|
ÖZET: Başvuran, Sağlık Bakanlığı’nın özel sağlık kurumlarında hekim olarak çalışmasına izin vermeyen kararını iptal ettirmek amacıyla Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvuruda bulunmuştur. Başvurusunda, herhangi bir yasal engel bulunmadığını, 15/11/2018 tarihli genelge ve Anayasa Mahkemesi kararları ile lehine olan düzenlemeleri öne sürerek, Balıkesir Sağlık İl Müdürlüğü’nün 10/02/2021 tarihli kararının iptal edilmesini talep etmiştir.
Sağlık Bakanlığı, başvuranın 06/01/2017 tarihli KHK ile kamu görevinden çıkarıldığını ve “Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma” suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezası aldığını belirtmiştir. Bu suçun, 1219 sayılı Tababet Kanunu’nun 28. maddesinde yer alan kısıtlamalarla çeliştiği ifade edilmiştir. İlgili mevzuat gereği, kasten işlenen suçlardan dolayı beş yıl veya daha fazla hapis cezası alanların hekimlik mesleğini icra edemeyeceği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi, hukuka aykırılık tespit edilmediği gerekçesiyle reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin işleminde herhangi bir usulsüzlük olmadığını belirterek, başvurunun reddine karar vermiştir. Başvuran, bu karara karşı Balıkesir İdare Mahkemesi’nde dava açma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/15932-S.21.25506
BAŞVURU NO : 2021/11164
KARAR TARİHİ : 08/11/2021
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Özel sağlık kurumlarında hekim olarak çalışmasına izin verilmesi
BAŞVURUNUN KONUSU :
talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 21/06/2021
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda başvuran özetle; hiç bir kanuni engelinin olmadığını, hatta Sağlık Bakanlığının KHK’lı Hekimlerin tüm özel sağlık kurum ve kuruluşlarda çalışabileceğine dair genelgesi, 15/11/2018 tarihli ve 7151 sayılı Kanun ile terör örgütü ile irtibatı olan tabiplerin özel sağlık kurum ve kuruluşlarda tabip olarak çalışabileceğine dair lehine kanun, Anayasa
Mahkemesinin 10/02/2021 tarih sayılı verdiği kararında kendi lehine uygulanabileceğini ve
Cezaevi İdari Kurulları, Psikolog, Savcılık ve Hâkimliğinin terör örgütü ile bağı yoktur yeniden topluma kazandırma ilkelerinin uygulanması adına sosyal haklarının verilmesi şeklinde kararlarının olmasına rağmen özel sağlık kurum ve kuruluşlarda tabip olarak çalışmasını engelleyen Sağlık Bakanlığı Balıkesir
Sağlık İl Müdürlüğünün 10/02/2021 tarih 96 sayılı kararının iptal edilerek özel sağlık kurum ve kuruluşlarda tabip olarak çalışmasının sağlanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Kurumumuzun 2/07/2021 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınan cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden özetle; 2.1. Başvuranın 06/01/2017 tarihli ve 679 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldığı ve adli sicil kaydı bulunan ’ın, Balıkesir ilinde faaliyet gösteren Özel Edremit Körfez Hastanesinde çalışıp çalışamayacağı konusunda görüş talep edildiği,
2.2. ’ın Balıkesir 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/02/2018 tarihli ve sayılı kararı ile 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 314 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı, bu ceza uygulanmakta iken Balıkesir İnfaz Hakimliğinin 17/12/2020 tarihli ve sayılı kararı ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 105/A maddesi uyarınca cezanın koşullu salıverilme tarihi olan 16.12.2021 tarihine kadar olan kısmının Denetimli Serbestlik
Tedbiri uygulanmak suretiyle uygulanmasına karar verildiği, hakkederek tahliye tarihinin 09/07/2023 olduğu, 2.3. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 28 inci maddesinde, “Hekimlik mesleğinin icrası için; Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hapis cezasına mahkûm olmamak gerekir.” hükmü sevk olunduğu, anılan Kanun hükmü ile tabiplik mesleğinin icrası için kasten işlenmiş bir suçtan beş yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da Kanunda ismen sayılan suçların herhangi birisinden hapis cezası alınmamış olması gerektiği, 2.4. Adı geçen hekimin “Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma” suçundan yargılanarak 5237 sayılı Türk Ceza
Kanununun 314 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezası almış olması ve söz konusu suçun 5237 sayılı Kanunun Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar bölümünde bulunması, bu suçların 1219 sayılı Kanunun 28 inci maddesinde ismen sayılan suçlar arasında yer alıyor olması karşısında, hükmedilen cezanın süresi ve nevi bakımından hekimlik mesleğinin icrasına mani olduğunun değerlendirildiği, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü yer almaktadır.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” denmektedir.
5. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 28 inci maddesinde; “Hekimlik mesleğinin icrası için; Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) (1) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hapis cezasına mahkûm olmamak gerekir.
İcrayı sanat etmesine mani ve gayrıkabili şifa bir marazı aklı ile malul olduğu bilmuayene tebeyyün eden tabipler, Sağlık Bakanlığının teklifi ve Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla icrayı sanattan menolunur ve diplomaları geri alınır.
(Ek fıkra: 15/8/2017-KHK-694/5 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/5 md.) Millî Savunma Bakanlığı ile
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi nam ve hesabına tıp fakültelerinde okuyan tabip subaylardan yükümlülük süresini tamamlamadan mahkeme veya disiplin kurulu kararına dayanılarak ilişiği kesilenler, kalan yükümlülük süresince hekimlik mesleğini icra edemezler.” 6. 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun “Silâhlı örgüt” başlıklı 314 üncü maddesinde; “ (1) Bu kısmın dördüncü ve beşinci bölümlerinde yer alan suçları işlemek amacıyla, silahlı örgüt kuran veya yöneten kişi, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Birinci fıkrada tanımlanan örgüte üye olanlara, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir.
(3) Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçuna ilişkin diğer hükümler, bu suç açısından aynen uygulanır.” 7. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanununun “Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı” başlıklı 105/A maddesinde; “(1) (Değişik:14/4/2020-7242/46 md.) Hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla, açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, ceza infaz kurumu idaresince hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak, hükmün infazına ilişkin işlemleri yapan Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu yer infaz hâkimi tarafından karar verilebilir.
(2) (Değişik:14/4/2020-7242/46 md.) Açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartları oluşmasına karşın, iradesi dışındaki bir nedenle açık ceza infaz kurumuna ayrılamayan veya bu nedenle kapalı ceza infaz kurumuna geri gönderilen iyi hâlli hükümlüler, diğer şartları da taşımaları hâlinde, birinci fıkrada düzenlenen infaz usulünden yararlanabilirler…
(7) (Yeniden Düzenleme:14/4/2020-7242/46 md.) Hükümlü hakkında denetimli serbestlik tedbiri uygulanmaya başlandıktan sonra işlediği iddia olunan ve cezasının alt sınırı bir yıl veya daha fazla hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suçtan dolayı kamu davası açılmış olması hâlinde, denetimli serbestlik müdürlüğünün talebi üzerine infaz hâkimi tarafından, hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilebilir. Kovuşturma sonucunda beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın reddi veya düşme kararı verilmesi hâlinde, hükümlünün cezasının infazına denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak devam olunmasına infaz hâkimi tarafından karar verilir.
(8) Denetimli serbestlik müdürlüğüne müracaat etmesi gereken sürenin bitiminden itibaren iki gün (2)
geçmiş olmasına karşın müracaat etmeyenler ile (…) ceza infaz kurumuna iade kararı verilmesine rağmen iki gün içinde en yakın Cumhuriyet başsavcılığına teslim olmayan hükümlüler hakkında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 292 nci ve 293 üncü maddelerinde yazılı hükümler uygulanır.
(9) Yükümlülüklerin gereklerine ve denetim planına uygun davranan hükümlünün koşullu salıverilmesi hakkında denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından hazırlanan gerekçeli rapor, 107 nci ve 108 inci maddeler uyarınca işlem yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilir.
/
(10) Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezaların infazına ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.” hükmüne amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; şikâyete konu edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. 1 no.lu paragrafta da açıklandığı üzere başvuran özetle; özel sağlık kurum ve kuruluşlarda tabip olarak çalışmasını engelleyen Sağlık Bakanlığı Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğünün 10/02/2021 tarih sayılı kararının iptal edilerek özel sağlık kurum ve kuruluşlarda tabip olarak çalışmasının sağlanmasını talep etmektedir.
10. İdareden Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; başvuranın Balıkesir 3.
Ağır Ceza Mahkemesinin 22/02/2018 tarihli ve sayılı kararı ile 5237 Sayılı Türk
Ceza Kanunu’nun 314 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı, bu ceza uygulanmakta iken Balıkesir İnfaz
Hâkimliğinin 17/12/2020 tarihli ve sayılı kararı ile 5275 sayılı Ceza ve
Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 105/A maddesi uyarınca cezanın koşullu salıverilme tarihi olan 16/12/2021 tarihine kadar olan kısmının Denetimli Serbestlik Tedbiri uygulanmak suretiyle uygulanmasına karar verildiği, hak ederek tahliye tarihinin 09/07/2023 olduğu, ayrıca, ilgilinin “Silahlı
Terör Örgütüne Üye Olma” suçundan yargılanarak 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 314 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezası almış olması ve söz konusu suçun 5237 sayılı
Kanunun Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar bölümünde bulunması, bu suçların
1219 sayılı Kanunun 28 inci maddesinde ismen sayılan suçlar arasında yer alıyor olması karşısında,
hükmedilen cezanın süresi ve nevi bakımından hekimlik mesleğinin icrasına mani olduğunun değerlendirildiği belirtilmiştir.
11. İdareden alınan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, başvuranın 05/02/2021 tarihli dilekçesi ile özel sağlık kurum ve kuruluşlarda tabip olarak çalışmasına izin verilmesi için Balıkesir İl Sağlık
Müdürlüğüne yaptığı başvurusunun 10/02/2021 tarih 96 sayılı yazı ile; “… Adli sicil kaydınızla ilgili
Hukuk ve Muhakemat Birimimize görüş sorulmuş olup denetimli serbestlik kapsamında da olsanız hükmedilen cezanın infazının devam ettiği ve hak ederek tahliye tarihinin 09/07/2023 olduğu nazara alındığından talebiniz 1219 sayılı Kanunun Madde-28 ( Değişik:23 2008-5728/25 md.) hükmü uyarınca müspet olmadığı hukuken mütalaa edilmiştir…” şeklinde açıklama yapılarak reddedildiği anlaşılmaktadır.
11.1. Başvuran hakkında, Balıkesir 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/02/2018 tarihli ve sayılı kararı ile 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 314 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince “Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma” suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.
/
11.2. Diğer taraftan başvurucu hakkında, Balıkesir İnfaz Hâkimliğinin 17/12/2020 tarihli ve sayılı kararında; “…
KARAR : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-) 7242 sayılı Kanunun 46. maddesi ite 5275 sayılı CGTİHK’nın 105/A maddesinde yapılan değişiklikle belirlenen Yasal koşulları taşıyan HÜKÜMLÜ HALİL TÜRKHAN’IN TALEBİNİN
KABULÜ İLE TAHLİYESİNE ve CEZASININ KOŞULLU SALIVERİLME TARİHİ OLAN
16/12/2021 TARİHÎNE KADAR DENETİMLİ SERBESTLİK TEDBİRİ UYGULANMAK
SURETİYLE İNFAZINA…” karar verildiği anlaşılmaktadır.
12. Dolayısıyla, başvurucunun “Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma” suçundan yargılanarak 5237 sayılı
Türk Ceza Kanununun 314 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezası almış olması ve söz konusu suçun 5237 sayılı Kanunun Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar bölümünde bulunduğu, bu suçların 1219 sayılı Kanunun 28 inci maddesinde ismen sayılan suçlar arasında yer aldığı anlaşılmakta olup, ilgili idare tarafından hakkında hükmedilen cezanın süresi ve nevi bakımından hekimlik mesleğinin icrasına mani olduğu değerlendirilmiştir.
13. İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin işleminde hukuka aykırılık tespit edilmemiş olup, başvuranın Sağlık
Bakanlığı Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğünün 10/02/2021 tarihli ve 96 sayılı kararının iptal edilerek özel sağlık kurum ve kuruluşlarda tabip olarak çalışmasının sağlanması talebinin ilgili hakkında verilen suçun
5237 sayılı Kanunun Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar bölümünde bulunması ve
bahsedilen suçun 1219 sayılı Kanunun 28 inci maddesinde sayılan suçlar arasında yer alması sebebiyle
Sağlık Bakanlığı Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından reddedildiği anlaşılmış olup, başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Balıkesir İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine; /
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/