Pandemi koşullarında üniversitelerin sınavları çevrimiçi yapma taleplerine karşı yüz yüze sınav düzenleme yetkisi nasıl değerlendirilir (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/14436-S.21.23096

BAŞVURU NO : 2021/13242

KARAR TARİHİ : 07/10/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

Açıköğretim Fakültesi yaz okulu sınavının çevrimiçi yapılması talebi

BAŞVURUNUN KONUSU :

hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 04/08/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda, özetle; Başvuran, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi öğrencisi olduğunu, Üniversitenin 21.06.2021 tarihli ve “2020-2021 Öğretim Yılı Yaz Okulu Kayıt ve

Sınav Tarihleri” başlıklı duyurusunda “…yaz okulu sınavlarının yüz yüze ve 4 Eylül 2021 tarihinde yapılması planlanmaktadır…” ibaresinin yer aldığını, yaz okulu sınavlarının yüz yüze yapılmasının, pandemi devam ettiği için sağlık açısından sorun teşkil edeceğini ifade ederek Açıköğretim Fakültesi yaz okulu sınavlarının online yapılmasını ve sınav tarihinin öne çekilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuru konusu ile ilgili olarak Anadolu Üniversitesi Rektörlüğünden 09.08.2021 tarihli ve sayılı yazımızla bilgi ve belge talep edilmiş olup Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddelerinde yükseköğretim kurumlarının ilgili kurullarınca eğitim-öğretim ve sınavlara ait işlemlerin belirlenmesi ve bu süreçler hakkında yükseköğretim kurumlarına karar yetkisi verildiği, bu bağlamda, Üniversite Senatosunun 21.07.2020 tarihli ve sayılı kararı ile Açıköğretim Sistemiyle öğretim yapan Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakültelerinin 2020-2021 öğretim yılı yaz okulu kayıtlarının 28 Haziran 02 Temmuz 2021 tarihleri arasında ve yaz okulu sınavının da 08 Ağustos 2021 tarihinde yapılmasının kabul edildiği (Ek-1), ancak Covid-19 pandemisi ve süreci dikkate alınarak Üniversite Senatosunun 15.06.2021 tarihli ve sayılı kararı ile Açıköğretim Sistemiyle öğretim yapan Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakültelerinin 2020-2021 öğretim yılı yaz okulu kayıtlarının

5-9 Temmuz 2021 tarihleri arasında, yaz okulu sınavının da 04.09.2021 tarihinde yapılmasının kabul edildiği, 2.2. 2021 yılı haziran ayında aşılama oranı ve vaka sayıları ile Sağlık Bakanlığı’ndan alınan bilgi ve aşılama planı göz önüne alınarak Üniversite Senatosunca 2021 yılı eylül ayında gerekli tedbirler alınarak tek oturumda sınavların yapılabileceği yönünde bir değerlendirmeye varıldığı, ayrıca 2021 yılı içinde vaka sayılarının yüksek olduğu dönemlerde farklı kurumlar da (ÖSYM, MEB) yüz yüze sınavların düzenlendiği, 2.3. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 20.11.2020 tarih sayılı “Sınav

Güvenlik Tedbirleri” (Ek-3) ve 22.12.2020 tarih sayılı “Sınav Güvenliği” (Ek-4) yazıları gereği, Anadolu Üniversitesi olarak söz konusu sınavlar gerçekleştirilmeden önce gerekli güvenlik önlemlerinin alındığı, Sınav sürecinin Üniversitenin internet sitesinde de yer almakta olan ve

Üniversite Senatosunca 08.12.2020 Tarih ve 23/3 sayılı kararı ile kabul edilen Üniversitenin Açıköğretim

Sistemiyle öğretim yapan Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Çevrimiçi Sınav Uygulama Yönergesi hükümleri çerçevesinde yürütüldüğü (Ek-5), bu bağlamda; çevrimiçi (online) sınavlarda sınav güvenliğinin sağlanması adına yasal düzenleme yapılarak ve sınavların teknik altyapısının güçlendirildiği, ancak tüm bu önlemlere rağmen mobil uygulamalar ve sosyal medya platformları üzerinden sınav sorularına ilişkin telif hakkı ihlallerinin yaşandığı, ayrıca doküman satışı yapmak suretiyle ya da sosyal medyada pdf paylaşımı yapılarak da sınav sorularına ilişkin telif hakkı ihlalleri tespit edildiği, telif haklarını ilgilendiren işlemler bu alanda uzmanlığa sahip bir hukuk bürosu ile iş birliği halinde gerçekleştirildiği, bu bağlamda telif ihlali yaptığı değerlendirilen kişilere ilişkin dokümanların hukuk bürosuna teslim edildiği, hukuk bürosunun yaptığı çalışmalar neticesinde Eskişehir Cumhuriyet Savcılığı nezdinde suç duyurularının yapıldığı, 2.4. Üniversitenin söz konusu çevrimiçi sınavlara, 2020-2021 öğretim yılında her sınav döneminde 1 milyondan fazla öğrenci girdiği ve her sınav döneminde 7,5 milyondan fazla oturum gerçekleştirildiği, buna yönelik sınavların teknik altyapısı güçlendirilerek ve sistemde herhangi bir teknik aksaklık gerçekleşmeden sınavların tamamlandığı, üniversitenin Covid-19 pandemisinin tekrar yüksek tehdit oluşturması halinde online sınav yapabilme kapasitesine sahip olduğu, 2.5. Kitlesel eğitim veren üniversitenin Açıköğretim Sisteminde öğrenci sayısının yüksek olması sebebiyle ölçme ve değerlendirme aracı olarak çoğunlukla çoktan seçmeli sınav uygulamasının yapıldığı, kalabalık öğrenci gruplarında uygulanan bu ölçme ve değerlendirme yönteminin; güvenirliği yüksek, puanlaması objektif ve uygulamasının kolay olduğu, örgün eğitim veren programlarda ise yaz okulunda öğrenci sayısının az olması nedeniyle; performans değerlendirme, öğrenci ürün dosyası, proje, yazılı rapor, grup ve/veya akran değerlendirmesi gibi farklı ölçme ve değerlendirme yöntemleri kullanılabildiği, bu farklılıktan dolayı üniversitenin ilgili kurulları sınavlara ilişkin kararlar verdiği, ayrıca, Açıköğretim yoluyla eğitim veren Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 12 Eylül 2021 tarihinde yaz okulu sınavının yüz yüze yapacağını duyurduğu, 2.6. Üniversite Senatosunun, 2020-2021 yaz okulu kayıtları başlamadan önce 15.06.2021 tarihinde yaz okulu kayıtlarının 5-9 Temmuz 2021 tarihleri arasında, yaz okulu sınavının da 04.09.2021 tarihinde yapılması kararını kabul ettiğini, ilgili karara ilişkin ayrıntılı bilgilendirmeler, kurumsal sosyal medya hesapları ve Üniversitenin internet sitesi aracılığıyla öğrencilere yapıldığı (Ek-6), öğrenciler, bu şartları kabul ederek yaz okuluna kayıt yaptırdığı ayrıca, Sağlık Bakanlığı Covid-19 bilgilendirmesi kapsamında; Covid-19 hastası ve/veya temaslı olan öğrencilerin sınav bina girişinde görevlilere bu durumu bildirerek sınavlara girebileceklerini belirttiği, (https://covid19.saglik.gov.tr/TR-66125/sikca-sorulan-sorular-halkayonelik.html?Sayfa=2) (Ek-7), bu durumda olan öğrencilerin ayrı salonda sınavlara katılabilmesinin

mümkün olduğu, bu bağlamda, 2020-2021 yaz okuluna kayıtlı öğrenci sayısının 357.356 olduğu ve bu nedenle sınavın tek oturumda yapılabilecek durumda olduğu, sınava katılacak öğrenciler ile görevli personelin tümünün aşı olmaya hak kazanmış kişiler grubunda olduğu, yaz okulu kayıtlarında öğrencilerin

HES kodunun alındığı, bu kodlar ile sınav öncesinde öğrenci durumları bina sınav sorumlularına bildirileceği ve riskli grupların ayrı sınıflarda sınava alınarak hak kaybı yaşanmayacağı, hususlarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 3.2. “Yasama yetkisi” başlıklı 7 inci maddesinde; “Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük

Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.” , “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir… Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” , 3.3. “Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması” başlıklı 56 ncı maddesinde; “Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.

Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir.

Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler.

Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir.

Sağlık hizmetlerinin yaygın bir şekilde yerine getirilmesi için kanunla genel sağlık sigortası kurulabilir.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun; 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.”,

5.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.”, 5.3. “Ana İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinin d bendinde; “Yükseköğretimde eğitim-öğretim plan ve programları bilimsel ve teknolojik esaslara, ülke ve yöre ihtiyaçlarına göre kısa ve uzun vadeli olarak hazırlanıp sürekli olarak geliştirilir.”, 5.4. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44 üncü maddesinin d bendinde; “Yeterlilik, seviye tespit veya ders başarılarını ölçen tüm sınavlar, kağıt ortamında ve eş zamanlı olarak yapılabileceği gibi, alan ve zorluk düzeyine göre tasnif edilerek güvenli biçimde saklanan bir soru bankasından, her bir adaya farklı zamanlarda farklı soru sorulmasına izin verecek şekilde elektronik ortamda da yapılabilir. Sınavlarda sorulacak soruların hazırlanması, soru bankasının oluşturulması ve şifrelenmesi, sınav sorularının kağıt ortamında veya elektronik ortamda saklanması ile sınav güvenliğinin sağlanmasına ilişkin ilkeler Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.”, hükümleri yer almaktadır.

6. Yükseköğretim Kurulu Tarafından Yayımlanan “Küresel Salgında Yeni Normalleşme Süreci

Kılavuzunun”; 6.1. “Giriş” başlıklı bölümünde, Kılavuzda, Uzaktan Öğretim Uygulamaları, Uygulamalı Eğitimler, Ölçme ve Değerlendirme Uygulamaları, Yabancı Uyruklu Öğrenciler, Toplantılar, Kongreler ve Değişim

Programları başlıkları altında çerçeve kararlar ve öneriler yer almaktadır. Salgının dinamik bir süreç olduğu göz önünde bulundurulduğunda, üniversitelerin ilgili kurulları tarafından salgının bölgesel ve yerel seyrine göre farklı programların farklı uygulamaları özelinde planlama yapılması gerektiği unutulmamalıdır. Nitekim salgının kontrol altında olduğu bir ilde yapılacak olan bire bir pilotaj eğitimi ile vaka sayısının artma eğiliminde olduğu bir ilde, COVID-19 hastaları takip eden bir klinikte yapılacak olan staj eğitimleri için alınacak önlemler tabii ki farklı olacaktır. Hatta eğitim ve öğretim yılının farklı aylarında, yine salgının seyrine göre alınan önlemler de çeşitlenecektir. Ekim ayında uygulamalı eğitimlere devam eden bir program, salgının yerel seyrine göre Kasım ayında çevrimiçi uygulamaya geçmek zorunda kalabilecektir.

Bu kılavuz, olası senaryolara göre genel bir çerçeve çizmekte, salgının bölgesel ve yerel seyrine göre farklı programlar için yapılacak olan uygulamalara yönelik hususlarda yetkiyi üniversitelerimizin ilgili kurullarına bırakmaktadır. Nitekim salgın süresince devletin ilgili kurum ve kuruluşlarının yanı sıra yerel otoritelerin kararlarının da takip edilmesi ve ona göre uygulamalarda değişikliğe gidilmesi gerektiği açıktır.

Üniversitelerimiz Koronavirüs Komisyonları ve ilgili diğer kurul ve komisyonları marifetiyle genel planlamalar yapabileceği gibi, alternatif planlar da hazırlayarak gerektiğinde uygulamaya koyabilmelidir.” 6.2. “Ölçme ve Değerlendirme Uygulamaları” başlıklı bölümünde, “Güvenli ortamda gerçekleşmeyen ölçme ve değerlendirme süreçleri eğitimin kaliteli olmasını da garanti altına almakta zorlanabilir.

Çevrimiçi sınavların güvenliği son yıllarda önemli bir çalışma alanı haline gelmiştir. Bu konuda üniversitelerin farklı uygulamalar yapma imkânlarını gözden geçirmeleri gerekmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

7. İçişleri Bakanlığının 27.06.2021 tarihli “Kademeli Normalleşme Tedbirleri Genelgesinde”; /

7.1. “1 Temmuz 2021 Perşembe günü saat 05.00’ten itibaren hafta içi hafta sonu ayrımı olmaksızın sokağa çıkma ile buna bağlı olarak uygulanan şehirler arası seyahat kısıtlamalarının sona ereceği ve belirtilen tarihten itibaren sokağa çıkma ve şehirler arası seyahat kısıtlamasının uygulanmayacağı, 7.2. Halihazırda faaliyetlerine ara verilmiş durumda olan tüm iş yerlerinin, 1 Temmuz 2021

Perşembe gününden itibaren tekrar faaliyet gösterebilecekleri,”

İfadelerine yer verilmiştir.

8. Yükseköğretim Kurulunun internet sitesi üzerinden 3 Eylül 2021 tarihinde yaptığı basın açıklamasında, “2021-2022 Eğitim ve Öğretim döneminde, Yükseköğretim Kurulu olarak örgün programlarda “yüz yüze eğitime” başlanması için gerekli çalışmaların yürütüldüğü, salgının seyrine, alt yapı imkanları ve yerleşkelerin kapasitelerine göre, COVID-19 salgınına yönelik tedbirler kapsamında yükseköğretim kurumları tarafından gerektiğinde program özelinde yüz yüze ve çevrim içi öğretim yapılabileceği,”

İfadelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi Arif DÜLGER tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Anadolu

Üniversitesi Rektörlüğü’nün başvurana yönelik gerçekleştirdiği idari iş ve eylemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesinin yaz okulu sınavlarının yüz yüze yapılmasının; pandemi koşullarının devam etmesi göz önünde bulundurulduğunda sağlık sorunlara yol açabileceği bu nedenle ilgili sınavların çevrimiçi (online)

yapılmasını ve sınav tarihinin öne çekilmesini talep etmektedir.

11. Anadolu Üniversitesi tarafından yapılan açıklamada; aşılama oranı ve vaka sayıları ile Sağlık

Bakanlığından alınan bilgi ve aşılama planı göz önüne alınarak; gerekli tedbirlere riayet edilerek tek oturumda sınavların yapılabileceği yönünde bir değerlendirmeye varıldığı, ayrıca 2021 yılı içinde vaka sayılarının yüksek olduğu dönemlerde farklı kurumların da (ÖSYM, MEB) yüz yüze sınav düzenlediği, sınava katılacak öğrenciler ile görevli personelin tamamının aşı olmaya hak kazanmış kişiler grubunda olduğu, yaz okulu kayıtlarında öğrencilerin HES kodunun alındığı, HES kodlarının sınav öncesinde bina sınav sorumlularına bildirilerek riskli grupların ayrı sınıflarda sınava alınacağı ve hak kaybı yaşanmayacağı ifade edilmiştir.

12. Başvuru dosyası incelendiğinde; Uyuşmazlığın, pandemi dönemi içinde yapılacak sınavların çevrimiçi (online) yapılması talebi karşısında, üniversitenin kademeli normalleşme çerçevesinde gerekli önlemleri almak koşulu ile sınavları fiziki olarak yapmak istemesi noktasında olduğu görülmektedir.

13. Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; 13.1. Yükseköğretim Kurulu Tarafından Yayımlanan “Küresel Salgında Yeni Normalleşme Süreci

Kılavuzunda” ifade ettiği şekli ile salgının dinamik bir süreç olduğu göz önünde bulundurulduğunda,

üniversitelerin ilgili kurulları tarafından salgının bölgesel ve yerel seyrine göre farklı programların farklı uygulamaları özelinde planlama yapılması gerektiği, 13.2. 21.06.2021 tarihinde yapılan Kabine Toplantısında alınan kararlar doğrultusunda yayımlanan İçişleri

Bakanlığının Kademeli Normalleşme Tedbirleri Genelgesinde, tüm iş kolları ve faaliyet alanlarında, salgınla mücadelenin temel prensipleri olan temizlik, maske ve mesafe kurallarının yanı sıra Sağlık

Bakanlığı Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde kendi iş kolu/faaliyet alanı için belirlenerek tüm tedbir ve esaslara uyulması kaydıyla, “yeni normalleşme” diye ifade edilen geçiş sürecinin maddeler halinde belirtildiği, normalleşme kapsamında gerekli önlemlerin alınması koşulu ile yasakların kaldırılarak yeni normale geçilmesi yönünde karar alındığı, 13.3. Yükseköğretim Kurulunun açıklamasında; salgının seyrine, alt yapı imkanları ve yerleşkelerin kapasitelerine göre, COVID-19 salgınına yönelik tedbirler kapsamında yükseköğretim kurumları tarafından gerektiğinde program özelinde yüz yüze ve çevrim içi öğretim yapılabileceği, örgün programlarda “yüz yüze eğitime” başlanması için gerekli çalışmaların yürütüldüğü, özellikle uygulamalı eğitimlerin gerekli tüm tedbirler alınarak yüz yüze yapılmasının sağlanmasının program kazanımlarının elde edilmesi açısından oldukça önem arz ettiği, teorik derslerin ise salgının seyrine göre yüz yüze veya belirli bir oranda uzaktan öğretimle verilebileceği, değerlendirmelerine yer verilmiştir.

14. YÖK başkanı 8 Eylül 2021 tarihinde Yüksek Öğretim Kurumunun internet sitesinde yer alan yeni eğitim öğretim yılında yüz yüze eğitimin nasıl yapılacağı ile ilgili basın açıklamasında, “Üniversitelerde 1,5 yıldır öğrencilerin uzaktan eğitim yoluyla derslerine devam ettiği, uzaktan eğitimin yükseköğretimin bir parçası olduğu ancak tam olarak yükseköğretimin uzaktan eğitim ile yürütülmesinin mümkün olmadığı bundan ötürü uzaktan eğitimin yükseköğretimde yüz yüze eğitimin yerini almasının veya onu ikame etmesinin beklenemeyeceği, örgün eğitimde asıl olanın yüz yüze eğitim olduğu, YÖK olarak bütün üniversitelerde yüz yüze eğitimin esas olduğu ama şartların bazen örgün eğitimde olduğu gibi yüz yüze eğitimin yapılmasına imkan vermeyebileceği, nitekim geçtiğimiz 1,5 yıl boyunca Kovid-19 salgını nedeniyle eğitimin bütünüyle uzaktan öğretim usulüyle yapıldığı, Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de Kovid-19 salgın sürecinin devam ettiği fakat önlemler çerçevesinde yükseköğretimde eğitim ve öğretimin devam etmesi gerektiği” ifadelerine yer vermiştir.

15. Eğitim öğretimin değerlendirilmesine yönelik ölçme ve değerlendirme süreçlerinin güvenli ortamda yapılmasının eğitimin kalitesinin sağlanması bakımından en önemli hususlardan biri olduğu tabiidir.

Günümüz teknolojisinin sağladığı olanaklar sayesinde pandemi sürecinde online sınavlar yapılmış olsa da yeni normalleşme kapsamında yasakların kalkması ile başta ulusal düzeydeki ÖSYM’nin yaptığı sınavların fiziki yapılabilmesi ile beraber pandemi sürecinde online yapılan sınavların da fiziki yapılabilmesinin önü açılmış, gerekli önlemler alınmak koşulu ile maske ve mesafe kuralına dikkat edilerek kademeli normalleşme sürecinde fiziki olarak sınav yapabilme imkanı doğmuştur.

16. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde; 16.1. 2021-2022 Eğitim ve Öğretim Yılı güz döneminden itibaren üniversitelerde örgün programlarda yüz yüze eğitime geçilmesinin kararlaştırıldığı, salgının seyrine göre yükseköğretim kurumları örgün programlarda harmanlanmış (hibrit) eğitim modeli de kullanılabileceği, harmanlanmış eğitime geçildiği durumda da gerekli önlemler alınarak uygulamalı eğitimler, olabildiğince yüz yüze yapılmasının gerektiği, teorik derslerin salgının seyrine göre yüz yüze veya belirli bir oranda uzaktan eğitimle verilebileceği, dersin olabildiğince etkili bir şekilde sürdürülmesi için gerekli önlemlerin alındığı,

16.2. 2021-2022 Eğitim ve Öğretim Yılında sınavların esas olarak yüz yüze yapılmasının kararlaştırıldığı fakat salgının bölgesel ve yerel seyrine göre mücbir durumların varlığında yahut program özelinde yükseköğretim kurumlarının ilgili kurulları tarafından uygun görülmesi koşuluyla çevrimiçi sınav uygulamalarından da yararlanabileceği, 16.3. Başvuranın pandemi koşullarını ve sağlık konusunda endişelerini gerekçe göstererek sınavların online yapılması noktasındaki talebine ilişkin idarenin aldığı önlemler göz önünde bulundurularak değerlendirmeye tabi tutulduğunda, Covid-19 virüsüne karşı korunmak için üretilen aşıların tedarikinde problem olmadığı ve isteyen herkesin aşı olma imkanının bulunduğu, 16.4. Üniversite Senatosunun, 2020-2021 yaz okulu kayıtları başlamadan önce, yaz okulu sınavının da

04.09.2021 tarihinde yapılması kararını kabul ettiği, öğrencilerin bu şartları kabul ederek yaz okuluna kayıt

yaptırdığı ayrıca, Sağlık Bakanlığı Covid-19 Bilgilendirmesi kapsamında; Covid-19 hastası ve/veya temaslı olan öğrencilerin sınav bina girişinde görevlilere bu durumu bildirerek sınavlara girebileceklerini belirttiği, bu durumda olan öğrencilerin ayrı salonda sınavlara katılabilmesinin mümkün olduğu, sınava katılacak öğrenciler ile görevli personelin tümünün aşı olmaya hak kazanmış kişiler grubunda olduğu, yaz okulu kayıtlarında öğrencilerin HES kodunun alındığı, bu kodlar ile sınav öncesinde öğrenci durumları bina sınav sorumlularına bildirileceği ve riskli grupların ayrı sınıflarda sınava alınarak hak kaybı yaşanmayacağı, 16.5. Açıköğretim yaz okulu sınavının, her ilde yapılacak olmasından ötürü şehirlerarası hareketliliğe neden olmayacağı, ayrıca yaz okulunun öğrenciler için zorunlu bir uygulama olmayıp, dileyen öğrencinin katılacağı bir uygulama olduğu, 16.6. ÖSYM, MEB vb. kuruluşların 2021 yılı içerisinde fiziki olarak gerçekleştirmiş olduğu Yükseköğretim

Kurumları Sınavı, Kamu Personeli Seçme Sınavı, Liseye Geçiş Sınavı gibi merkezi sınavlarda pandemi ile ilgili bir problem meydana gelmediği, üniversitelerin yüz yüze eğitim kararından itibaren her üniversitenin kendi kurullarıyla, kendi senatolarıyla yüz yüze eğitimin ve sınavların yapılabilmesi ve için Sağlık

Bakanlığının ve Bilim Kurulunun önerileri çerçevesinde gerekli tedbirleri almış olması hususları ile birlikte değerlendirildiğinde, başvuranın talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı

6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İlgili idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri

süresinde ve gerekçeli gönderdiği, başvurana verilen gerekçeli cevaplarda ise işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun REDDİNE,

Kararın Başvuran ile ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi