan 2016 tarih ve 29690 sayılı Resmî Gazete ‘de yayınlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü
Eğitim Öğretim Yönetmeliğinin 31.maddesi uyarınca Üniversite Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliğinin 10.maddesinde yer alan “Özel öğrenci kabul koşulları ve bu konudaki diğer hükümler
Senato tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yürütülür.” hükmüne göre Üniversite Senatosunda kabul edilen Üniversite Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönergesinin 8.maddesinin I. bendinde yer alan
“Bir yüksek lisans, doktora ya da sanatta yeterlik programına kayıtlı olan öğrenciler, diğer yükseköğretim kurumlarındaki lisansüstü derslere kayıtlı olduğu enstitü anabilim / anasanat dalı başkanlığının onayı ve enstitü yönetim kıırııl kararı ile özel öğrenci olarak kabul edilebilir. Bu öğrencilere kimlik kartı verilmez, askerlik işlemleri yürütülmez.” hükmü çerçevesinde ilgilinin talebi olması halinde başvurusunun, Anabilim Dalı Başkanlığının da onayı doğrultusunda Enstitü Yönetim Kurulunda değerlendirilebileceği hususunun ilgiliye bildirildiği,
2.5.5) Üniversitenin Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü ve Sosyal Bilimler Enstitüsü 28
Mart 2020 tarih ve 31082 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 27/03/2020 tarih ve 2319 Sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile kapatılarak Lisansüstü Eğitim Enstitüsü kurulduğu, Lisansüstü Eğitim
Enstitüsü yönetim kurulu kararlarında özel öğrencilik statüsünün devamı, başvuruların değerlendirilmesi ve mevzuat hükümleri uyarınca alınan kararların tesisinde hiçbir aday arasında farklı bir uygulama yapılmadığı, gelen taleplerin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliğinin 31. maddesi, Üniversite Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 10. maddesi ve
Rektörlük Makamının 6/9/2020 tarih ve – sayılı yazısı uyarınca da Kamu Yönetimi
Anabilim Dalı Başkanlığının 29/09/2020 tarih ve sayılı yazısı Enstitü Yönetim Kurulunun 30/09/2020 tarih ve sayılı kararında olumlu olarak değerlendirilemediği,
2.5.6) Özel Öğrencilik Statüsünde dönemlik ders alma imkânı tanınmış bir aday için “Bir yükseköğretim
kurumu mezunu veya öğrencisi olup, belirli bir konuda bilgisini artırmak isteyenlerin, EABDB/EASDB onayı ile lisansüstü derslere özel öğrenci olarak kabul edilebilir.” hükmünden de anlaşılacağı üzere özel öğrenciliğin azami süresi olan bir program olmaksızın başvuruda bulunan ilgili öğrenciden de bahisle
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
2020-2021 güz döneminde hangi dersin açılabileceği ya da ilgili programda da ders açılıp açılmayacağı hususu bilinmeksizin, dersin özel öğrenci dışında kayıtlı öğrencisi olmaması durumunda kapanması gerektiği, Özel Öğrenci kontenjanlarının Enstitü Müdürlüklerince belirlendiği hususu da dikkate alındığında başvuruda bulunan adayların bir sonraki dönemde de kayıt yapabilme hakkı bulunduğu kanaati ve haklı beklenti oluşturma ihtimalinin uzak olduğu, anılan tüm mevzuat hükümlerinde çerçevesi belirlenen Özel Öğrencilik Statüsünün idari uygulamaları Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Lisansüstü
Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile Üniversitemiz Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği uyarınca
Üniversite Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönergesinde düzenlenerek idari işlemlerin takibi, güncelliği ve uygulanabilirliğindeki amir yetki; yetkili mevzuat hükümleri ve yetkili Üniversite Senatosu kararıyla
Enstitü Yönetim Kurulu kararına bırakıldığı, alınan kararlar keyfiyetten, bireysellikten ve öznellikten uzak olup yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre idari işlemlerin düzenlenmesini, uygulanabilirliğini ve ana mevzuat hükümlerinin devamını sağlayıcı nitelikte olduğu, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Lisansüstü
Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin;
5.1) Mülga 31 inci maddesinde; “(1) Bir yükseköğretim kurumu mezunu veya öğrencisi olup, belirli bir konuda
bilgisini artırmak isteyenler, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının onayı ile lisansüstü derslere özel öğrenci olarak kabul edilebilir. Özel öğrencilik ilgili programda doğrudan derece elde etmeye yönelik bir eğitim olmayıp süresi iki yarıyılı geçemez. Özel öğrenci statüsünde ders alanlar öğrencilik haklarından yararlanamaz. Özel öğrenci kabul koşulları ve bu konudaki diğer hükümler senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir. Lisansüstü programa kabul edilen öğrencilerin özel öğrenci olarak aldığı ve başarılı olduğu derslerin muafiyet işlemlerinde, muafiyet verilen dersler ilgili lisansüstü eğitiminde verilen derslerin %50’sini geçemez.”
5.2) “Özel öğrenci kabulü” başlıklı 31 inci maddesinde; “Bir yüksek lisans, doktora ya da sanatta
yeterlik programına kayıtlı olan öğrenciler, diğer yükseköğretim kurumlarındaki lisansüstü derslere kayıtlı olduğu enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının onayı ile özel öğrenci olarak kabul edilebilir.
Lisansüstü derslere kabul edilen öğrencilerin özel öğrenci olarak aldığı ve başarılı olduğu derslerin muafiyet işlemleri kayıtlı olduğu enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığı tarafından yürütülür. Özel öğrenci kabul koşulları ve bu konudaki diğer hükümler yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir.”
5.3) “Geçiş hükümleri” başlıklı GEÇİCİ MADDE 1’de: “(1) Bu Yönetmelikle getirilmiş hükümlerin
uygulaması ve belirlenmiş süreler yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihinden itibaren başlar. (4) (Ek:RG22/11/2019-30956) 2020-2021 eğitim-öğretim yılından önce lisansüstü programlara özel öğrenci olarak
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
kabul edilen öğrencilere bu Yönetmeliğin değiştirilen 31 inci maddesinin birinci fıkrasının değişiklikten önceki hükmü uygulanır.”
6) 1/7/2020 tarih ve 31172 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kütahya Dumlupınar
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin “Özel öğrenciler” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) Bir yüksek lisans, doktora ya da sanatta yeterlik programına kayıtlı olan öğrenciler, diğer yükseköğretim kurumlarındaki lisansüstü derslere kayıtlı olduğu EABDB/EASDB’nin onayı ve enstitü yönetim kurulu kararı ile özel öğrenci olarak kabul edilebilir. Lisansüstü derslere kabul edilen öğrencilerin özel öğrenci olarak aldığı ve başarılı olduğu derslerin muafiyet işlemleri kayıtlı olduğu EABDB/EASDB önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla yapılır. Özel öğrenci kabul koşulları ve bu konudaki diğer hükümler Senato tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yürütülür.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran, özel öğrenci olarak kayıt yaptırdığı eğitimine 2019-2020
Öğretim Yılı Bahar Yarıyılında devam ettiğini, ancak Üniversite yerleşik uygulamasına aykırı olarak Güz yarıyılının sonunda bilgilendirme yapılmaksızın özel öğrenciliğinin sonlandırıldığını, azami süre olan iki yarıyıl özel öğrenci olma hakkından yararlanamadığını belirterek, ikinci yarıyıl özel öğrencilik hakkından da faydalandırılmayı Kurumumuzdan talep etmektedir.
9) Başvuranın Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Kamu Yönetimi Anabilim Dalında Tezli Yüksek Lisans
programına öğrenci numarası ile öğrenciliğe kabul edildiği, 02/08/2018 tarihinde kayıt yaptırdığı ve halen öğrenciliğinin devam ettiği, Enstitü tarafından 17-24 Ocak 2020 tarihleri arasında
Özel Öğrenci Alım Başvurusuna ilişkin kurumsal internet sitesinde yayınlanan ilan uyarınca Kamu
Yönetimi Doktora programına özel öğrenci statüsünde başvurarak, öğrenci numarası ile 31/01/2020 tarihinde kayıt yaptırdığı, 2019-2020 Bahar yarıyılında 12 AKTS değerinde ders seçimi yaptığı, ardından 08/07/2020 tarih ve sayılı Enstitü Yönetim Kurulu Kararıyla özel öğrenciliğinin sona erdiği ve bu durumun sisteme işlendiği anlaşılmaktadır.
10) 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliğinin 31 inci maddesinin 1. fıkrasında; “Bir yükseköğretim kurumu mezunu veya öğrencisi olup, belirli bir konuda bilgisini artırmak isteyenler, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının onayı ile lisansüstü derslere özel öğrenci olarak kabul edilebilir.” ifadesi yer alırken 22/11/2019 tarih 30956 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliğinin 31. maddesinin birinci fıkrası;“Bir yüksek lisans, doktora ya da sanatta yeterlik programına kayıtlı olan öğrenciler, diğer yükseköğretim kurumlarındaki lisansüstü derslere kayıtlı olduğu enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının onayı ile özel öğrenci olarak kabul edilebilir.” şeklinde değiştirilmiştir.
11) Özel öğrenci kabulüne ilişkin hususları düzenleyen maddede yapılan değişiklik sonrası ortaya çıkan
durumlar neticesinde; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 26/2/2020 tarihinde tüm üniversitelere gönderdiği E.15302 sayılı görüş yazısında; “…söz konusu yönetmeliğin geçici birinci maddesinde yer alan
31 inci maddesinin birinci fıkrasının değişiklikten önceki hükmüne dayanarak 2019-2020 eğitim öğretim
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
yılı Bahar yarıyılında özel öğrenci olarak kayıtlarının yapıldığı belgelendirilen öğrencilerin mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla eğitimlerine devam etmeleri uygun görülmüştür.” ifadelerine yer verildiği, bunun üzerine ilgili Üniversitenin Bahar Yarıyılında özel öğrenci olarak kayıt yaptıran öğrencilere kayıt yaptırdıkları Bahar Yarıyılında eğitimlerine devam etme hakkı tanıdığı anlaşılmıştır.
Ancak ilgili Üniversitenin, Yükseköğretim Kurulu tarafından iletilen ve hak sahiplerinin eğitimlerine devam etmelerine imkân sunan YÖK Yürütme Kurulu kararında “yönetmelik maddesinin ne şekilde, ne kadar süre ile uygulanması gerektiği hususuna yer verilmediğinden ve ilgili kararda 2020-2021 Güz yarıyılını da kapsayacak amir bir hüküm de belirtilmediği” gerekçelerini öne sürerek dönem sonunda alınan Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile başvuranın özel öğrenciliğine son verdiği görülmüştür.
12) Başvuranın 2019-2020 Bahar yarıyılında kazanmış olduğu özel öğrencilik hakkı kapsamında 1 yarıyıl
eğitim almasının ardından kaydının silindiği, bunun sebebi olarak ise Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığının 26/2/2020 tarihinde tüm üniversitelere gönderdiği yazı içeriğinin, ilgili yarıyılda kazanılan özel öğrencilik hakkının aynı yarıyılda eğitime devam etme hakkını açıkça tanıdığı ancak devamına ilişkin bir düzenleme bulunmaması üzerine İdare tarafından alınan bir karar olarak belirtildiği anlaşılmaktadır.
13) 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Lisansüstü Eğitim
ve Öğretim Yönetmeliğinin Geçiçi 1 inci maddesinde yer alan; “2020-2021 eğitim-öğretim yılından önce lisansüstü programlara özel öğrenci olarak kabul edilen öğrencilere bu Yönetmeliğin değiştirilen 31 inci maddesinin birinci fıkrasının değişiklikten önceki hükmü uygulanır.” hükmü incelendiğinde her ne kadar 22/11/2019 tarih ve 30956 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak özel öğrenci kabul koşullarında değişiklik yapılmış olsa da, söz konusu değişikliğin yapıldığı 2019-2020 eğitim öğretim yılı Bahar Yarıyılında değişiklikten önce yer alan düzenlemenin uygulanacağı ve 31. maddenin 1. fıkrasının “Bir yükseköğretim kurumu mezunu veya öğrencisi olup, belirli bir konuda bilgisini artırmak isteyenler, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının onayı ile lisansüstü derslere özel öğrenci olarak kabul edilebilir.” şeklinde uygulanacağı hususu açıkça anlaşılmaktadır.
14) Nitekim 19/02/2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında alınan kararda yer alan; “söz
konusu yönetmeliğin geçici birinci maddesinde yer alan 31 inci maddesinin birinci fıkrasının değişiklikten önceki hükmüne dayanarak 2019-2020 eğitim öğretim yılı Bahar yarıyılında özel öğrenci olarak kayıtlarının yapıldığı belgelendirilen öğrencilerin mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla eğitimlerine devam etmeleri uygun görülmüştür.” ifadeleri de incelendiğinde, aynı husus vurgulanarak 2019-2020 eğitim öğretim yılı Bahar yarıyılında değişiklikten önceki düzenleme kapsamında özel öğrenci olarak kabul edilen kişilerin de kendilerinden önceki dönemlerde olduğu gibi kazandıkları hak kapsamında eğitimlerine aynı şekilde devam etmelerinin uygun olduğunun belirtildiği görülmektedir.
15) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından alınan kararın Bahar yarıyılında eğitim alanların değil,
Bahar yarıyılında özel öğrenci olarak kayıt yaptıranların eğitimlerine devam etmelerinin uygun olduğu şeklinde yorumlanması ve daha önceki hak sahipleri hakkında yapılan uygulamanın 2019-2020 Bahar yarıyılında ilgili Yönetmeliğin değişiklikten önceki hali kapsamında özel öğrenci olmaya hak kazananlar hakkında da uygulanması gerektiği şeklinde yorumlanması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu bakımdan 2019-2020 Bahar yarıyılında özel öğrenci olarak kabul edilen kişiler bakımından kendilerinden önceki yıllarda hak kazanan kişilerin durumuyla farklı bir husus arz etmediği açıktır.
16) Haklı beklenti, İdarenin uzun süren bir uygulamasına güvenerek, kişilerin lehlerine olan bir sonuca
ulaşabileceklerini ümit etmeleri şeklinde tanımlanmaktadır. 2019-2020 Bahar yarıyılında özel öğrenci olarak kabul edilen kişilerin, Yönetmelik hükmünün eski şekliyle uygulanarak özel öğrencilik hakkı elde eden son grup olmalarının, kendilerinden öncekiler hakkında uygulanagelmiş olan şekliyle
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
uygulanmamasının haklı sebebi olarak görülemeyeceği, mevzuat kapsamında kazanmış oldukları statü kapsamında farklı bir uygulamaya tabi tutulmamaları gerektiği, bu hususun haklı beklentinin de bir gereği olduğu açıkça ortadadır. Azami eğitim süresi 2 yarıyıl olan bir eğitim programının yıllardan beri belli bir yönde uygulanagelmiş olması, kişiler bakımından aynı yönde bir beklenti içerisinde olmasına sebebiyet verdiğinden başvuran hakkında da aynı şekilde uygulanması gerektiği değerlendirilmektedir.
17) Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; 2019-2020 Bahar yarıyılında
Yönetmeliğin önceki maddesi kapsamında özel öğrenci olmaya hak kazanan başvuran hakkında, farklı bir uygulamaya yer verilmeden, eğitim süresinin İdarenin yerleşik olarak önceki dönemlerde aynı statüde bulunan kişiler hakkında uyguladığı haliyle uygulanması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci
fıkrası uyarınca tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. İlgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre(varsa) kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kütahya İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın özel öğrenciliği kapsamında eğitim süresinin kendinden önceki dönemlerde uygulandığı şekilde uygulanması yönünde TAVSİYEDE BULUNULMASINA, Kararın BAŞVURANA ve KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr