Özellikli birimlerde çalışmayan personelin artırımlı nöbet ücreti talebi ve hukuki değerlendirme (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, İskenderun Devlet Hastanesinde şoför olarak çalıştığını ve nöbet ücretlerinin özellikli birim katsayısı ile ödenmesini talep etmiştir. Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 33. maddesi ve ilgili toplu sözleşmelerde belirtilen artırımlı nöbet ücretinin yalnızca yoğun bakım, acil servis, diyaliz, ameliyathane ve 112 acil sağlık hizmetleri gibi özellikli birimlerde çalışan personele verileceği hükme bağlanmıştır. Başvuranın çalıştığı ulaşım hizmetleri birimi, bu kapsamda yer almadığı için, başvuranın %50 artırımlı nöbet ücretinden yararlanması mümkün olmamıştır.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun içtihatları doğrultusunda, artırımlı nöbet ücretinin verilmesi için, çalışılan birimin özellikli birimler arasında yer alması gerektiği vurgulanmıştır. Başvuranın iddiaları ve idarenin açıklamaları değerlendirildiğinde, başvuranın nöbet ücretlerinin özellikli birim farkından ödenmemesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/6895-S.22.10584

BAŞVURU NO : 2022/283

KARAR TARİHİ : 01/06/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

Nöbet ücretlerinin özellikli birim katsayısı ile ödenmesi talebi.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 06/01/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Hastanenin ulaştırma biriminde şoför olarak çalıştığını, İskenderun Devlet Hastanesinin A ve

B blok şeklinde 2,5 km uzaklıkta olduğunu, iki blok arasındaki acil hasta yatışların özellikli kırmızı şeritli ambulansla yapıldığını, 01/06/2021 tarihine kadar nöbet ücretlerini özellikli birim farkından aldıklarını, 16/07/2021 tarihinde hastanenin idari mali işler müdürünün değişmesi ile verilmemeye başlandığını, diyaliz, acil servis, ameliyathane, yoğun bakımlar ve 112 acil birimlerinin Bakanlıkça özellikli birim olarak tanımlandığını, bu birimlerde çalışmasına rağmen özellikli birim farkı alamadığını belirterek; nöbet ücretlerinin özellikli birim katsayısı ile ödenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında Hatay İl Sağlık Müdürlüğünün 05/05/2022 tarih ve E– – sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın İskenderun Devlet Hastanesinde şoför kadrosunda çalışmakta olduğu, 2.2. İlgili mevzuat kapsamında yoğun bakım, diyaliz, ameliyathane, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetleri artırımlı nöbet ücretlerinin ödeneceği nitelikli birimler olarak belirlendiği, ulaşım hizmetlerinin bunların içinde yer almadığı, 2.3. Adı geçen Hastane bünyesinde 112 acil servis hizmetleri adı altında birim bulunmayıp, 2 hastane arası (a blok –b blok) ambulans hizmetlerinin ulaşım hizmetlerine bağlı olarak çalıştığı, 2.4. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının

24.06.2016 tarih ve 837 sayılı yazısında, “Artırımlı Nöbet Ücreti Ödenecek Birimler ile ilgili yoğun bakım,

diyaliz, ameliyathane, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan nöbetler için artırımlı nöbet ücreti ödenmesi gerekmektedir.”; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 2020/152 Esas ve 2020/160 kararında,

“657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun Ek 33 Maddesi ve yukarıda anılan toplu sözleşme hükümlerinde tahdidi olarak sayılan diyaliz, ameliyathane, yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetleri birimlerinde çalışan personelin görevinin sürekli özen ve dikkat gerektirmesi, öte yandan bu birimlerde personelin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gibi hususlar dikkate alındığında, %50 artırımlı nöbet ücretinden yararlanma koşulunun hizmet değil birim bazında değerlendirilmesi gerekmekte ve bahsi geçen birimlerde görev yapmayan personele nöbet ücretinin %50 artırımlı ödenmesine hukuken imkan bulunmamaktadır.” denildiği, 2.5. Başvuranın ulaşım hizmetlerinde çalışmakta olup; Bakanlık tarafından özellikli birimler olarak belirlenen yoğun bakım, diyaliz, ameliyathane, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetleri biriminde çalışmadığı için nöbet ücretlerini özellikli birim farkından almadığı, 2.6. Yapılan araştırmada başvurana artırımlı nöbet ücretinin Eylül 2019 – Haziran 2021 tarihleri arasında verildiği, söz konusu tarihlerde nöbet tutan personellerin çalıştığı birim bazında değil de acil servis üzerinden nöbet yazılarak artırımlı nöbet ücreti ödendiğinin belirlendiği, 2.7. Şoför kadrosunda çalışan başvuranın, çalıştığı birimin (ulaşım hizmetleri) anılan kanun ve yönetmeliklerde yer alan ve özellikli birimler olan, diyaliz, ameliyathane, yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetleri birimlerinde yer almadığından %50 artırımlı nöbet ücretinden yararlanamadığı, ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 33 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Yataklı tedavi kurumları, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde haftalık çalışma süresi dışında normal, acil veya branş nöbeti tutarak, bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele, izin suretiyle karşılanamayan her bir nöbet saati için (nöbet süresi kesintisiz 6 saatten az olmamak üzere), aşağıda gösterilen gösterge rakamlarının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu hesaplanacak tutarda nöbet ücreti ödenir. Bu ücret yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan söz konusu nöbetler için yüzde elli oranında artırımlı ödenir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurana nöbet ücretlerinin özellikli birim farkından ödenmemesi işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden, başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, Hastanenin ulaştırma biriminde şoför olarak çalıştığını belirterek; nöbet ücretlerinin özellikli birim katsayısı ile ödenmesini talep etmektedir.

8. 657 sayılı Kanunun Ek 33 uncu maddesinin birinci fıkrasında; %50 artırımlı ödemenin yapılacağı hizmetlerin “yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetleri” olarak belirlendiği, 2014 ve 2015

Yıllarını Kapsayan 2. Dönem Toplu Sözleşmesi ile %50 artırımlı ödeminin kapsamının “diyaliz, ameliyathane” ifadeleri eklenerek genişletildiği görülmektedir.

9. Başvuru konusuna ilişkin olarak İdareden temin edilen belgelerden; başvuranın İskenderun Devlet

Hastanesinde şoför kadrosunda çalışmakta olduğu, adı geçen Hastane bünyesinde 112 acil servis hizmetleri adı altında birim bulunmadığı, 2 hastane arası (a blok –b blok) ambulans hizmetlerinin ulaşım hizmetlerine bağlı olarak çalıştığı; ilgili mevzuat kapsamında yoğun bakım, diyaliz, ameliyathane, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinin artırımlı nöbet ücretlerinin ödeneceği nitelikli birimler olarak belirlendiği ve ulaşım hizmetlerinin bunların içinde yer almadığı gerekçesiyle başvuranın artırımlı nöbet ücretinden yararlanamadığı anlaşılmaktadır.

10. Başvuru konusu artırımlı nöbet ücretine ilişkin olarak, Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri

Kurumu Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının 24.06.2016 tarih ve 837 sayılı yazısında; “Artırımlı Nöbet

Ücreti Ödenecek Birimler ile ilgili yoğun bakım, diyaliz, ameliyathane, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan nöbetler için artırımlı nöbet ücreti ödenmesi gerekmektedir.”; “657 Sayılı Devlet

Memurları Kanunun Ek 33 Maddesi ve yukarıda anılan toplu sözleşme hükümlerinde tahdidi olarak sayılan diyaliz, ameliyathane, yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetleri birimlerinde çalışan personelin görevinin sürekli özen ve dikkat gerektirmesi, öte yandan bu birimlerde personelin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gibi hususlar dikkate alındığında, %50 artırımlı nöbet ücretinden yararlanma koşulunun hizmet değil birim bazında değerlendirilmesi gerekmekte ve bahsi geçen birimlerde görev yapmayan personele nöbet ücretinin %50 artırımlı ödenmesine hukuken imkan bulunmamaktadır.” denilmiştir.

11. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23.11.2020 tarihli ve E: 2020/152, K: 2020/160 sayılı

Kararında; “657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 33. maddesi ve yukarıda anılan Toplu Sözleşme hükümlerinde tahdidi olarak sayılan diyaliz, ameliyathane, yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetleri birimlerinde çalışan personelin görevinin sürekli özen ve dikkat gerektirmesi, öte yandan bu birimlerde görevli personelin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gibi hususlar dikkate alındığında, %50 artırımlı nöbet ücretinden yararlanma koşulunun hizmet değil birim bazında değerlendirilmesi gerekmekte ve bahsi geçen birimlerde görev yapmayan personele nöbet ücretinin %50 artırımlı ödenmesine hukuken imkan bulunmamaktadır.” Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun söz konusu kararında; toplu sözleşme ile getirilen ve diyaliz, ameliyathane, yoğun bakım, acil servis, 112 acil sağlık hizmetleri birimlerinde çalışan personele %50 artırımlı nöbet ücreti verilmesi hususuna ilişkin olarak, bahsi geçen birimlerde görev yapmayan personele bu birimlere hizmet verdikleri gerekçesiyle % 50 artırımlı nöbet ücreti verilmeyeceği yönünde karar verilmiştir.

12. Şoför kadrosunda çalışmakta olan başvuranın çalıştığı birimin (ulaşım hizmetleri) ilgili mevzuat kapsamında yer alan ve özellikli birimler olan diyaliz, ameliyathane, yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetleri birimlerinde yer almadığı anlaşıldığından, %50 artırımlı nöbet ücretinden yararlanamayacağı değerlendirilmektedir.

13. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Başvuranın ulaşım hizmetlerinde çalışmakta olduğu, dolayısıyla ilgili mevzuat kapsamında özellikli birimler olarak belirlenen yoğun bakım, diyaliz, ameliyathane, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetleri biriminde çalışmadığı anlaşıldığından, nöbet

ücretlerinin özellikli birim farkından ödenmemesi işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Hatay İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Sağlık Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi