Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvuran, 2020 YKS sınavına giren bir milli sporcu olarak, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümünü tercih edebilmek için gerekli olan 800.000 başarı sırası şartının kendisini mağdur ettiğini iddia ederek, bu durumun düzeltilmesini talep etmiştir. Ancak, ÖSYM ve Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen 2020-YKS Kılavuzunda, özel yetenek sınavıyla öğrenci alan öğretmenlik programlarına başvuru yapabilmek için bu şartın aranması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Başvuranın, TYT puanının hesaplanmış olması koşulunu yeterli görmesi, kılavuzda yer alan özel koşulun varlığını değiştirmemektedir.

Değerlendirme sonucunda, başvuranın 800.000 başarı sırası şartını sağlayamaması nedeniyle Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümünü tercih edememesi, Yükseköğretim Kanunu’nun 45. maddesi gereğince belirlenen yerleştirme esasları çerçevesinde hukuka uygun bulunmuştur. Dolayısıyla, başvuranın talebinin reddedilmesi işlemi hukuka ve hakkaniyete aykırı olarak değerlendirilmemiştir. Bu karar, yükseköğretim kurumlarına girişte eşitlik ilkesinin korunması açısından önem taşımaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/9467-S.21.15287

BAŞVURU NO : 2020/103869

KARAR TARİHİ : 25/06/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : 2020-YKS Milli Sporcu Yerleştirme İşlemleri hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 30/12/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran başvurusunda özetle; Taekwondo branşında B Sınıfı Milli Sporcu Belgesi sahibi milli sporcuyu olduğunu, 2020 YKS sınavına girdiğini, TYT’den 180,39451 puan, başarı sırası ve YTYT’den 232,01503 puan, başarı sırası elde ettiğini, 03/10/2020 tarihinde yayınlanan Milli Sporcu

Yerleştirme İşlemleri Kılavuzunda; Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümünü tercih edecek adayların, TYT’de veya YTYT’de en düşük 800.000’inci başarı sırasına sahip olmaları gerektiği(Y-TYT’de ek puansız yerleştirme puanının başarı sırası dikkate alınır) koşulu olduğunu gördüğünü, bu koşuldan dolayı Beden

Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümü tercihi yapamadığını, 2020 YKS Kılavuzu, 35. sayfa, Madde 7.4’de

Spor Dallarında Üstün Başarılı Adaylar bölümünde; yerleştirme işlemlerinin nasıl yapılacağı ve şartları belirtildiğini, bu adayların TYT’ye girmiş ve puanı hesaplanmış olması, başvurusu kabul edilen adaylar, beden eğitimi ve spor programları tercihlerini (engelli millî sporcular için beden eğitimi ve spor öğretmenliği hariç), www.osym.gov.tr internet adresinde duyurulacak başvuru tarihlerinde ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresinden T.C. Kimlik Numaraları ve şifreleri ile elektronik ortamda yapacaklardır denilmiş olmasına rağmen, 2020 Milli Sporcu Yerleştirme kılavuzuna TYT’de en düşük

800.000 başarı sırasına sahip olmaları gerekmektedir koşulunun eklendiğini, 2020 YKS Kılavuzu

incelendiğinde; 800.000 başarı sırası şartının sadece özel yetenek sınavı ile öğrenci alan öğretmenlik programlarına başvuru sırasında istendiği görüldüğünü, özel yetenek sınavı işlemlerinin ÖSYM değil, ilgili yükseköğretim kurumları kendilerinin yapmakta olduğunu, Madde 6’da Özel Yetenek Sınavı İle Seçme

Yöntemi bölümünde; “Tablo 5’te yer alan yükseköğretim programlarına başvurabilmek için 2020-TYT

puanının en az 150 olması gerekmektedir, adayların, 2020-YKS’de özel yetenek sınavıyla öğrenci alan öğretmenlik programlarına başvuru yapabilmeleri için TYT’de en düşük 800.000 inci başarı sırasına sahip olmaları gerekmektedir” denildiğini, 2019 YKS Kılavuzu ile 2020 YKS Kılavuzu, 7.4. maddede Spor

Dallarında Üstün Başarılı Adaylar bölümü içerik olarak aynı ve herhangi bir farklılık söz konusu olmadığını, her iki kılavuzda ‘’TYT’ye girmiş ve puanı hesaplanmış olmalıdır’’ denildiğini, 2019 YKS sınavında TYT puanı 150,00’nin altında olduğunu bildiği, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümünü tercih edip, ÖSYM tarafından yerleştirme işlemi yapılan ve halen okula devam eden arkadaşları olduğunu, “TYT’ye girmiş ve puanı hesaplanmış olmak’’ başvuru için yeterli olduğunu, sadece engelli millî sporcular için beden eğitimi ve spor öğretmenliği tercihi yapamayacaklarına dair kuralı bulunduğunu, 2019 ve 2020

YKS Kılavuzunda Spor Dallarında Üstün Başarılı Adaylar bölümünde aynı şartlar olduğu halde, ÖSYM

2020 Milli Sporcu Yerleştirme Kılavuzuna 800.000 başarı sırası şartı konarak uygulandığını, ÖSYM’ye

yazdığı dilekçeye henüz olumlu bir cevap alamadığını, YÖK’e yazdığı dilekçeye henüz cevap alamadığını, Milli Sporcu tercih sonuçları açıklanmış olup mağduriyetinin giderilmediğini ifade ederek yapılan hatanın/yanlışlığın düzeltilerek, tarafına Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümünü tercih edecek şekilde ivedi olarak Milli Sporcu tercih ekranı açılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ölçme, Seçme Ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 01/04/2021 tarih Sayı : 2021/9467-S.21.15287 – – yazısı ve eklerinden özetle;

2.1. 15 Temmuz 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı

Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesi gereğince Yükseköğretim Kurulu kararlarına, ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dahil mezkur Kararname, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilmiş kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu kurumu olan ÖSYM Başkanlığnın, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesinin 2. fıkrasının (i) bendi uyarınca “Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak” hususunda yetkili kılındığı, 17/02/2011 tarihli ve 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un 7. maddesinin yedinci fıkrasında yükseköğretim ile ilgili sınavların Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılacağı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme” başlıklı 45. maddesinde yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı, yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim

Kurulu tarafından belirlenen merkezî sınavlarla girileceği emredici olarak düzenlendiği, bu kapsamda

başvuruya konu Yükseköğretim Kurumları Sınavı ve bu sınav sonuçlarına göre yerleştirme işlemleri

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapıldığından söz konusu sınav açısından Başkanlığının görevinin belirlenen bu usul ve esaslar gereğince sınavın hazırlanması, uygulanması, değerlendirmesi ve yerleştirme işlemlerinin yapılmasından ibaret olduğu,

2.2. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesi ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Tanımlar” kenar başlıklı 346.

maddesinde “kılavuz”; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlandığı, 6114 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının Başkanlığımızın internet sayfasında yapılacağı, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu belirtildiği,

2.3. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca yükseköğretim kurumlarına öğrenci seçme ve yerleştirme esaslarını belirleyen, yayımlanması ve uygulanması Yükseköğretim Genel Kurulunun 30/01/2020 tarihli toplantısında kabul edilen ve 5 Şubat 2020 tarihinde Başkanlığımız internet sayfasında yayımlanan 2020-YKS Kılavuzunun; kapak sayfasında “Sınava başvuran adaylar, kılavuzlarda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar.”, “6. ÖZEL YETENEK SINAVI İLE SEÇME

YÖNTEMİ” başlıklı maddesinde “Adayların, 2020YKS’de özel yetenek sınavıyla öğrenci alan öğretmenlik programlarına başvuru yapabilmeleri için TYT’de en düşük 800.000 inci başarı sırasına sahip olmaları gerekmektedir.”, “7.4. SPOR DALLARINDA ÜSTÜN BAŞARILI ADAYLAR” başlıklı maddesinde

“Spor dallarında yetenekli ve üstün başarılı adayların, spor alanlarında yükseköğretim programlarına yerleştirilme işlemleri Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca belirlenen yerleştirme esaslarına göre yapılmaktadır. 2020-2021 öğretim yılında spor ile ilgili alanlarda bir yükseköğretim programında okumak isteyenlerin, 12.05.2011 tarih ve 27932 sayılı Resmi Gazete’de yer alan “Millî Sporcu Belgesi Verilmesi

Hakkında Yönetmelik” ekinde yer alan EK-2’de belirlendiği şekilde düzenlenmiş Millî Sporcu Belgesinin noter tasdikli örneğini dilekçe ekinde 28 Temmuz 2020 tarihine kadar Merkezimize göndermeleri gerekmektedir. Bu adayların TYT’ye girmiş ve puanı hesaplanmış olmalıdır. Başvurusu kabul edilen adaylar, beden eğitimi ve spor programları tercihlerini (engelli millî sporcular için beden eğitimi ve spor öğretmenliği hariç), www.osym.gov.tr internet adresinde duyurulacak başvuru tarihlerinde ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresinden T.C. Kimlik Numaraları ve şifreleri ile elektronik ortamda yapacaklardır. Tercih başvuru tarihleri Ağustos ayının son haftası veya Eylül ayının ilk haftalarında duyurulacak olup adayların bu duyuruyu ÖSYM’nin internet sayfasından takip etmeleri gerekmektedir.

Sadece elektronik ortamda yapılacak tercihler işleme alınacaktır. Merkezimize gönderilen formlar işleme alınmayacaktır. Yerleştirme işlemi, 2020 Eylül ayı içerisinde yapılacak olup yerleştirme sonuçları

ÖSYM’nin internet sayfasından açıklanacaktır. Bu adayların yerleştirilirken OBP’leri Yükseköğretim

Kurulunun belirlediği bir katsayı ile çarpılarak TYT puanlarına eklenecektir. Bu adaylar, merkezî

yerleştirme dışında TYT puanları, OBP’leri, yükseköğretim programlarının kontenjanları ve adayların tercihleri göz önünde tutulmak suretiyle ÖSYM tarafından yerleştirilecektir.” düzenlemesi ile adaylara gerekli bilgilendirme yapıldığı, 02 Ekim 2020 tarihli ve “2020-YKS Milli Sporcu Yerleştirme İşlemleri

İçin Tercihlerin Alınması” başlıklı duyuru ekinde yer alan “2020-YKS Spor Dallarında Üstün Başarılı Olan

Adaylar için Yükseköğretim Programları Kontenjan ve Koşulları”, 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında adaylara tebliğ hükmünde olmak yayımlandığı,

2.4. Yükseköğretim Genel Kurulunun 10/10/2019 tarihli toplantısında; “Milli Eğitim Temel Kanunu’nda

Öğretmenliğin “özel bir ihtisas mesleği” olarak tanımlanmış olması, öğretmen adaylarında aranılan niteliklerin yükseltilmesi gerektiği noktasından hareketle merkezi yerleştirme ile öğrenci alan öğretmenlik programları için AYT’den en düşük 300.000’inci başarı sırası aranmakla birlikte özel yetenek sınavı ile öğrenci alan programların TYT puanı ile öğrenci aldığı göz önünde bulundurularak 2020 YKS’de özel yetenek sınavıyla öğrenci alacak öğretmenlik programlarına başvuru yapabilmek için TYT’de en düşük 800.000’inci başarı sırasına sahip olma şartının aranmasına karar verildiğine ilişkin

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 11.10.2019 tarihli yazısı doğrultusunda 2020-YKS Kılavuzunun “6.

Özel Yetenek Sınavı ile Seçme Yöntemi” maddesinde “Adayların, 2020-YKS’de özel yetenek sınavıyla öğrenci alan öğretmenlik programlarına başvuru yapabilmeleri için TYT’de en düşük 800.000 inci başarı sırasına sahip olmaları gerekmektedir.” düzenlemesine yer verildiği,

2.5. ÖSYM Başkanlığının Sınav Hizmetleri Daire Başkanlığının Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile yapmış olduğu yazışmalar neticesinde, 2020-YKS’de özel yetenek sınavıyla öğrenci alan öğretmenlik programlarına başvuru yapabilmeleri için aranılan TYT’de en düşük 800.000 inci başarı sırasına sahip olma şartının, 2020 ve sonraki yıllarda yapılacak spor dallarında yetenekli ve üstün başarılı adayların spor alanlarında yükseköğretim programlarına yerleştirme işlemlerinde de tüm adaylar için uygulanması gerektiği anlaşıldığından, 2020-YKS Spor Dallarında Üstün Başarılı Olan Adaylar için Yükseköğretim

Programları Kontenjan ve Koşullarında “Bk.1 Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümünü tercih edecek adayların, TYT’de veya Y-TYT’de en düşük 800.000’inci başarı sırasına sahip olmaları gerekmektedir (Y-TYT’de ek puansız yerleştirme puanının başarı sırası dikkate alınır).” koşulu yer almış olup 2547 sayılı Kanun’un 45. maddesi gereğince 2020-YKS Spor Dallarında Üstün Başarılı Olan Adaylar için Yükseköğretim Programları Kontenjan ve Koşullarında yer alan koşulların belirlenmesi hususunda

Yükseköğretim Kurulu yetkili olduğu,

3. YÖK Başkanlığı Eğitim Öğretim Dairesi Başkanlığı tarafından Kurumumuzca verilen Gönderme

Kararı üzerine gönderilen – – sayılı ve 20/11/2020 tarihli cevabi yazıda;

3.1. 2020 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları

Kılavuzu’nun 5.Özel Yetenek Gerektiren Yükseköğretim Programlarına Öğrenci Alımı Nasıl Olacaktır?

bölümünde “..Adayların, 2020-YKS’de özel yetenek sınavıyla öğrenci alan öğretmenlik programlarına

başvuru yapabilmeleri için TYT’de en düşük 800.000 inci başarı sırasına sahip olmaları gerekmektedir (Ek puansız yerleştirme puanının başarı sırası dikkate alınır.). Engelli adaylardan (bedensel engelli, görme engelli, işitme engelli, MR (mental retardasyon) ile “yaygın gelişimsel bozukluklar” (otizm spektrum bozuklukları (OSB), Asperger sendromu, RETT sendromu, dezintegratif bozukluklar, sınıflanamayan grupta yer alan yaygın gelişimsel bozukluklar)) TYT’de en düşük 800.000 inci başarı sırasına sahip olmaları ve durumlarını “engelli sağlık kurulu raporu” ile belgelemeleri kaydıyla özel yetenek sınavı ile öğrenci alan programlara başvurmaları halinde TYT puanları değerlendirmeye katılmadan (Kılavuzda yer alan formül kullanılmadan) kendi aralarında yapılacak ayrı bir yetenek sınav sonucuna göre değerlendirilerek, yetenek sınavını kazanan adayların kayıtları yapılır.” ifadesinin yer aldığı 19.08.2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; öğrenci lehine olacak şekilde 2020 YKS işlemlerine mahsus olmak üzere adayların özel yetenek sınavı ile öğrenci alan öğretmenlik programlarına başvuru işlemlerinde, TYT puanı veya Y-TYT puanı başarı sırasının en düşük 800.000’inci (sekizyüzbininci)

olmasına ve YKS kılavuzlarındaki formüle göre işlemlerin yürütülmesine karar verildiği, bu çerçevede özel yetenek sınavı ile öğrenci alan öğretmenlik programlarında tüm adayların yerleştirme işlemlerinde öğrencilerin TYT’de en düşük 800,000 inci başarı sırasının aranması gerektiği,

Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.

6. 04/11/1981 tarihli ve 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;

6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde: “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.”

6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde: “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.”

6.3. “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme” başlıklı 45. maddesinde: “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme aşağıdaki şekilde yapılır: a. Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır. b. Yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî sınavlarla girilir…”

7. 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum Ve Kuruluşların

Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347.

maddesinde “(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır: …i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak.”

8. 17/02/2011 tarihli ve 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında

Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 7. Maddesinde: “(5) Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır. İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir. … (7) Yükseköğretim ile ilgili sınavlar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılır. eköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılır.”

9. 2020-YKS Kılavuzunun; kapak sayfasında “Sınava başvuran adaylar, kılavuzlarda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar.”, “6. ÖZEL YETENEK SINAVI İLE SEÇME YÖNTEMİ” başlıklı maddesinde “Adayların, 2020YKS’de özel yetenek sınavıyla öğrenci alan öğretmenlik programlarına başvuru yapabilmeleri için TYT’de en düşük 800.000 inci başarı sırasına sahip olmaları gerekmektedir.”, “7.4. SPOR DALLARINDA ÜSTÜN BAŞARILI ADAYLAR” başlıklı maddesinde

“Spor dallarında yetenekli ve üstün başarılı adayların, spor alanlarında yükseköğretim programlarına yerleştirilme işlemleri Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca belirlenen yerleştirme esaslarına göre yapılmaktadır. … Bu adayların TYT’ye girmiş ve puanı hesaplanmış olmalıdır.” düzenlemesi ile adaylara gerekli bilgilendirme yapıldığı,

10. 02 Ekim 2020 tarihli ve “2020-YKS Milli Sporcu Yerleştirme İşlemleri İçin Tercihlerin Alınması” başlıklı duyuru ekinde yer alan “2020-YKS Spor Dallarında Üstün Başarılı Olan Adaylar için

Yükseköğretim Programları Kontenjan ve Koşullarında: “Bk.1: Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümünü tercih edecek adayların, TYT’de veya Y-TYT’de en düşük 800.000’inci başarı sırasına sahip olmaları gerekmektedir (Y-TYT’de ek puansız yerleştirme puanının başarı sırası dikkate alınır.”

Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

12. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, ÖSYM 2020 Milli Sporcu Yerleştirme Kılavuzuna

800.000 başarı sırası şartı konarak uygulandığını bu durumun kendisini mağdur ettiğini ifade ederek

mağduriyetinin giderilerek Milli Sporcu olarak Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümü tercih etmesi için gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmektedir.

13. ÖSYM tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile YÖK Başkanlığı tarafından

Kurumumuza gönderilen yazı ile ilgili mevzuatın incelenmesinden; 2020-YKS Kılavuzunda adayların,

2020 YKS’de özel yetenek sınavıyla öğrenci alan öğretmenlik programlarına başvuru yapabilmeleri için

TYT’de en düşük 800.000 inci başarı sırasına sahip olmaları gerekmekte olduğu, spor dallarında yetenekli ve üstün başarılı adayların, spor alanlarında yükseköğretim programlarına yerleştirilme işlemleri

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca belirlenen yerleştirme esaslarına göre yapılacağı, 2020-2021 öğretim yılında spor ile ilgili alanlarda bir yükseköğretim programında okumak isteyenlerin TYT’ye girmiş ve puanı hesaplanmış olması gerektiği hususlarında adaylara gerekli bilgilendirme yapıldığı, Yükseköğretim Genel Kurulunun 10/10/2019 tarihli toplantısında Milli Eğitim Temel Kanunu’nda

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 11.10.2019 tarihli yazısı doğrultusunda 2020-YKS Kılavuzunun “6.

Özel Yetenek Sınavı İle Seçme Yöntemi” maddesinde “Adayların, 2020-YKS’de özel yetenek sınavıyla öğrenci alan öğretmenlik programlarına başvuru yapabilmeleri için TYT’de en düşük 800.000 inci başarı sırasına sahip olmaları gerekmektedir.” düzenlemesine yer verildiği ve sınava başvuran adayların kılavuzlarda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılacağı anlaşılmıştır.

14. Bu kapsamda başvuranın 2020 YKS Sınavından TYT ve Y-TYT başarı sıralamasına sahip milli sporcu olduğu, Milli Sporcu olarak Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümünü tercih etmek istediği ancak YÖK’ün 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca yükseköğretim kurumlarına öğrenci seçme ve yerleştirme esaslarını belirleme hususunda mevzuat gereği kendisine verilen yetki doğrultusunda aldığı kararla 2020 YKS Kılavuzuna özel yetenek sınavı ile öğrenci alan öğretmenlik programlarında tüm adayların yerleştirme işlemlerinde öğrencilerin TYT’de en düşük 800,000 inci başarı sırasının aranması gerektiği hususunun eklendiği, söz konusu düzenlemeye 2020-YKS Spor Dallarında

Üstün Başarılı Olan Adaylar için Yükseköğretim Programları Kontenjan ve Koşullarında da bu hususa yer verildiği ancak başvuranın bu koşulu sağlayamadığı anlaşılmıştır.

15. Başvuran her ne kadar Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümünü tercih edebilmesi için “TYT’ye girmek ve puanının hesaplanmış olması” koşulunun yeterli olduğunu düşünse de söz konusu bölümün 2020

YKS Kılavuzu Tablo 5’te yer alan özel yetenek sınavı sonuçlarına göre öğrenci alan bir yükseköğretim programı olduğu ve 2020 YKS Kılavuzunda özel yetenek sınavıyla öğrenci alan öğretmenlik programlarına ilişkin TYT’de en düşük 800.000 inci başarı sırasına sahip olmaları şartının getirildiği ve bu düzenlemeye 2020-YKS Spor Dallarında Üstün Başarılı Olan Adaylar için Yükseköğretim Programları Kontenjan ve

Koşullarında da yer verildiği anlaşıldığından “TYT’ye girmiş ve puanı hesaplanmış olmalıdır” genel koşulunun söz konusu öğretmenlik bölümü için özel bir koşul getirilmiş olması nedeniyle bu bölümü dışında bırakacak şekilde yorumlamak gerektiği anlaşılmıştır.

16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin ilgili İdarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

17. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın Başvurana, ÖLÇME, SEÇME ve YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞINA ve

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi