|
ÖZET: Başvuru, özelleştirilen PETKİM A.Ş.’de çalışan bir personelin, iş sözleşmesinin feshedilmesinin ardından kamu kurumlarında sözleşmeli olarak işe yerleştirilmesi talebine ilişkindir. Başvuran, 2006 yılında PETKİM A.Ş.’de göreve başlamış, 2008 yılında özelleştirme süreciyle SOCAR&TURCAS grubuna devredilmiştir. 2020 yılında iş sözleşmesinin sona ermesinin ardından, 4046 sayılı Kanun kapsamında nakil hakkı olup olmadığını öğrenmek için CİMER aracılığıyla başvuruda bulunmuş, ancak başvurusu kabul edilmemiştir.
Özelleştirme İdaresi, başvuranın nakil hakkından yararlanamadığını belirtmiştir. 4046 sayılı Kanun’un 22. maddesi gereğince, başvuranın belirtilen koşulları sağlamadığı ve başvuru süresini kaçırdığı için bu haktan faydalanması mümkün olmamıştır. İdare, başvuranın iddialarının mevcut mevzuata uygun olduğunu ve hukuka aykırılık tespit edilmediğini ifade etmiştir. Dolayısıyla, başvurunun reddedilmesi yönünde karar alınmıştır. Sonuç olarak, başvuranın özelleştirme sürecinde yaşadığı mağduriyetin giderilmesi talebi, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde, hukuka uygun bulunmuş ve başvurusu reddedilmiştir. Başvuranın, kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/18410-S.21.29384
BAŞVURU NO : 2021/11749
KARAR TARİHİ : 30/12/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI
Özelleştirilen kurumda çalışan personelin daha sonraki süreçte kamu
BAŞVURUNUN KONUSU :
kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli personel olarak işe yerleştirilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 03/07/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza 3/07/2021 tarihinde yapılan başvuruda başvuran özetle; 01/02/2006 tarihinde PETKİM
A.Ş.’de kapsam içi personel olarak göreve başladığını, anılan Kurumun 30/05/2008 tarihinde özelleştirilerek SOCAR&TURCAS grubuna devredildiğini, özelleştirme sonrası ilgili kurumdaki görevine devam ettiğini, bir süre saha operasyonlarında görev yaptıktan sonra 2015 yılında aynı birimin (Üretim) İşletmeler Genel Md. Yrd. bağlı Eğitim Planlama Yöneticiliğinde Eğitim Planlama Personeli unvanına atandığını, 2019 yılı içerisinde yapılan Entegrasyon sürecinde SOCAR kurumunun yapısının değiştiğini, yaşanılan sıkıntılar sonucu tarafına performans düşüklüğü puanı verildiğini ve yeni bir unvan olan Operasyon Destek Personeli görevini teklif ettiklerini, yeni görevin ne bir işi ne de bir görev tanımı olmamasına rağmen kabul ettiğini, daha sonra 29/02/2020 tarihinde iş sözleşmesinin feshedildiğini, 10 ay işsizlik ödeneği aldığını, daha sonra 4046 sayılı Kanun kapsamında kamu kurumuna nakil hakkının olup olmadığını öğrenmek adına CİMER aracılığıyla Özelleştirme İdaresine başvuruda bulunduğunu, 6 aylık sürede başvuru yapılmadığı belirtilerek başvurusunun kabul edilmediğini belirterek, atamasının yapılmasını ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 13/07/2021 tarihli ve – – sayılı bilgi-belge isteme yazısına ve 19/11/2021 tarihli ve – – sayılı bilgi-belge isteme yazısına
istinaden Özelleştirme İdaresi Başkanlığından alınan cevabi yazıların ve eklerinin tetkikinden özetle; 2.1. ’nin 01/02/2006 tarihinde PETKİM A.Ş.’de kapsam içi personel olarak göreve başladığı, çalıştığı kurumun 30/05/2008 tarihinde özelleştirilerek SOCAR&TURCAS grubuna devredildiği, başvuranın özelleştirme sonrası ilgili kurumdaki görevine devam ettiği, 2.2. 4046 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddelerinde çalışanlara ilişkin hükümler bulunduğu, konuyla ilgili olarak 2004/7898, 2014/7140, 2015/8048 ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda özelleştirme programında yer alan şirkette çalışanlara ilişkin düzenlemelerin yapıldığı, 2.3. 4046 sayılı Kanun’un 22 ncı maddesinde yer alan koşulları sağlamadığından adı geçenin nakil hakkından faydalanamadığı, bununla birlikte ilgili Bakanlar Kurulu Kararlarında yer alan şartlara göre
657 sayılı Kanun’un mülga 4/C maddesine göre değerlendirildiğinde başvuranın 2004/7898 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararında belirlenen süre içerisinde başvuru yapmadığından söz konusu haktan faydalanmasına imkân bulunmadığı, 2.4. Başvuranın iddialarının aksine her işlemin yapıldığı tarihteki mevcut mevzuata tabi olduğu, dolayısıyla Bakanlar Kurulu Kararında yer alan sürenin kaldırılmış olmasının zamanında başvuruda bulunmayan ilgiliye yeniden başvuru hakkı sağlamadığı, nitekim 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara eklenen Geçici 13. madde ile; “657 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrasına göre geçici personel olma hakkından yararlanmak için mülga 3/5/2004 tarihli ve 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Esaslar kapsamında başvuru yapmayanlar, atama teklifi yapılmasına rağmen göreve başlamayanlar, istifa edenler veya göreve başladıktan sonra herhangi bir nedenle hizmet sözleşmesi sona erdirilenler … ek 9 uncu madde kapsamında başvuru yapamaz ve anılan madde hükümlerinden faydalanamaz.” hükmünün de başvuru yapılamayacağını teyit ettiği, 2.5. 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Geçici 13 üncü maddesinde yer alan “01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler ek 9 uncu madde kapsamında başvuru yapamaz ve anılan madde hükmünden yararlanamaz.” hükmünün Danıştay Onikinci Dairesi’nin 28/4/2021 tarihli ve E:2020/4352 sayılı kararı ile yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği, anılan karar sonrası idarenin uygulamasının ne yönde olduğu ve bu durumun somut olayda nasıl uygulanması gerektiği hususunun ilgili idareden açıklanmasının talep edilmesi üzerine, anılan idarenin tesis ettiği idari işlemlere karşı haklarının ihlal edildiğini düşünenler tarafından süresi içerisinde iptal davaları açıldığı ve anılan idare tarafından
Mahkemelerce yürütmenin durdurulması veya iptal kararı verilmesi halinde bahse konu kararların gecikmeksizin uygulandığı, bu itibarla ‘nin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Hakkında Kanun uyarınca, yargı yoluna gitme hakkının saklı olduğunun düşünüldüğü, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun “Kuruluşlardaki Personelin Nakli” başlıklı 22 nci maddesinde; “ (Değişik: 3/7/2005 – 5398/8 md.) Özelleştirme programına alınan kuruluşlarda (iştirakler hariç) ilgili kuruluş veya İdare tarafından istihdam fazlası personel belirlenmesi ya da bu kuruluşların kısmen veya tamamen satışı nedeniyle kamu tüzel kişiliğinin sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi halinde; bu kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi olarak veya sözleşmeli statüde çalışmakta olanlar ile iş kanunlarına tâbi olarak görev yapmakla birlikte toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanmayan genel müdür, genel müdür yardımcısı, teftiş kurulu başkanı, kurul başkanı, daire başkanı, müessese, bölge, fabrika, işletme ve şube müdürü, müfettiş ve müfettiş yardımcısı, müşavir ve başuzman unvanlı kadrolara atanmak suretiyle görev yapan personel, kamu kurum ve kuruluşları na nakledilmek üzere yukarıda belirtilen işlemlerin tamamlanmasından itibaren onbeş gün içerisinde İdare tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Nakil hakkı tanınan bir kadro veya pozisyonda görev yapmakta iken İdare tarafından ihdas edilen ve iş kanunlarına tâbi olan kadrolara atanmayı kabul edenler ile kuruluş özelleştirme programına alındıktan sonra kuruluşa naklen veya açıktan atananlar bu madde ile getirilen nakil hakkından yararlanamaz. İdare, özelleştirme programındaki kuruluşlarda nakil hakkı kapsamında yer alan kadro ve pozisyonlardan boş bulunanları iptal etmeye, kadro ve pozisyonların yerini, aynı kuruluş bünyesindeki şirketler veya işyerleri arasında değiştirmeye yetkilidir. Özelleştirme programındaki herhangi bir kuruluşun personeli, İdare tarafından özelleştirilecek kuruluşlarda görevlendirilebilir ve yetkilendirilebilirler…” 6. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinde; Ek paragraf: 20/11/2017-KHK696/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.) Özelleştirme uygulamaları sebebiyle iş akitleri kamu veya özel sektör işverenince feshedilen ve 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları
Hakkında Kanun kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personel de bu fıkra kapsamında yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edileceklerin sayısı, öğrenim durumlarına göre çalışma şartları ve bunlara ödenecek ücretler ile diğer hususlar Cumhurbaşkanınca belirlenir.”
7. 3/5/2004 tarihli ve 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Esasların 1 inci maddesinde; “4046 sayılı Kanun gereğince yapılan özelleştirme uygulamaları çerçevesinde kuruluşların (iştirakler hariç) özelleştirilmesi neticesinde sermayelerindeki kamu payının %50’nin altına düşmesi veya bu kuruluşların küçültülmesi, devredilmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması, tasfiyesi halinde veya diğer nedenlerle, İş Kanunu hükümlerine tabi daimi veya geçici işçilerden (kapsamdışı personel hariç) iş akdi feshedilenlerden; müracaat tarihi itibariyle herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı almaya hak kazanamayıp, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) bendinin l, 4, 5, 6 ve 7 nci alt bentlerinde yer alan genel şartları taşıyanlar, iş akitlerinin kamu tarafından feshedilmesini müteakip 30 gün içerisinde kuruluşları kanalıyla Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bildirilmeleri halinde 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 4 üncü maddesinin (C) fıkrası kapsamında, kamu kurumlarının ilgililerle yapacakları hizmet sözleşmelerinde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, her halükarda bir mali yıl içinde on ayı geçmeyecek şekilde Devlet Personel Başkanlığı kanalıyla istihdam edilirler.” 8. 30/03/2018 tarihli ve 30376 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2018/11587 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararının ekinde yer alan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile
Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kararın
2 nci maddesinde; “Aynı Esaslara aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir. Ek Madde 9- 24/11/1994
tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde özelleştirme programına alman kuruluşların (iştirakler hariç) kısmen veya tamamen satışı nedeniyle kamu tüzel kişiliğinin sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi halinde veya diğer sebeplerle bu kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla İş Kanunu hükümlerine tabi daimi işçi statüsünde istihdam edilen ve 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesine göre nakil hakkı bulunmayan personelden iş sözleşmesi özelleştirme tarihinden önce kamu tarafından veya özelleştirme tarihinden sonra özel sektör tarafından kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilenler 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında istihdam edilir.” 8.1. 3 üncü maddesinde; “Aynı Esaslara aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir. Geçici Madde 13- 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrasına göre geçici personel olma hakkından yararlanmak için mülga 3/5/2004 tarihli ve 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Esaslar kapsamında başvuru yapmayanlar, atama teklifi yapılmasına rağmen göreve başlamayanlar, istifa edenler veya göreve başladıktan sonra herhangi bir nedenle hizmet sözleşmesi sona erdirilenler ile 1/7/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler ek 9 uncu madde kapsamında başvuru yapamaz ve anılan madde hükümlerinden faydalanamaz.” 9. 25/08/2015 tarih ve 29456 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Özelleştirme Uygulamaları
Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel
Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar hakkında 2015/8048 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1’inci maddesinde; “(Ekli “Özelleştirme Uygulamaları
Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel
Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar”ın yürürlüğe konulması; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 26/6/2015 tarihli ve 4402 sayılı yazısı üzerine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasına göre, Bakanlar Kurulu’nca 10/8/2015 tarihinde kararlaştırılmıştır.) 29/12/2014 tarihli ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu
Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar”ın 2 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “2 yıl içinde” ibaresi ile üçüncü fıkrasında yer alan “fesih tarihini müteakip 60 gün içerisinde” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.”
10. 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın Geçici 13 üncü maddesinde; “(Ek:26/3/20182018/11587) 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrasına göre geçici personel olma hakkından yararlanmak için mülga 3/5/2004 tarihli ve 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Esaslar kapsamında başvuru yapmayanlar, atama teklifi yapılmasına rağmen göreve başlamayanlar, istifa edenler veya göreve başladıktan sonra herhangi bir nedenle hizmet sözleşmesi sona erdirilenler (Danıştay Onikinci Dairesinin 28/4/2021 tarihli ve E:2020/4352 sayılı kararı ile yürütmesi durdurulan ibare: ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler ek 9 uncu madde kapsamında başvuru yapamaz ve anılan madde hükümlerinden faydalanamaz.)” hükmüne amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; şikâyete konu edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. 1 no.lu paragrafta da açıklandığı üzere başvuran özetle; 01/02/2006 tarihinde PETKİM A.Ş.’de kapsam içi personel olarak göreve başladığını, anılan Kurumun 30/05/2008 tarihinde özelleştirilerek
SOCAR&TURCAS grubuna devredildiğini, özelleştirme sonrası ilgili kurumdaki görevine devam ettiğini, 29/02/2020 tarihinde iş sözleşmesinin feshedildiğini, 4046 sayılı Kanun kapsamında kamu kurumuna nakil hakkının olup olmadığını öğrenmek adına CİMER aracılığıyla Özelleştirme İdaresine başvuruda bulunduğunu, 6 aylık sürede başvuru yapılmadığı belirtilerek başvurusunun kabul edilmediğini belirterek, atamasının yapılmasını ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
13. İdareden Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; PETKİM A.Ş.’nin 30/05/2008 tarihinde özelleştirilerek SOCAR&TURCAS grubuna devredildiği, 4046 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddelerinde çalışanlara ilişkin hükümler bulunduğu, konuyla ilgili olarak 2004/7898, 2014/7140, 2015/8048 ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile 6/6/1978 tarihli ve 7/15754
Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda özelleştirme programında yer alan şirkette çalışanlara ilişkin düzenlemelerin yapıldığı, 4046 sayılı Kanun’un 22 ncı maddesinde yer alan koşulları sağlamadığından adı geçenin nakil hakkından faydalanamadığı, bununla birlikte ilgili Bakanlar Kurulu Kararlarında yer alan şartlara göre 657 sayılı Kanun’un mülga 4/C maddesine göre değerlendirildiğinde başvuranın 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirlenen süre içerisinde başvuru yapmadığından söz konusu haktan faydalanmasına imkân bulunmadığı, ayrıca başvuranın iddialarının aksine her işlemin yapıldığı tarihteki mevcut mevzuata tabi olduğunu, dolayısıyla
Bakanlar Kurulu Kararında yer alan sürenin kaldırılmış olmasının zamanında başvuruda bulunmayan ilgiliye yeniden başvuru hakkı sağlamadığı belirtilmiştir.
14. Başvurucunun yaptığı başvurunun ve idareden alınan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; başvurucunun 01/02/2006 tarihinde PETKİM A.Ş.’de kapsam içi personel olarak görev yapmakta iken anılan Kurumun 30/05/2008 tarihinde özelleştirilerek SOCAR&TURCAS grubuna devredildiği, başvuranın özelleştirme sonrası ilgili kurumdaki görevine devam ettiği, saha operasyonlarında görev yaptığı, 2015 yılında aynı birimin (Üretim) İşletmeler Genel Md. Yrd. bağlı Eğitim Planlama
Yöneticiliğinde Eğitim Planlama Personeli unvanına atandığı, 29/02/2020 tarihinde iş sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmıştır.
15. 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Esasların 1 inci maddesi ile; 4046 sayılı Kanun gereğince yapılan özelleştirme uygulamaları çerçevesinde kuruluşların (iştirakler hariç)
özelleştirilmesi neticesinde sermayelerindeki kamu payının %50’nin altına düşmesi veya bu kuruluşların küçültülmesi, devredilmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması, tasfiyesi halinde veya diğer nedenlerle, İş Kanunu hükümlerine tabi daimi veya geçici işçilerden (kapsamdışı personel hariç) iş akdi feshedilenlerden; iş akitlerinin kamu tarafından feshedilmesini müteakip 30 gün içerisinde kuruluşları kanalıyla Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bildirilmeleri halinde 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 4 üncü maddesinin (C) fıkrası kapsamında istihdam edileceği belirtilmiştir.
16. 11/09/2014 tarihli ve 29116 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (C) bendine eklenen paragrafta, “Özelleştirme uygulamaları sebebiyle iş akitleri kamu veya özel sektör işverenince feshedilen ve 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanun kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personel de bu fıkra kapsamında yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edileceklerin sayısı, öğrenim durumlarına göre çalışma şartları ve bunlara ödenecek ücretler ile diğer hususlar Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye
Bakanlığının görüşleri üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.
17. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar”a, 26/03/2018 tarihli ve 2018/11587 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile eklenen Ek 9 uncu maddenin birinci fıkrasında,”24/11/1994 tarihli ve
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun çerçevesinde özelleştirme programına alınan
kuruluşların (iştirakler hariç) kısmen veya tamamen satışı nedeniyle kamu tüzel kişiliğinin sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi halinde veya diğer sebeplerle bu kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla İş Kanunu hükümlerine tabi daimi işçi statüsünde istihdam edilen ve 4046 sayılı Kanunun değişik 22 ncı maddesine göre nakil hakkı bulunmayan personelden iş sözleşmesi Özelleştirme tarihinden önce kamu tarafından veya özelleştirme tarihinden sonra özel sektör tarafından kıdem tazminatına halı kazanacak şekilde sona erdirilenler 657sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında istihdam edilirler.”, ikinci fıkrasında, “Birinci fıkra kapsamında istihdam edilecek personelin; a) Müracaat tarihi itibarıyla emeklilik veya yaşlılık aylığı almaya hak kazanamamış olması, b) 657 sayılı Kanunun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin 1, 4, 6,7 ve 8 numaralı alt bentlerinde yer alan genel şartları taşıması, c) îş akitlerinin kamu tarafından feshedilmesi halinde kuruluşları kanalıyla, iş akitlerinin özel sektör tarafından feshedilmesi halinde ise özel sektör tarafından, bizzat veya posta yoluyla ekli 1 sayılı Başvuru Formu ile birlikte noter onaylı diplomalarıyla Özelleştirme İdaresi Başkanlığına başvurmaları gerekir.” hükmüne yer verilmiş olup, dördüncü fıkrasında, programa alınma tarihinden sonra özelleştirme programındaki kuruluşlarda istihdam edilmeye başlanılan personelin bu madde hükümlerinden
yararlanamayacağı kurala bağlandıktan sonra geçici 12 nci maddede, özelleştirme programında olan kuruluşlarda 01.01.2015 tarihinden önce istihdam edilmiş olanlar hakkında anılan kuralın uygulanmayacağı belirtilmektedir.
18. Diğer taraftan, başvurucunun 01/02/2006 tarihinde PETKİM A.Ş.’de kapsam içi personel olarak görev yapmakta iken anılan Kurumun 30/05/2008 tarihinde özelleştirilerek SOCAR&TURCAS grubuna devredildiği, başvuranın özelleştirme sonrası ilgili kurumdaki görevine devam ettiği, saha operasyonlarında görev yaptığı, 2015 yılında aynı birimin (Üretim) İşletmeler Genel Md. Yrd. bağlı
Eğitim Planlama Yöneticiliğinde Eğitim Planlama Personeli unvanına atandığı, 29/02/2020 tarihinde iş sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmakta olup, başvurucunun PETKİM A.Ş.’nin 30/05/2008 tarihinde özelleştirilmesi sonucu SOCAR&TURCAS grubunda 4857 sayılı İş Kanuna tabi olarak istihdam edildiği ve 4046 sayılı Kanunun değişik 22 ncı maddesine göre nakil hakkı bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla başvuranın, özelleştirme sürecinin sonucunda çalıştığı kurumla arasındaki hukuki sürecin İş
Kanunu hükümlerine tabi olması gerektiği değerlendirilmektedir.
19. Dolayısıyla, başvurucunun SOCAR&TURCAS grubunda görevine devam etmekte iken 29/02/2020 tarihinde iş sözleşmesinin feshedilmesi üzerine kamu kurum ve kuruluşlarında işe yerleştirilmesine yönelik CİMER’e yaptığı başvuruların Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından; “Bakanlar Kurulunun ve sayılı kararları eklerinde belirtilen personel niteliğini taşımamanız ve 4046 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan özelleştirmeler sonucu işini kaybedenlerin yeniden kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli personel olarak işe yerleştirilmesine ilişkin olarak yapılan düzenlemeden yararlanmanıza imkan bulunmamaktadır.” gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
20. İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar”a, 26/03/2018 tarihli ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile eklenen Ek 9. maddenin dördüncü fıkrasında, programa alınma tarihinden sonra özelleştirme programındaki kuruluşlarda istihdam edilmeye başlanılan personelin bu madde hükümlerinden yararlanamayacağı kurala bağlanmıştır. İlgili kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla İş Kanunu hükümlerine tabi daimi işçi statüsünde istihdam edilen ve 4046 sayılı Kanunun değişik 22 ncı maddesine göre nakil hakkı bulunmayan personelden iş sözleşmesi özelleştirme tarihinden önce kamu tarafından veya özelleştirme tarihinden sonra özel sektör tarafından kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilenlerin 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında istihdam edileceği açıktır. Bu durumda, başvuranın Petkim Petrokimya Holding A.Ş’nin 11/09/1987 tarihli ve 87/12184 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile özelleştirme programına alındığı tarihten sonra 01/02/2006 tarihinde istihdam edildiği, başvuranın çalıştığı kurum PETKİM A.Ş.’nin 2008 yılında özelleştirilmesi sonrasında 4046 sayılı Kanun kapsamında kamu kurumuna nakil hakkı bulunmakta iken adı geçenin SOCAR&TURCAS grubunda çalışmaya devam ettiği, ilgili kurumdaki görevine devam etmekte iken 29/02/2020 tarihinde iş sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu istihdam hakkına sahip olmadığı, bu sebeple anılan idare tarafından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
22. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi