Özel sağlık sigortası indiriminin hatalı hesaplanması nedeniyle kamu zararına yol açan unsurlar ve tazmin hükmünün hukuki değerlendirmesi (Sayıştay)

Konu: Özel sağlık sigortası indiriminin hatalı hesaplanması

2) 192 sayılı İlamın 10/B Maddesiyle …’a yapılan ücret ödemesinde; gelir vergisi matrahı hesaplanırken özel sağlık sigortası indiriminin fazla uygulanması sonucu oluşan kamu zararı tutarı …TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Harcama Yetkilisi …ve …ile Gerçekleştirme Görevlisi …ve …’in aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle;

“Özel Sağlık Sigortası İndirimi:

…’a ait şahıs sigorta primi hesaplamasında; T.C. Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının 23/10/2012 tarih ve 85 nolu Gelir Vergisi Sirkülerinin “8. Ödenen Katkı Payı ve Primlerin Vergi Matrahının Tespitinde İndirim Konusu Yapılması ” başlıklı açıklamasının 2. alt başlığında (8.2 Ödenen Şahıs Sigorta Primlerinin Ücret Matrahının Tespitinde İndirimi ) yer alan hükümler dikkate alındığı,

Anılan hükümlerden “İndirim konusu yapılacak prim tutarının tespitinde esas alınacak ücret, işveren tarafından çalışana hizmeti karşılığında ödenen aylık (maaş), prim, ikramiye, sosyal yardımlar ve zamlar gibi vergiye tabi sürekli nitelikteki ödemelerin brüt tutarlarının toplamı olacaktır,” ifadesi nedeniyle adı geçenin gelir toplamının dikkate alındığı, devamında yer alan “Gider karşılığı olarak ödenen tutarlar (yapılan gerçek bir giderin karşılığı olsun olmasın) dikkate alınmayacaktır.” ifadesi nedeniyle indirim konusu yapılacak prim tutarının tespitinde esas alınacak ücretin elde edilmesi için Em.Kes./Malul Yaşlı. (D) ve Sağlık Sigorta Pir. (Dev.), gelir toplamından çıkartılması gerektiği değerlendirilerek indirim konusu yapılacak prim tutarının tespitinde esas alınacak ücret tutarının bulunduğu,

4.131,63-450,09-270,05= 3.411.49 (İndirim Konusu Yapılacak Prim Tutarının Tespitinde Esas Alınacak Ücret Tutarı)

3.411,49×15/100-511,72 (İndirim konusu yapılacak prim tavanı; ödendiği ayda elde edilen ücretin % 1 Sini geçemeyeceği hükmü nedeniyle)

Ayrıca 6327 sayılı Kanunun 5. maddesiyle Gelir Vergisi Kanununun 63. maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde yapılan değişiklik uyarınca, 1/1/2013 tarihinden itibaren, vergiye tabi ücret matrahının tespitinde, bireysel emeklilik dışında kalan şahıs sigortaları için ödenen primlerin elde edilen ücretin % 15’ine kadar olan kısmının ücret matrahının tespitinde indirilebileceği, Adı geçenin sigorta primi dahil edilmeksizin aylık vergi matrahı 1.392,73 TL (1.503,60+32,66+106.62+105,66+21,32-360,07-17,06=1.392,73) olup sigorta primi hesaplamaya dahil edildiğinde aylık vergi matrahı yani vergiye tabi ücret matrahının 1.392,73-511,72=881,01 TL olarak gerçekleştiği,

Sonuç olarak; bu konuda daha önce yapılan savunmaların da aynen tekrar edildiği belirterek, yapılacak yargılama sonucunda daire kararındaki tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin talep edildiği ifade edilmiştir.

Başsavcılık Mütalaasında;

“Dilekçelerde özetle;

İlamın 10/B maddesine ilişkin olarak, …’un gelir vergisi hesabında Gelir idaresi Başkanlığı’nın 23.10.2012 tarih ve 85 nolu Gelir Vergisi Sirkülerinde yer alan açıklamaların dikkate alındığı belirtilmekte ve işlemde herhangi bir kamu zararı oluşturmadığı ileri sürülerek tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

İlamda da belirtildiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ”Gerçek Ücretler” başlıklı 63’üncü maddesinde geçen ”elde edilen ücret” ifadesinden ne anlaşılması gerektiği, 85 seri no.lu Gelir Vergisi Sirkülerinin “8.2. Ödenen Şahıs Sigorta Primlerinin Ücret Matrahının Tespitinde indirimi” başlıklı bölümünde; işveren tarafından çalışana hizmeti karşılığında ödenen aylık (maaş), prim, ikramiye, sosyal yardımlar ve zamlar gibi vergiye tabi sürekli nitelikteki ödemelerin brüt tutarlarının toplamı olarak açıklanmıştır. 

Buna göre, …’un ücret matrahından indirim konusu yapılabilecek özel sağlık sigortası tutarı hesaplanırken, sadece aylık tutar, ek gösterge, taban aylık, kıdem aylığı ve yan ödeme gibi gelir vergisine tabi sürekli nitelikteki ödemelerin dikkate alınması gerekmekte iken, özel hizmet tazminatı ve 666 sayılı KHK ile yapılan ek ödeme gibi gelir vergisine tabi olmayan ücret unsurlarının da dikkate alınması nedeniyle, indirim konusu yapılan % 15’lik tutar fazla hesaplanmış ve bunun sonucunda da kamu zararına neden olunmuştur.

Bu nedenle talebin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin,. Bu nedenle talebin reddedilerek, Daire kararının tasdikine karar verilmesinin,

Uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.

Arz ederim.” Denilmektedir.

Duruşma talebinde bulunan …, …, … duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmaya katılmamışlardır.

Duruşma talebinde bulunan …ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

192 sayılı İlamın 10/B Maddesiyle …’a yapılan ücret ödemesinde; gelir vergisi matrahı hesaplanırken özel sağlık sigortası indiriminin fazla uygulanması sonucu oluşan kamu zararı tutarı …TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Gerçek ücretler” başlıklı 63’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (3) numaralı bendinde; sigortanın Türkiye’de kâin ve merkezi Türkiye’de bulunan bir emeklilik veya sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması şartıyla; ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat sigortası poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin %50’si ile ölüm, kaza, sağlık, hastalık, engellilik, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin (İndirim konusu yapılacak primler toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz.) ücretin gerçek safi değerinin tespitinde indirim konusu yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Ancak, anılan hükümde geçen “elde edilen ücret” ifadesinden ne anlaşılması gerektiği hususu ise 85 seri no.lu Gelir Vergisi Sirkülerinin “8.2. Ödenen Şahıs Sigorta Primlerinin Ücret Matrahının Tespitinde İndirimi” başlıklı bölümünde; işveren tarafından çalışana hizmeti karşılığında ödenen aylık (maaş), prim, ikramiye, sosyal yardımlar ve zamlar gibi vergiye tabi sürekli nitelikteki ödemelerin brüt tutarlarının toplamı olarak açıklanmıştır.

Buna göre, …’un ücret matrahından indirim konusu yapılabilecek özel sağlık sigortası tutarı hesaplanırken, sadece aylık tutar, ek gösterge aylığı, taban aylık, kıdem aylık ve yan ödeme gibi vergiye tabi sürekli nitelikteki ödemelerin dikkate alınması gerekirken, özel hizmet tazminatı ve 666 sayılı KHK ile yapılan ek ödeme gibi gelir vergisine tabi olmayan ücret unsurlarının da dikkate alınması nedeniyle, indirim konusu yapılan % 15’lik tutarın fazla hesaplanması sonucu …TL kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.

Sorumlular temyiz dilekçesinde, sorguya yapmış oldukları savunmayı aynen tekrar ederek, “İndirim konusu yapılacak prim tutarının tespitinde esas alınacak ücretin, işveren tarafından çalışana hizmeti karşılığında ödenen aylık (maaş), prim, ikramiye, sosyal yardımlar ve zamlar gibi vergiye tabi sürekli nitelikteki ödemelerin brüt tutarlarının toplamı olacaktır” ifadesi nedeniyle adı geçenin gelir toplamının dikkate alındığını ifade etmişlerse de; yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda “… gibi vergiye tabi sürekli nitelikteki ödemelerin …” hükmü dikkate alınmadan vergiye tabi olmayan zam ve tazminatların da matraha dahil edildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 192 sayılı İlamın 10/B maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oybirliği ile,

Karar verildiği 14.07.2021 tarih ve 49909 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.